Luận Án Tiến Sĩ Về Phát Triển Tài Chính, Cấu Trúc Tài Chính và Tăng Trưởng Kinh Tế

Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu đề tài phát triển tài chính cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải pháp khoa

• Tác giả: Huỳnh Thị Thúy Vy
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Tài Chính, Cấu Trúc Tài Chính Và Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Phát triển tài chính
• 2.3. Cấu trúc tài chính
• 2.4. Cơ sở lý thuyết về phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 2.4.1. Các lý thuyết ban đầu
• 2.4.2. Lý thuyết tăng trưởng Tân cổ điển
• 2.4.3. Mô hình Mckinnon-Shaw
• 2.4.4. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh
• 2.5. Cơ sở lý thuyết về cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 2.5.1. Cấu trúc tài chính dựa trên ngân hàng
• 2.5.2. Cấu trúc tài chính dựa trên thị trường
• 2.5.3. Quan điểm chủ nghĩa cấu trúc mới
• 2.6. Tổng quan các bằng chứng thực nghiệm có liên quan
• 2.6.1. Tác động tuyến tính của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế
• 2.6.2. Tác động phi tuyến của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế
• 2.6.3. Mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 2.7. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế
• 3.3. Xây dựng bộ chỉ số PTTC mới
• 3.4. Mô hình nghiên cứu mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và tăng trưởng kinh tế
• 3.5. Cấu trúc tài chính tối ưu
• 3.6. Phép biến đổi Wavelet
• 3.7. Kiểm định nhân quả Dumitrescu-Hurlin dữ liệu bảng
• 3.8. Mô hình PMG – ARDL bảng phi tuyến
• 3.9. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.10. Các biến được sử dụng trong mô hình tác động của phát triển tài chính lên tăng trưởng kinh tế
• 3.11. Các biến được sử dụng trong mô hình CTTC và TTKT
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả kiểm định tác động của PTTC lên TTKT
• 4.2. Kết quả xây dựng bộ chỉ số PTTC mới
• 4.3. Kết quả kiểm định sự phụ thuộc chéo
• 4.4. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị bảng
• 4.5. Kết quả kiểm định đồng liên kết
• 4.6. Kết quả kiểm định tác động tuyến tính và phi tuyến của PTTC lên TTKT
• 4.7. Kết quả kiểm định mối quan hệ giữa cấu trúc tài chính và phát triển kinh tế
• 4.8. Kết quả kiểm định nhân quả Granger của Dumitrescu và Hurlin với sự phụ thuộc chéo dựa trên phép biến đổi Wavelet
• 4.9. Kết quả kiểm định mô hình PMG-NARDL
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• 5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Tài Chính và Tăng Trưởng Kinh Tế

Phát triển tài chính (PTTC) và cấu trúc tài chính (CTTC) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (TTKT). Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa PTTC và TTKT, từ đó đưa ra các hàm ý chính sách cho các quốc gia. PTTC không chỉ đơn thuần là sự gia tăng nguồn vốn mà còn bao gồm các yếu tố như độ sâu tài chính, khả năng tiếp cận và tính hiệu quả của hệ thống tài chính.

1.1. Khái Niệm Phát Triển Tài Chính

Phát triển tài chính được định nghĩa là quá trình mở rộng và cải thiện các dịch vụ tài chính, từ đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn.

1.2. Vai Trò Của Cấu Trúc Tài Chính

Cấu trúc tài chính ảnh hưởng đến cách thức mà các nguồn lực tài chính được phân bổ trong nền kinh tế. Sự chuyển đổi từ CTTC dựa trên ngân hàng sang CTTC dựa trên thị trường là một xu hướng quan trọng trong phát triển kinh tế.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Tài Chính và Tăng Trưởng Kinh Tế

Mặc dù PTTC có thể thúc đẩy TTKT, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức. Các cuộc khủng hoảng tài chính, sự bất bình đẳng trong tiếp cận tài chính và các chính sách tài chính không hiệu quả có thể cản trở sự phát triển bền vững.

2.1. Khủng Hoảng Tài Chính và Tác Động Đến Kinh Tế

Các cuộc khủng hoảng tài chính như khủng hoảng 2008 đã cho thấy sự nhạy cảm của nền kinh tế trước những biến động tài chính. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của PTTC.

2.2. Sự Bất Bình Đẳng Trong Tiếp Cận Tài Chính

Nhiều quốc gia vẫn gặp khó khăn trong việc đảm bảo rằng tất cả các tầng lớp xã hội đều có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính, dẫn đến sự phân hóa trong phát triển kinh tế.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Của Phát Triển Tài Chính

Nghiên cứu sử dụng các mô hình kinh tế lượng để phân tích tác động của PTTC lên TTKT. Các mô hình này giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số và đưa ra các kết luận chính xác hơn.

