Luận án tiến sĩ phát triển hoạt động bancassurance của các công ty bảo hiểm thuộc các ngân hàng thương mại nhà nước việt nam

Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu phát triển hoạt động bancassurance của các công ty bảo hiểm thuộc các ngân hàng thương mại nhà nước, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý

• Tác giả: Đoàn Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: GS.TS Đinh Văn Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Bancassurance Của Các Công Ty Bảo Hiểm Thuộc Các Ngân Hàng Thương Mại Nhà Nước Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BANCASSURANCE
• 1.1. Khái quát về bancassurance. Lịch sử hình thành và phát triển của bancassurance. Khái niệm và đặc điểm của bancassurance. Các mô hình bancassurance
• 1.2. Phát triển hoạt động bancassurance của công ty bảo hiểm. Bancassurance với sự phát triển của công ty bảo hiểm. Các sản phẩm của Bancassurance
• 1.3. Phát triển kênh phân phối bancassurance
• 1.4. Các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển hoạt động bancassurance tại công ty bảo hiểm
• 1.5. Các nhân tố tác động đến phát triển hoạt động bancassurance của công ty bảo hiểm
• 1.5.1. Các nhân tố khách quan
• 1.5.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.5.3. Kinh nghiệm phát triển hoạt động bancassurance
• 1.6. Phát triển hoạt động bancassurance tại một số ngân hàng và tập đoàn tài chính bảo hiểm
• 1.6.1. Kinh nghiệm phát triển hoạt động bancassurance cho các Công ty Bảo hiểm Việt Nam
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BANCASSURANCE CỦA CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM THUỘC CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 2.2. Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.3. Công ty Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam (ABIC)
• 2.4. Công ty Bảo hiểm Ngân hàng Công thương Việt Nam (Bảo Ngân)
• 2.5. Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Vietin-Aviva
• 2.6. Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Vietcombank-Cardif
• 2.7. Thực trạng hoạt động bancassurance của các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 2.7.1. Thực trạng phát triển sản phẩm
• 2.7.2. Thực trạng phát triển kênh phân phối bancassurance của các doanh nghiệp bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 2.8. Kết quả hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 2.8.1. Kết quả hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ
• 2.8.2. Kết quả hoạt động của các bancassurance trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ
• 2.9. Đánh giá thực trạng hoạt động bancassurance của các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 2.9.1. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG BANCASSURANCE CỦA CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM THUỘC CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 3.1. Cơ sở phát triển hoạt động bancassurance của các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 3.1.1. Điều kiện kinh tế, chính trị và xã hội
• 3.1.2. Xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa
• 3.1.3. Các qui định pháp lý
• 3.1.4. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của nền kinh tế và thói quen sử dụng dịch vụ của người tiêu dùng
• 3.1.5. Thị trường khách hàng tiềm năng của các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động bancassurance của các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 3.2.1. Các giải pháp trực tiếp
• 3.2.2. Các giải pháp bổ trợ
• 3.3. Kiến nghị nhằm phát triển hoạt động bancassurance của các Doanh nghiệp Bảo hiểm thuộc các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 3.3.1. Kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị đối với các Ngân hàng Thương mại Nhà nước Việt Nam
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển hoạt động bancassurance tại Việt Nam

Bancassurance là một mô hình kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm, cho phép các ngân hàng cung cấp sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của mình. Mô hình này đã phát triển mạnh mẽ tại nhiều quốc gia trên thế giới và đang dần trở thành xu hướng tại Việt Nam. Sự phát triển của bancassurance không chỉ giúp các ngân hàng mở rộng dịch vụ mà còn tạo ra nguồn doanh thu mới cho các công ty bảo hiểm. Tuy nhiên, hoạt động này tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái niệm và lịch sử hình thành bancassurance

Bancassurance được hiểu là sự kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm nhằm cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng cho khách hàng. Mô hình này bắt đầu xuất hiện từ những năm 1990 tại châu Âu và đã nhanh chóng lan rộng ra các khu vực khác. Tại Việt Nam, bancassurance đã có những bước phát triển đáng kể nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác.

