phần mở đầu, kết luận, nội dung luận văn gồm có 4 chơjơng: chgøng 1: cơ sở lý luận và thực liễn về nghè0 và giảm nghè0 bền vững. chương 2: PhoJơng pháp nghiên cứu. chương 3: Thực trạng nghè0 và giảm nghè0 bền vững ở huyện miền múi Tân Sơn, linh Phú Thọ. chgơng 4: Giải pháp nhằm giảm nghè0 bền vững lại huyện Tân Sơn, linh Phú Thọ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn chojong 1 cƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ ThỰc TIÊN VE IIGhEO VÀ GIẢM HGhÈ0 bÈH VỮIIG 1. Lý luận về giảm nghè0 bền vững 1. Khát niệm nghè0 1. Khái niệm về nghè0 Ighè0 là một khái niệm có nhiều mặt, cả nội dung và có thể đơiợc diễn giải không giống nhau, ch0 nên không có một khái niệm thống nhất về nghè0 và khó có thê làm rõ ranh giới giữa khái niệm chính xác và cái có thể đ0 đơiợc lr0ng thực lễ.
Thực lế ch0 thấy có sự không thống nhất về quan điểm, khái niệm và đối với lừng quốc gia khác nhau sẽ có chuẩn mực đánh giá khác nhau. Vậy nghè0 là một hiện tojong tồn lại ở tất cả các xã hội, nó mang lính lojơng đối, phụ thuộc và0 yếu lố không gian, thời gian và sự phát triển của nền kinh lé. hội nghị sàn về giảm đói nghè0 lr0ng khu vực châu Á - Thái bình Dojơng d0 EScAP lô chức và0 tháng 9/1993 lại bangK0k (Thái Lan), các quốc gia lr0ng khu vực đã thống nhất rang: “/7ghé0 khổ là tình lạng một sộ phận dân cq không đó khả năng thỏa mãn những nhu Giu co’ ban aia đ0n người mà những nhu đầu ấy phụ thuộc vàO tình độ phái teiển kinh lễ xã hội và ph0ng lục lậo quán qia lừng vùng và những phÚng lục ấy được xã hội thừa nhận ” [35. Tại hội nghị thojợng đỉnh thế giới về phái triển xã hội lổ chức lại c0penhagen Đan mạch năm 1995 da doja ra một định nghĩa cụ thể hơn về nghè0 nhơi sau: “77/ggời nghè0 là tat ci những ai mà thu nhập thấp hơn | đô la Mỹ (USD) mỗi ngày đh0 mỗi nggời, số tiền được Oi nhq du dé mua Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 7 những sản phẩm thiết yếu để lồn tại” [3, †r.
- Việt Ilam thừa nhận định nghĩa chung về nghè0 “TIghè0 là tình trạng một bộ phận dân coi không đơiợc hojởng và thỏa mãn các nhu cầu cơ bản Của Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn cŨn ngojời, mà những nhu cầu này đã đơjợc xã hội thừa nhận tùy the0 lrình độ phái triển kinh lề xã hội và ph0ng lục lập quán của địa phoøJơng”. - Dò có sự khác siệt Ir0ng cách nhìn nhận về vấn đề nghè0 nhoỊng những quan điểm nêu trên đều phản ánh những khía cạnh chủ yếu của nghè0 là: - có mức sống thấp hơn mức sống trung sình của cộng đồng dan cq. - Không dojoc thụ hơlởng những nhu cầu cơ bản ở mức lối thiểu dành ch0 cÔn ngơJờ!. - Thiếu cơ hội lựa chọn và tham gia và0 quá trình phát triển của cộng đồng.
Ta có thề phân l0ại nghè0 ở các mức độ sau: * IIghè0 luyệt đối: Là tình trạng một sộ phận dân coI không có khả năng †h0ả mãn các nhu cầu lối thiêu nhằm duy trì cuộc sống, nghĩa là không có khả năng đại đến một liêu chuẩn lối thiểu của cuộc sống [17, 34]. * TIghè0 lơJơng đối: Phản ánh tình trạng một sộ phận dân cơi có mức sống đojới mức lrung sình của cộng đồng lại địa pho|ơng ở mội thời kỳ nhất định. IIghè0 lojơng đối còn là sự s0 sánh về các tiém luc vat chat va phi vat chất giữa những lầng lớp lr0ng xã hội với mức sống trung sình hay với sự sung lúc của xã hội đó. Hghé0 tojong déi luôn lồn lại còng với sự lăng lrơiởng kinh lế của một xã hội và sự phân hóa giàu nghè0.