3.1. Mô Hình ARDL Dữ Liệu Bảng

Mô hình ARDL cho phép phân tích mối quan hệ giữa PTTC và TTKT trong bối cảnh dữ liệu bảng, giúp kiểm soát sự phụ thuộc chéo giữa các quốc gia.

3.2. Xây Dựng Bộ Chỉ Số Phát Triển Tài Chính Mới

Bộ chỉ số PTTC mới được xây dựng từ các chỉ số thành phần như độ sâu tài chính, khả năng tiếp cận và tính hiệu quả, nhằm phản ánh chính xác hơn tình hình phát triển tài chính.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Phát Triển Tài Chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng PTTC có tác động tích cực đến TTKT, nhưng cũng có những tác động tiêu cực trong một số trường hợp. Các kết quả này cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ phức tạp giữa PTTC và TTKT.

4.1. Tác Động Tích Cực Của Phát Triển Tài Chính

Nghiên cứu cho thấy rằng khi PTTC tăng, TTKT cũng có xu hướng tăng theo, đặc biệt là trong các nền kinh tế đang phát triển.

4.2. Tác Động Tiêu Cực Của Quá Nhiều Tài Chính

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng khi PTTC vượt quá một ngưỡng nhất định, nó có thể dẫn đến các vấn đề như bong bóng tài sản và khủng hoảng kinh tế.

V. Hàm Ý Chính Sách Đối Với Phát Triển Tài Chính

Dựa trên các kết quả nghiên cứu, các chính sách cần được thiết lập để tối ưu hóa PTTC và CTTC nhằm thúc đẩy TTKT bền vững. Các chính sách này nên tập trung vào việc cải thiện khả năng tiếp cận tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính.

5.1. Chính Sách Tăng Cường Khả Năng Tiếp Cận Tài Chính

Cần có các chính sách nhằm đảm bảo rằng tất cả các tầng lớp xã hội đều có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế toàn diện.

5.2. Chính Sách Đảm Bảo Tính Ổn Định Của Hệ Thống Tài Chính

Các biện pháp cần được thực hiện để đảm bảo tính ổn định của hệ thống tài chính, nhằm ngăn ngừa các cuộc khủng hoảng tài chính trong tương lai.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Phát Triển Tài Chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng PTTC và CTTC có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy TTKT. Tương lai của PTTC sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của các quốc gia với các thay đổi trong môi trường kinh tế toàn cầu.

6.1. Tương Lai Của Phát Triển Tài Chính

Sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) có thể mở ra nhiều cơ hội mới cho PTTC, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cần được giải quyết.

6.2. Định Hướng Chính Sách Trong Tương Lai

Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng phát triển mới, nhằm đảm bảo rằng PTTC tiếp tục đóng góp tích cực vào TTKT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: GIỚI THIỆU Chương này trình bày tính cấp thiết cũng như lý do lựa chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu, cũng như những đóng góp của luận án. Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này trình bày khung lý thuyết PTTC, CTTC và TTKT. Lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm trước đây làm cơ sở lý luận nhằm thực hiện mục tiêu nghiên cứu. Chương 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương này trình bày dữ liệu nghiên cứu, cách thức đo lường bộ chỉ số PTTC mới, phương pháp nghiên cứu và mô hình nghiên cứu PTTC, CTTC và TTKT.

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN Chương này trình bày kết quả nghiên cứu tác động của PTTC lên TTKT với bộ chỉ số đo lường mới, mối quan hệ giữa CTTC và TTKT. Tiếp đó thảo luận các kết quả nghiên cứu thực nghiệm tìm thấy để làm cơ sở cho các hàm ý chính sách về mối quan hệ giữa PTTC, CTTC và TTKT. Chương 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH Chương này tổng kết các kết quả nghiên cứu và đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm phát triển hệ thống tài chính cũng như sự phát triển bền vững của các quốc gia trong tương lai. 10 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này trình bày các nội dung về cơ sở lý thuyết của TTKT, PTTC và CTTC.

Mối quan hệ giữa PTTC và TTKT, CTTC và TTKT. Tổng quan các bằng chứng thực nghiệm mối quan hệ giữa PTTC, CTTC với TTKT. Từ đó rút ra khoảng trống nghiên cứu của luận án. Tăng trưởng kinh tế 11 TTKT được định nghĩa là sự gia tăng sản lượng của một quốc gia hay gia tăng trong thu nhập bình quần đầu người.

