Luận án tiến sĩ kinh tế quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc tập đoàn công nghiệp than khoáng sản việt nam

Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc tập đoàn công nghiệp than khoáng sản việt nam, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết,

• Tác giả: Dương Thị Nhàn
• Người hướng dẫn: Phạm Thị Vân Anh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản trị dòng tiền

Quản trị dòng tiền là một trong những yếu tố quan trọng trong luận án tiến sĩ này. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán ngắn hạn mà còn quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Dòng tiền là nguồn lực thiết yếu cho mọi hoạt động kinh doanh. Việc quản lý hiệu quả dòng tiền giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, đảm bảo khả năng thanh toán và tối ưu hóa lợi nhuận. Theo nghiên cứu, quản trị dòng tiền bao gồm việc lập kế hoạch, kiểm soát và dự báo dòng tiền. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành công nghiệp than đang đối mặt với nhiều thách thức như giá thành sản xuất cao và trữ lượng than giảm sút. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền như tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu, hệ số thanh toán nhanh, và khả năng chi trả nợ từ dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cần được theo dõi chặt chẽ.

1.1. Khái niệm và vai trò của dòng tiền

Dòng tiền được định nghĩa là sự chuyển động của tiền vào và ra khỏi doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định. Vai trò của dòng tiền không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo khả năng thanh toán mà còn ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Một dòng tiền ổn định cho phép doanh nghiệp thực hiện các kế hoạch mở rộng, đầu tư vào công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất. Ngược lại, dòng tiền không ổn định có thể dẫn đến tình trạng khan hiếm vốn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Do đó, việc quản trị dòng tiền hiệu quả là một yếu tố sống còn trong quản trị tài chính doanh nghiệp.

II. Thực trạng quản trị dòng tiền trong các công ty than

Giai đoạn 2011-2020 chứng kiến nhiều biến động trong hoạt động của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Thực trạng quản trị dòng tiền cho thấy nhiều công ty vẫn còn phụ thuộc vào kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch và dự báo dòng tiền. Việc này dẫn đến tình trạng thiếu chính xác trong dự báo, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và đầu tư. Các chỉ tiêu tài chính như tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu cho thấy một số công ty đã vượt quá mức quy định, dẫn đến rủi ro tài chính cao. Hơn nữa, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt và sự biến động của thị trường, việc quản trị dòng tiền cần được cải thiện để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các công ty cần áp dụng các mô hình quản trị dòng tiền hiện đại, chú trọng đến việc lập kế hoạch và kiểm soát dòng tiền một cách khoa học.

2.1. Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền

Các chỉ tiêu như hệ số thanh toán nhanh, tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu, và chu kỳ chuyển đổi tiền mặt là những yếu tố quan trọng trong việc đánh giá tình hình quản trị dòng tiền. Hệ số thanh toán nhanh cho thấy khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của doanh nghiệp, trong khi tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu phản ánh mức độ rủi ro tài chính. Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt cho biết thời gian cần thiết để chuyển đổi tài sản thành tiền mặt. Việc theo dõi và phân tích các chỉ tiêu này giúp các nhà quản trị có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và đưa ra các quyết định kịp thời nhằm cải thiện hiệu quả quản trị dòng tiền.

III. Giải pháp tăng cường quản trị dòng tiền

Để nâng cao hiệu quả quản trị dòng tiền, các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, việc lập kế hoạch dòng tiền cần được thực hiện một cách bài bản, dựa trên các mô hình dự báo hiện đại. Thứ hai, cần tăng cường kiểm soát dòng tiền thông qua việc áp dụng các công cụ tài chính và công nghệ thông tin. Cuối cùng, việc tái cơ cấu doanh nghiệp và xây dựng quy trình quản trị dòng tiền hợp lý sẽ giúp các công ty tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình tài chính mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các công ty trong ngành than.

3.1. Lập kế hoạch và kiểm soát dòng tiền

Lập kế hoạch dòng tiền là bước đầu tiên và quan trọng trong quản trị dòng tiền. Các công ty cần xây dựng kế hoạch dự báo dòng tiền dựa trên các yếu tố như doanh thu, chi phí và các khoản phải thu, phải trả. Việc kiểm soát dòng tiền cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo rằng các khoản chi tiêu không vượt quá ngân sách đã định. Sử dụng các phần mềm quản lý tài chính hiện đại sẽ giúp các công ty theo dõi và phân tích dòng tiền một cách hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp phát hiện sớm các vấn đề tài chính mà còn tạo điều kiện cho việc ra quyết định kịp thời và chính xác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết cấu của luận án.

