Lời Cảm Ơn Trong Quá Trình Học Tập Tại Đại Học Hồng Đức

Những năm tháng tại Đại học Hồng Đức là hành trang quý báu cho tương lai. 53 trang · Đại học Hồng Đức · 2019.

• Tác giả: Nguyễn Đình Tuấn
• Người hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Hải
• Trường học: Đại học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Lời Cảm Ơn và Những Kỷ Niệm Tại Đại Học Hồng Đức
• Loại tài liệu: đề tài
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Đặc điểm sinh lý của lợn con
• 2.1.2. Chức năng điều hoà thân nhiệt chưa hoàn chỉnh
• 2.1.3. Sức đề kháng của cơ thể còn thấp
• 2.2. Cơ sở khoa học về bệnh phân trắng lợn con
• 2.2.1. Nguyên nhân gây bệnh
• 2.2.1.1. Nguyên nhân nội tại
• 2.2.1.2. Nguyên nhân do ngoại cảnh
• 2.2.1.2.1. Do điều kiện thời tiết khí hậu
• 2.2.1.2.2. Do chăm sóc, nuôi dưỡng
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp điều tra, thu thập thông tin
• 3.4.3. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.4. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.4.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lời Cảm Ơn và Kỷ Niệm tại Hồng Đức

Những năm tháng tại Đại học Hồng Đức là hành trang quý báu cho tương lai. Đây là nơi sinh viên không chỉ lĩnh hội kiến thức mà còn trải nghiệm những kỷ niệm đáng nhớ, xây dựng tình bạn và tình thầy trò. Lời cảm ơn chân thành nhất xin gửi đến Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo, những người đã tận tâm truyền đạt tri thức và dìu dắt sinh viên trên con đường trưởng thành. Khoảng thời gian này là sự kết hợp giữa học tập, hoạt động ngoại khóa và những khoảnh khắc đáng nhớ, tạo nên một phần không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người. Những hồi ức về mái trường sẽ mãi là nguồn động lực để cựu sinh viên tiếp tục cống hiến và xây dựng đất nước.

1.1. Giá Trị Của Lời Tri Ân Trong Hành Trình Đại Học

Lời tri ân không chỉ là sự bày tỏ lòng biết ơn mà còn là sự ghi nhận những đóng góp to lớn của các thầy cô giáo. Sự tận tâm, nhiệt huyết của thầy cô đã giúp sinh viên vượt qua khó khăn, đạt được thành công trong học tập và cuộc sống. Lời cảm ơn là cầu nối giữa các thế hệ sinh viên, là sự tiếp nối truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc. Đây cũng là dịp để mỗi sinh viên nhìn lại hành trình đã qua, trân trọng những gì đã nhận được và hướng tới tương lai với những ước mơ hoài bão.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kỷ Niệm Trong Thời Sinh Viên

Kỷ niệm là những dấu ấn không thể phai mờ trong thời sinh viên. Đó là những buổi học miệt mài, những hoạt động ngoại khóa sôi nổi, những đêm thức trắng ôn thi cùng bạn bè. Những kỷ niệm đẹp này không chỉ là hành trang tinh thần mà còn là nguồn động lực để mỗi người vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Kỷ niệm là sợi dây gắn kết các thế hệ sinh viên, tạo nên một cộng đồng Hồng Đức vững mạnh và đoàn kết.

II. Thách Thức và Khó Khăn Trong Quá Trình Học Tập tại Hồng Đức

Quá trình học tập tại Đại học Hồng Đức không chỉ có những kỷ niệm vui mà còn đối diện với nhiều thách thức và khó khăn. Áp lực học tập, sự cạnh tranh giữa các sinh viên, những khó khăn về tài chính và điều kiện sinh hoạt là những rào cản mà sinh viên phải vượt qua. Tuy nhiên, chính những khó khăn này đã giúp sinh viên rèn luyện bản lĩnh, ý chí và tinh thần vượt khó. Sự hỗ trợ từ thầy cô, bạn bè và gia đình là nguồn động viên to lớn giúp sinh viên vượt qua mọi thử thách, hoàn thành khóa học và tốt nghiệp.

