tai lieu, luan van1 of 98. BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH ===o0o=== TRAÀN XUAÂN PHÖÔNG XAÂY DÖÏNG CHIEÁN LÖÔÏC KINH DOANH CUÛA COÂNG TY XI MAÊNG NGHI SÔN ÑEÁN NAÊM 2015 Chuyeân ngaønh: Quaûn trò kinh doanh Maõ soá: 60.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: TS. ÑAËNG NGOÏC ÑAÏI THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2006 document, khoa luan1 of 98. -1- tai lieu, luan van2 of 98.
CHÖÔNG 1 :CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN CUÛA ÑEÀ TAØI NGHIEÂN CÖÙU 1.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ CHIEÁN LÖÔÏC “Chieán löôïc bao haøm vieäc aán ñònh caùc muïc tieâu cô baûn daøi haïn cuûa doanh nghieäp, ñoàng thôøi löïa choïn caùch thöùc hoaëc tieán trình haønh ñoäng (courses of action) vaø phaân boá caùc taøi nguyeân thieát yeáu ñeå thöïc hieän caùc muïc tieâu ñoù” (Alfred Chandler, Strategy & Structure, 1962). Ñaây laø moät trong nhöõng ñònh nghóa ñöôïc duøng phoå bieán nhaát hieän nay. Nhöõng chieán löôïc chuû yeáu cuûa moät coâng ty bao goàm nhöõng muïc tieâu, nhöõng ñaûm baûo veà nguoàn löïc (taøi nguyeân) ñeå ñaït ñöôïc nhöõng muïc tieâu vaø nhöõng chính saùch chuû yeáu caàn ñöôïc tuaân theo (caùch thöùc hay ñöôøng loái) trong khi söû duïng nhöõng nguoàn löïc naøy. Do ñoù, chieán löôïc caàn ñöôïc ñònh ra nhö laø keá hoaïch hoaëc sô ñoà taùc nghieäp toång quaùt chæ höôùng cho coâng ty ñi ñeán muïc tieâu mong muoán.
Quaù trình hình thaønh chieán löôïc bao goàm vieäc xaùc ñònh söù maïng vaø phaùt trieån caùc muïc tieâu kinh doanh cuûa coâng ty, thöïc hieän phaân tích vaø ñaùnh giaù moâi tröôøng beân ngoaøi ñeå xaùc ñònh caùc cô hoäi vaø nguy cô ñe doïa ñeán coâng ty töø beân ngoaøi, ñoàng thôøi phaân tích moâi tröôøng beân trong coâng ty nhaèm chæ roõ caùc ñieåm maïnh vaø ñieåm yeáu trong noäi boä coâng ty, töø ñoù thieát laäp caùc muïc tieâu daøi haïn, taïo ra caùc chieán löôïc thay theá vaø löïa choïn ra nhöõng chieán löôïc ñaëc thuø ñeå theo ñuoåi.2 QUY TRÌNH XAÂY DÖÏNG CHIEÁN LÖÔÏC 1.1 Xaùc ñònh söù maïng vaø muïc tieâu cuûa doanh nghieäp Khaùi nieäm: Söù maïng hay nhieäm vuï (mission) laø moät phaùt bieåu coù giaù trò laâu daøi veà muïc ñích, noù phaân bieät coâng ty naøy vôùi coâng ty khaùc. Nhöõng phaùt bieåu nhö vaäy coøn goïi laø phaùt bieåu cuûa moät coâng ty veà trieát lyù kinh doanh, nhöõng nguyeân taéc kinh doanh, nhöõng nieàm tin cuûa coâng ty. document, khoa luan2 of 98. -2- tai lieu, luan van3 of 98.
Baûn söù maïng kinh doanh tuyeân boá “lyù do toàn taïi” cuûa moät coâng ty. Theo Ducker, baûn söù maïng kinh doanh laø traû lôøi caâu hoûi “Coâng vieäc kinh doanh cuûa chuùng ta laø gì ?”. Baûn söù maïng raát caàn thieát ñeå thieát laäp muïc tieâu vaø soaïn thaûo caùc chieán löôïc hieäu quaû. Baûn söù maïng cuûa coâng ty seõ xaùc ñònh khu vöïc kinh doanh cuûa doanh nghieäp cuï theå laø loaïi saûn phaåm, dòch vuï cô baûn, nhöõng nhoùm khaùch haøng cô baûn, nhu caàu thò tröôøng, lónh vöïc kyõ thuaät hoaëc laø söï phoái hôïp nhöõng lónh vöïc naøy.