1.2. Đặc điểm và lợi ích của hoạt động bancassurance

Hoạt động bancassurance mang lại nhiều lợi ích cho cả ngân hàng và công ty bảo hiểm. Ngân hàng có thể tăng cường dịch vụ khách hàng và tạo ra nguồn thu nhập mới, trong khi công ty bảo hiểm có cơ hội tiếp cận một lượng khách hàng lớn hơn thông qua mạng lưới phân phối của ngân hàng.

II. Thách thức trong phát triển hoạt động bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng hoạt động bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt về nhận thức của khách hàng, sự cạnh tranh từ các kênh phân phối khác và các quy định pháp lý chưa hoàn thiện. Để phát triển bền vững, các ngân hàng cần phải tìm ra giải pháp hiệu quả để vượt qua những rào cản này.

2.1. Nhận thức của khách hàng về bancassurance

Nhiều khách hàng vẫn chưa hiểu rõ về sản phẩm bancassurance, dẫn đến việc họ không mặn mà với các dịch vụ này. Việc nâng cao nhận thức của khách hàng thông qua các chiến dịch truyền thông là rất cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của bancassurance.

2.2. Cạnh tranh từ các kênh phân phối khác

Sự cạnh tranh từ các kênh phân phối truyền thống và trực tuyến đang tạo ra áp lực lớn cho hoạt động bancassurance. Các ngân hàng cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm để thu hút khách hàng.

III. Phương pháp phát triển hoạt động bancassurance hiệu quả

Để phát triển hoạt động bancassurance, các ngân hàng thương mại nhà nước cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng chiến lược marketing phù hợp, đào tạo nhân viên và cải tiến sản phẩm là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động bancassurance.

3.1. Xây dựng chiến lược marketing cho bancassurance

Một chiến lược marketing hiệu quả sẽ giúp ngân hàng tiếp cận đúng đối tượng khách hàng và nâng cao nhận thức về sản phẩm bancassurance. Các ngân hàng cần sử dụng các kênh truyền thông đa dạng để quảng bá sản phẩm.

3.2. Đào tạo nhân viên về sản phẩm bancassurance

Đào tạo nhân viên là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để tư vấn cho khách hàng về sản phẩm bancassurance. Nhân viên được đào tạo tốt sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng của khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bancassurance

Nghiên cứu về hoạt động bancassurance tại các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam cho thấy rằng mô hình này có tiềm năng lớn nhưng cần được phát triển một cách bài bản. Các ngân hàng cần phải áp dụng các giải pháp cụ thể để tối ưu hóa hoạt động bancassurance và đạt được kết quả tốt hơn.

4.1. Kết quả hoạt động bancassurance tại một số ngân hàng

Một số ngân hàng đã đạt được thành công nhất định trong việc triển khai hoạt động bancassurance. Các kết quả này cho thấy rằng nếu được triển khai đúng cách, bancassurance có thể mang lại lợi ích lớn cho cả ngân hàng và công ty bảo hiểm.

4.2. Bài học từ các mô hình bancassurance thành công

Các ngân hàng có thể học hỏi từ những mô hình bancassurance thành công ở nước ngoài để áp dụng vào thực tiễn tại Việt Nam. Việc nghiên cứu và áp dụng các mô hình này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động bancassurance.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của bancassurance tại Việt Nam

Bancassurance tại Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Để phát triển bền vững, các ngân hàng thương mại nhà nước cần phải có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả. Tương lai của bancassurance phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các ngân hàng trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng cạnh tranh.

5.1. Triển vọng phát triển bancassurance trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, bancassurance có thể trở thành một kênh phân phối quan trọng trong tương lai. Các ngân hàng cần phải nắm bắt xu hướng này để phát triển.