Đề xóa sỏ nghè0 lojơng đối không chỉ đây nhanh lốc độ lăng trojởng của nền kinh lế mà còn phải có sự phân sô lại †hu nhập †r0ng xã hội * IIghè0 lhe0 tình trạng sống: Là khái niệm đề cập lới những khía cạnh khác ng0ài thu nhập (hoi cơ hội đà0 lạ0, mức sống, quyền lự quyết định, ôn định về luật lệ, khả năng ảnh hojởng đến những quyết định chính Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www. chgjong trimh Phat trién Lién hiép Quéc cing di daa ra chi sé phat triển c0n ngojời (tiéng Amh: Auman devel0pment index - HDI). cdc chi thi ch0 hDI sa0 gồm luối thọ dự lính va0 l0c méi sinh, ty 1é md chit, trình độ học Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 10 vấn, sức mua thực trên đầu ngojời và nhiều chỉ thị khác. Tr0ng "bá0 cá0 phát triển thế giới 2000" IIgân hàng Thé giới đã đoỊa ra bên cạnh các yếu 16 quyết định khách quan ch0 sự nghè0 là những yếu lố chủ quan nhoi phâm chấtvà lự trong.
chudn ngheO Để xác định đơiợc ngojỡng nghè0 thì điểm mẫu chốt của vấn đề phải xác định đơjợc chuẩn nghè0. chuẩn nghè0 biến động lhe0 thời gian và không gian, nên không thể đoa ra đojợc mội chuân mực chung ch0 nghè0 để áp dụng lr0ng công tác x0á đói giảm nghè0, mà cần phải có chỉ liêu, liêu chí riêng ch0 lừng vùng, miền ở từng thời kỳ lịch sử. Ió là một khái niệm động, d0 vậy phải căn cứ và0 lốc độ lăng lrolởng kinh lế, nguồn lực lài chính và qua điều tra, khả0 sát, nghiên cứu nơjớc †a đã đoỊa ra mức chuân về nghè0 phù hợp với tình hình thực lé của Việt Ham lr0ng từng giai dOan. hiện nay, ở Việt am chủ yếu vẫn xác định chuẩn nghè0 †he0 chỉ liêu thu nhập bình quân đầu ngơjời the0 tháng hOặc the0 năm.
chỉ liêu này đojợc lính bằng giá lrị h0ặc bằng hiện vật quy đôi, thơjờng lấy lojơng thực quy thóc để đánh giá. Ilg0ài ra còn một số chỉ liêu chế độ dinh dojỡng (cal0/ngojời), mức chi nhà ở, chỉ an mac, chi tq liéu sản xuất, điều kiện học lập, điều kiện chữa bệnh, đi lại. các liêu chí đánh giá nghè0 khác nhơi hDI, hPI cũng đã đojợc sử dụng, nhơing chủ yếu là sử dụng tr0ng các công trình nghiên cứu kinh lế xã hội h0ặc tính l0án trên phạm vi quốc gia để xác định mức độ phát triển trOng s0 sánh với các nơjớc khác trên thế giới. Tại Việt Ilam, bộ La0 động - Thojơng binh và Xã hội là cơ quan dojoc chính phủ gia0 nhiệm vụ chủ trì thực hiện việc điều tra, khảO sát các chỉ liêu kinh lế - xã hội, nghiên cứu và đề xuất với chính phủ, căn cứ và0 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 11 đề xuất đó chính phủ công số mức chuân nghè0 ch0 lừng giai đ0ạn cụ thẻ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www. chuẩn nghè0 của Việt lam đơjợc xác định qua các thời kỳ Giai đạn Đơn vị lính hộ đói hộ nghè0 1. Giai đạn 1993-1994 <mức | <mức - Vùng nông thôn kg 8 15 ga0/ngojoi/thang - Vùng thành thi kg 13 20 øa0/ngơlờ1/Tháng 2. Giai đạn 1995-1997 - Vùng nông thôn miên múi, hải đả0 kg 13 15 øa0/ngolò1/tháng - Vùng nông thôn đông băng, lrung du kg 13 20 øa0/ngolò1/tháng - Vùng thành thi kg 13 25 øa0/ngolò1/tháng 3.
