Báo Chí Di Động Tại Việt Nam: Tình Hình và Phát Triển

Luận án ts bch báo chí trên điện thoại di động tại Việt Nam hiện nay phân tích xu hướng, thách thức và cơ hội trong ngành truyền thông số.

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Báo Chí
• Đề tài: Luận Án Ts Bch Báo Chí Trên Điện Thoại Di Động Tại Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về báo chí trên điện thoại di động tại Việt Nam hiện nay

Báo chí trên điện thoại di động đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thông tin tại Việt Nam. Sự phát triển của công nghệ thông tin và sự gia tăng sử dụng điện thoại thông minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho hình thức báo chí này. Theo thống kê, tỷ lệ người dùng điện thoại di động tại Việt Nam ngày càng tăng, dẫn đến nhu cầu tiêu thụ thông tin qua các ứng dụng báo chí cũng tăng theo. Hình thức báo chí này không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh chóng mà còn tạo ra sự tương tác mạnh mẽ giữa công chúng và các nhà báo.

1.1. Đặc điểm nổi bật của báo chí di động

Báo chí di động có những đặc điểm nổi bật như tính linh hoạt, khả năng cập nhật thông tin nhanh chóng và khả năng tương tác cao với người dùng. Các ứng dụng báo chí trên điện thoại di động cho phép người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi.

1.2. Xu hướng phát triển báo chí di động tại Việt Nam

Xu hướng phát triển báo chí di động tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều ứng dụng mới. Các cơ quan báo chí truyền thống cũng đang chuyển mình để thích ứng với xu hướng này, từ đó tạo ra một hệ sinh thái báo chí đa dạng và phong phú.

II. Vấn đề và thách thức trong báo chí trên điện thoại di động

Mặc dù báo chí trên điện thoại di động mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là chất lượng thông tin. Nhiều nội dung không được kiểm chứng, dẫn đến việc phát tán thông tin sai lệch. Ngoài ra, sự cạnh tranh giữa các ứng dụng báo chí cũng tạo ra áp lực lớn cho các nhà báo trong việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời.

2.1. Chất lượng thông tin trong báo chí di động

Chất lượng thông tin là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong báo chí di động. Nhiều thông tin không được kiểm chứng, gây ra sự hoang mang cho người đọc. Cần có các biện pháp kiểm soát chất lượng thông tin để đảm bảo tính chính xác.

2.2. Cạnh tranh giữa các ứng dụng báo chí

Sự cạnh tranh giữa các ứng dụng báo chí trên điện thoại di động ngày càng gay gắt. Các nhà báo cần phải đổi mới và sáng tạo để thu hút người đọc, đồng thời phải đảm bảo chất lượng nội dung để giữ chân độc giả.

III. Phương pháp nghiên cứu báo chí trên điện thoại di động

Để nghiên cứu về báo chí trên điện thoại di động, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Phương pháp định tính giúp phân tích sâu về nội dung và hình thức của các sản phẩm báo chí, trong khi phương pháp định lượng cung cấp dữ liệu thống kê về thói quen tiêu thụ thông tin của công chúng.

3.1. Phương pháp định tính trong nghiên cứu

Phương pháp định tính bao gồm phân tích nội dung và phỏng vấn sâu với các nhà báo và người dùng. Điều này giúp hiểu rõ hơn về cách thức sản xuất và tiêu thụ thông tin trên điện thoại di động.

3.2. Phương pháp định lượng trong nghiên cứu

Phương pháp định lượng sử dụng khảo sát để thu thập dữ liệu từ người dùng. Các câu hỏi khảo sát được thiết kế để đánh giá thói quen tiêu thụ thông tin và mức độ hài lòng của người dùng với các sản phẩm báo chí trên điện thoại di động.

IV. Ứng dụng thực tiễn của báo chí trên điện thoại di động

Báo chí trên điện thoại di động không chỉ là một công cụ truyền thông mà còn là một phương tiện để nâng cao nhận thức xã hội. Các sản phẩm báo chí trên điện thoại di động có thể được sử dụng để giáo dục, nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội và chính trị. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của báo chí di động trong việc định hình dư luận.