5.2. Đề xuất giải pháp cho sự phát triển bancassurance

Để phát triển bancassurance, các ngân hàng cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao nhận thức của khách hàng và áp dụng công nghệ mới. Những giải pháp này sẽ giúp tối ưu hóa hoạt động bancassurance và mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BANCASSURANCE 1. Khái quát về bancassurance 1. Lịch sử hình thành và phát triển của bancassurance Bancassurance là từ ghép giữa “Bank” và “Assurance” xuất phát từ Pháp, chỉ hoạt động phát sinh do nhu cầu thực tế trong lĩnh vực dịch vụ tài chính. Vào năm 1974, Crédit Lyonnais - một ngân hàng của Pháp hợp tác với Tập đoàn Médicales de France thành lập Assurances du Credit Mutuel (ACM) Vie et IARD – Công ty bảo hiểm hỗn hợp (kinh doanh bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm phi nhân thọ).

Công ty Bảo hiểm hỗn hợp này hoạt động dựa vào cơ chế sử dụng lợi thế của Credit Lyonnais đối với các khách hàng của ngân hàng: Khi ngân hàng cấp một khoản tín dụng cho khách hàng sẽ đồng thời cấp đơn bảo hiểm kèm theo để bảo hiểm cho các khách hàng đó mà không phải sử dụng một trung gian bảo hiểm khác. Hoạt động này chính là khởi đầu cho hoạt động bancassurance. Sau sự thành công của ACM, bancassurance đã phát triển mạnh mẽ và trở thành một trong những kênh phân phối chính cho các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và ngày càng trở nên quan trọng đối với việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ. Đến cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỉ 21 bancassurance trở nên phổ biến và phát triển một cách mạnh mẽ tại các nước thuộc khối Liên minh Châu Âu (EU) như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý, hay các nước Bắc Âu như Hà Lan, Thụy Điển và Áo.

Theo số liệu 2010 tại diễn đàn các nhà lãnh đạo khu vực Châu Âu, có đến trên 80% các ngân hàng tại Châu Âu có kinh doanh Bancassurance, 1/3 các sản phẩm bảo hiểm Nhân thọ được phân phối thông qua các ngân hàng, doanh thu phí bảo hiểm qua kênh này lên tới 50% tổng doanh thu phí bảo hiểm [105]. Ở Khu vực Châu Á Thái Bình Dương; tại các nước như Thái Lan, Hàn Quốc, Bacassurance chiếm 20% thị trường, chiếm đến 40-50% các hoạt động kinh doanh mới tại một số nước như Đài Loan, Malaysia, Singapore và HongKong. Theo số liệu thống kê gần đây, doanh thu phí bảo hiểm qua kênh Ngân hàng tại HongKong là 45%, Malaysia là 12%, tại Đài Loan là 37%. Tính chung cho cả khu vực Châu Á - Thái Bình Dương thì các bancassurance bán và thu về 13% trên tổng số phí bảo hiểm cho các sản phẩm bảo hiểm Nhân thọ và 6% cho các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ [104].

13 Tại Mĩ và Canada, do các qui định chặt chẽ của các Luật và thói quen sử dụng môi giới, sự phát triển của bancassurance có những hạn chế nhất định, doanh thu phí của bancassurance năm 2005 chỉ tăng 2,6% so với mức trên 20% của thời gian trước đó [107]. Hiện nay, Bancassurance được coi như là một kênh trong chiến lược phát triển các sản phẩm của các Công ty Bảo hiểm. Việc ra đời các sản phẩm Bancassurance cũng đem lại nhiều cơ hội và đa dạng hoá các dịch vụ sản phẩm hơn so với các sản phẩm truyền thống của Ngân hàng. Đâu là lý do tạo nên sự hình thành và phát triển nhanh và mạnh của bancassurance? Trên thực tế bất cứ lĩnh vực kinh doanh mới nào ra đời đều xuất phát từ nhu cầu thiết yếu của xã hội, để thành công, nó phải hội tụ các điều kiện cần và đủ.

Sự ra đời và phát triển nhanh chóng của bancassurance không phải là ngoại lệ. Sự phát triển nhanh chóng của bancassurance có thể lý giải qua các lý do sau: Đầu tiên là nhu cầu về dịch vụ tài chính “một cửa” của người tiêu dùng. Bancassurance có thể đáp ứng những khách hàng có nhiều nhu cầu về dịch vụ tài chính chỉ qua “một cửa”. Chẳng hạn, khách hàng có nhu cầu vay tiền, có tài khoản hoặc sử dụng các dịch vụ khác của ngân hàng, có thể tham gia bảo hiểm ngay tại ngân hàng.

