chương 1 của luận án Triết học Mác - Lênin về con người và việc xây dựng con người Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH, tác giả Vũ Thiện Vương khẳng định: trên cơ sở tiếp thu một cách có chọn lọc và phát triển những tư tưởng hợp lý của các nhà triết học trong lịch sử, khắc phục những hạn chế của họ, Chủ nghĩa Mác đã đưa ra những quan điểm đúng đắn và khoa học về bản chất con người, con người 7 không chỉ là sản phẩm của những hoàn cảnh xã hội nhất định mà con người là chủ thể “Sáng tạo ra lịch sử của chính mình, con người thể hiện ra là giá trị sản sinh ra mọi giá trị, là thước đo của mọi giá trị” [180, tr.9], “chính con người phải nhân đạo hóa hoàn cảnh, tạo ra “hoàn cảnh hợp tính người” để phát triển bản chất người. hoàn thiện nhân cách” [180, tr. Tác giả cũng nhấn mạnh, để giải phóng con người mà nhân loại phải hướng tới là sự giải quyết mâu thuẫn giữa con người với tự nhiên và con người với con người, "Giải phóng con người là đưa con người ra khỏi sự khép kín về đẳng cấp, địa vị, về vị trí của con người trong xã hội, là sự thừa nhận bản chất phổ biến của con người, thừa nhận bản tính loài của con người xuyên suốt sự tồn tại hiện thực của con người; làm cho lao động và hòa bình, nhân bản, nhân đạo và bình đẳng những thuộc tính nội tại của con người được thực hiện vững chắc ở từng con người và cả cộng đồng xã hội" [180, tr.11] Trong bài Vấn đề con người trong học thuyết Mác và phương hướng, giải pháp PTCN cho sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay [20] của Hoàng Đình Cúc, học thuyết về con người của C.Mác đã được tác giả luận giải trên cơ sở hiện thực cho sự tồn tại người với tư cách là thực thể sinh học - xã hội, để làm sáng tỏ mối quan hệ giữa con người - tự nhiên - xã hội, khẳng định lao động là điều kiện quyết định của sự hình thành con người. Tác giả cũng nhấn mạnh mối quan hệ giữa giải phóng xã hội và giải phóng cá nhân “Con người tự giải phóng cho mình và qua đó, giải phóng xã hội, thúc đẩy tiến bộ xã hội”[20].
Trên cơ sở luận giải về xây dựng con người Việt Nam theo học thuyết Mác, tác giả đã phân tích và làm rõ phương hướng và giải pháp PTCN trong sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay. Trong bài Học thuyết Mác về con người và giải phóng con người[133], tác giả Đặng Hữu Toàn đã trình bày những mục tiêu cao nhất của học thuyết Mác là vì sự nghiệp giải phóng con người, tác giả đã luận giải sâu sắc những quan điểm của Đảng trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá là vì mục tiêu phát triển toàn diện con người toàn diện và chính con người được phát triển toàn diện đó là chủ nhân của sự nghiệp cách mạng đất nước trong tình hình mới. do đó, phải lấy con người làm thước đo đánh giá mọi sự tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn 8 hiện nay. Bài viết Học thuyết về con người, giải phóng và PTCN - một giá trị làm nên sức sống trường tồn của chủ nghĩa Mác[135], tác giả Đặng Hữu Toàn đã phân tích quan điểm của C.Mác về bản chất con người, phân tích vị thế chủ thể, vai trò sáng tạo lịch sử của con người, từ đó tác giả khẳng định: “Con người vừa là chủ thế, vừa là đối tượng của tiến trình phát triển lịch sử, con người làm nên lịch sử của chính mình và do vậy, lịch sử là lịch sử của con người, do con người và vì con người” [135], tác giả cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển của nhân loại trong thời đại ngày nay phải hướng tới xây dựng một xã hội hài hoà gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, đảm bảo định hướng phát triển xã hội lấy con người làm trung tâm, “Hướng tới giá trị nhân đạo và ý nghĩa nhân văn là giải phóng và PTCN và lấy đó làm cơ sở, làm nền tảng cho một sự phát triển bền vững - phát triển không chỉ vì thế hệ chúng ta hôm nay, mà còn vì sự sinh tồn và cơ hội phát triển cho các thế hệ mai sau”[135].
