Đại học Thiên Trách: Trách Nhiệm Hình Sự Trong Đồng Phạm Theo Luật Hình Sự Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Trách nhiệm hình sự trong đồng phạm theo luật hình sự việt nam mới, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về luật học.

• Người hướng dẫn: Gs.Ts Trần Văn Luyện
• Trường học: Đại học Thiên Trách
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Trách Nhiệm Hình Sự Trong Đồng Phạm Theo Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Trách Nhiệm Hình Sự Đồng Phạm Theo Luật Việt Nam

Luận án Tiến sĩ này tập trung vào nghiên cứu sâu về trách nhiệm hình sự trong đồng phạm theo Luật Hình sự Việt Nam. Đây là một vấn đề phức tạp và quan trọng trong lĩnh vực luật hình sự, bởi nó liên quan đến việc xác định và phân loại trách nhiệm của nhiều người cùng tham gia vào một hành vi phạm tội. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật, cũng như thực tiễn áp dụng, là cần thiết để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong xét xử các vụ án liên quan đến đồng phạm. Theo GS.TS Trần Văn Luyện, nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao trong công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm. Luận án hướng đến mục tiêu làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cơ bản, phân tích thực tiễn và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm hình sự trong đồng phạm.

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm của Đồng Phạm Trong Luật Hình Sự

Để hiểu rõ trách nhiệm hình sự trong đồng phạm, cần nắm vững khái niệm và đặc điểm của đồng phạm theo quy định của Luật Hình sự Việt Nam. Đồng phạm không phải là một loại tội phạm độc lập, mà là một hình thức tham gia vào tội phạm, trong đó nhiều người cùng cố ý thực hiện một hành vi phạm tội. Các yếu tố cấu thành đồng phạm bao gồm: có từ hai người trở lên, những người này có cùng ý chí thực hiện tội phạm, và hành vi của mỗi người phải có mối liên hệ nhân quả với kết quả phạm tội chung. Việc xác định chính xác các yếu tố này có ý nghĩa quan trọng trong việc định tội danh và quyết định hình phạt phù hợp.

1.2. Phân Loại Đồng Phạm và Vai Trò của Từng Người Tham Gia

Luật Hình sự Việt Nam phân loại đồng phạm thành nhiều hình thức khác nhau, bao gồm: người thực hành, người xúi giục, người giúp sức và người tổ chức. Mỗi hình thức đồng phạm có vai trò và mức độ trách nhiệm hình sự khác nhau. Người thực hành là người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội. Người xúi giục là người gây ra ý định phạm tội cho người khác. Người giúp sức là người tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện tội phạm. Người tổ chức là người chỉ huy, điều hành hoạt động của nhóm đồng phạm. Việc phân loại chính xác vai trò của từng người trong đồng phạm là cơ sở để xác định đúng mức độ trách nhiệm hình sự và áp dụng hình phạt tương xứng.

II. Thách Thức Xác Định Trách Nhiệm Hình Sự Trong Các Vụ Án Đồng Phạm

Việc xác định trách nhiệm hình sự trong các vụ án đồng phạm gặp nhiều thách thức trong thực tiễn xét xử. Một trong những khó khăn lớn nhất là xác định chính xác vai trò của từng người tham gia, đặc biệt trong các vụ án có nhiều người và hành vi phức tạp. Bên cạnh đó, việc chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi của từng người và kết quả phạm tội chung cũng là một thách thức không nhỏ. Theo một nghiên cứu của Tòa án Nhân dân Tối cao, tỷ lệ các bản án bị kháng cáo, kháng nghị liên quan đến đồng phạm còn khá cao, cho thấy sự không thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật về vấn đề này. Điều này đòi hỏi các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử phải nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ để đảm bảo tính khách quan, chính xác trong quá trình giải quyết vụ án.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Xác Định Vai Trò của Người Đồng Phạm

Việc xác định vai trò của từng người trong đồng phạm không hề đơn giản, đặc biệt trong các vụ án có sự tham gia của nhiều người và hành vi phạm tội diễn ra phức tạp. Cần phân biệt rõ ràng giữa người thực hành, người xúi giục, người giúp sức và người tổ chức. Các yếu tố như mức độ tham gia, ý chí chủ quan, và hành vi khách quan của từng người cần được xem xét kỹ lưỡng. Sự mập mờ trong chứng cứ, lời khai không thống nhất của các bên liên quan, và sự phức tạp của vụ án là những yếu tố gây khó khăn trong việc xác định chính xác vai trò của từng người đồng phạm.

2.2. Chứng Minh Mối Quan Hệ Nhân Quả Trong Đồng Phạm Vấn Đề Nan Giải

Việc chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi của từng người đồng phạm và kết quả phạm tội chung là một trong những vấn đề nan giải trong các vụ án đồng phạm. Cần chứng minh rằng hành vi của mỗi người đã góp phần trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra hậu quả phạm tội. Trong những vụ án có nhiều người tham gia và hành vi diễn ra liên tục, việc xác định chính xác mối liên hệ nhân quả trở nên vô cùng phức tạp. Các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử cần sử dụng các biện pháp nghiệp vụ và khoa học kỹ thuật để thu thập chứng cứ và làm rõ mối quan hệ nhân quả này.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Trách Nhiệm Hình Sự Đồng Phạm

Để giải quyết những thách thức trong việc xác định trách nhiệm hình sự trong đồng phạm, cần có những giải pháp đồng bộ, đặc biệt là hoàn thiện pháp luật về vấn đề này. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Hình sự về đồng phạm để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và dễ áp dụng. Bên cạnh đó, cần ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết để thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật trong thực tiễn. Theo các chuyên gia luật hình sự, việc hoàn thiện pháp luật về đồng phạm không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm mà còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

3.1. Sửa Đổi Bổ Sung Các Quy Định Của Luật Hình Sự Về Đồng Phạm

Để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và dễ áp dụng của pháp luật về đồng phạm, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Hình sự. Các khái niệm, định nghĩa về đồng phạm, các hình thức đồng phạm, và các yếu tố cấu thành tội phạm cần được quy định cụ thể, chi tiết hơn. Cần bổ sung các quy định về trách nhiệm hình sự trong các trường hợp đặc biệt, như đồng phạm không thành, đồng phạm vượt quá, hoặc đồng phạm có sự thay đổi ý định. Việc sửa đổi, bổ sung pháp luật cần dựa trên cơ sở lý luận vững chắc và tham khảo kinh nghiệm của các nước trên thế giới.

3.2. Ban Hành Văn Bản Hướng Dẫn Áp Dụng Pháp Luật Về Đồng Phạm

Để thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật về đồng phạm trong thực tiễn, cần ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, cụ thể. Các văn bản này cần giải thích rõ các quy định của Luật Hình sự, hướng dẫn cách xác định vai trò của từng người đồng phạm, cách chứng minh mối quan hệ nhân quả, và cách xác định mức độ trách nhiệm hình sự trong các trường hợp khác nhau. Các văn bản hướng dẫn cần được ban hành kịp thời và cập nhật thường xuyên để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn xét xử.

IV. Ứng Dụng Phân Tích Các Bản Án Về Trách Nhiệm Hình Sự Đồng Phạm

Việc phân tích các bản án thực tế về trách nhiệm hình sự trong đồng phạm có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật và rút ra những bài học kinh nghiệm. Nghiên cứu này sẽ xem xét các bản án của Tòa án các cấp để làm rõ các vấn đề như: cách xác định vai trò của từng người đồng phạm, cách chứng minh mối quan hệ nhân quả, cách áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, và cách quyết định hình phạt. Kết quả phân tích sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử, cũng như cho các nhà nghiên cứu và giảng dạy luật.

4.1. Nghiên Cứu Các Bản Án Để Rút Ra Bài Học Kinh Nghiệm Về Đồng Phạm

Việc nghiên cứu các bản án về đồng phạm giúp các cơ quan tố tụng và các nhà nghiên cứu luật có thể rút ra những kinh nghiệm quý báu trong việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn. Qua đó, có thể nhận diện những sai sót, hạn chế trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, và đề xuất các giải pháp khắc phục. Việc phân tích các bản án cũng giúp làm rõ những vấn đề còn gây tranh cãi, tạo sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Để Nâng Cao Chất Lượng Xét Xử Các Vụ Đồng Phạm

Trên cơ sở phân tích các bản án và rút ra những bài học kinh nghiệm, luận án sẽ đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng xét xử các vụ án đồng phạm. Các giải pháp này có thể bao gồm: tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ điều tra, truy tố, xét xử; hoàn thiện quy trình tố tụng; nâng cao năng lực giám định, thu thập chứng cứ; và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ góp phần đảm bảo tính công bằng, khách quan và chính xác trong việc giải quyết các vụ án đồng phạm.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng của Trách Nhiệm Hình Sự Đồng Phạm

Nghiên cứu về trách nhiệm hình sự trong đồng phạm có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn. Về mặt lý luận, nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về đồng phạm, như khái niệm, đặc điểm, phân loại, và các yếu tố cấu thành. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp những thông tin và giải pháp hữu ích cho công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, đặc biệt là các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia. Kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác giảng dạy và nghiên cứu luật hình sự.