4.1. Giáo dục và nâng cao nhận thức xã hội

Báo chí trên điện thoại di động có thể được sử dụng để truyền tải thông tin giáo dục, nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội. Các ứng dụng báo chí có thể cung cấp thông tin hữu ích cho người dùng, giúp họ hiểu rõ hơn về các vấn đề quan trọng.

4.2. Tác động đến dư luận xã hội

Báo chí di động có khả năng định hình dư luận xã hội thông qua việc cung cấp thông tin kịp thời và chính xác. Điều này giúp người dân có cái nhìn rõ ràng hơn về các vấn đề đang diễn ra trong xã hội.

V. Kết luận và tương lai của báo chí trên điện thoại di động

Báo chí trên điện thoại di động đang ngày càng khẳng định vị thế của mình trong hệ thống truyền thông tại Việt Nam. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, tương lai của báo chí di động hứa hẹn sẽ còn nhiều tiềm năng. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về sự phát triển này và tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí.

5.1. Tương lai của báo chí di động

Tương lai của báo chí trên điện thoại di động sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của công nghệ và nhu cầu của người dùng. Các ứng dụng báo chí cần phải đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.

5.2. Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí trên điện thoại di động, bao gồm việc đào tạo nhân lực, cải tiến công nghệ và tăng cường kiểm soát chất lượng thông tin.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ BÁO CHÍ TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 1. Tiếp cận hiện trạng, tác động và xu thế phát triển của báo chí trên điện thoại di động Những phân tích đầu tiên về vai trò thiết lập lịch trình tin tức thế giới và dẫn dắt công chúng của báo chí trên điện thoại di động được biết đến từ đầu những năm 1990 khi Internet và điện thoại di động bắt đầu xâm nhập vào đời sống xã hội3. Khoảng những năm đầu của thế kỷ XXI, một cộng đồng các nhà nghiên cứu truyền thông và báo chí trên điện thoại di động được thành lập.

Các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu về các phương tiện truyền thông mới đã tập hợp thành một cộng đồng với tên gọi là mobile-society (Hội Di động) và thường trao đổi thông tin, các kết quả nghiên cứu hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp trên website tại địa chỉ groups.com/group/mobile- society. Hội Di động bao gồm nhiều nhà khoa học danh tiếng như James Katz, Mama Aakhus, Leopoldina Fortunati, Christian Licoppe, Chantal De Goumay, Sum Dong Kim, Patrick Law, Rama Pertierra đến từ nhiều quốc gia trên thế giới như Phần Lan, Mỹ, Úc, Italia, Pháp, Hà Lan, Thái Lan, Nhật, Hàn Quốc, Philippin, Trung Quốc.Liên minh châu Âu đã tài trợ chi phí cho 248 dự án nghiên cứu về truyền thông trên di động của Hội Di động do James Katz đứng đầu. Kết quả nghiên cứu của các dự án do James Katz (2008) được công bố trong rất nhiều sách và bài báo khoa học, trong đó đáng chú ý nhất là tác phẩm Mobile communication and the transformation of social life. Trong tác phẩm này, J.

Katz kết luận: “Thông tin được truyền phát trên các thiết bị di động sẽ được các cá nhân chấp nhận như sứ giả tinh thần và thậm chí còn được mặc nhiên trở thành con đường dẫn dắt lối đi cho từng cá nhân. Một nghiên cứu của Francois Neland và Oscar Westlund năm 2011cũng chỉ ra rằng, thông tin trên thiết bị di động bao gồm “4 yếu tố trong 1”, đó là: Kênh (channels), hội thoại (conversation), nội dung (content) và thương mại (commerce). Như vậy, theo nghiên cứu này di động không còn là phương tiện liên lạc viễn thông đơn thuần mà đã nhanh chóng trở thành kênh truyền thông đa phương tiện với cách thức truyền phát thông điệp có nhiều ưu thế. Nó cũng đáp ứng được nhu cầu đa dạng của công chúng trẻ hiện nay – những người có niềm đam mê đối với công nghệ, thích khám phá cái mới, cuộc sống bận rộn và có xu hướng gắn bó với các thiết bị di động trong sinh hoạt hàng ngày [dẫn theo: 52, tr17].