Giai đạn 1998-2000 - Vùng nông thôn miên múi, hải đả0 | đông/ngojòilháng |45.000 - Vùng nông thôn đông bang, trung du] dong/ngojoi/thang | 45.000 - Vùng thành thi đông/ngơjời†háng |45. Giai đạn 2001-2005 - Vùng nông thôn miên múi, hải đả0 | dong/ngojoi/thang 80.000 - Vùng nông thôn đông băng, lrung du| đông/ngơjời1háng 100.000 - Vùng thành thi dong/ngooi/thang 150. Giai d0an 2006-2010 - Vùng nông thôn dong/ngooi/thang 200.000 - Vùng thành thi dong/ngooi/thang 260. Giai đạn 2011-2015 - Vùng nông thôn dong/ngooi/thang 400.000 - Vùng thành thi dong/ngooi/thang 500.000 (Iguôn: bộ La0 động - Thgơng oình và Xã hội) Từ năm 1993 đến nay Việt am đã có 6 lần thay đổi chuẩn nghè0, các mức chuẩn nghè0 của Việt Iam tr0ng 3 giai đ0ạn đầu: giai đ0ạn 1993 -1994, giai đ0ạn 1995 - 1997 và giai đ0ạn 1998 - 2000 chúng †a sử dụng mức chuẩn nghè0 †he0 lhu nhập sình quân đầu ngơjời trên tháng nhoỊng đơiợc lính Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 13 quy đổi bang gạ0 (kg/ngojời/†háng).
Từ năm 2000 trở đi ở nojớc †a về cơ sản đã x0á đojợc tình trạng đói, d0 đó mức chuẩn nghè0 các giai đ0ạn 2001-2005 Và giai Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 14 d0an 2006 - 2010 van dojgc lính the0 lhu nhập bình quân đầu ngojời lrên thang mhoyng doygc tinh pang gid trị (đồng/ngojời/tháng). Giai đ0ạn gần đây nhất the0 Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ lolớng chính phủ ngày 30/01/2011 đã san hành liêu chuân nghè0 giai đ0ạn 2011 - 2015. The0 đó, mức chuẩn hộ nghè0 tr0ng giai đ0ạn 2011 - 2015 là hộ có mức thu nhập sình quân đến 400.000 đồng/ngojời/tháng ở khu vực nông thôn và đến 500.000 đồng/ngojời/tháng ở khu vực thành thi. chuan hộ cận nghè0 là hộ có mức thu nhập sình quân từ 401.000 đồng/ngojờilháng ở khu vực nông thôn và từ 501.000 đồng/ngoời/tháng ở khu vực thành thi.
Sự thay đổi lừ việc lấy mức chuẩn nghè0 sằng hiện vật (gạ0) sang chuẩn nghè0 xằng giá trị (Hền) đã ch0 thấy công cuộc giảm nghè0 của Việt Ham có một solớc tiến mới, thể hiện sự liễn sộ lr0ng liêu chuẩn đánh giá đói nghè0. Mặt khác, chuẩn nghè0 Viét Ham thoong xuyén dojoc mang lén nhằm liếp cận với chuẩn nghè0 thề giới khẳng định quyết lâm xóa đói giảm nghè0 của Đảng và IIhà nojớc Việt lam. Tr0ng những năm gần đây, chính phủ thojờng công số thay đổi lăng mức chuẩn nghè0 5 năm một lần và trojoc ky Đại hội Đảng l0àn quốc và sầu cử Quốc hội là mội căn cứ quan trọng ch0 các định hojớng và giải pháp giảm nghè0 tr0ng lừng giai d0an của Việt Ilam. bên cạnh đó, cong voi su phat triển của xã hội và hội nhập quốc 16 Viét Tam cũng đang liếp cận đến vấn đề nghè0 đa chiều tr0ng chuan nghe0 cua Viét Tam.
Khái niệm về giảm nghè0 bén vững 1. Khái niệm về giảm nghè0 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 15 La mot qua trinh cải thiện đời sông vật chất, linh thần nhằm nâng ca0 mức sống ch0 sộ phận dân coi nghè0. Từ đó, lừng sơiớc đơia bộ phận dân cơ này †h0á†i khỏi tình trạng nghè0, làm ch0 số lolợng và ‡ÿ lệ ngoời nghè0 lr0ng xã hội giảm xuống, thu hẹp kh0ảng cách giàu nghè0 giữa các vong, địa bàn và Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN hftp://www.vn 16 giữa các dân lộc, nhóm dân coỊ, góp phần lăng trojởng kinh lế bền vững và thực hiện công bằng xã hội.