5.1. Giá Trị Lý Luận Của Luận Án Về Trách Nhiệm Hình Sự Đồng Phạm

Luận án có giá trị lý luận quan trọng trong việc làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về đồng phạm trong Luật Hình sự Việt Nam. Nghiên cứu đi sâu vào phân tích các khái niệm, đặc điểm, phân loại đồng phạm và các yếu tố cấu thành, góp phần xây dựng một hệ thống lý luận hoàn chỉnh về đồng phạm. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm cơ sở cho việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về đồng phạm.

5.2. Giá Trị Thực Tiễn và Khả Năng Ứng Dụng Trong Công Tác Điều Tra

Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, cung cấp những thông tin và giải pháp hữu ích cho công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án đồng phạm. Nghiên cứu giúp các cơ quan chức năng nâng cao năng lực xác định vai trò của từng người đồng phạm, chứng minh mối quan hệ nhân quả, và áp dụng pháp luật một cách chính xác. Nghiên cứu cũng góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, đặc biệt là các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh tư pháp hình sự Việt Nam trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang chứng kiến sự biến chuyển sâu sắc về phương thức phạm tội. Tội phạm không còn thuần túy mang tính chất đơn lẻ mà chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức liên kết phạm tội đa tầng, xuyên biên giới với sự hỗ trợ của công nghệ cao. Trong bối cảnh đó, công trình nghiên cứu tiến sĩ chuyên ngành Luật hình sự và Tố tụng hình sự (Mã số: 62 38 01 04) với đề tài "Trách nhiệm hình sự trong đồng phạm theo luật hình sự Việt Nam", dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS Trần Văn Luyện (Hà Nội, 2024), đặt nền móng lý luận và thực chứng vững chắc cho việc giải quyết các xung đột pháp lý về phân hóa trách nhiệm hình sự (TNHS) của các đồng phạm.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực trạng các công trình trước đây (tiêu biểu như nghiên cứu của GS.TS Võ Khánh Vinh, 2001; PGS.TS Kiều Đình Thụ, 2010) chủ yếu tiếp cận đồng phạm dưới góc độ mô tả tĩnh học hành vi và phân loại hình thức vai trò cơ bản. Thực tiễn áp dụng Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) bộc lộ sự thiếu hụt nghiêm trọng các tiêu chí định lượng và nguyên tắc xử lý đối với hiện tượng "đồng phạm phi tiếp xúc" (contactless complicity), "hành vi giúp sức trung tính" (neutral assistance) và ranh giới "hành vi thái quá của người thực hành" (excess of the perpetrator) trong các tội phạm kinh tế, chức vụ và tội phạm mạng.

Luận án thiết lập hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết tương ứng:

• RQ1: Cơ sở triết học - pháp lý nào chi phối việc xác định bản chất TNHS của từng người tham gia trong đồng phạm theo luật hình sự Việt Nam?
  • H1: Bản chất TNHS trong đồng phạm chịu sự chi phối đồng thời bởi nguyên tắc lỗi cá nhân và mối quan hệ nhân quả kép (nguyên nhân của hành vi đơn lẻ và nguyên nhân của hậu quả chung).
• RQ2: Sự tương tác giữa các vai trò (người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức) ảnh hưởng như thế nào đến mức độ TNHS theo quy định tại Điều 17 và Điều 58 BLHS năm 2015?
  • H2: Mức độ phân hóa TNHS tỷ lệ thuận với mức độ chi phối hành vi (Tatherrschaft) và tính chất nguy hiểm của dạng hành vi đóng góp vào chuỗi tội phạm.
• RQ3: Những rào cản, xung đột pháp lý nào đang dẫn đến sự không thống nhất trong việc định tội danh và quyết định hình phạt đối với đồng phạm tại Tòa án các cấp?
  • H3: Sự thiếu định lượng hóa về "tính chất tổ chức", "mức độ câu kết" và tiêu chí phân định "thái quá về chất/lượng" là nguyên nhân chính dẫn đến sai lệch trong lượng hình.
• RQ4: Khung giải pháp lập pháp và áp dụng pháp luật nào có khả năng tối ưu hóa tính cá thể hóa hình phạt trong đồng phạm đến năm 2030?
  • H4: Tích hợp học thuyết đồng phạm chức năng và quy chuẩn hóa án lệ sẽ tăng cường độ chính xác trong định tội và phân hóa TNHS lên trên 90%.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự giao thoa của ba học thuyết nền tảng: Lý thuyết cấu thành tội phạm (Tatbestandslehre), Lý thuyết đồng phạm phụ thuộc hạn chế (Limitierte Akzessorietät) và Học thuyết cá thể hóa hình phạt (Individualization of Punishment). Luận án khảo sát dữ liệu thực chứng trên 450 bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm được xét xử tại Tòa án nhân dân các cấp giai đoạn 2018–2023, mang lại giá trị thực tiễn và tính khả thi đặc biệt cao cho công cuộc cải cách tư pháp tại Việt Nam.

---

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu về đồng phạm và trách nhiệm hình sự trong đồng phạm là một dòng chảy học thuật phong phú nhưng cũng tồn tại nhiều tranh biện phức tạp trong khoa học luật hình sự quốc tế và Việt Nam. Tổng quan tài liệu xác định ba trường phái học thuật chủ đạo:

1. Trường phái Phụ thuộc (Akzessorietätstheorie): Khởi xướng từ luật hình sự cổ điển Đức (Anselm von Feuerbach, Karl Binding) và được phát triển trong luật hình sự Xô Viết (A.A. Piontkovsky, 1961; Trainin, 1957). Trường phái này khẳng định tính chất thứ yếu, phụ thuộc của người xúi giục, giúp sức vào hành vi thực hiện tội phạm của người thực hành. Tại Việt Nam, GS.TS Trần Văn Luyện (2015) và GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa (2018) đã tiếp thu có chọn lọc lý thuyết này để xây dựng cấu trúc đồng phạm tại Chương III BLHS 2015.
2. Trường phái Độc lập (Einheitstäterbegriff / Unitary Model): Điển hình tại Ý và Áo, coi mọi người tham gia đều là "thủ phạm" bình đẳng về bản chất nguyên nhân, TNHS chỉ được phân hóa ở khâu lượng hình.
3. Trường phái Thống trị hành vi (Tatherrschaftslehre): Được đại thụ luật hình sự Đức Claus Roxin phát triển đột phá từ năm 1963 (Täterschaft und Tatherrschaft), định vị vai trò người thực hành và người tổ chức dựa trên quyền năng kiểm soát thực tế đối với diễn trình phạm tội (Handlungsherrschaft, Willensherrschaft, và Funktionelle Tatherrschaft).

Các tranh biện học thuật trung tâm hiện nay xoay quanh mâu thuẫn giữa:

• Nguyên tắc phụ thuộc nghiêm ngặt (Strikte Akzessorietät) vs. Phụ thuộc hạn chế (Limitierte Akzessorietät): Liệu người xúi giục/giúp sức có phải chịu TNHS khi người thực hành được miễn trách nhiệm do tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc phòng vệ chính đáng?
• Tranh luận về Hành vi giúp sức trung tính (Neutrale Beihilfe): Xung đột giữa quan điểm khách quan của Günther Jakobs (2002) - cho rằng hành vi phù hợp chuẩn mực xã hội không cấu thành đồng phạm, và quan điểm chủ quan của Wolfgang Frisch (1988) - coi tri thức về ý định phạm tội của người khác là căn cứ quy kết trách nhiệm.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế:

• So với hệ thống tư pháp Cộng hòa Liên bang Đức (quy định tại §§ 25-31 Strafgesetzbuch - StGB), Luật hình sự Việt Nam tại Điều 17 BLHS chưa phân định rõ ranh giới giữa "Đồng chính phạm" (Mittäterschaft) và "Người giúp sức" (Gehilfenschaft) theo tiêu chí tỷ lệ đóng góp chức năng khách quan.
• So với Bộ luật Hình sự Pháp (Code Pénal, các Điều 121-4 đến 121-7), quy định của Việt Nam còn khoảng trống trong việc giải quyết trường hợp "Ủy thác phạm tội gián tiếp" thông qua pháp nhân hoặc thiết bị tự hành thông minh.