Khi tham gia bảo hiểm tại ngân hàng, việc nộp phí cũng thuận tiện hơn vì khách hàng có thể nộp phí qua chuyển khoản, thẻ ATM, thẻ tín dụng… Bên cạnh đó, khách hàng có thể tham gia bảo hiểm tại ngân hàng để đảm bảo khả năng trả nợ cho ngân hàng trong trường hợp có rủi ro xảy ra đối với tài sản và sinh mạng, sức khỏe của mình. Ngoài ra khách hàng còn có thể được hưởng những quyền lợi và dịch vụ giá trị gia tăng do sử dụng đồng thời nhiều dịch vụ, chẳng hạn: được giảm phí do nộp phí qua ngân hàng, được cung cấp thẻ ATM mà không phải trả lệ phí… Tóm lại, với Bancassurance, khách hàng có thể đồng thời sử dụng các sản phẩm ngân hàng và bảo hiểm một cách thuận tiện và hiệu quả. Thứ hai, do sự thay đổi “khẩu vị” của khách hàng. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy, “khẩu vị” của khách hàng có nhu cầu đầu tư đang chuyển từ sản phẩm tiết kiệm đơn giản sang các sản phẩm bảo hiểm và các sản phẩm phức tạp, do vậy ngân hàng cần phải cung cấp nhiều dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng và luôn thay đổi của khách hàng.

Bancassurance là cách thức có thể đáp ứng được sự thay đổi “khẩu vị” này. 14 Thứ ba, do yêu cầu tiết kiệm chi phí hoạt động. Việc sử dụng hệ thống cung cấp dịch vụ của ngân hàng giúp công ty bảo hiểm có thể tiết kiệm được chi phí hoạt động, qua đó tăng khả năng cạnh tranh và lợi nhuận. Trước hết, công ty bảo hiểm có thể giảm chi phí đào tạo (vì đội ngũ nhân viên ngân hàng thường có trình độ cao, rất am hiểu về tài chính) và có thể sử dụng cơ sở dữ liệu khách hàng, quan hệ của ngân hàng để bán bảo hiểm.

Ngoài ra, công ty bảo hiểm có thể trả hoa hồng cho ngân hàng thấp hơn so với trả cho đại lý hoặc môi giới. Tuy nhiên, thực tế ở Châu Á, do tác động của cạnh tranh, các công ty bảo hiểm thường phải trả cho ngân hàng mức hoa hồng tương đương với mức trả cho đại lý hoặc môi giới. Nghiên cứu 2003/2004 về tỷ lệ thù lao/phí năm đầu theo phương thức phân phối cho thấy, kênh phân phối ngân hàng giúp tiết kiệm chi phí nhất [91].1: Tỷ lệ thù lao/ phí bảo hiểm năm đầu theo phương thức phân phối Nguồn: Bảo Việt - Tạp chí bảo hiểm số 4, Tháng 10/2005 Thứ tư, thông qua Bancassurance, có thể sử dụng uy tín, thương hiệu và nguồn lực (cơ sở dữ liệu, văn phòng, nhân viên…) của cả Ngân hàng và Công ty Bảo hiểm vào việc cung cấp dịch vụ bảo hiểm cũng như tăng cường các dịch vụ Ngân hàng. Bên cạnh đó, Bancassurance cũng giúp công ty bảo hiểm thâm nhập vào những thị trường chưa được khai thác, nhất là các thị trường chỉ có thể khai thác được thông qua ngân hàng.