Baûn söù maïng cuûa coâng ty caàn ñöôïc trieån khai vaø phaùc hoïa thaønh moät loaït nhöõng muïc tieâu cuï theå. Muïc tieâu ñöôïc ñònh nghóa laø nhöõng thaønh quaû hoaëc keát quaû maø nhaø quaûn trò muoán ñaït ñöôïc trong töông lai cho toå chöùc mình.2 Phaân tích vaø ñaùnh giaù moâi tröôøng beân ngoaøi Phaân tích moâi tröôøng beân ngoaøi taäp trung vaøo vieäc nhaän dieän vaø ñaùnh giaù caùc xu höôùng cuøng söï kieän vöôït quaù khaû naêng kieåm soaùt cuûa coâng ty, chaúng haïn nhö möùc taêng tröôûng kinh teá cuûa quoác gia, vieäc caïnh tranh ôû nöôùc ngoaøi, buøng noå coâng ngheä thoâng tin … seõ cho thaáy nhöõng vaän hoäi vaø caùc moái nguy cô quan troïng maø moät toå chöùc gaëp phaûi ñeå caùc nhaø quaûn lyù coù theå soaïn thaûo chieán löôïc nhaèm taän duïng nhöõng cô hoäi vaø traùnh hay laøm giaûm ñi aûnh höôûng cuûa caùc moái ñe doïa ñoù. Moâi tröôøng beân ngoaøi bao goàm moâi tröôøng vó moâ vaø moâi tröôøng vi moâ.1 Moâi tröôøng vó moâ Coù raát nhieàu yeáu toá cuûa moâi tröôøng vó moâ khaùc nhau aûnh höôûng ñeán boái caûnh taùc nghieäp taïo ra nhöõng cô hoäi vaø nguy cô ñe doïa ñoái vôùi caùc hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp nhö yeáu toá kinh teá, luaät phaùp, vaên hoùa-xaõ hoäi v. Moâi tröôøng kinh teá Moâi tröôøng kinh teá coù aûnh höôûng tröïc tieáp ñoái vôùi söùc thu huùt tieàm naêng cuûa caùc chieán löôïc khaùc nhau.
Caùc aûnh höôûng cuûa moâi tröôøng kinh teá nhö: taêng tröôûng kinh teá, tyû leä laïm phaùt, chu kyø kinh teá, söï taêng/giaûm laõi suaát, giaù coå phieáu, xu höôùng veà giaù trò cuûa ñoàng ñoâ la Myõ, heä thoáng thueá vaø möùc thueá; v.v… document, khoa luan3 of 98. -3- tai lieu, luan van4 of 98. Moâi tröôøng luaät phaùp vaø chính trò Moâi tröôøng luaät phaùp bao goàm caùc theå cheá, chính saùch, quy cheá, ñònh cheá, luaät leä, cheá ñoä ñaõi ngoä, thuû tuïc, qui ñònh, … cuûa Nhaø nöôùc. Taïi moät soá nöôùc cuõng phaûi keå ñeán möùc ñoä oån ñònh chính trò hay tính beàn vöõng cuûa chính phuû.