Luận án định vị chính xác khoảng trống: Xây dựng một mô hình lý thuyết trung gian phù hợp với truyền thống pháp lý Việt Nam, dung hòa giữa nguyên tắc phụ thuộc hạn chế và học thuyết thống trị hành vi chức năng, giải quyết triệt để các bế tắc trong thực tiễn xét xử án đồng phạm có tổ chức phức tạp.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tạo ra những bước tiến học thuật quan trọng đối với lý luận luật hình sự Việt Nam:

• Bổ khuyết và phát triển Lý thuyết phân hóa trách nhiệm hình sự: Luận án mở rộng nội hàm của nguyên tắc cá thể hóa TNHS (Điều 58 BLHS 2015) bằng việc xác lập mô hình "Đánh giá mức độ đóng góp kép" (Dual-Contribution Assessment Model). Theo đó, TNHS của từng đồng phạm không chỉ được đo lường bằng hành vi vật chất cá nhân mà phải phản ánh chính xác hệ số tương tác nhân quả giữa hành vi đó với tổng thể ý chí chung của nhóm phạm tội.
• Tái cấu trúc ranh giới lý thuyết về "Hành vi thái quá của người thực hành": Luận án chứng minh và phân loại thành công hai biến thể thái quá:
  • Thái quá về chất (Qualitative Excess): Người thực hành thực hiện một tội danh hoàn toàn khác ngoài phạm vi ý chí chung;
  • Thái quá về lượng (Quantitative Excess): Người thực hành thực hiện vượt quá mức độ thiệt hại, tăng nặng tình tiết định khung nhưng vẫn cùng dạng tội danh.
• Xác lập các mệnh đề lý thuyết mới (Propositions):
  • Mệnh đề 1 (P1): Mức độ TNHS của người tổ chức tỷ lệ thuận với mức độ chi phối kế hoạch và mức độ lệ thuộc của người thực hành, bất kể người tổ chức có mặt tại hiện trường hay không.
  • Mệnh đề 2 (P2): Người giúp sức bằng hành vi trung tính chỉ phải chịu TNHS khi và chỉ khi hành vi đó mang tính chuyên biệt hóa phục vụ riêng cho tội phạm và người giúp sức nhận thức rõ tính tất yếu của hậu quả nguy hiểm cho xã hội.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp thành công ba chiều kích:

1. Lý thuyết quy kết khách quan (Objective Attribution / Objektive Zurechnung): Đánh giá xem hành vi của người đồng phạm có tạo ra rủi ro pháp lý bị cấm và rủi ro đó có hiện thực hóa trong hậu quả tội phạm hay không.
2. Lý thuyết tương tác tâm lý đồng phạm: Giải mã cấu trúc lỗi cố ý đồng phạm, xác định thời điểm hình thành và chấm dứt sự đồng thuận ý chí (chấp nhận rủi ro và tiếp nhận ý chí phạm tội).
3. Mô hình ma trận vai trò - hành vi (Role-Action Matrix): Định vị tọa độ trách nhiệm pháp lý dựa trên sự kết hợp giữa 4 vai trò luật định (Điều 17 khoản 3) và 3 mức độ liên kết tổ chức (Đồng phạm giản đơn, Đồng phạm có thông mưu trước, Phạm tội có tổ chức).

Điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích này áp dụng nghiêm ngặt cho các tội phạm được thực hiện với hình thức lỗi cố ý theo quy định của BLHS Việt Nam; loại trừ trường hợp đồng phạm bất cẩn (đã được khẳng định không tồn tại trong cấu trúc luật định Việt Nam).

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng lập trường triết học pháp lý hiện thực (Legal Realism) kết hợp với chủ nghĩa thực chứng pháp lý (Legal Positivism), tạo sự cân bằng giữa phân tích câu chữ quy phạm và khảo sát hành vi tư pháp thực tế.

Thiết kế nghiên cứu đa phương pháp (Convergent Mixed-Methods Design) được triển khai qua hai trục:

• Trục định tính (Qualitative strand): Phân tích quy phạm so sánh (Comparative doctrinal analysis), phân tích ngữ nghĩa học pháp lý đối với các điều khoản của BLHS 1985, 1999, 2015 và giải mã 32 bản án giám đốc thẩm, án lệ của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.
• Trục định lượng (Quantitative strand): Mã hóa, xử lý và phân tích thống kê tư pháp từ tập mẫu $N = 450$ bản án sơ thẩm và phúc thẩm có yếu tố đồng phạm trong giai đoạn 2018–2023.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Chiến lược chọn mẫu: Sử dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (Stratified Random Sampling) trên hệ thống Công bố bản án của TANDTC. Tiêu chí bao gồm:
  • Vụ án có từ 2 bị cáo trở lên bị truy tố theo Điều 17 BLHS;
  • Đầy đủ các nhóm tội: Tội phạm xâm phạm sở hữu (40%), Tội phạm về ma túy (25%), Tội phạm kinh tế - chức vụ (20%), Tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe (15%);
  • Đại diện cho 3 miền địa lý (Miền Bắc: 35%, Miền Trung: 30%, Miền Nam: 35%).
• Tam giác hóa dữ liệu (Triangulation): Kết hợp kiểm chứng chéo giữa văn bản pháp luật - số liệu xét xử thực tế - phỏng vấn sâu 20 chuyên gia (10 Thẩm phán TAND cấp cao/tỉnh, 5 Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân cấp cao, 5 Luật sư hình sự trên 15 năm kinh nghiệm).
• Kiểm soát tính giá trị và độ tin cậy: Khung mã hóa bản án (Coding Scheme) được kiểm tra độ tin cậy liên đánh giá (Inter-coder reliability) đạt chỉ số Cohen's $\kappa = 0.88$, đảm bảo tính khách quan tuyệt đối trong phân loại dữ liệu án văn.

Data và phân tích

Toàn bộ dữ liệu định lượng được làm sạch và phân tích trên phần mềm SPSS 26.0 và NVivo 12.

                   CƠ CẤU VAI TRÒ BỊ CÁO TRONG TẬP MẪU (N = 450 BẢN ÁN)

Các phép phân tích thống kê chuyên sâu:

• Phân tích hồi quy Logistic đa biến (Multinomial Logistic Regression) đánh giá tác động của các yếu tố "vai trò", "mức độ câu kết", và "giá trị thiệt hại" đến khả năng bị áp dụng khung hình phạt cao nhất. Kết quả mô hình đạt độ tương thích cao ($\chi^2(12) = 145.68, p < 0.001$, Pseudo $R^2 = 0.384$).
• Kiểm định Chi-square ($\chi^2$) xác định mối liên hệ giữa việc thiếu hướng dẫn áp dụng "hành vi thái quá" với tỷ lệ bản án bị cấp phúc thẩm hủy hoặc sửa án do sai lầm áp dụng pháp luật ($\chi^2 = 28.45, df = 3, p = 0.000$, Effect size Cramér's $V = 0.251$).

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự bất đối xứng trong lượng hình đối với Người giúp sức ($38.2%$ tổng số bị cáo): Dữ liệu chứng minh có tới $64.2%$ bản án áp dụng hình phạt cho người giúp sức chưa phản ánh đúng tính chất thứ yếu của hành vi. Việc đánh đồng mức độ nghiêm trọng giữa giúp sức tích cực (trực tiếp tạo điều kiện vật chất) và giúp sức tiêu cực (hỗ trợ tâm lý, cảnh giới từ xa) diễn ra phổ biến với khoảng chênh lệch hình phạt bình quân không có ý nghĩa thống kê ($p = 0.142 > 0.05$).
2. Khủng hoảng nhận diện "Hành vi thái quá của người thực hành" (Excessus Mandati): Trong số 96 vụ án có dấu hiệu người thực hành vượt quá kế hoạch ban đầu, Tòa án chỉ công nhận tình trạng thái quá và loại trừ TNHS cho các đồng phạm khác trong $41.7%$ trường hợp; $58.3%$ còn lại bị quy kết oan sai hoặc chuyển đổi tội danh thiếu căn cứ vững chắc, dẫn đến tỷ lệ hủy/sửa án chiếm $14.7%$ trong nhóm này.
3. Sự hình thành hiện tượng "Đồng phạm chuỗi/Đồng phạm thuật toán" (Algorithmic & Chain Complicity): Xuất hiện phổ biến trong các đại án cờ bạc trực tuyến, lừa đảo công nghệ cao. Người tổ chức và người giúp sức hoàn toàn không quen biết nhau, giao tiếp qua API mã hóa. Khái niệm "ý chí thống nhất" truyền thống của Điều 17 hoàn toàn bất lực nếu không được giải thích mở rộng theo hướng "sự tiếp nhận ý chí mặc nhiên qua hạ tầng kỹ thuật".
4. Sai số quy kết vai trò "Người tổ chức gián tiếp": $78.4%$ các vụ án tham nhũng kinh tế phức tạp gặp khó khăn trong việc chứng minh vai trò chủ mưu của kẻ đứng sau chỉ đạo thông qua trung gian bằng văn bản hành chính trung tính hoặc ám hiệu phi ngôn ngữ.

                      MÔ HÌNH QUY KẾT TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRONG ĐỒNG PHẠM

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận (Theoretical Advances): Tác sinh hệ thống phân loại 4 cấp độ đồng phạm dựa trên mức độ liên kết tâm lý và chức năng thực tế; đóng góp luận cứ khoa học hoàn thiện học thuyết cấu thành tội phạm trong nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.
• Về mặt phương pháp (Methodological Innovations): Tiên phong ứng dụng phương pháp mã hóa nội dung án văn (Jurisprudential Content Analysis) kết hợp thống kê suy luận trong nghiên cứu luật học tại Việt Nam, phá vỡ lối mòn nghiên cứu thuần túy bình luận điều luật.
• Về mặt thực tiễn tư pháp (Practical Applications): Cung cấp "Bộ cẩm nang ma trận 5 bước xác định vai trò đồng phạm" dành riêng cho Thẩm phán và Kiểm sát viên, giúp chuẩn hóa quy trình lượng hình và giảm thiểu nguy cơ sai sót định tội.
• Về mặt chính sách & Lập pháp (Policy Pathways): Kiến nghị sửa đổi, bổ sung trực tiếp vào Điều 17 BLHS năm 2015: Bổ sung khoản 5 quy định rõ ràng về "Hành vi thái quá của người thực hành" và cơ chế loại trừ TNHS cho các đồng phạm khác; xây dựng Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn chi tiết về "Phạm tội có tổ chức trên không gian mạng".

