Chương 1 MOT SO VAN DE VE VAI TRO CUA BAO TANG VỚI HUẠT DONG DU LICH HIEN NAY 1. Khái niệm Báo tang 'Từ lâu, các nhà nghiên cứu đã đưa ra những định nghĩa khác nhau về tảo tàng: Trong Điều 2, phần 1 cha Quy ché cha ICOM (116i đẳng Bảo tảng thé giới), Bao tang được định nghĩa như sau "Báo tùng là mội tô chức (cơ quan) không có lợi nhuận, tôn tại lâu dài đê phục vụ cho sự phát triển của xã hội, mở rộng đón nhận công chúng, Hảo tang thu nhận, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày và tuyên truyên nhằm mục dich giáo dục, học tập và thường thức. Đảo làng là một bằng chứng vật chất xác thực về con người và môi lrường xung quanh con người. Dĩnh nghĩa này có thể thích ứng với mọi báo tàng không tính đến giới hạn tính chất của cơ quan lãnh đạo bảo tàng, đặc điểm vùng lãnh thể, cơ cầu mang tỉnh chức năng hoặc phương hướng của các sưu tập hiện vật của mỗi tảo tàng.
Cũng với các cơ quan được chỉ định rõ là “các bảo tảng”, định nghĩa mày có mục đích chỉ cả các co quan có những đặc tính sau đây giống như những đặc tính của “bảo tảng” - ác công trình và địa điểm tự nhiên, địa điểm khảo cỗ học và dân tộc học của một bảo tảng tự nhiên, có nhiệm vụ thu nhận, bảo quản và tuyên truyền các nhân chứng vất chất về con người và mỗi trường xung quanh con người Sinh viên: Đoàn Thị Tuyết Anh - Lứp VH903 5 Tảo tàng Hải Phòng trong phát triển du lịch thành phố - Các cư quan lưu giữ và trưng bảy mẫu thực vật, động vật sống, chẳng hạn các khu vườn thực vật và vườn thú, khu thủy sinh hay các khu nuôi dưỡng thú tự nhiên khác. - Các trung tâm khoa học vả mô hình vũ trụ. - Các học viện bảo quản và Gallery trưng bày cố định do các thư viện và trung tâm lưu trữ quản H7 - Các khu bảo tồn tự nhiên - Các cơ quan khác như Ủy ban điều hành, sau khi Ban cố vấn thông báo kết quả xem xét, được cổng nhận có một số hoặc tất cả các đặc trưng của một bdo tảng, hoặc có sự hỗ trợ cho các bảo tảng vả cán bộ bảo tảng qua các hoạt động nghiên cứu, giáo dục hoặc đảo tạo chuyên ngánh bảo tảng học Định nghĩa của Liên hiệp Hội Đảo Láng Anh (The Museum Associallon. United Kingdom): Bao tang là một cơ quan thu nhận, lập hỗ sơ ( tư liệu), bảo lồn, trưng bày và giới thiệu những bằng chứng vật chất và những thong tin di kèm với no vi loi Ích của xã hội.
Tình nghĩa của Hiệp hội các Bao tang M¥ (lhe American Association 6 Museums): Bảo tàng là một cơ quan thành lập hợp thức, hoại động lâu đài và không có lợi nhuận, không chỉ nhằm mục đích thực hiện các trưng bày đương đại, được miễn thuế thu nhập quốc gia và liên bang, mở của đón công chúng. Có mục đích bảo quản và bảo tốn nghiên cứu, giới thiệu, tập hợp và trưng bày có hướng dẫn phục vụ cho như cầu thường thức của người xem. Những hiện vật trưng bày phải cá siá trị văn hoá và giáo dục, bao gôm những tác phẩm nghệ thuật, những công trình khoa học (cả hiện vải gốc và những vậi vô trí vô giác), những hiện vật lịch sứ và những hiện vật khoa hoe img dung. Do vậy các bảo tàng sẽ bao gẩm cả nhng khu vườn thực vật những sở thú, Sinh viên: Đoàn Thị Tuyết Anh - Lứp VH903 6 Tảo tàng Hải Phòng trong phát triển du lịch thành phố nhữờng khu thuỷ sinh, các cung thiên văn, những di tích, và những toà nhà lịch sử hay lịch sử xã hội.