Cuốn sách PTCN - từ quan niệm đến chiến lược và hành động[158] - là tập hợp các bài nghiên cứu của các nhà kinh tế, các chuyên gia của LHQ, trong đó có Amartya Sen với những đóng góp về: kinh tế phúc lợi, công trình về sự khan hiếm các nguồn lực, nguyên lý PTCN, những cơ chế nằm bên dưới sự nghèo nàn và lý thuyết về chủ nghĩa tự do chính trị đặc biệt trong việc nghiên cứu vấn đề đói nghèo và PTCN, tác giả đã trình bày quan điểm của mình về PTCN, về chiến lược PTCN, đồng thời, ông cũng đưa ra các công cụ phân tích, đánh giá trình độ PTCN; nguồn lực và các nhân tố tác động đến PTCN; đánh giá thực trạng PTCN ở nhiều quốc gia trên thế giới, so sánh trình độ PTCN gữa các quốc gia có trình độ phát triển kinh tế chênh lệch và tương đương trong tương quan với PTCN. Các tác giả đều khẳng định, PTCN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ cấp bách và lâu dài của toàn thể nhân loại trong kỷ nguyên mới. Công trình cũng là cơ sở tham chiếu, đánh giá vấn đề PTCN ở nhiều quốc gia, HDI là bộ công cụ quan trọng, hữu hiệu được hầu hết các quốc gia sử dụng để đánh giá trình độ PTCN, trong đó có Việt Nam. Cuốn sách Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá[47], tác giả Phạm Minh Hạc (chủ biên) là một trong những cuốn sách nghiên cứu 9 rất công phu về PTCN ở nước ta, trong phần thứ nhất cuốn sách đã trình bày cơ sở khoa học của chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Cc tác giả đã trình bày những quan niệm của C.Lênin, Hồ Chí Minh về phát triển toàn diện con người, kinh nghiệm nước ngoài về PTCN trong điều kiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá trên các phương diện về chính sách và giải pháp tập trung vào mục đích phục vụ con người, PTCN trong bối cảnh toàn cầu hoá, mối quan hệ giữa kinh tế và phát triển toàn diện con người, sự PTCN trong quá trình đô thị hoá, xây dựng nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, đẩy mạnh nghiên cứu - ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển giáo dục. các tác giả cũng chỉ ra những yêu cầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đối với PTCN Việt Nam, xác định mô hình nhân cách con người Việt Nam trong chiến lược phát triển toàn diện con người. Phần thứ hai, cuốn sách đưa ra định hướng chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước về tư tưởng và mục tiêu phát triển toàn diện con người Việt Nam, định hướng về chiến lược xây dựng đạo đức, phát triển trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất, năng lực nghề nghiệp và các giải pháp tương ứng nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong bối cảnh hội nhập thế giới hiện nay. Trong bài Con người là trung tâm: Sự khác biệt giữa hai quan điểm tiêu biểu[118], tác giả Hồ Sĩ Quý đã tổng kết, đánh giá sự tương đồng và khác biệt của thuyết Anthropocentrism và quan niệm con người là trung tâm của UNDP.
Tác giả khẳng định “Anthropocentrism, về thực chất, là hệ thống những quan điểm của con người về thế giới, đó là thái độ đề cao vai trò chi phối, quyết định của con người đối với xã hội, đối với thế giới (bên trong và bên ngoài con người) và đối với vũ trụ”[118]. Trong bài viết này, tác giả đã nghiên cứu sự ra đời và phát triển quan điểm của UNDP về con người là trung tâm, trong vệc thừa nhận con người là nguồn lực vô tận là nhân tố quyết định, là mục tiêu của sự phát triển. Sự ra đời của bộ công cụ HDI và bộ công cụ bổ sung đã cho phép các quốc gia không chỉ đo đạc trình độ PTCN của quốc gia mình mà quan trọng hơn là việc cần thiết phải điều chỉnh các chính sách 10 phát triển kinh tế, xã hội sao cho gắn với mục tiêu vì sự tiến bộ và hạnh phúc của con người, tác giả đã tổng kết những nội dung, yêu cầu cơ bản về PTCN của UNDP, giá trị và những yếu tố còn ẩn khuất trong bộ công cụ HDI, đánh giá những tiến bộ mà Việt Nam đạt được trong PTCN từ năm 1997 đến 2014 và cả những thách thức đặt ra trong PTCN ở nước ta và nhiều quốc gia trê thế giới hiện nay. Bài viết cũng đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi đặt ra trong PTCN ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Đây là công trình nghiên cứu sâu sắc trong đánh giá lý thuyết con người là trung tâm, là một trong những chủ thuyết nghiên cứu về PTCN hiện nay, công trình này đã gợi mở cho việc tiếp tục nghiên cứu về PTCN cũng như đưa ra những định hướng cho Đảng và Nhà nước ta trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách xã hội sao cho vừa phục sự phát triển đất nước vì mục tiêu đem lại đời sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hoá mạnh mẽ hiện nay. Cuốn giáo trình Con người và phát triển con người [121] của Hồ Sĩ Quý bao gồm 3 phần kiến thức trọng tâm ở góc độ triết học trong nghiên cứu về con người và PTCN. Phần 1 cuốn sách bàn về một số vấn đề lý luận chung về con người và PTCN đã phân tích quan điểm của các nhà kinh điển của Chủ nghĩa Mác về con người và PTCN, sự tiến triển của khoa học về con người và những yêu cầu cấp bách trong nghiên cứu con người của thế giới đương đại và ở Việt Nam hiện nay.