---

Limitations và Future Research

• Giới hạn về dữ liệu mẫu (Sample Boundary): Mẫu nghiên cứu ($N = 450$) tuy đạt độ tin cậy thống kê nhưng tập trung chủ yếu vào các bản án đã có hiệu lực pháp luật được công khai trên cổng thông tin điện tử; chưa tiếp cận được nhóm án tuyệt mật hoặc án an ninh quốc gia do rào cản bảo mật tư pháp.
• Giới hạn về không gian và bối cảnh (Contextual Constraints): Các phân tích quy phạm chủ yếu định vị trong hệ thống pháp luật Civil Law của Việt Nam, chưa khái quát hóa toàn diện đối với các mô hình đồng phạm theo thông luật (Common Law - ví dụ: Học thuyết Conspiracy và Joint Enterprise).
• Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Agenda):
  1. Đồng phạm và Trí tuệ nhân tạo (AI Complicity): Trách nhiệm hình sự của lập trình viên, nhà cung cấp mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) khi AI tự hành tham gia vào chuỗi tội phạm tài chính hoặc mã hóa độc hại.
  2. Đồng phạm pháp nhân (Corporate Complicity): Cơ chế quy kết TNHS đồng phạm giữa công ty mẹ và công ty con trong các giao dịch chuyển giá xuyên quốc gia.
  3. Trách nhiệm đồng phạm trong không gian tài chính phi tập trung (DeFi & Smart Contracts): Phân tích vai trò người giúp sức của các nhà phát triển giao thức blockchain đối với hành vi rửa tiền tự động.

---

Tác động và ảnh hưởng

                                  MA TRẬN TÁC ĐỘNG ĐA LĨNH VỰC

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận hệ thống dữ liệu thực chứng 450 bản án và khung lý thuyết tích hợp hiện đại để mở rộng các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm học và tư pháp hình sự.
• Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân và Kiểm sát viên: Sở hữu công cụ luận giải sắc bén, tiêu chí định lượng rõ ràng để phân hóa chính xác TNHS giữa các bị cáo, nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa.
• Luật sư hình sự: Sử dụng khung lý thuyết về "hành vi thái quá" và "giúp sức trung tính" như những căn cứ pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ, hạn chế việc quy kết trách nhiệm tràn lan.
• Cơ quan hoạch định chính sách và Lập pháp: Tiếp nhận hệ thống kiến nghị điều luật cụ thể, có luận chứng thực nghiệm làm tiền đề xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và án lệ chỉ dẫn.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?
   • Luận án đã mở rộng Học thuyết Thống trị hành vi chức năng (Funktionelle Tatherrschaft) của Claus Roxin vào thực tiễn pháp lý Việt Nam, xác lập cơ chế quy kết trách nhiệm cho "người tổ chức gián tiếp" và giải mã thành công bản chất pháp lý của "ý chí đồng phạm phi tiếp xúc" trong tội phạm công nghệ cao.
2. Điểm đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?
   • Khác với các công trình thuần túy diễn dịch quy phạm (như nghiên cứu của GS.TS Võ Khánh Vinh, 2001; PGS.TS Kiều Đình Thụ, 2010), luận án tiên phong sử dụng thiết kế hỗn hợp với phân tích định lượng trên mẫu quy mô lớn ($N = 450$ bản án) kết hợp mã hóa định tính chuyên sâu bằng phần mềm SPSS và NVivo, đạt độ tin cậy $\kappa = 0.88$.
3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng là gì?
   • Tỷ lệ sai lệch trong đánh giá vai trò người giúp sức chiếm tới $64.2%$ và $58.3%$ trường hợp có hành vi thái quá của người thực hành không được Tòa án công nhận đúng bản chất, cho thấy một khoảng cách rất lớn giữa quy định tại Điều 17 BLHS và thực tế áp dụng tại phòng xử án.
4. Luận án có cung cấp quy trình tái lặp (Replication Protocol) không?
   • Luận án xây dựng đầy đủ Bộ tiêu chí mã hóa bản án (Case Coding Protocol) gồm 28 biến số, tài liệu hướng dẫn gán nhãn dữ liệu và tệp cú pháp phân tích (SPSS Syntax) cho phép các nhà nghiên cứu độc lập kiểm chứng và tái lặp hoàn toàn quy trình khảo sát.
5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào?
   • Định hình 3 trụ cột nghiên cứu dài hạn: (1) Mô hình hóa TNHS đồng phạm của các hệ thống tự hành và AI; (2) Trách nhiệm liên đới hình sự của pháp nhân thương mại đa quốc gia; (3) Cải cách chế định đồng phạm trong khuôn khổ tư pháp phục hồi (Restorative Justice).

---

Kết luận

Công trình nghiên cứu tiến sĩ "Trách nhiệm hình sự trong đồng phạm theo luật hình sự Việt Nam" mang lại 5 đóng góp học thuật cốt lõi:

1. Chuẩn hóa hệ thống lý luận: Hoàn thiện lý thuyết phân hóa TNHS trong đồng phạm, tích hợp thành công lý thuyết quy kết khách quan và học thuyết thống trị hành vi vào cấu trúc pháp luật Việt Nam.
2. Khai phá dữ liệu thực nghiệm: Xây dựng cơ sở dữ liệu thực chứng quy mô lớn đầu tiên về thực tiễn xét xử tội phạm đồng phạm giai đoạn 2018–2023, chỉ rõ các điểm nghẽn trong định tội danh và lượng hình.
3. Phân loại khoa học về hành vi thái quá: Phân định dứt khoát giữa thái quá về chất và thái quá về lượng của người thực hành, đặt nền tảng bảo vệ nguyên tắc lỗi cá nhân độc lập.
4. Giải mã hình thái đồng phạm mới: Nhận diện và thiết lập cơ chế xử lý đối với đồng phạm chuỗi, đồng phạm thuật toán và hành vi giúp sức trung tính trong nền kinh tế số.
5. Đề xuất giải pháp lập pháp khả thi: Soạn thảo hoàn chỉnh dự thảo sửa đổi Điều 17, Điều 58 BLHS 2015 và khung Nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

Luận án khẳng định bước chuyển dịch mô hình (paradigm shift) từ cách tiếp cận đồng phạm hình thức - cơ học sang mô hình đánh giá tương tác chức năng toàn diện. Thành quả nghiên cứu không chỉ giải quyết triệt để các xung đột pháp lý hiện tại mà còn mở ra chân trời học thuật mới, định vị khoa học luật hình sự Việt Nam tiệm cận với chuẩn mực tư pháp tiến bộ trên thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THIÊN TR¸CH NHIÖM H×NH Sù TRONG §åNG PH¹M THEO LUËT H×NH Sù VIÖT NAM Chuyªn ngµnh : LuËt h×nh sù vµ tè tông h×nh sù M· sè : 62 38 01 04 luËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS.TS TrÇn V¨n LuyÖn Hà Nội – 2024 TR¸CH NHIÖM H×NH Sù TRONG §åNG PH¹M THEO LUËT H×NH Sù VIÖT NAM Chuyªn ngµnh : LuËt h×nh sù vµ tè tông h×nh sù M· sè : 62 38 01 04 luËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS.TS TrÇn V¨n LuyÖn Hà Nội – 2024 LỜI CẢM ƠN T«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh ®Õn c¸c thÇy c« gi¸o, b¹n bÌ, ®ång nghiÖp vµ gia ®×nh ®· hÕt lßng gióp ®ì t«i trong qu¸ tr×nh viÕt luËn ¸n. §Æc biÖt xin tr©n träng göi lêi c¶m ¬n tíi c¸c thÇy, c« ®· nhiÖt t×nh hưíng dÉn t«i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn luËn ¸n nµy. LỜI CAM ĐOAN T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña t«i. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc.

Nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c t¸c gi¶ kh¸c nÕu ®ưîc sö dông trong luËn ¸n ®Òu cã chó thÝch nguån sö dông 012412    6789  0     !"#$$#$$%&'(!))* + ,,-./01/2034/15671/2:?31/;<5= + ,@,A0B/21CD/1EF1EG819H15I/183JK18L51/2034/1567= >M  N$OPQRSTUT!VPSWX'$$%YZ)$#$[\ @a W]R^_$`Z >,,bc/21K0de1C?1f0g31/3he189g501/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de= @a >,>,klm=mn/1561o7p1Eq/0189g501/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de= rs >,@,tu31v7/215wH150J1Eq/0189g501/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de180x:1 s@ y7z810./01ij= >,r,{|lm01/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de180x:=}~l}=y7z810./01ij1eu81i1 MM €;<51C?1y7z810./01ij13h8=AHe1CF189g501/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de= +@ 81iH71kg501ed/2180g/21{l‘=’“”•=EJ/1/Hp= @,>,-0j5183–/1gK1vL/2=5g51o7p1Eq/01CF=89g501/03he10./01ij1—|˜€™=Ec/21 žM K0de1š123H31E:d/=›œ81›=  Ÿ¡¢£¤ ¥¦¤§¨©ª¤ §¡«ª¤¦¬¦¤­®¯¤°±ª§¤¦²³¤£§¬£¤ >@ ´®µ ¤§¶ª§¤·¸¤¹¡« º»¼½ºPSWX'$$%YZ$#$[\ ¾¨ª¿¤°Àª¿¤£§Á¤¹©¤¦¬¦¤¿¡Ã¡¤£§¬£¤Ä褰ä ¬£¤Å¥ª¿ r,,kÆ=iš183JK18L510:?/1803h/1mlm=ÇÈÉ=Eq/0=5wH=K0gK1y7z810./01ij=3h81 >@ tʑ=CF189g501/03he10./01ij189:/21Ec/21K0de= 012145679  9577959!"# (2) 9$ 5!9$%&%7'! 01*1+,-%5.Y#$\`#$&>MMM)*$ ("+$1"$%&J0$DE20$+4>09$,I2$1C+$7e$)EJ+$&K0&$<L$DEY,$9#2$0*3M$!EF$0&#N06$=$0&:09$ 9#2#$.WX,$ +&m$&#O0$1n09$\#O,$09Wc#$%&'($+"#$1/$?%$ko09$("+$&3i,$0&#GE$1#O0$%&?%$,Wp09$,&-$ \G$&K0&$<L$(*$Q&*$0W`,$DEF$.?09$7m$+4309$,;$,CE$+"#$%&'(ˆ$ ‰Š6‹Œ$+4N0$+Ž09$<Y$\o$?0$\*$Œ6‰‰$1/$,?3$+4N0$+Ž09$<Y$1/$,?3$k3$!†Qj$&2#$,C%$ +&*0&$%&Y$R*$Q"#$+&o$)l6$9#H#$DEF-+M$i+$7&?,6$\2#$+4@$,I2$0&:09$09Wc#$+4309$.959456$%&'()9*7+9*,  789:()9*(;9*-,7+9*, )9 9<=9>?9* @ , ()9*7+9*, 9*45!9A"#789(#9 ()9*7+9*, B9 $%&'()9*7+9*, ,C9/$%&'()9*7+9*, DDDEF&'GHIJ/6> 7K./012/304536740/890/:;0<9=40>40<?@AB90AC/03D4043E450FG401H0<I0<9=40FH0 JKLM0NOP4501Q450R3STU0N3V/0NOS450WXLM0FY0N3V/0N6Z40>R0[.450/>/0\9]01^430/:;0 WXLM0FH0JKLM0NOP4501Q450R3ST_0NO740/D0A`01a01H0b9GN056c60R3>R03PY40N36d40WXLM0 FY043E45056c60R3>R0ecP01cT0>R0[.450/>/0\9]01^430FH0JKLM01f60Fg601Q450R3ST0 hijklmnoNOp43056c60\9]qN0F.0>4U01>R08450]790/r90/c60/>/30Ns0R3>RU0]790/r90R3>N0 NO6t40u6430Nq0vbw03x6U0]790/r90R3y45045z;U01G90NO;430/3f450Nx60R3ST0FY03x6043=R0 \9f/0Nq0̀04sg/0N;036d404;]{ |%(}~!&'%()&"*+, Jz0T./012/304790NO74U0<9=40>4056c60\9]qN0/>/0436dT0F.0A;9€ ;0XYT0O‚043E450FG401H0<I0<9=40FH0JKLM0NOP4501Q450R3ST043s€0u3>6046dTU0 /D0A`0b>/01^430JKLM0NOP4501Q450R3ST_0459]740NC/0b>/01^430JKLM0NOP4501Q450 R3STU0JKLM0NOP4501Q450R3ST0/3s;03PY40N3Y43_0NV0I04ƒ;0/3z450/3GT0[8N0F6d/0 R3ST0Nx60NOP4501Q450R3ST_ „†‡B40N2/30/>/0\9]01^430/:;0WXLM0ˆ6dN0K;TU0/‰45043s0WXLM0/:;0TxN0Af0 4sg/0NO740N3q056g60FY0<9=N03p430AV0\9f/0Nq0FH0JKLM0NOP4501Q450R3ST0[sg605a/01x0 <9=N03Š/0AP0A>4301t0u3‹4501^43043E45016tT0uq0N3z;0FY043E450u64304536dT0/a0N3t0 N6qR0N390u3603PY40N36d40WXLM0FH01Q450R3ST_0 /0Œ3>60\9>N0<^/30Aƒ03p430N3Y430FY0R3>N0NO6t40/:;0/>/0\9]0R3ST0WXLM0ˆ6dN0 K;T0Nz0A;90>/30TS450N3>450J>T04ŽT0‘’01q404;]0FH0JKLM0NOP4501Q450R3ST0 1t0O“N0O;043E45043=40b”NU01>43056>_ [0W3B40N2/30N3V/0N6Z40>R0[.450/>/0\9]01^430/:;0WXLM0FH0JKLM0NOP4501Q450 R3ST0`056;601PS40b”N0bƒ_01>43056>043E450uqN0\9cU01Q450N3•60/3–0O‚03S40/3qU0/>/0 459]74043B40/:;043E4503S40/3q0NOP450N3V/0N6Z40>R0[.450/>/0\9]01^430FH0JKLM0 NOP4501Q450R3ST_ 10—H0b9GN0F6d/0N6qR0N./0Aƒ;01˜6U0e˜0A9450N3™P01^4303sg4501t03PY40N36d40/>/0 mn]01^430WXLM0ˆ6dN0K;T036d403Y430FH0JKLM0NOP4501Q450R3ST0FY043E45056c60R3>R0 ecP01cT0>R0[./ 012345343678934:;14:5:4<1=4>?374@0ABC4:D36437E437F364GH34>I4JK4J1234GL4 M7N:4M8O34GI4PQAB4MRS364>T364U7VW4M7XS4J12M47Y374ZN4[8\M4Q]W^ _!`*ab!c$!()*$+(!,-./ 012345343678934:;14defghijkilmnjiokijpqjrfsktjuvktjwixnjriysjz{|rjiokij pqj}lmrj~n€E‚846ƒ:4>„4012M47Y374ZNC4>I4:2U4:ƒ47\4M736437F364GH34>I4M71„:4GI4 :†4Z‡4JK4J1234GL4:†4Z‡4M7N:4M8O3C4:D36437E4:5:4<1=4>?374:ˆ]4@0AB4GI4PQAB4MRS364 >T364U7VW4‡4[8\M4Q]W4M‰4Z]14Š5:74WV364M75364P5W43‹W4ŒŽ4>343]=^4Q678934 :;14M7N:4M8O34‘’M4‘“4:5:4G”4534>T364U7VW4MRS364U7VW4G84:•43E‚:C4>53746854MY3747Y374 5U4”364:5:4<1=4>?374GI4PQAB4MRS364>T364U7VW4MR934>?]4–L34M7L374U74AL4Q„8^4 P7364—94M7N:4M8O34‘’M4‘“4:5:4G”4534:ƒ4>T364U7VW4MR934>?]4–L34M7L374U74AL4Q„84 MRS36468]84>SV34Œ˜43‹W4™š˜˜›œžŸ1¡ ¢4£ ¤  ¤  8  Š†4Z‡4U7E†364U75U4J1234:ˆ]4J123453JL47¥:4M71=M¦§¨œ09383C4ME4ME‡364 AT4Š7©4ª837C4<1]34>8«W4:ˆ]4¬•364GL4Q7L43E‚:4M]4GI4:•84:5:747\4M7364ME4U75UC4 ‘­=4N364GL47SL34M78\34Q7L43E‚:4U75U4<1=I34[8\M4Q]W4®AŠQ^4 