Luaät leä vaø caùc cô quan nhaø nöôùc cuøng vôùi caùc nhoùm aùp löïc ñeàu coù vai troø ñieàu tieát caùc hoaït ñoäng kinh doanh cuï theå nhaèm ba muïc ñích chính sau: (1) Baûo veä quyeàn lôïi cuûa caùc coâng ty trong quan heä caïnh tranh vôùi nhau, ngaên caûn caùc thuû thuaät caïnh tranh khoâng laønh maïnh, (2)Baûo veä quyeàn lôïi ngöôøi tieâu duøng trong tröôøng hôïp caùc nhaø kinh doanh khoâng toân troïng khaùch haøng cuûa mình veà chaát löôïng saûn phaåm, veà giaù caû, veà caùch thöùc phaân phoái vaø caû trong chieâu thò, (3) Baûo veä coâng chuùng döôùi daïng caùc nhoùm xaõ hoäi, choáng laïi caùc cung caùch kinh doanh tuøy tieän, voâ traùch nhieäm ñoái vôùi xaõ hoäi. Moâi tröôøng vaên hoùa-xaõ hoäi Moâi tröôøng naøy bao goàm caùc yeáu toá nhö vai troø nöõ giôùi, aùp löïc nhaân khaåu, phong caùch soáng, ñaïo ñöùc, truyeàn thoáng, taäp quaùn, tyû leä taêng daân soá, söï dòch chuyeån daân soá, trính ñoä daân trí v.v… Nhöõng thay ñoåi veà ñòa lyù, nhaân khaåu, vaên hoùa vaø xaõ hoäi coù aûnh höôûng quan troïng ñeán haàu nhö taát caû caùc quyeát ñònh veà saûn phaåm, dòch vuï, thò tröôøng vaø ngöôøi tieâu thuï. Moâi tröôøng töï nhieân Phaân tích moâi tröôøng töï nhieân bao goàm vieäc xem xeùt ñeán caùc vaán ñeà veà oâ nhieãm moâi tröôøng, nguoàn naêng löôïng ngaøy caøng khan hieám, taøi nguyeân thieân nhieân, khoaùng saûn ñöôïc khai thaùc böøa baõi, chaát löôïng moâi tröôøng töï nhieân coù nguy cô xuoáng caáp, v.v… Ngoaøi ra, nhaø quaûn trò phaûi löu yù caùc tröôøng hôïp baát khaû khaùng trong thieân nhieân nhö thieân tai, baõo luït, dòch hoïa … ñeå döï truø caùc bieän phaùp ñoái phoù trong quaù trình hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa mình. Moâi tröôøng coâng ngheä Ñoái vôùi doanh nghieäp, caùc yeáu toá coâng ngheä hoaëc lieân quan ñeán coâng ngheä document, khoa luan4 of 98.
-4- tai lieu, luan van5 of 98. nhö R&D (nghieân cöùu vaø phaùt trieån), baûn quyeàn coâng ngheä, khuynh höôùng töï ñoäng hoùa, chuyeån giao coâng ngheä, … ñeàu coù theå vöøa laø vaän hoäi, vöøa laø moái ñe doïa maø chuùng phaûi ñöôïc xem xeùt ñuùng möùc trong vieäc soaïn thaûo chieán löôïc. Vì söï thay ñoåi coâng ngheä nhanh cuõng coù nghóa thu ngaén chu kyø soáng hay voøng ñôøi cuûa saûn phaåm lieân heä. Nhöõng coâng ngheä môùi cuõng ñem laïi nhöõng qui trình coâng ngheä môùi giuùp giaûm chi phí ñaùng keå trong giaù thaønh saûn phaåm.
Tieán boä kyõ thuaät coù theå taïo ra nhöõng öu theá caïnh tranh môùi, maïnh meõ hôn caùc öu theá hieän coù. Moâi tröôøng Quoác teá Xu theá toaøn caàu hoùa, hoäi nhaäp kinh teá quoác teá vaø töï do hoùa thöông maïi ñang laø vaán ñeà noåi baät cuûa kinh teá theá giôùi hieän nay. Caùc luaät leä vaø qui ñònh thoáng nhaát cuûa caùc thaønh vieân cuûa Coäng ñoàng chung Chaâu Aâu, ngaân haøng theá giôùi, Toå chöùc thöông maïi theá giôùi (WTO), caùc hieäp ñònh töï do thöông maïi khu vöïc vaø theá giôùi, caùc hoäi nghò thöôïng ñænh veà kinh teá … ñaõ goùp phaàn vaøo söï phuï thuoäc laãn nhau giöõa caùc quoác gia treân toaøn caàu vaø nhöõng thò tröôøng chung toaøn caàu ñang xuaát hieän, ñaët ra caùc tieâu chuaån quoác teá veà chaát löôïng saûn phaåm, tieâu chuaån veà vaán ñeà oâ nhieãm moâi tröôøng, caùc luaät choáng ñoäc quyeàn, choáng baùn phaù giaù … Caùc chieán löôïc gia caàn phaûi taän duïng ñöôïc nhöõng lôïi theá maø xu theá toaøn caàu hoùa vaø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá mang laïi, ñoàng thôøiø haïn cheá nhöõng ruûi ro töø moâi tröôøng quoác teá, ñoù laø söï caïnh tranh khoác lieät cuûa caùc ñoái thuû nöôùc ngoaøi, vôùi saûn phaåm coù giaù caû caïnh tranh vaø chaát löôïng hôn v.2 Moâi tröôøng vi moâ Ñaây laø moâi tröôøng taùc nghieäp cuûa coâng ty. Michael Porter (thuoäc tröôøng Quaûn Trò Kinh Doanh Harvard) ñaõ ñöa ra moâ hình 5 taùc löïc taïo thaønh boái caûnh caïnh tranh trong ngaønh kinh doanh nhö hình 1-1.