21 Chƣơng 1: LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP. Tổng quan về dòng tiền của doanh nghiệp. Khái niệm dòng tiền. Phân loại dòng tiền trong doanh nghiệp.

Vai trò của dòng tiền đối với doanh nghiệp. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Khái niệm quản trị dòng tiền. Nội dung quản trị dòng tiền của doanh nghiệp.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Các nhân tố ảnh hƣởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Nhóm các nhân tố chủ quan. Các nhân tố khách quan.

Kinh nghiệm về quản trị dòng tiền của một số Công ty và bài học kinh nghiệm cho các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Kinh nghiệm về quản trị dòng tiền của một số công ty trên thế giới và tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm về quản trị dòng tiền cho các công ty than thuộc TKV. 64 Kết luận chƣơng 1.

65 iii Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2020. Tổng quan về Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và các công ty thuộc Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giới thiệu chung về Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giới thiệu về các Công ty thuộc Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.

Một số chỉ tiêu tài chính chủ yếu của các Công ty than thuộc TKV giai đoạn 2011-2020. Thực trạng quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Thực trạng dòng tiền của các công ty thuộc Tập đoàn TKV. Thực trạng thực hiện nội dung quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn TKV.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc Tập đoàn TKV. Kiểm định tác động của các nhân tố tới quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Các giả thuyết nghiên cứu và đề xuất mô hình nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu. Thảo luận kết quả nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Đánh giá thực trạng quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.

134 Kết luận chƣơng 2. 138 iv Chƣơng 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM. Bối cảnh kinh tế xã hội hiện nay, định hƣớng phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến 2025 và tầm nhìn đến 2030 ảnh hƣởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Bối cảnh kinh tế xã hội hiện nay ảnh hưởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp.

Định hướng phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến 2025 và tầm nhìn đến 2030. Một số nguyên tắc quản trị dòng tiền. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải chú trọng đến việc đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải xây dựng trên nền tảng phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải chú trọng đến việc tăng cường phòng ngừa rủi ro và giám sát tài chính của doanh nghiệp. Giải pháp tăng cƣờng quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giải pháp về lập kế hoạch dòng tiền. Xây dựng và lựa chọn mô hình xác định ngân quỹ tối ưu.

Tăng cường kiểm soát dòng tiền tại các công ty than thuộc Tập đoàn công nghiệp than - Khoáng sản Việt Nam. Đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp đối với các công ty TNHH MTV thuộc TKV, xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý tại các doanh nghiệp. Xây dựng lại quy trình quản trị dòng tiền. Kiến nghị Đối với Chính phủ và Bộ công thương.

Kiến nghị đối với Bộ Tài chính. 175 Kết luận chƣơng 3. 177 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 179 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