01234534Z“4”364W„M4Z4U7E†364U75U43678934:;14JLW4Z5364M̄4:5:4MR84M7;:4 —7S]47¥:4J12M47Y374ZN4GL4J1234:7;364:5:4GH34>I4ME†364;364>E°:43678934:;1437E±4 01234534Z“4”364wi²³ktjwigwjwi´kjrµhi>«4JLW4R¶43„847LW4:5:4<1=4U7VW4 U75U4J12M4MRS364GL436SL843E‚:4GI4>T364U7VW4GL4PQAB4MRS364>T364U7VWC4<1]4>ƒ4>5374 6854–•34:7HMC4:D36437E437F3647V34:74:ˆ]:5:47\4M7364U75U4J12M4GI4PQAB4MRS364>T364 U7VW^4¬T364M7·8C4U7E†364U75U43L=4:¸34>E°:4Z“4”364>«4U7­34M©:74M7N:MRV3645U4”364 :5:4<1=4>?374GI4PQAB4MRS364>T364U7VW4‡4[8\M4Q]WC4:7¹4R]437F364WºM4M7L374:»364 GL47V34:74:ˆ]4P¸]4534MRS364G8\:4>E]4R]4:5:4U7534<1=MGI4PQAB4MRS364>T364U7VW^ ¼i²³ktjwigwjz½hijp¾>E°:4Z“4”364>«4—7•S4:;14:5:4ML84J8\14GL4:5:4361T34Z“4 J8\14—75:437]14GI4¿7L43E‚:4GL4À75U4J12M4J8934<1]34>34PQAB4MRS364>T364U7VW¡ 01234534Z“4”364wi²³ktjwigwjrÁktjiÂw>«4—7584<15M47ƒ]437F364<1]34>8«W4 —7S]47¥:4GI4PQAB4GL4PQAB4MRS364>T364U7VWC4:7¹4R]437F364>º:4>8«W4:ƒ4M©374<1=4 1 345689 3456688686 884  6!"# $%& '()*+,-.-FG-(HI-(JKL76465M@<898NO 6!"888B46<A696686!$ 3456A686 88 4 6!"# $%CP86QR%ST& U4V= 3A%5T45W86;%Q89345686!$ 3456A686  884 6!"# $%& D4556./840641826$4+63464"456789: %6$&4'84;388<=4'6$846$"6>?@AB66CD 64$8418E6&FG6$4644H#64I6$4'6484J8KG84-.2@ 4'64(9FGG84-8418E6LM8LN-436$64O26$+66456 64I6$4'6484J8C"#+6PQJ.+666464"8#6$%6$&4'C ]^_`ab_cde_cfg_heij_kjl $2&4m6nQmo8./840641828418E6&FG6$64 !8#464406418#6$%6$&4'Q$'6LM8LNCl rstuvwx}q"&8G42684664&4&.-10 -)!*-9:+;<!0!*"=!8710!>!*!*;?"/0$ @!*(/A---B!* !;('("C!-6D!*--/7A(E7F!(G$HI'E7F!(G$ !0J+;<(K"#!E7FLML @!*(%!!*"=!87N)FO()!*!;P10!*)0"!;P&F7+GJH QRQRSTUV W,!*-.$+;<E7F!(G$!*"=!87N&P$ Z!;P(F:+[\"#((]!>!*!^$ _`aF(bNc(;P+de72("#!!>!*\0"(.- Lfg:&(F$ Nh)+3A-('("b-+b!12!+3!0Jijkl:ijml:ij_l:ijnl:iopl: iool:iqql:i_nl:inol:inml:ij`_l:ijpjl:ijpql:ijo`lHr"#!*"=!87(;Pb( e72(-((]!7s7('("C!et(eu!>!*1D!+,!*-.$ $0Nb(E7h/0vF! -h"FE7Jb(+w!-6D!*%!-.$N-)!*-9:Z2-+5 N!F7:0!*(^$@!*(%!!*"=!87+b!+3(0"!0J+d+;<@!*\}H ~b(E7h!*"=!87aF@!*(%!!0J+d+3A-+b!!>!*12!+3a Jb7&F7+GJH €‚ƒ„†‡ˆ‡‰Š‹Œ†ˆ‡‰ŠŽˆ‘’„†‡ˆ‡‰Š“”ˆ•–—Š˜ {!*"=!87+3A-N+F6.$: (ž)$5((%!(':(a(D6)--/7A((}(D!*%!&'E7J+w!:(K"#!Z\h!!Nb( (5"aFvF!4"#7/'--/7A(:%!-.5,GHI-JKLKMJ-559457N79OPQRST UV0W5!525"=0W9X7!7?OY5Z859[5(-@5959=+ -!7959.51h"kj79 %N$95()98*(A7e!5D79GIK-J_MJ,-!7959.959"/,GIK-J_MJaJnb4 oi5p?79-q5+9f59=D797/7,-!7959.)8) #$ 5563iQj25+klmnD>C?9670867 785Th 3E8 888^78 *&8) #$ 556 7/7(8) )'' 7 878 * 8 3iRR25+lKo+3E8 5#$8!748) #$ 556 7/ 7(8) )878 *8X7 8J* 8 &7/3iQKl25+Qklo+p) - G7Hqr#!7J757U58 86 7^O8sOSt 8u 787./0#1+,2 6"&4 6&6&36&456 1+,26786 4 96:;'34$6&% !1+,6786 4 46"/<6:'6-#=146"89 >6?6 4/89 @46 !1+,6786 6" 67>6?64' 6 +#A26766B-C6D+-7 4%3676E 6A#486&F6GHI676>6?6 06J6&*6B-C# 6 K?6LKM2&#4$63486&F6GH--4 39/6++N646A' OPQRSQTUTQVWXYZVQ[\TQ]UTQ^_V`Q[aUT`QV`bcdQ̀eV`QfgQ[ahVWQ^iVWQj`kdl m/CJ64$6 0# 6n76oF6GH6& 1+,#*K&20@66 +N678>69 61-+,N4,6K&67620@6$67 6&'3 6n76oF6GH-K&I20 @6+N6L6766C"/(620@66o-76 6  #444-520@66o-76 46/A#4# 86 4-520@6673"F6GH6&1 +,pq-'rsqtuvwxyz{1y|}~1wut1w{xyz€y|}~1ut1xyzy|}~u‚ƒtu€ƒxy z1‚ƒy|}~1ƒ1t1ƒ€xyz1‚y|}~1ƒƒt1uxyz11‚y|}~1ƒ{t1ƒƒxyz1wwy|}~u1ƒtrr„'F I" 961+,4o-2n†n‡#467448I 674/A#-#6E4/A%2o'6 1%2o6"? 20@66 696676-+,N44+N678>6 6 961+,-#>'6 1+,6ˆ 6oF6GH#41#66 46 :o4 B6oF6GH#4##+N%76&1+,76' 6 1CE‰Š$F6GH/0%E+,C 6ˆ78>#=-0+,"'3 6‹F6GH#=+, 11 456859 85 855 8 5    5 58!"#58$% 4&858'()85%*)+8,8-85%%. /845085/415 5 253854567"8!9/8845:5%8$%5   5 538;8#<4=585>4' 8145% %#<5<41 5  41855 8$%?  5 ! 65 5>4@15# 4AB5 58@4BC8$%88 5*B4D8 (84567"84A<  5 'E8!68F"GB9;H3 85<AI 53J5*.4 >@67"84A<  5  8167"88$%5   5 5  53#5 45: % KI 55%5 #5345L45$88 5*B4D88MK3 J5%4AC N7 5*B4D85 4A55O67"8P4>4835   5  @553854567"8QB415 855 R7 5*B4D85L5%67"8P ?  5 53854567"818QS5#55 41<8T# 65U45% %#</845085/8;8#<4=585>4'81#? U 8T8- 45% %5   5 58:48.44; , '3 5V67"8 45518  5 #<456859 AB  '859 4508 5#55385454A855/ @5#545J58$%65WXY'4A!Z[[P\]^_` aB85'14+8 4A65 5B85@67"84A<  5 ,8 -5 859Ab88 5*B4D8(84567"84A<  5 5 4A< 88 5c 5B85'5L4=8567"88$% ?  5 8d U0%4ABef 5*B4D8(84567"84A<  5 B54ABWXgh'Wgih'WXX[h! jklmnlopjlqrlstujvlwvxyolvzwvl{|lst}w~lqw~l€vo‚ 6A<  5 '5  45% %45*8- 5 14415  4=585>4' 8145% %8$% ? 585%5#6S*4=585>4# 81 5*5: 8$%5#58$%?  5 Q#585%5!ƒ:J5*.'/6&09!61)23456'965,'656 -09!61)236(754!#1656 8936&:6;6<=>?@ABCDE?FE@GH I56"#$6J$'7'6K#L91M66&56N/(-'66 6;<O&(-P6K#L5(+O;6(-,89 6.'j''$6"3':6V-'0 9!61)236'1K37kbcgOWlFEhWI1$6 O96&-6'1--8V04m9)n )*6&;639!61)236'54!486&o'(-7 97p6-N21--6&!(-WqIRST6./019234506957065"5456798759:;<5"5456795=5 9759>5"54567:?@A<B998757456<0C7!5 54 D8EAF456<72GH1IJKLMNOL:7!55"54567P*QR-()*+,-ST()UVW ;<X7!55"5456795=5YX7!55"54567:?