đáp ứng được những như cầu vừa đưa ra ở trên. Ở Việt Nam hiện nay, bảo tảng dược hiểu như sau: Theo 7 diễn Bách khoa Việt Nam thì “Bảo tàng là cơ quan sưu tầm, lưu giữ, trưng bay tài liệu hiện vật, di tích về lịch sử tự nhiên, văn hỏa vật chất vả tỉnh thần của một tộc người, một đất nước, một ngành, một thời đại dễ mọi người hiểu và để giáo dục truyền thống, Bảo tàng là một thiết chế văn hoá có chức năng nghiên củu và giáo dục khoa học thông qua hoại động nghiên cứu, sưu lâm, kiêm kẽ, bảo quản, trưng bày, tuyên truyền phát luo các di sản lịch sử - văn hoá và thiên nhiên phù hợp với loại hình tính chất và nội dụng của bảo tang. Trong cuốn “Tim hiểu quy định pháp luật về Di sản va Van hod” thì bio tàng được định nghĩa là “nơi bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử tự nhiền và xã hội nhằm phục vụ như cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của nhân đâm” 1. Phân loại bảo tàng 1.
Phân loại theo các sưu lập -_ Các bảo tang téng hop (General museums) - C&c bao tàng chuyển ngành như Bảo tàng Khảo cỗ học (Arrchaeology museums), Dâo làng nghệ thuật (ArL museums), Hảo tàng Lịch sử xã hội (History museums), Bao tang 14n téc hoc (Himography museums), Các bảo tang quan di (Military museums) v. Phân loại theo đổi tượng chủ quản - Cac bdo tang trung wong (Government museums) -_ Các bảo tàng địa phương (Miunicipal museums) -_ Các bảo tảng của trường đại học (University n1useums) Sinh viên: Đoàn Thị Tuyết Anh - Lứp VH903 7 Tảo tàng Hải Phòng trong phát triển du lịch thành phố - _ Các bảo tảng quân đoàn (Anny musems) - Các bảo tảng tư nhân hoặc hoạt động độc lập (nđependent or ptivate museums) - Các báo tàng của các cơ quan thương mại (Commercial company museums} 1. Phan loai theo pham vi ma bdo tang bae quát -_ Các bảo tàng quốc gia (National museums) - Cac bdo tang ving (Regional museums) - Cac bdo tang dia phuong (Local museums) 1.4 Phân loại theo đôi tượng khách tham quan bảo tầng - Cac bao tang gido duc (Educational museums) - Cac bdo tang chuyén nganh (Specialist museums) - Các bảo tảng phục vụ khách tham quan nói chung (General public museums) 1. Phân loại theo các phương pháp trưng bày sưu lập của bảo tang - Cac bao tang truyén thống (Traditional museums} - Cac béo Lang ngoài tron (Open — air muscums) - Cáo bảo làng là các loà nhà, các di tích lich si (Historic house museums) 'Trong cuốn “Tim hiểu quy định về pháp luật đi sản văn hoá” trang 30, Bão tảng Việt Nam bao gồm: - Bao tàng quốc gia lả nơi bảo quản và trưng bảy các sưu tập có ga tri tiêu biểu trong phạm vĩ cả nước.