187 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Ý nghĩa TCDN Tài chính doanh nghiệp CCC Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt CF Dòng tiền CTCP Công ty cổ phần DIO Số ngày hàng tồn kho DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DPO Kỳ trả tiền bình quân DSO Kỳ thu tiền bình quân FCFE Dòng tiền thuần của chủ sở hữu FCFF Dòng tiền thuần của doanh nghiệp FE (FEM) Mô hình tác động cố định GLS Phương pháp bình phương nhỏ nhất tổng quát OCC Chu kỳ hoạt động tiền mặt OLS Phương pháp bình phương nhỏ nhất giản đơn RE (REM) Mô hình tác động ngẫu nhiên SME Doanh nghiệp vừa và nhỏ TCT Tổng công ty TĐKT Tập đoàn kinh tế TKV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam TSCĐ Tài sản cố định VLĐ Vốn lưu động vi DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1: Kết quả nghiên cứu của một số tác giả về quản trị dòng tiền .1: Tỷ lệ vốn đầu tư của TKV tại các doanh nghiệp than .2: Bảng quy mô vốn kinh doanh bình quân các công ty than thuộc TKV .3: Bảng một số chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh .4: Dòng tiền từ các hoạt động giai đoạn 2011-2020 .5: Tổng hợp các kế hoạch SXKD năm 2018 công ty cổ phần than Hà Lầm .6: Bảng kế hoạch nhu cầu vật tư 2018 của công ty cổ phần than Hà Lầm .7: Bảng dự toán dòng tiền năm 2018 của công ty cổ phần than Hà Lầm .8: Bảng tình hình thực hiên định mức tín dụng ngắn hạn và hệ số tài chính năm 2019 .9: Kế hoạch định mức tín dụng ngắn hạn và hệ số tài chính năm 2020 .10: Bảng hệ số khả năng thanh toán tức thời .11: Bảng hệ số khả năng thanh toán nhanh .12: Bảng hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn .13: Bảng số ngày các khoản phải thu .14: Bảng số ngày các khoản phải phải trả.15: Bảng kỳ luân chuyển hàng tồn kho .16: Bảng chu kỳ chuyển đổi tiền mặt bình quân giai đoạn 2011-2020.17: Bảng tỷ trọng tiền và các khoản tương đương tiền so với tổng tài sản .18: Bảng hệ số đánh giá khả năng chi trả nợ của dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh .19: Các giả thuyết nghiên cứu về nhân tố tác động đến quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc TKV .20: Bảng tên các biến nghiên cứu.21: Nghề nghiệp chức vụ đối tượng khảo sát .22: Trình độ đối tượng khảo sát.23: Kết quả đánh giá sơ bộ độ tin cậy của các thang đo Alpha. 121 Bảng 2:24: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu nghiên cứu .25: Tổng phương sai rút trích (AVE) của các nhân tố .26: Ma trận tương quan giữa các khái niệm correlation .27: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 1.28: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 2.1: Mục tiêu sản lượng than đến năm 2025 và triển vọng đến năm 2030 .2: Bảng mô tả các biến .3: Bảng Thống kê mô tả dữ liệu các Công ty khai thác than thuộc TKV .4: Bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến.5: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.6: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.7: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.8: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 2.9: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 3.10: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.1 với mức ý nghĩa .11: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.2 với mức ý nghĩa .12: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.3 với mức ý nghĩa .13: Bảng dự báo CFO năm 2021 của công ty CP than Hà Lầm .14: Bảng tổng hợp số liệu dòng tiền của công ty cổ phần than Hà Lầm. 167 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2.1: Doanh thu bình quân giai đoạn 2011-2020 .2: Lợi nhuận bình quân giai đoạn 2011-2020 .3: Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh bình quân giai đoạn 2011-2020 .4: Dòng tiền thuần từ hoạt động đầu tư bình quân giai đoạn 2011-2020 .5: Dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính bình quân giai đoạn 2011-2020 .6: Dòng tiền thuần trong kỳ bình quân giai đoạn 2011-2020 .7: Mức tồn quỹ tại công ty cổ phần than Hà Lầm trong quý 1/ năm 2018 trước khi sử dụng các biện pháp xử lý đi vay hoặc trả nợ vay .8: Biểu đồ thể hiện khả năng chi trả nợ của dòng tiền thuần từ HĐKD. 117 ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 1.1: Sơ đồ dòng tiền trong một khoảng thời gian .2: Sơ đồ dòng tiền trong doanh nghiệp .3: Chu kỳ tạo tiền mặt .4: Sơ đồ xác định ngân quỹ tối ưu theo mô hình Baumol .5: Sơ đồ quản lý dòng tiền theo mô hình Miller - Orr.6: Sơ đồ xác định ngân quỹ tối ưu theo mô hình Stone .1: Quy trình quản trị dòng tiền tại các công ty than thuộc TKV .2: Công tác dự báo tiền theo phương pháp kế hoạch dòng tiền tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .1: Quy trình dự báo dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh.

Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu Quản trị dòng tiền là một trong những nội dung then chốt của quản trị tài chinh doanh nghiệp. Sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp dựa vào sự ổn định và bền vững của dòng tiền. Duy trì dòng tiền lành mạnh, không chỉ thể hiện hoạt động kinh doanh hiệu quả, năng lực thanh toán ngắn hạn, khả năng hoàn trả nợ vay, mà còn cho thấy lợi ích của các chủ sở hữu được đảm bảo, giá trị của doanh nghiệp được nâng cao.