Sản lượng thường được đo bằng tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product - GDP) hoặc tổng sản phẩm quốc gia (Gross National Product - GNP), cụ thể là sự thay đổi trong tỉ lệ phần trăm của GDP từ năm này đến năm kế tiếp hoặc GDP bình quân đầu người. Về mặt lý thuyết, TTKT phần lớn được xem là sự gia tăng bền vững trong nước với khả năng sản xuất hàng hóa và dịch vụ trong một khoảng thời gian. TTKT ảnh hưởng đến mức sống của người dân, được thúc đẩy bởi các yếu tố sản xuất như vốn, đất đai, lao động và công nghệ. King và Levine (1993) nhấn mạnh TTKT là sự thay đổi tích cực ở cấp độ sản xuất hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sử dụng GDP để đo lường TTKT.

Ngoài ra, GDP thực tế bình quân đầu người cũng được sử dụng để đo lường TTKT, dựa trên khả năng tính toán sự khác biệt về dân số và các tác động phân phối mà chúng mang lại (Kuznets, 1959; Samuelson & Nordhaus, 2014). Về mặt lý thuyết, GDP bình quân đầu người càng cao thì càng có nhiều người có thu nhập phải tiết kiệm, trong trường hợp đó, tiết kiệm càng đóng nhiều vai trò như là công cụ trong chức năng đầu tư của một quốc gia. Như vậy, để đo lường TTKT, chúng ta có thể sử dụng hai chỉ tiêu là tốc độ tăng trưởng GDP và GDP bình quân đầu người. Các mô hình tăng trưởng cơ bản nhất liên quan đến sản lượng là các hàm dựa trên đầu tư, tiết kiệm, thành phần vốn, quy mô của lực lượng lao động và tốc độ tăng dân số từ đó tích hợp trong tổng sản lượng.

Một cách tổng quát, hàm sản xuất gộp có thể được biểu thị theo sau: Trong đó: K là thành phần vốn, L là cung lao động, Y là tổng sản lượng. Hàm sản xuất cho thấy mức độ thay đổi của K với L và xác định chính xác số đầu ra. Đây được xem là điểm khác biệt chính giữa các mô hình TTKT. Hàm sản xuất gộp có thể được xem là trọng tâm của mọi mô hình TTKT.

Và tùy vào việc xem xét mối quan hệ 12 giữa K và L với Y, mà hàm này được thể hiện ở các dạng công thức khác nhau.1 trình bày các mô hình TTKT khác nhau theo sau: Bảng 2.1: Tổng hợp các mô hình tăng trưởng kinh tế Nguồn: Tổng hợp của tác giả 13 2. Phát triển tài chính Adnan (2011) xem PTTC như một tập hợp các yếu tố, chính sách và các tổ chức dẫn đến hiệu quả và hiệu lực của trung gian tài chính (TGTC). PTTC là khi các công cụ tài chính, TTTC và TGTC (mặc dù không nhất thiết phải loại bỏ) ảnh hưởng của chi phí thông tin, chi phí thực thi và chi phí giao dịch trong phân bổ nguồn lực và hiệu quả hệ thống tài chính. Điều này đạt được thông qua năm cách theo Levine (2005) cụ thể là: cung cấp kịp thời các thông tin dự án đầu tư, giám sát đầu tư và thực hiện quản trị doanh nghiệp, huy động tiết kiệm, quản lý rủi ro và tạo điều kiện trao đổi hàng hóa và dịch vụ.

Tương tự, theo năm cách thức cốt lõi của Demirgüç-Kunt và Levine (2008) là: nới lỏng trao đổi hàng hóa và dịch vụ, huy động và tập hợp tiết kiệm từ các nhà đầu tư, thu thập và xử lý thông tin về các doanh nghiệp và dự án, thực hiện quản trị doanh nghiệp, đa dạng hóa rủi ro và giám sát các khoản đầu tư, tăng thanh khoản và giảm rủi ro liên ngành. Như vậy, dựa trên định nghĩa của Levine (2005), Demirgüç-Kunt và Levine (2008), Adnan (2011), PTTC là sự cải thiện về chất lượng của năm chức năng tài chính quan trọng, tập trung vào những gì hệ thống tài chính thực sự làm cụ thể: (1) tạo ra thông tin và phân bổ vốn; (2) giám sát hành vi và quản trị doanh nghiệp; (3) tạo điều kiện cho giao dịch, phòng ngừa, quản lý rủi ro và đa dạng hóa; (4) huy động tiền tiết kiệm để đầu tư; (5) kích thích chuyên môn hóa, đổi mới và tăng trưởng. Các TCTC và TTTC trên thế giới khác nhau rõ rệt về mức độ cung cấp các dịch vụ chính này cụ thể như sau: Đầu tiên, TTTC và TGTC tạo ra thông tin và phân bổ vốn. Việc các TGTC thu hút tiết kiệm vào đầu tư phụ thuộc vào chất lượng và số lượng thông tin có sẵn cho từng người tiết kiệm, nhưng có thể quá tốn kém cho những người tiết kiệm để có được thông tin của riêng họ.