Bên cạnh những hướng tiếp cận về xu thế của báo chí di động, một số công trình nghiên cứu trên thế giới quan tâm nhiều đến hiện trạng của loại hình báo chí này. Công trình quan trọng đáng chú ý thống kê và mô tả thực trạng sử dụng báo chí di động đầu tiên phải kể đến là báo cáo The future of Mobile News do Tom Rosenstiel (2012) phụ trách thuộc dự án Project for Excellence in Journalism do Pew Research Center quản lý, được thực hiện vào tháng 10 năm 2012. Đây là công trình có tầm bao quát lớn về số lượng và tần suất sử dụng điện thoại cho việc đọc báo của 70 quốc gia trên thế giới vào đầu thập niên thứ 2 của 18 thế kỷ XXI. The future of Mobile News cũng chỉ ra rằng “đọc báo, xem tin tức trên điện thoại di động là niềm đam mê mãnh liệt của giới trẻ và sự cuốn hút “không thể chối từ” của ma lực công nghệ” [140, tr552].

Tiếp tục nghiên cứu về hiện trạng báo chí di động, một số công trình khác đi sâu đánh giá phương thức đọc báo trên điện thoại di động. Ngoài ra, Oscar Westlund còn khẳng định rằng đã có sự biến đổi tin tức trên điện thoại di động theo thời gian do sự tác động của công nghệ và nhu cầu thông tin của công chúng. Một chi tiết khác khá quan trọng cũng được Oscar Westlund đề cập là những điểm khác biệt của phiên bản báo chí trên điện thoại di động và báo chí được tiếp nhận qua các phương tiện khác. Oscar Westlund, nghiên cứu về báo chí di động, lý thuyết về loại hình truyền thông mới này phải đề cập đến 3 nội dung, hay 3 lĩnh vực cơ bản: 1/ Giao diện người dùng-tức hình thức của một version, một diện mạo của báo chí trên thiết bị di động, hình thức này khác với các hình thức giao diện của các thiết bị khác ở điểm nào; 2/Công chúng, người sử dụng thiết bị di động để hưởng thụ thông tin báo chí, trong đó đặc tính cá nhân hoá phải được xem là đặc tính cơ bản nhất của công chúng báo chí trên điện thoại di động; 3/ Hệ thống kỹ thuật (đề xuất) nhằm phân phối, điều hướng, chuyển tải thông tin đến công chúng [138, tr19].

Oscar Westlund cho rằng, có một điểm khác biệt giữa phiên bản báo chí cho điện thoại di động và báo chí cho các thiết bị khác như máy tính cá nhân hoặc desktop. Ông viết, “màn hình di động nhỏ hơn màn hình máy tính cá nhân và thường dựa trên nền tảng cảm ứng, do vậy mà cách thiết kế giao diện cho người dùng di động cũng có sự khác biệt. Màn hình máy tính cá nhân thường hàm chứa nhiều thông tin trong cùng một giao diện hơn so với thiết bị di động, 19 vì vậy để hiển thị cùng một lượng thông tin ấy trên màn hình di động, sẽ có rất nhiều giao diện khác nhau cần được sử dụng, và do vậy một vài logic điều hướng giữa chúng cũng cần phải được thiết lập” [138, tr24]. Ngoài sự khác biệt về hình thức, giao diện, các thiết kế nội dung cho phiên bản mobile cũng không tương đồng với phiên bản desktop, laptop.

Trong chương 2-Tổng quan lý thuyết và chương 4-Tin tức trên điện thoại di động, của công trình này, Oscar Westlund chỉ ra nội dung khi thiết kế cho báo chí mobile mang tính cá nhân, tương tác, ngắn gọn và tiện ích. Đóng góp tiếp theo về những thành tựu nghiên cứu báo chí trên điện thoại di động có tác phẩm “Cross-media news work-Sensemaking of the mobile media Revolution” (Sản xuất tin tức truyền thông hội tụ: một nghiên cứu đa ngành về cuộc cách mạng của truyền thông di động) của Alasutari (2010). Trong công trình này, Alasutari đã mô tả một cách chi tiết về cách thức hình thành và phát triển cũng như qui trình sản xuất các sản phẩm báo chí dành cho điện thoại di động tại các nước có nền báo chí lớn trên thế giới, chủ yếu là các nước Bắc Âu. Alasutari cho rằng, mô hình toà soạn và tính chất của một sản phẩm báo chí được đăng phát trên điện thoại di động phải phù hợp với thiết bị thu phát đầu cuối này cả về nội dung và hình thức.

