Chương 1 TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Nghiên cứu về phong cách làm việc Hồ Chí Minh Đã có nhiều công trình trong nước nghiên cứu về phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Giáo sư Đặng Xuân Kỳ là một trong những tác giả đầu tiên nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh.
Cuốn sách "Phuong pháp và phong cách Hồ Chi Minh" [45] do ông chủ biên đã trình bày hệ thống phong cách Hồ Chí Minh, trong đó có phong cách làm việc Người. Cuốn sách đã nêu bật những nội dung và giá trị ý nghĩa phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Trong phần nội dung phong cách Hồ Chí Minh, tác giả đã chỉ ra hai cách hiểu về phong cách: cách hiểu theo nghĩa rộng và cách hiểu theo nghĩa hẹp. Tác giả cũng khăng định khái niệm phong cách trong cụm từ "Phong cách Hồ Chí Minh" phải được hiểu theo nghĩa rộng.
Theo tác giả: "Phong cách Hồ Chí Minh là sự tong hợp của: phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt. Năm mặt chủ yếu nảy tạo thành hệ thống phong cách Hồ Chí Minh" [45, tr. Trong cuốn sách này, khái niệm phong cách Hồ Chí Minh chưa được phân tích chỉ tiết cụ thể, nhưng đã chỉ ra các bộ phận cấu thành tổng thé phong cách Hồ Chí Minh, định hướng cho những nghiên cứu về phong cách của Người. Phong cách làm việc Hồ Chí Minh được tác giả nghiên cứu và trình bày với ba đặc trưng cơ bản: tác phong quần chúng, tác phong tập thể dân chủ và tác phong khoa học.
Những đặc trưng này định hướng cho những nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh nói chung và phong cách làm việc của Người nói riêng sau này. Tiếp nối cuốn sách "Phương pháp và Phong cách Hồ Chí Minh", nhiều tác giả tiếp tục nghiên cứu và đưa ra quan điểm về phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách "Góp phần tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" [92] của tác giả Mạch Quang Thắng đã đưa ra khái niệm phong cách Hồ Chí Minh: “phong cách Hồ Chí Minh là những đặc điểm riêng có, cái độc đáo, có tính hệ thống, trở thành nền nếp ồn định được phản ánh trong toàn bộ cuộc song của Hồ Chí Minh” [92, tr. Tác giả Nguyễn Khắc Nho trong cuốn sách "Phong cách Hồ Chí Minh" [75] đã tiếp cách Hồ Chí Minh trên góc độ phong cách của một lãnh tụ có sức cảm hoá kỳ diệu, tạo niềm tin và sức sống mãnh liệt.
Cuốn sách đã hệ thống phong cách Hồ Chí Minh với sáu nội dung: Phong cách suy nghĩ và học tập độc lập, sáng tạo; Phong cách làm việc dân chủ, khoa học, kỹ lưỡng, cụ thé, tới nơi, tới chốn; Phong cách ứng xử van hoá, tinh tế, đầy tính nhân văn, thắm đậm tinh thần yêu dân, trọng dân, vì dân; Phong cách nói đi đôi với làm, nói và viết ngắn gọn, dễ hiểu, dé nhớ, dễ làm; Phong cách quần chúng, dân chủ, tự mình nêu gương, sống thanh cao, giản di, lạc quan; Phong cách kiên trì và nhẫn nại, vượt qua mọi gian khổ, hi sinh, sống ở đâu cũng được nhiều người yêu quý, giúp đỡ và làm theo [75]. Cuốn sách đã chỉ ra những nội dung trong phong cách làm việc Hồ Chí Minh với những đặc điểm là thực hành dân chủ, phát huy mở rộng dân chủ, phong cách làm việc khoa học hiệu quả, can thận kỹ lưỡng cụ thé, tới nơi tới chốn có kiểm tra giám sát. Cuốn sách cung cấp một cách tiếp cận khác về phong cách và phong cách làm việc Hồ Chí Minh. Cuốn sách "Phong cách Hồ Chí Minh" [49] do hai tác giả Đỗ Hoàng Linh, Vũ Kim Yến tuyển chọn, biên soạn là một nguồn tài liệu cho việc nghiên cứu đề tài luận án.
Từ những câu chuyện về phong cách Hồ Chí Minh được chia theo các chủ điểm: phong cách tư duy, phong cách diễn đạt, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt, các tác giả đã có những nhận định, đánh giá về phong cách của người qua các bài viết, công trình nghiên cứu. Hai tác giả khăng định giá trị của phong cách Hồ Chí Minh là tài sản vô giá đôi với dân tộc và nhân loại. Qua những mâu chuyện và các 10 bài nghiên cứu, các tác giả muốn chứng minh sự gần gũi, thân thuộc, giản dị của Hồ Chí Minh đồng thời giúp người đọc nhận thấy sự vĩ đại của một con người được đánh giá là "đại nhân, đại trí, đại dũng". Cé thủ tướng Pham Văn Đồng đã có nhiều tác phẩm viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, một trong số đó là cuốn sách "Hồ Chí Minh — Tinh hoa và khí phách của dân tộc" [27].