Các TGTC (ngân hàng) thu thập, cung cấp và xử lý thông tin về các khoản đầu tư có thể hiệu quả hơn so với các công cụ tiết kiệm riêng lẻ. Hiệu quả toàn nền kinh tế là sự phân bổ vốn hiệu quả hơn, hướng vốn vào các nhà sản xuất năng suất cao hơn và tránh xa các nhà sản xuất kém năng suất hơn. Các TTCK lớn và lỏng hơn cũng 14 khuyến khích việc thu thập thông tin bằng cách làm cho thông tin cụ thể của doanh nghiệp có lợi hơn. Thứ hai, giám sát hành vi và quản trị doanh nghiệp.

Trong trường hợp các chủ nợ và cổ đông trong một doanh nghiệp có thể giám sát và ảnh hưởng hiệu quả đến cách các nhà quản lý của doanh nghiệp sử dụng các khoản tiền mà họ cung cấp, hay là thực hiện quản trị doanh nghiệp, họ sẽ có động lực lớn hơn để cung cấp quỹ ngay từ đầu. Quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp các nhà quản lý luôn nỗ lực và khuyến khích họ sử dụng vốn theo cách tối đa hóa lợi nhuận và giá trị doanh nghiệp. Quản lý hiệu quả hơn ở cấp độ doanh nghiệp dẫn đến việc phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn cho toàn bộ nền kinh tế. Bằng cách cải thiện quản trị doanh nghiệp, các TGTC có thể tác động tích cực đến tăng trưởng.

TTCK cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong gắn kết lợi ích của người quản lý doanh nghiệp với những người sở hữu doanh nghiệp. Thứ ba, TTTC và TGTC có thể tạo điều kiện cho các giao dịch, phòng ngừa, quản lý rủi ro và đa dạng hóa. Bằng cách cho phép đa dạng hóa rủi ro giữa các ngành và doanh nghiệp, hệ thống tài chính có thể ảnh hưởng đến việc phân bổ nguồn lực và từ đó thúc đẩy TTKT. Các TGTC và TTTC dịch chuyển nhiều vốn hơn sang các dự án đầu tư có rủi ro cao, lợi nhuận cao và từ đó thúc đẩy năng suất chung của vốn, bằng cách cho phép các cá nhân có thể đa dạng hóa rủi ro.

TTTC và TGTC cũng giảm thiểu rủi ro thanh khoản, từ đó khiến những người tiết kiệm đầu tư vào các dự án lợi nhuận cao hơn. Thứ tư, TTTC và TGTC tập hợp hoặc huy động tiền tiết kiệm để đầu tư. Việc huy động tiết kiệm liên quan đến việc thu tiền tiết kiệm từ một số lượng lớn cá nhân thành số tiền lớn có thể tài trợ cho các dự án đầu tư rất lớn. Cả TGTC và TTTC đều có thể thực hiện chức năng này, với khả năng huy động tiết kiệm tốt hơn sẽ tạo ra một nhóm tiết kiệm lớn hơn dẫn đến đầu tư tổng hợp cao hơn, tốc độ tích lũy vốn nhanh hơn và do đó TTKT nhanh hơn.

Thứ năm, ở cấp độ cơ bản hơn các công cụ tài chính, TGTC và TTTC có thể kích thích chuyên môn hóa, đổi mới và tăng trưởng bằng cách giảm chi phí giao dịch. Năng 15 lực của người lao động được cải thiện thông qua chuyên môn hóa qua đó tạo ra các công nghệ và sản phẩm mới. Kết quả cuối cùng của sự chuyên môn hóa và đổi mới gia tăng là TTKT nhanh hơn. Bên cạnh đó, theo Báo cáo PTTC năm 2011 do Diễn đàn kinh tế thế giới công bố (The World Economic Forum - WEF), định nghĩa PTTC là các chính sách, yếu tố và thể chế dẫn đến TGTC và TTTC hiệu quả, cũng như tiếp cận sâu và rộng các dịch vụ tài chính và vốn (WEF, 2011).

Theo WB (2012), PTTC là khi công cụ tài chính, TTTC và TGTC làm giảm thiểu (mặc dù không nhất thiết phải loại bỏ) ảnh hưởng của thông tin không hoàn hảo, hạn chế chi phí giao dịch và thực thi. Chẳng hạn, việc tạo ra các cơ quan đăng ký tín dụng có xu hướng cải thiện việc mua lại và phổ biến thông tin về người vay tiềm năng, cải thiện việc phân bổ lại các nguồn lực có tác động tích cực đến TTKT. Hoặc khi các nền kinh tế có hệ thống pháp lý hiệu quả, tạo điều kiện cho sự phát triển của thị trường vốn và trái phiếu, từ đó cho phép các nhà đầu tư nắm giữ danh mục đầu tư đa dạng hơn. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng cao không nhất thiết ngụ ý các TGTC hoạt động trơn tru.