document, khoa luan5 of 98. -5- tai lieu, luan van6 of 98. Hình 1-1: Moâ hình 5 taùc löïc caïnh tranh cuûa Michael Porter Ñoái thuû tieàm naêng Nguy cô töø ñoái thuû Caïnh tranh môùi CAÙC ÑOÁI THUÛ Nhaø CAÏNH TRANH Ngöôøi Cung caáp Mua Caïnh tranh trong ngaønh Khaû naêng thöông löôïng Khaû naêng maëc caû cuûa nhaø cung caáp Saûn phaåm cuûa khaùch haøng thay theá Nguy cô töø saûn phaåm thay theá Nguoàn: Nguyeãn Taán Phöôùc (1996), Chieán löôïc vaø chính saùch kinh doanh a. Ñoái thuû tieàm naêng (Potential competitors) Ñoái thuû tieàm naêng bao goàm caùc coâng ty môùi tham gia vaøo ngaønh, khaû naêng caïnh tranh hieän taïi cuûa hoï coøn yeáu, nhöng raát coù tieàm naêng vaø vaãn coù khaû naêng caïnh tranh trong töông lai.
Ñoái thuû tieàm naêng coù theå laøm giaûm lôïi nhuaän cuûa doanh nghieäp do hoï ñöa vaøo khai thaùc caùc naêng löïc saûn xuaát môùi, vôùi mong muoán giaønh ñöôïc thò phaàn vaø caùc nguoàn löïc caàn thieát. Do ñoù, khi xaây döïng chieán löôïc nhaø quaûn trò caàn xem xeùt ñeán nguy cô do söï gia nhaäp ngaønh cuûa nhöõng ñoái thuû môùi coù tieàm naêng. Ñoái thuû caïnh tranh hieän taïi Taùc löïc thöù hai trong 5 taùc löïc caïnh tranh theo moâ hình cuûa Michael Porter laø caùc ñoái thuû caïnh tranh voán ñaõ coù vò theá vöõng vaøng treân thò tröôøng trong cuøng moät ngaønh ngheà kinh doanh. Möùc ñoä caïnh tranh caøng cao, giaù caïnh tranh caøng giaûm keùo theo lôïi nhuaän giaûm.
Coù ba nhaân toá quan troïng taïo thaønh möùc ñoä caïnh tranh giöõa caùc document, khoa luan6 of 98. -6- tai lieu, luan van7 of 98. coâng ty hoaït ñoäng trong cuøng ngaønh kinh doanh, ñoù laø (1) cô caáu caïnh tranh; (2) tình hình nhu caàu thò tröôøng; vaø (3) Caùc raøo caûn ra khoûi ngaøng cuûa caùc doanh nghieäp. Phaàn quan troïng cuûa vieäc kieåm soaùt caùc yeáu toá beân ngoaøi laø phaûi nhaän dieän ñöôïc taát caû caùc ñoái thuû caïnh tranh vaø xaùc ñònh ñöôïc öu theá, khuyeát ñieåm, khaû naêng, vaän hoäi, moái ñe doïa, muïc tieâu vaø chieán löôïc cuûa hoï.