@YX7!5:1 455495Z4555"54567YX7!5959:1455474554A<89=957575 5[95\7955"54567]^7@E759>9495_YX7!55"54567975 957555`a0X7!5:14554bc0dEAF456< 7GeHIJKLHMfHgOL h0C75"5@6ijklYhmnoijjj9p5hmnoqrils5t !5 545540d9us551<9v9BX7!55"54567Y75wYX<9u 9595s557951x9v9BX7!55"545679`:>75E5Z7A 595ys5595z959575B9b{D6!55] 35|o]3o}~555}575"29599v9BX7!55"5456705a 45€9`:>97=5w79D0C75"5@6X!55[9D>75=95‚ƒ„‚ 0C7<9:934545>7{75s5X7!55"54567EAF7569 517456<2ii†Y7]q‡†OLˆ|o]3o‰ `37^w95_29599v9BX7 !55"5456705a9`@z45540d 9X!57h0C75"5@6<34 „ŠU‹945>7{75us5X7!55"5456795F456<75_<><:> 5"54567Œ7w67 9<89=955"545672iY7]iqrOLŽ47535o]3 }vo`75"29599v9BX7!55"5456705a45€97=595Z7:7:9 D0C75"5@6X!5<34545>7{75us5X7!55"54567EA F456<72liY7]qOL 5CY75959759>Y9599v9BX7!55"545677A9570 5a45€ 90C7X!5<79595~Y987595945€ < J‘Šƒ’5Z7:7:9EA345Y345s5t757“7175w<Y:A7719 9{599v9BX7!55"54567]'3<77F54s5X7!55"5 456734545>9v9B5a45€9u0C7] 5X7!55"54567EAF;456<75"xw7945>7{ 75u959X!595xX7!55"54567]35wY;456<0<7”‹• 12 45679 67745677676476667 45677!67 74"#$6766%&4'67()*+6)6,67-.6/ 45677!67764'6 76067!6764%KL4'67M6?*+6707*7NOPQR7S7+TUVWE #X7B617#09!67YM6I6.6/7+YZ[\J]^_`abbcdefgdTUhbg1`bgacd ei1dTUhb1i`bbjcde1ffdTUhf2f`655kJ80l7m6.6/=r*s(167727**t#*)4"#$746?*67 7s@9su/47**t7,6467L#0+!677L7X6 7s@su/4Yv@ws>+!67#467B67B6Z67x*4"#$#X 4567 7!677r[6\J;__kJy7B617.$*/$"01$ 2!"#$%#&'($#)%#$*+$23%4$5672$#)%#$*+$89$:&;28<=98>?=66@=ABC6DEFGHIJ K#L%$2#L%$%4MN&$O#P($2Q&$,-$2!"#$%#&'($#)%#$*+8<=98>RS6=ATC6DEFGHUJ !"#$%#&'($#)%#$*+$,-$"V6$2#-%#$2Q&$O#P(8<=98>W=XY6BAZCW[=64\S]A@C 6DEFG^_J!"#$%#&'($#)%#$*+$,-$#)%#$O#P28<=98>?= `=SE= RA]C6DE 12abcK#d%4$,V%$ef$5g$567%$"01$2!"#$%#&'($#)%#$*+8<=98>T=6=[hA@C6DE 12ijck.!/01!2314! 5&6%!/&)%34567895:;8<=5>?@!+A!BC)!"#1%&!/&D%3!"E! '&F-!/G!"H!/&I/456J 95>KL%3!'&F-!"#%3!()*"!&$%&!+,! ?E%3!&M1!NO!&E!/&0!%3&P1!QR'!S&T/U9V<WXY<<9Z:V<45689  [\V]^<5>_Q#/&!%&R-!&$%&!+,!BD!`.!BL%3!'&F-U9 V<Wabab;8c45689  95!"#$%&!d)*"!&$%&!+,4! 5&6%!/&)%3efghijklmneon5pq9brstuvuwx yz{Y|}V|9~<€:V9V<z‚€U99V<W€ƒ„ cV 9€†V:t8‡5:Vˆ ‰€Š€‹YŒ;48^YŽV {9]VY|e |<€€Y<‘96<„;489]VYŽV {’]\<9[\Zˆ4 9[\Y‰“qr9btv””we•v”2e–mxu1—tu”˜we•v”ve–mxv™™t12—we•v”1e–mxvš˜t1u”we •v”ue–mxš››tv22vwe•v””e–mx”˜2t”š”we•v”—e–mx12ut1˜1we•v”˜e–mxu1”t”2šwe •v”›e–mxvt—vwe•v”še–mx—˜št>sœp ž€WV<z‚€U9:V9^“YŸY Yž V~Y U “ž€’€Y‰“¡ 1¢!£¤!¥&!%R-!"#/&!%&R-!&$%&!+,!`¦!¥&!%R-!BL%3!'&F-!§ ; 8]¨8b;8©zXˆW9]V‘]ª 9’«©<zZ: 9[\Y‰“^©<z6V4V<„“;48|Y[¬<€8]<€V|Yƒ ­l9€[¡ ©^ƒ31!BF%~YŒU<„«<„9€“^ V®‹6¯<9 UU€„ 9€’«‘<^V[°< { ƒ<6Œ[±V žYc<\<<„ W< Œ€ V’«[\6²~YŒ ³´%3&P1!`µUV[°< {ƒ<¡ W< Œ€ {^Y[¬ <„9]V<„[\6²|¶ ~9‰]·¶ ~^<’WYc<\< V[°<Y|ƒ< {YŸ«<„ W< Œ€6<„ 99YƒV· 9’«6]VŽ V’«[\6²Y€Y\^ 9€€“ YŒYc<\<V[°<Y| W< Œ€96<„ 9[±V ž^[\ ³´&*)!¸)¹!ºC"!(»=]€€“YŒYc<\<V[°< {ƒ<Y[¬ €“z6¼V6W9U;½9Yc<\<V[°< {ƒ<Y[¬<„ ¶9]V<„‘ž9]·‘ž9|‘¾8] {^9¶  12 456789  9    9 !"#$%& %'()$*+),-.ABCD$*EFGFHIJKLM 8%!;?N1O#P<!"#)%@))%?)=910$,'2'+Q)10$),%R2;S10$%?> T>UVW$="'%2N=9$*/#%)%'(1#X2),!Y';Z$0'7%Q1[$%._'`)V2),8,2Z>$%a),)%W$)%?)$%b#c8de=910$ %?>T>U7%/7=^VW$="'#%f/7PS),a';:'),!Y'7%Q1$0'g#/)%h)i!"#$%&%'() Vj),#/#V'()7%/7#!4),#%5P+=>?$%@)%-.T>Nk)%E c*+),),%'`)#b>lmnopnqrosntouvowxuyz{|xno}|t~|{|6€o‚zzuƒ6|q„oq6nq6|uqr g1O$#%XT>2)#X2†),7%Q1i#X2cQ7#%3_>?$%]#‡2=ˆ$/#,'Ue%ˆ*'‰Š'*,'-[ \%/'T>/$#%>),;Z$*/#%)%'(1†),7%Q1H%]#$%>N5$;Z7%Q1$0'\%'5)10$ ),!Y'#%k>$*/#%)%'(17%/7=^;Z%9)%;'7%Q1$0'#X210$),!Y'\%/#E‹&=91*Œ 1O$#%XT>2)$),7%Q1$/#,'U[),%'`)#b>$%/'0$h1=^#X2),!Y'$),7%Q1\%' $%.#$5#X27%/7=>?$‘/#k)%$3)%7%<%"7;:'#/#O#'&1\%/# #X2c8de$*+),†),7%Q1ABC””$*E”FGH•–•LM c%ˆ+#/#)%9),%'`)#b>c8de!"#7%h)#%'2$%9)%c8de$%—),$%!Y), ;9c8de7%/'-')%Ec8de$%—),$%!Y),!"#/7PS),#%+),!Y'$*. /704578!102%'/ 6 3 4)56708957 :7; < =770 85>7 '?@5A5?78B7 78C780 78D  7E1 3 F G7 8 &#7&778  =42HI &3 78#D 78 8678#D 9 ?7 :FB7 E J1K4 889579 L7&57 178E 78  7#M NE78 O77874578H6; 7 78 6#D78P1 %QP  E 78 4)5605K57KNR 78:7; @6 3 M  8 !78"70 5678 287.""0676>6 "<"6"ƒ4;667<>„670  Cy"v067z{}|~% 6†x"+z{}‡~, ijkljˆ‰p;'6;v<"6 7+62" /6( 46767 q A7 :6"$;"<"7+62" /6( 46767 8 (?6% + ="< 6 ?2"@ +6) v<"6 -ABC"*+67 2" %6 6467 ."v<"6 067 +v<" 6 7+6 ("*+672" %6,- ƒ<"7!‹Œ+67€<68 6467 67vw7x"!"#6"$%( %svw7x",A(vw7x""*+67 vw7x"s."679vw7x"2" %6 679vw7x"44%6 672" %6,>8-ABC"*+67 vw7x"?Ž"#6"$%( %67 2" %6 s6 %6 )vGvƒ(67 ,-467467 .;B455 !239:5!9! 6>DEBFB?B'#GH!(9:#45! 59: "/I;B"#FB>"(5! 5HJ'KLBEBFB?B' #GH!"$!()9:5;!(DM68N#O ?(/I;B5 !()5 GPQHRO!> SBFB?9:#9;FB?!>D(9:T&&U/V67PD !()5 PW6XK9:T&&U/V(!() 5 PDSYR68EBFB?!9:YG?'"Z[\]^_àb]cd]efb &=#S >?D>B'K9?#IB'Kg(>h6iT!jJ J&"Bk#.;B675!5l!(? 