2.1. Áp Lực Học Tập và Sự Cạnh Tranh Giữa Các Sinh Viên

Áp lực học tập là một phần không thể thiếu trong thời sinh viên. Chương trình học tập đòi hỏi sinh viên phải nỗ lực, cố gắng để tiếp thu kiến thức và đạt kết quả tốt. Sự cạnh tranh giữa các sinh viên cũng tạo ra áp lực không nhỏ, đòi hỏi mỗi người phải không ngừng hoàn thiện bản thân. Tuy nhiên, áp lực và cạnh tranh cũng là động lực để sinh viên phát triển, vươn lên và đạt được thành công.

2.2. Khó Khăn Về Tài Chính và Điều Kiện Sinh Hoạt Của Sinh Viên

Khó khăn về tài chính là một trong những thách thức lớn đối với nhiều sinh viên, đặc biệt là những sinh viên đến từ các vùng quê nghèo. Chi phí học tập, sinh hoạt, thuê nhà trọ là gánh nặng đối với gia đình và bản thân sinh viên. Điều kiện sinh hoạt thiếu thốn cũng ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của sinh viên. Tuy nhiên, với sự nỗ lực, tiết kiệm và sự hỗ trợ từ nhà trường, các tổ chức xã hội, sinh viên đã vượt qua khó khăn, hoàn thành hành trình học tập.

III. Phương Pháp Vượt Qua Thử Thách và Gặt Hái Thành Công

Để vượt qua những thử thách và gặt hái thành công tại Đại học Hồng Đức, sinh viên cần có phương pháp học tập hiệu quả, kỹ năng quản lý thời gian tốt và tinh thần tự giác cao. Việc chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, bạn bè và tham gia các hoạt động ngoại khóa cũng là yếu tố quan trọng giúp sinh viên phát triển toàn diện. Bên cạnh đó, việc xây dựng mối quan hệ tốt với mọi người xung quanh cũng tạo ra một môi trường học tập và sinh hoạt tích cực, hỗ trợ lẫn nhau.

3.1. Xây Dựng Phương Pháp Học Tập Hiệu Quả và Chủ Động

Phương pháp học tập hiệu quả là chìa khóa để thành công trong học tập. Sinh viên cần xác định mục tiêu học tập rõ ràng, lập kế hoạch học tập cụ thể và tuân thủ nghiêm ngặt. Việc chủ động tìm kiếm tài liệu, tham khảo ý kiến thầy cô và bạn bè cũng giúp sinh viên hiểu sâu hơn về kiến thức. Ngoài ra, việc áp dụng kiến thức vào thực tế, tham gia các dự án nghiên cứu khoa học cũng giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng và nâng cao trình độ.

3.2. Tích Cực Tham Gia Hoạt Động Ngoại Khóa và Phát Triển Kỹ Năng

Hoạt động ngoại khóa là cơ hội để sinh viên phát triển kỹ năng mềm, mở rộng mối quan hệ và khám phá bản thân. Tham gia các câu lạc bộ, đội nhóm, các hoạt động tình nguyện giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, lãnh đạo và giải quyết vấn đề. Ngoài ra, hoạt động ngoại khóa cũng giúp sinh viên giảm căng thẳng, thư giãn và tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Cống Hiến Sau Khi Tốt Nghiệp Hồng Đức

Sau khi tốt nghiệp Đại học Hồng Đức, sinh viên có cơ hội ứng dụng những kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế công việc. Nhiều cựu sinh viên đã thành công trong các lĩnh vực khác nhau, đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Sự cống hiến của cựu sinh viên là niềm tự hào của mái trường và là nguồn động lực để các thế hệ sinh viên tiếp theo noi theo. Đại học Hồng Đức luôn đồng hành cùng cựu sinh viên trên con đường sự nghiệp, tạo điều kiện để họ phát triển và thành công.

4.1. Cơ Hội Việc Làm và Phát Triển Sự Nghiệp Cho Cựu Sinh Viên

Đại học Hồng Đức có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài tỉnh, tạo cơ hội việc làm cho cựu sinh viên. Nhà trường thường xuyên tổ chức các hội thảo, ngày hội việc làm để kết nối sinh viên với nhà tuyển dụng. Ngoài ra, nhà trường cũng hỗ trợ cựu sinh viên khởi nghiệp, thành lập doanh nghiệp riêng.