Điểm này cũng gợi ý Ngân hàng và Công ty Bảo hiểm cần phải lựa chọn đối tác một cách khôn ngoan nhất để có thể phát huy sức mạnh của mình và hưởng lợi từ uy tín, thương hiệu của đối tác. Thứ năm, do tác động của cạnh tranh làm giảm biên lợi tức của ngân hàng cũng như của công ty bảo hiểm, đòi hỏi ngân hàng và công ty bảo hiểm phải đa dạng hóa kênh phân phối, đa dạng hóa sản phẩm nhằm tạo thêm lợi nhuận, năng suất, tạo ưu thế cạnh tranh. Các 15 công ty gia nhập thị trường sau, đặc biệt là các công ty nước ngoài có thể phải tạo cho mình ưu thế cạnh tranh mới để giành thị phần. Bancassurance cũng là một giải pháp để thay thế kênh phân phối qua đại lý - kênh phân phối rất “kén” người mà nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ trên thế giới đang gặp khó khăn trong tuyển dụng.

Thứ sáu, sự phát triển của công nghệ thông tin giúp cho việc lưu trữ, khai thác cơ sở dữ liệu khách hàng, cung cấp dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm được nhanh chóng, thuận tiện. Thứ bảy, xu hướng phi trung gian hóa trong hoạt động ngân hàng và bảo hiểm cũng là một trong những lý do dẫn đến sự ra đời của Bancassurance. Bancassurance làm giảm sự phụ thuộc của công ty bảo hiểm đối với lực lượng đại lý, môi giới, tạo ra đối trọng cần thiết cho sự phát triển bền vững. Thứ tám, tại một số quốc gia, đặc biệt là ở Châu Âu, chính sách tự do hóa hoạt động tài chính cho phép sự thâm nhập lẫn nhau giữa hoạt động ngân hàng và bảo hiểm.

Bên cạnh đó, xu thế toàn cầu hóa cũng thúc đẩy sự hoạt động của Bancassurance. Có thể thấy rằng sự phát triển của bancassurance tại các thị trường bảo hiểm phát triển có được nhờ sự phát triển của thị trường tài chính, sự phát triển của các tập đoàn kinh tế, nhu cầu về một dịch vụ tài chính “trọn gói” của công chúng, tác động của cạnh tranh cũng như tác động của tiến bộ khoa học và công nghệ. Phát triển bancassurance đem lại lợi ích thiết thực cho tất cả các bên liên quan: ngân hàng, bảo hiểm và khách hàng. Đứng trên khía cạnh vĩ mô, sự phát triển của bancassurance cũng đem lại sự ổn định và phát triển lành mạnh cho thị trường tài chính của các quốc gia [3].

Khái niệm và đặc điểm của bancassurance Bancassurance là thuật ngữ chỉ mối quan hệ liên kết ngân hàng và bảo hiểm và là hoạt động phát sinh do nhu cầu thực tế của xã hội. Do sự khác nhau về môi trường kinh tế xã hội, mức độ phát triển dịch vụ và mối quan hệ liên kết, khung pháp lý và tập quán thương mại cũng như thói quen tiêu dùng, khái niệm bancassurance rất đa dạng. Theo Clarence Wong (2002), chuyên gia trong lĩnh vực bảo hiểm và dịch vụ tài chính của Công ty Tái Bảo hiểm Quốc gia Thụy Sĩ (Swiss Re) - một trong những công ty Tái Bảo hiểm hàng đầu thế giới: “Bancassurance là một chiến lược của các ngân hàng và các công ty bảo hiểm nhằm khai thác với phương thức ít nhiều thích hợp thị trường các dịch vụ tài chính” [103]. Khái niệm này được Swiss Re và tác giả đưa ra dưới góc độ nghiên cứu về chiến lược 16 kinh doanh mà các ngân hàng hay các doanh nghiệp bảo hiểm phát triển hoạt động trong thị trường dịch vụ tài chính nói chung và thị trường tài chính Châu Á nói riêng.

Khái niệm này cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các chủ thể khác nhau trên thị trường tài chính. Cũng vẫn là nghiên cứu của Swiss Re nhưng xem xét trên góc độ kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm, “Thuật ngữ bancassurance chỉ nỗ lực chung của các ngân hàng và các nhà bảo hiểm trong việc cung cấp các dịch vụ cho các khách hàng của ngân hàng”[103].