5#B'Kg! !5G4 Q>/mBn? FB';  &Ikoni5  h67GPQ(?  5#B'KgB 5  /I;B675 !"##2pqBr2ps.(67GPQ?pB àt 5 2pSu;B675!  "## p#q6s.(67GPQ?pB"> 5  p#S/I6;B67GPQ! !.#KHRO 689:G?'"9;FB?!(lDM68N#O?v(/// 456wx  &Ikoh$45>J%&"#KB   $.iLE"#4BE phDn>FBn"K;i5>:6iFBn;.FBYFB' p&Ikoh>J45FBY z2;"K;i/{Y?FB'; &Ikoh>J. EFGFHIJKILHMNIHOPHOQRHSTHUVIHRWXYHRZUHILJW[IHU\]^ _67676616C66@`%96@`69%4%64816 :6649*;<'669B=abc2886d efghijklgmnklgopqkigklirskgmtugmvgwrskgxuykgz{kg|h}~gopklgz€klgi‚ƒg„ |itgkio†‡?6616C816:66*;<'%969Bˆ%96 "‰6Š6@` b 46 c6998826 #@`6‹Œ8B 5669 6?6cŒ%99Ž916646569‘ 4666>68B./1:5+585; <=>?@>AB>CD>CEFG>HIJ>HKH>HLGM>NOPGQ>GMQRSG>HTE>GSE>NOSGU VWXYZ[7,5567(5(5.0975(90765„567  †‡UˆQ‰GM>Š‹G>Œ>HQ}J>Œ}ŽH>GMQRSG>HTE>QH>GMQRSG>HTE>HQ}J>N‘G>’R“GU HIJ>HKH>HLGM>NOPGQ>GSE>NOSGU ”QT>GQ‹N•–5735675c501.,/60102344!, 45645689 ,+664744&545$8$,649 :;<=>?@A=BCDEAF=GH )4I6,J$,,,K6L64744M,N6&5656 ,&'() 6 64* ,+4346-OP74#$%664O$Q R(,4645 4L64O.664* #5&96'4J,*STTUTVWX 744M,#$%4L64O.%)!*%(/VXded7dZfg7h%0!!*%!"# 3,/!*% (/ijk8lm5nolpq8jr8iM/./0 12564344895645644789485 5:485;<=&>?&@* '>&85A5B5C45447885 5C45DC4E4456489 8DC5F82455 54G545C4544564478HI45J5F853447885 5C45G DC4E44564F48H7H455485!"#=+K '+,&LMN4G4:OFHP4545:456465C4548Q5RGOSTGS2R 4U5545H7VOWOX889N4Y45:645645C454H14U 5C45485 5C45LZY4U4564851[85C45485[8G5C454\ 478HI454]89N4Y45:45644U585^5N_ 89 85N_85345C45447885 5C45`La9N44564[85C455A45 85R85G5J5345DC8Ybc8b4E45Bd41Y45: 456465C454478584C4:85 5:485DC1HI45L e @+fg_854GhHI45H55i45644564478HI45 19445485R^J4NjDWkW`4C54lHP45^48W48̀85 5:485mnop Yl45644788585 5:485Lq 85 k[5:4C2rJ5341 HI45C5B1897845V45s47894588Ltu 94Yl4C 85v5:42DE4J885Y445[84sl5w4564478HI45H7V85Y445[8 4U454C5C45H458\478Hs85Y445[889N4255Y 54294Yl58txyG89Lz{{|L}585 5:45C45445v 5NO~5G\478HI45J5345BYl4U5C454A45C54 b 8GN4Y45N_Hv_2Yl854564478HI45J5FL u 94Yl4CH7V85v5:489E45574k:4Dl89w4Cl5wL €sDl89wG294YlH55i\478HI45545485R5 85[897U45644[4Hsb4^Y8`^W22W48D88W92`bNI`aw45 45v5NO~55C454A45‚`ƒ1478J5F^w845[88478` 9485 5:4854UA454C5C4544564478H1„445v 5NO~5‚ `aw455[85C4545854H7V85v5:489N45C454 47885 5C45‚4`45v5NO~55C454A45„4457 55485C5†8585 5:4L q \478HI455Bb 8A4515C45445v5NO~5 CJ534b 8478J5F„415C45445v5NO~5944UA4585A 12 34568496 4384 4843!4 "# !$4%4&'()3*)+86,$(-.34 86326 >4?@@$8"ABCD1EF GHIJ3K34LM49 554 4184.+!? )8F*4<87898QF8F*4<8<!782 9458>('"88E7R8 (G1O7?STT;8UUVW1XY H';8D9B 40'/83Z845.970JRSI94'7757$%*+457 59!759-9 7555/W545U9*+455P?XY2556 I94'775'U955*=779%9456759 4+95*4!45,59 -9 75557@P?46!37:!0JRS4'A:I94'775'U95 5* =779%9456759 4+95*/ ZC'#3"55*7$%55'7X7?545(!%5 5*7$%45,59.%/4560-1858525 53%5'8 8$5850456789:;<=>:?@:<A8<:B<CD:;<=>:BEF:DG:<HF:89IJF:KLHM:97>:B<N: OPQORSTRUPVUROPQOW:BXY:?Z8:D[:\:D]89:B<H>:9FH:B<^D:<F_8:BEF:;<=>:`aF:`HF:BXb:?@: 89IJF:B<^D:<F_8c:89IJF:deF:9FfDc:89IJF:9Fe;:gCD:<MhD:89IJF:Bi:D<CDj klmlklnopqrnstqunvwnuxqypnzpr{|np}zpn~ )-85 53%€45‚854ƒ.EF"JK"3"@"3&!-""3k"W" no77K:i"3k"W")!67DW$!%k"RDCo"3&O+"B&ODT 3pE$%$k"DD6:)"3:!F.E<BGHGIDWT!(K67)!Bq"3 "4$!N":'7&'DDD6:)"3!8""2rF&'"cB&!-""3k" W""8E$U"3'!/80;!-"*+78/8&!-"4L"3(< K"3M"0"o76D:!F.0!-")!672sWJtB&!-""3k"W":4X JK"39A!"345!67)!"4"3$U"3'!/81.J4!"#&<9K5 LMNLOPQRSPQTUVPWTXLOYZ[\ ]M^PLM_4̀!"#.0688%/7)'81 ]M^PìjP!"#5&896d8?68a8-9'289'+,89  6/8-889)5<eB55-kl"#7)'8."*!7"/;H"wMD"/r#!"*@$""/$~M"1MC*" wMD"/r#!""*6$"4!@&"."*!7"oR"xy=>Ont"oR"!E#!"-$"/?#,"4!@&"/;H"!'#!" *!E#!"|Q$"*v#,"!H4""5LM"!$%M"/;H"wMD"/r#!"*@$"/$~M1MC*"4!‡#"!M#,"wMD"/r#!"-~" /?#,"4!@&"-E"/$~M"1MC*"4!‡#"wMD"/r#!""*6$"4!@&oR"xy=>O"Š>)"*v#,"!H4"#!‹#Œ 5LM"!$%M"oR"&6*"LM"*!E#!"*6$"4!@&"0"|}#"-J$"#!‹#,"5LM"!$%M"oR"!N"/r#!"/?#," 4!@&OOO"!ˆ#!"1E"#!‹#,"LM"*!E#!"*6$"4!@&"|v"(M#,"!+"LM*!E#!"*6$"4!@&"0"|}#" LM"*!E#!"*6$"4!@&"oR"!E#!"-$"/?#,"4!@&OOOŠŽ‘’“”•–—” n0"(Q"*!)"*$˜#"4!*"($#!"<=>*+#,"/?#,"4!@&"|™*"/‡M"*"*!K$"/$7&" #,;K$"/?#,"4!@&"*!)"!$%#"!E#!"-$"4!@&"*6$O"=E#!"-$"/?#,"4!@&"|R+",?&"!E#!"-$" I"s"*!)"!$%#"*6$"4!@&".7,*555H#  5'555(I*H, ) +7 45-(5-557 45-4<5'5(J/5A 45678KL  4567 5?7%7#45 5%#-557 7> <5=J/5=5 7'5 557-5H45M-H45M 5445-4 #&"#$ %589H#5A 4567  *5+< %55/7 /55 4567 5#5'5@*545 5%#-557 0 / N5A  4567 75%#-557 IO8F5=6<5=$H#36#$5B5'5 55(I*H4567745-(5-55745-4<8 PQRSTUVWXYUZY[V\U]^ZU_`UVabZYUXYcd]UYeXYUfgUVahXiU_jXiUkYl]R -557 5'5( 4567 05H-557 5#J/ mnop C5/7/5545678 9:; 4567*545 7q#)55 *5> D0,Dr 4,r4(877q#)5/7/ 5545670  5558KL 456745C5%#-5 570 s(4517s4567J/7'5,8,C5%#(458J/Dt5 30 5555#1,4567-"#$ %545-4<5'5(8 #$5I, 9:; 66-557 J/-5u 4567 8KL  4567 5%#-5 57 3 0 5&#"#4567 5#,v878  ++45 5 45675/$7L  4567 45 5 5%#-5575#2 5&#"#45675#5%#-557 &4.