4.2. Cống Hiến Cho Xã Hội và Phát Triển Cộng Đồng Từ Hồng Đức

Cựu sinh viên Đại học Hồng Đức không chỉ thành công trong sự nghiệp mà còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, cống hiến cho cộng đồng. Nhiều cựu sinh viên đã trở thành những nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà khoa học, nhà giáo ưu tú, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Sự cống hiến của cựu sinh viên là minh chứng cho chất lượng đào tạo của Đại học Hồng Đức.

V. Kết Luận Lời Cảm Ơn và Kỷ Niệm Hành Trang Vững Chắc

Lời cảm ơn và những kỷ niệm tại Đại học Hồng Đức là hành trang vững chắc cho tương lai của mỗi sinh viên. Những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và mối quan hệ đã được xây dựng trong những năm tháng học tập tại trường sẽ là nền tảng để sinh viên thành công trong sự nghiệp và cuộc sống. Đại học Hồng Đức mãi là mái trường thân yêu, là nơi ươm mầm những ước mơ và hoài bão.

5.1. Giá Trị Vĩnh Cửu Của Kỷ Niệm và Tình Bạn Tại Hồng Đức

Những kỷ niệm và tình bạn tại Đại học Hồng Đức sẽ mãi là những khoảnh khắc vô giá trong cuộc đời mỗi người. Những người bạn cùng lớp, cùng khoa, cùng trường sẽ là những người đồng hành, chia sẻ và giúp đỡ nhau trên con đường sự nghiệp và cuộc sống. Tình bạn chân thành là nguồn động viên to lớn giúp mỗi người vượt qua khó khăn, thử thách.

5.2. Ước Mơ Hoài Bão và Hành Trang Cho Tương Lai Từ Hồng Đức

Đại học Hồng Đức là nơi ươm mầm những ước mơ hoài bão của sinh viên. Những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm đã được trang bị tại trường sẽ là hành trang vững chắc để sinh viên bước vào đời, xây dựng sự nghiệp và cống hiến cho xã hội. Đại học Hồng Đức luôn tin tưởng vào khả năng của sinh viên và luôn đồng hành cùng họ trên con đường thành công.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng lớn và đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp nguồn thực phẩm cho thị trường. Theo Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2020 của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, định hướng ngành chăn nuôi hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô công nghiệp, bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh trên đàn lợn vẫn diễn biến phức tạp, trong đó hội chứng tiêu chảy phân trắng ở lợn con giai đoạn theo mẹ (0–28 ngày tuổi) là một trong những bệnh truyền nhiễm thường xuyên xảy ra, gây viêm ruột, mất nước, rối loạn điện giải, làm gia súc non còi cọc, suy giảm sức đề kháng và có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao nếu không được can thiệp kịp thời.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác thú y tại cơ sở, đề tài "Khảo sát tình hình bệnh phân trắng lợn con và thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại trại lợn Cẩm Phong, Cẩm Thủy, Thanh Hóa" do sinh viên Nguyễn Đình Tuấn thực hiện tại Bộ môn Khoa học vật nuôi, Khoa Nông Lâm Ngư Nghiệp, Trường Đại học Hồng Đức dưới sự hướng dẫn của cô Nguyễn Thị Hải.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu nghiên cứu:
   • Khảo sát thực trạng và tỷ lệ mắc bệnh phân trắng trên đàn lợn con theo mẹ tại trang trại chăn nuôi lợn xã Cẩm Phong, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa.
   • Thử nghiệm, so sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ kháng sinh để xác định phác đồ tối ưu về mặt lâm sàng và chi phí kinh tế.
2. Yêu cầu cần đạt:
   • Thu thập và xử lý số liệu xác định tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng theo các năm, theo các tháng trong năm và theo các tuần tuổi từ 0 đến 28 ngày tuổi.
   • Đánh giá, so sánh các chỉ tiêu điều trị (tỷ lệ khỏi, tỷ lệ chết, tỷ lệ còi cọc, tỷ lệ tái phát, thời gian điều trị trung bình và giá thành điều trị) giữa 2 phác đồ sử dụng thuốc Hamcoli-s và Nova-Gentylo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con theo mẹ từ 0 đến 28 ngày tuổi; các loại thuốc thú y gồm kháng sinh Hamcoli-s, Nova-Gentylo và thuốc trợ lực B.complex.
• Phạm vi không gian: Trại lợn xã Cẩm Phong, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa (cơ sở có quy mô 3 ha với 300 nái, 300 lợn thịt và 800 lợn con).
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi và thử nghiệm trực tiếp được tiến hành từ ngày 17/12/2018 đến ngày 07/04/2019, kết hợp số liệu điều tra hồi cứu trong 3 năm (2016, 2017, 2018).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và căn bệnh học