Đây là cuỗn sách nghiên cứu và đề cập nhiều đến 2,1 phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách được chia làm năm phần nội dung: phần I: Hồ Chí Minh cuộc gặp gỡ lịch sử; phần II: Hồ Chí Minh, lý luận và hành động; phần III: Hồ Chí Minh, sự nghiệp; Phần IV: Hồ Chí Minh, con người và Phần V: Hồ Chí Minh sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta. Cuốn sách này đã tập hợp những nghiên cứu của Thủ tướng Phạm Văn Đồng về người thầy lớn, lãnh tụ tối cao của dân tộc. Cuốn sách đã làm sáng rõ những cống hiến, những di sản mà Hồ Chi Minh dé lại cho dân tộc đó là hệ thống tu tưởng, đạo đức và phong cách làm việc của Người, đặc biệt cuốn sách cũng khẳng định những giá trị quý báu, tính thời sự của các di sản đối với công cuộc xây dựng phát triển của đất nước hiện nay, trong tình hình diễn biến thế giới sôi động, thay đổi.
Trong tác phẩm này, bàn về phong cách Hỗ Chí Minh, Thủ tướng Pham Văn Đồng cho rang, đó là: "Sự thể hiện đẹp dé và vô song những gi là cao thượng nhất với những gi gọi là bình di nhất, là thông thường cua con nguoi, tat ca mang dau ấn Hồ Chí Minh" (27, tr. Cuốn sách "Hồ Chí Minh — Nhà tư tưởng lỗi lạc" [96] của tác giả Song Thanh là công trình nghiên cứu về tư tưởng H6 Chí Minh và những giá tri, đóng góp của Người đối với cách mạng Việt Nam. Cuốn sách đã khang định, chứng minh Hồ Chí Minh là một nhà tư tưởng, phân tích các nội dung trong hệ thống tư tưởng của Người, từ đó chỉ ra những cách thức vận dụng tư tưởng đó trong giai đoạn hiện nay. Cuốn sách chủ yếu tập trung vào nghiên cứu tư tưởng của Người, không trực tiếp bàn về phong cách H6 Chí 11 Minh, tuy nhiên từ việc nghiên cứu hệ thống tư tưởng, có thể đưa ra những đánh giá, nhận định về phong cách.
Tác giả Trần Văn Giàu với cuốn sách "Hồ Chi Minh — Chân dung một tâm hôn và trí tuệ vĩ đại" [31] cung cấp cho người đọc góc nhìn về con người với nhân cách giản di, gần gũi, tài năng, tâm hồn vĩ đại, lớn lao. Theo tác giả, phong cách H6 Chí Minh là sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, nói đi đôi với làm. Đặc biệt, tác giả nhân mạnh phong cách nêu gương, nói phải đi đôi với làm: "phong cách Hồ Chí Minh là sự nhất quán trong suy nghĩ và việc làm." Tác giả cũng đồng tình và tâm đắc với nhận định về phong cách Hồ Chí Minh là "sự kết hợp nhuẫn nhuyễn sự tao nhã cao quý với tác phong gần gũi rất dân chủ, giữa tự do không nghỉ thức với sự nghiêm chỉnh thận trọng" [31, tr. Cuốn sách "Hồ Chí Minh tiểu sử" [98] là công trình nghiên cứu về cuộc đời sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Giáo sư Song Thành (chủ biên) cùng với tập thê các tác giả đã nghiên cứu, làm rõ tiểu sử của Người trong các mối quan hệ: từ gia đình, quê hương, nhà trường đến xã hội, dân tộc, thời đại, từ bạn bè đồng chí đồng đội đến cả kẻ thù; trong các hoạt động đấu tranh từ trong nước, ngoài nước từ đời sống chung của nhân loại và hoàn cảnh riêng của dân tộc; từ các lĩnh vực đời sống tỉnh thần như tư tưởng — lý luận, dao đức, phong cách, lối sống. Qua cuốn sách, phong cách Hồ Chí Minh được thé hiện từ phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách lãnh đạo, phong cách ứng xử. Cuốn sách "Bi quyết thành công Hồ Chí Minh" [84] của tác giả Phùng Hữu Phú là công trình nghiên cứu, tập hợp những bài viết lý giải về những nguyên nhân tạo nên sự thành công trong sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà nghiên cứu khăng định thắng lợi của cách mạng Việt Nam xuất phát từ giải quyết thành công các mối quan hệ trong lực lượng cách mạng, 12 thành phần dân tộc, từ đó xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân trên nền tảng liên minh công — nông - trí thức dưới sự lãnh đạo của Dang Cộng sản Việt Nam.
Công trình đã bắt đầu đề cập đến phong cách của Người thông qua việc làm nỗi bật cách làm việc, ứng xử. Cuốn sách do Ban Tuyên giáo Trung ương biên soạn phục vụ thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị đây mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh: "Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chi Minh" [4] chỉ ra sự thống nhất, gắn bó chặt chẽ giữa tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người. Hệ thống tư tưởng, đạo đức và phong cách gan bó, liên kết chặt chẽ, không tach rời, không biệt lập nhau. Trong nội dung phong cách, cuốn sách cho rằng, phong cách Hồ Chí Minh là "những đặc trưng giá trị, mang đậm dấu ấn Hồ Chí Minh, gắn liền với tư tưởng, đạo đức của Người; thể hiện một nhân cách lớn, siêu việt, trí tuệ lỗi lạc, dao đức trong sáng, nhân văn" [4, tr.
Tài liệu khang định phong cách Hồ Chí Minh là hệ thống bao gồm phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt. Cuốn sách ngăn gọn, đầy đủ, hệ thống và logic về tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người, đồng thời thé hiện rõ phong cách của Người là phong cách của vĩ nhân, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá. Cuốn sách "Học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chi Minh" [1A] tập hợp mười bay bài viết của các tác giả nghiên cứu về Hồ Chí Minh. Cuốn sách tập trung làm rõ nội dung tư tưởng, đạo đức, phong cách thể hiện trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.