- Bao tang chuyên ngành lả nơi bảo quản và trưng bầy các sưu tập có giá trị tiêu biểu về một chuyên ngành Sinh viên: Đoàn Thị Tuyết Anh - Lứp VH903 8 Tảo tàng Hải Phòng trong phát triển du lịch thành phố -_ Bảo tảng cấp tỉnh là nơi bảo quần và trưng bảy các sưu tập có gá trị liêu biểu ở địa phương. Hảo tàng tư nhân là nơi bảo quản và trưng bày các sưu tập về một hoặc nhiêu chủ để 1.2, BAO TANG TRONG PHAT TRIEN DU LICH Sự ra đời của bảo tảng là một tất yếu, nhằm đáp ứng yêu cầu khách quan của xã hội. Trong các chế độ chỉnh trị xã hội khác nhau bảo lảng vẫn luôn lả một trong những cơ quan nghiền cứu khoa học và phổ biển trí thức, giả trị văn hoá, thấm mỹ, đạo đức của con người và tiến hoá của tự nhiên. Con người dén với bảo tàng là để nâng cao kiến thức phổ thông, nghiên cứu khoa hoc hay chỉ vì mục đỉch giải trí, nhưng tất cả đều là tìm về quá khử, tự hảo về lịch sử dân tộc, về tâm hồn, tình cảm, cốt cách của người Việt Nam.
Song không chỉ thoả mãn nhu cầu nhiễu mặt của nhân dân, bảo tảng còn là một trong những tải nguyên nhân văn quan trọng cho phát triển du lịch hiền bảo tảng đã và đang được khai thác cho hoạt động du lịch và nhiều công ty du lịch đã không bó qua nguồn tải nguyễn này. Ta có thể xét mỗi quan hệ giữa du lịch với bảo tàng thông qua các bộ sưu tập hiện vật và những, giả trị mà bảo tảng chứa trong đó. Đó là những đi sản văn hoá, chúng tạo nên một động lực thie diy quan trọng của du lịch. Để làm vui lòng đu khách người ta có thể làm để bán hoặc làm để ký niêm những mặt hàng mô phỏng lại hiện vật.
Theo công bố khảo sắt của hiệp hội du lịch Châu Á - Thái Bình Dương (PATA) c6 31% số người được hỏi chọn Việt Nam làm điểm đến kế tiếp trong vòng 2 năm tới, tăng 7 % so với năm 2006. 5 lý do chính để du khách đến Việt Nam chính là giá hang hoá và dịch vụ thấp (49%), phong cảnh thiên nhién dep (44%), vin hoa Viét Nam (41%), du lịch mạo hiểm (38%) và con người thân thién (35%). Day chinh la nguồn khách đổi đào của du lịch Việt Nam. Va gan dây, ngành du lịch mới đưa ra mẫu biểu trưng và khẩu ngữ mới Sinh viên: Đoàn Thị Tuyết Anh - Lứp VH903 9 Tảo tàng Hải Phòng trong phát triển du lịch thành phố “Việt Nam về đẹp Liềm ẩn”.
Với thông điệp nảy, những người làm du lch đang cổ pắng đưa hình ảnh của Việt nam ra với thế giới bằng những vẻ đẹp văn hóa riêng của Việt Nam, trong đó không chỉ có thiên nhiên cảnh đẹp tạo hoa ban lặng mả còn là những nét đẹp truyền thông, những di sản văn hoá có giá trị lớn. Và trợ thủ đắc lực để hoạt đông này đạt được thành công chính lả bao tang, Nhưng hoạt động du lịch có tác động đa chiều đến bảo Làng, Thông qua du lich bảo tàng sẽ được biết đến nhiều hơn, sức lan tod réng hơn, có khả năng mở ra một mỗi trường hoạt động đây tiêm năng. Mặc dủ vậy, cũng không tránh khỏi những khó khăn mà môi trưởng du lịch tạo ra khiến cho cả du lịch và bảo tàng cần phải có những bước đi thật vững chắc I3 vậy, cần có sự kết hợp, quản lý khoa học thì hai hoạt đồng này sẽ hỗ trợ tốt cho nhau. cùng phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung ciia công đồng 1.
TẦm quan trọng của bảo tàng đối vứi việc phát triển du lịch ở địa phương Hảo tang ở các địa phương là loại hảo tầng mang tính tổng hợp, song “chất lịch sử" và “chất văn hóa” vẫn đậm đặc hơn, là biểu hiện tập trung của văn hoá. Văn hoá là một nội dung dặc trưng của sân phẩm du lịch.