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các đặc điểm sinh lý học của gia súc non và cơ chế bệnh sinh của bệnh phân trắng lợn con:

• Đặc điểm sinh lý lợn con:
  • Sinh trưởng: Tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng không đồng đều (khối lượng lúc 10 ngày tuổi gấp 2 lần sơ sinh, 21 ngày tuổi gấp 4 lần, 30 ngày tuổi gấp 5–6 lần, 60 ngày tuổi gấp 12–14 lần); giai đoạn 21 ngày đầu sinh trưởng mạnh nhất, sau đó giảm do sữa mẹ giảm và hàm lượng Hemoglobin trong máu giảm (giai đoạn khủng hoảng 1).
  • Bộ máy tiêu hóa: Dung tích tăng nhanh nhưng chưa hoàn thiện về chức năng men. Trong 25 ngày đầu, dịch vị thiếu axit HCl tự do nên Pepsinogen không được hoạt hóa hoàn toàn thành men Pepsin để tiêu hóa protein sữa; hoạt tính các men Saccaraza, Amilaza, Mantaza còn thấp, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây rối loạn tiêu hóa.
  • Điều hòa thân nhiệt: Lớp mỡ dưới da mỏng (khoảng 1%), lượng glycogen dự trữ ít, thân nhiệt phụ thuộc chặt chẽ vào nhiệt độ và độ ẩm chuồng nuôi. Khi nhiệt độ chuồng hạ xuống 11°C, nhiệt độ trực tràng lợn con có thể giảm 5°C sau 20 phút.
  • Khả năng miễn dịch: Lợn sơ sinh phụ thuộc hoàn toàn vào lượng kháng thể $\gamma$-globulin hấp thu qua sữa đầu bằng con đường ẩm bào trong những giờ đầu sau sinh. Khả năng hấp thu này giảm nhanh theo thời gian.
• Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh phân trắng:
  • Nguyên nhân nội tại: Do sự chưa hoàn thiện của hệ thống tiêu hóa, thiếu HCl tự do khiến casein trong sữa không tiêu hóa hết bị kết tủa, gây tiêu chảy phân trắng.
  • Nguyên nhân ngoại cảnh: Biến đổi bất lợi của thời tiết (lạnh ẩm, mưa phùn làm tăng stress); điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng lợn mẹ kém làm biến đổi chất lượng sữa; sự thiếu hụt nguyên tố sắt (nhu cầu lợn con cần khoảng 7 mg sắt/ngày trong khi sữa mẹ chỉ cung cấp khoảng 1 mg/ngày, dẫn đến thiếu hụt khoảng 6 mg/ngày và cần bổ sung khoảng 180–200 mg sắt dạng tiêm lúc 1–3 ngày tuổi).
  • Tác nhân vi sinh vật: Trực khuẩn Escherichia coli mang các yếu tố bám dính kháng nguyên lông K88, K99, 987P bám vào niêm mạc ruột non, sinh độc tố ruột Enterotoxin gồm loại chịu nhiệt (ST) và không chịu nhiệt (LT), gây hiện tượng thẩm thấu ngược, làm nước và chất điện giải tràn vào lòng ruột gây tiêu chảy cấp; vi khuẩn phụ Salmonella; các virus đường ruột như TGE (Transmissible Gastroenteritis Virus), Rotavirus.