Quan điểm của Alasutari là một bước xác nhận báo chí trên điện thoại di động là một loại hình báo chí mới. Quan điểm của Alasutari đã được nhiều người làm báo ủng hộ và đây có thể xem là một cơ sở lý thuyết quan trọng để những người nghiên cứu báo chí, nhà báo và các những sản xuất sản phẩm báo chí nhìn nhận báo chí trên điện thoại di động như là một loại hình báo chí mới. Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu theo hướng tiếp cận trên đã khẳng định được tính đúng đắn của sự biến đổi các phương tiện và phương thức thông tin báo chí kiểu mới như là một xu thế tất yếu của thời đại. Đó là báo chí dành cho điện thoại di động đã bắt đầu chiếm lĩnh và trở thành trung tâm của báo chí thế giới, chúng trở thành điểm nhấn của xã hội thông tin.

Chính sự biến đổi ấy 20 đã làm thay đổi phương thức sản xuất các sản phẩm báo chí và hướng đến tính cá nhân hóa thông tin ngày càng cao. Các kết quả nghiên cứu cũng nhấn mạnh đến sự tác động của công nghệ đối với sự phát triển báo chí cho điện thoại di động, khả năng và hiệu quả kinh tế do báo chí phiên bản điện thoại di động mang lại. Những kết quả nghiên cứu này có giá trị không chỉ về mặc học thuật mà còn là những tham khảo hữu ích cho các nhà sản xuất tin tức. Bên cạnh việc nghiên cứu cụ thể về hình thức và sự tác động của báo chí di động, các nhà nghiên cứu còn quan tâm đến vai trò của các phương tiện truyền thông mới mà Internet và báo chí di động là quan trọng nhất.

Đáng chú ý về lĩnh vực nghiên cứu này là các công trình của các học giả như Manuel Castells (2008), Crosbie, V (2012). Crosbie, V cho rằng thế giới đã và đang hình thành nên một “xã hội mới” đặt nền tảng cho “chủ nghĩa tư bản thông tin” trên một “nền văn hóa thực tại ảo” và rằng xã hội không chỉ là chịu ảnh hưởng của thông tin mà đơn giản là nó đồng hóa với các công nghệ thông tin [116, tr98]. Những công trình nghiên cứu của Crosbie kết luận là nhờ Internet và các phương tiện truyền thông mới mà xã hội sẽ loại trừ được sự phân hóa xã hội, hình thành nên trí tuệ tập thể và giải phóng con người khỏi thứ văn hóa đại chúng mà các phương tiện truyền thông cũ áp đặt [117]. (2006), nhà xã hội học truyền thông, trong công trình nghiên cứu về tác động của các phương tiện truyền thông mới trong khi khẳng định tính ưu việt cũng đã chỉ ra các tác động tiêu cực của các phương tiện truyền thông mới.

Theo tác giả các phương tiện truyền thông mới trong đó Internet là chủ yếu chỉ đáp ứng cái “cầu” hơn là cái “cung” và do đó nó làm “vỡ vụn không gian công cộng và giúp cho công chúng chỉ chăm chú đến nhu cầu thông tin cá nhân, cái mình cần, cái mình muốn chứ không quan tâm đến cái người khác, cái xã hội muốn. Điều này dẫn đến một hệ quả vô cùng tệ hại là con người sẽ dần bị cô lập trong xã hội mới” [dẫn theo: 140, tr998]. 21 Những công trình nghiên cứu trên đã phần nào hệ thống lại một thực trạng hoạt động và tính chất của một loại hình báo chí mới. Những quan điểm của các nhà nghiên cứu đều nghiên về sự khẳng định đã và đang có một loại hình báo chí truyền thông mới xuất hiện trong bối cảnh truyền thông hiện đại.

Các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra được các đặc điểm cơ bản của loại hình báo chí truyền thông mới với tư cách là một loại hình.