Cơ chế dược lý của các thuốc thử nghiệm

• Hamcoli-s (HANVET): Chứa phối hợp Amoxycillin trihydrate (100 mg/ml) và Colistin sulfate (250.000 IU/ml). Amoxycillin diệt khuẩn phổ rộng, Colistin tác động đặc hiệu trên màng tế bào của vi khuẩn Gram âm (E. coli, Salmonella). Liều dùng chỉ định: 1 ml/10 kg thể trọng/ngày.
• Nova-Gentylo (Anova): Chứa hoạt chất Gentamicin sulfate kết hợp Tylosin tartrate (thuộc nhóm kháng sinh phổ rộng, cơ chế ức chế tổng hợp protein và acid nucleic của vi khuẩn Gram âm, Gram dương và Mycoplasma). Liều dùng chỉ định: 1 ml/5 kg thể trọng/ngày.
• B.complex: Thuốc bổ trợ chứa các vitamin nhóm B nhằm tăng cường trao đổi chất, nâng cao sức đề kháng và kích thích tiêu hóa. Liều dùng: 2 ml/con.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Phương pháp thu thập thông tin:
  • Thông tin sơ cấp: Quan sát lâm sàng trực tiếp trên đàn lợn con, phỏng vấn cán bộ kỹ thuật, ghi chép nhật ký theo dõi dịch bệnh hàng ngày tại trại.
  • Thông tin thứ cấp: Thu thập số liệu lưu trữ tại sổ sách quản lý kỹ thuật của trại lợn xã Cẩm Phong giai đoạn 2016–2018; tổng hợp tài liệu chuyên khảo.
• Phương pháp bố trí điều tra và chọn mẫu:
  • Lấy mẫu điều tra ngẫu nhiên bằng phương pháp bốc thăm 1/3 số dãy chuồng trong trại.
  • Phân loại lợn con khảo sát theo 4 nhóm tuần tuổi: Tuần 1 (1–7 ngày tuổi), Tuần 2 (8–14 ngày tuổi), Tuần 3 (15–21 ngày tuổi), Tuần 4 (22–28 ngày tuổi).
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị:
  • Thiết kế thí nghiệm so sánh gồm 2 lô điều trị trên lợn con mắc bệnh phân trắng, mỗi lô gồm 30 con ($n = 30$), đảm bảo tính đồng đều về lứa tuổi, khối lượng và triệu chứng lâm sàng:
    • Lô 1: Tiêm bắp Hamcoli-s (liều 1 ml/10 kg TT/ngày) kết hợp tiêm B.complex (2 ml/con/ngày), liệu trình tối đa 3 ngày liên tục.
    • Lô 2: Tiêm bắp Nova-Gentylo (liều 1 ml/5 kg TT/ngày) kết hợp tiêm B.complex (2 ml/con/ngày), liệu trình tối đa 3 ngày liên tục.
  • Tiêu chuẩn đánh giá: Sau 3 ngày can thiệp, cá thể lợn dứt triệu chứng tiêu chảy được tính là khỏi bệnh; cá thể chưa hồi phục được ghi nhận không khỏi.
• Hệ thống chỉ tiêu theo dõi:
  • Tỷ lệ mắc bệnh (%), Tỷ lệ khỏi bệnh (%), Tỷ lệ tử vong (%), Tỷ lệ tái phát (%), Tỷ lệ còi cọc (%).
  • Thời gian điều trị trung bình/ca (ngày).
  • Chi phí thuốc điều trị trung bình/ca (VNĐ) dựa trên đơn giá và lượng thuốc thực tế sử dụng.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Xử lý số liệu thống kê sinh học trên phần mềm Microsoft Excel 2010; tính toán các tham số thống kê mô tả gồm giá trị trung bình ($\bar{X}$), sai số chuẩn ($m_{SE}$), độ lệch chuẩn ($SD$) và hệ số biến thiên ($Cv%$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Chương này phân tích bối cảnh phát triển của ngành chăn nuôi lợn tập trung, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc kiểm soát dịch bệnh đường tiêu hóa ở giai đoạn sơ sinh. Tác giả xác định rõ ràng mục tiêu nghiên cứu, yêu cầu cần đạt, cùng ý nghĩa khoa học (bổ sung tư liệu cho đào tạo ngành Thú y) và ý nghĩa thực tiễn (giúp trang trại chủ động lựa chọn phác đồ điều trị bệnh phân trắng đạt hiệu quả cao, tiết kiệm chi phí).

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Nội dung chương tổng quan gồm ba phần chính:

1. Cơ sở khoa học về sinh lý lợn con và bệnh phân trắng: Trình bày chi tiết đặc điểm tiêu hóa, thân nhiệt, miễn dịch thụ động qua sữa đầu, nguyên nhân gây bệnh (nội tại, ngoại cảnh, vi khuẩn E. coli, Salmonella, virus TGE, Rotavirus), triệu chứng lâm sàng (thể chết nhanh ở lợn dưới 21 ngày tuổi, thể kéo dài ở lợn trên 20 ngày tuổi), bệnh tích mổ khám (dạ dày giãn chứa sữa vón cục, niêm mạc ruột non mỏng và xuất huyết, thoái hóa gan) và các biện pháp phòng trị (vệ sinh thú y, tiêm bổ sung 200 mg sắt lúc 1–3 ngày tuổi, dùng vaccine, men vi sinh).
2. Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Điểm lại các công trình của Phạm Khắc Hiếu (2000), Trần Văn Bình (2004), Sử An Ninh (1981), Đào Trọng Đạt (1996, 2001), Lê Văn Tạo (2006), Paul Armbsecht (2010).
3. Tổng quan về cơ sở thực tập: Giới thiệu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Cẩm Thủy; cơ sở hạ tầng trại lợn Cẩm Phong gồm diện tích 3 ha, 6 dãy chuồng (2 dãy lợn thịt, 1 dãy cách ly, 1 dãy lợn đực giống, 1 dãy đẻ, 1 dãy lợn nái chửa), đàn giống gồm 300 nái ngoại, 300 lợn thịt và 800 lợn con. Cơ cấu nhân sự gồm 10 người (1 Bác sĩ thú y, 1 Kỹ sư chăn nuôi thú y, 2 Trung cấp CNTY và 6 công nhân). Quy trình vệ sinh thú y sử dụng thuốc sát trùng Han-Iodnice 10%, vôi bột và hệ thống xử lý chất thải Biogas. Chương này cung cấp chi tiết lịch tiêm phòng vaccine cho đàn lợn con (dịch tả SFV ở 7, 21, 65 ngày tuổi; suyễn Mycoplasma ở 14, 35 ngày tuổi; LMLM FMD ở 49 ngày tuổi; tụ huyết trùng ở 55 ngày tuổi) và lịch vaccine cho đàn nái hậu bị, nái mang thai (Parvo, giả dại, PRRS, E.coli, FMD).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết tiêu chuẩn chọn mẫu lợn con theo mẹ từ 0–28 ngày tuổi, các loại hóa dược thú y sử dụng, thiết kế thí nghiệm 2 lô (Lô 1 dùng Hamcoli-s, Lô 2 dùng Nova-Gentylo), quy trình chăm sóc bổ trợ bằng B.complex. Đưa ra công thức tính toán toán học chuẩn xác cho 8 chỉ tiêu lâm sàng và kinh tế, quy định phương pháp thu thập số liệu và công cụ phân tích thống kê trên Microsoft Excel 2010.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương tập trung trình bày các dữ liệu điều tra thực địa và kết quả thử nghiệm lâm sàng:

• Tình hình bệnh phân trắng qua 3 năm (2016–2018) và phân tích nguyên nhân biến động theo thị trường giá lợn năm 2017.
• Tỷ lệ mắc bệnh phân trắng qua 12 tháng năm 2018 gắn liền với điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi và thời tiết mưa phùn lạnh ẩm đầu năm.
• Sự biến thiên tỷ lệ mắc bệnh qua 4 giai đoạn tuần tuổi (tuần 1 đến tuần 4) gắn với sự suy giảm kháng thể mẹ truyền và thiếu máu do thiếu sắt.
• Kết quả điều trị so sánh giữa 2 phác đồ về tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ tử vong, tỷ lệ còi cọc, tỷ lệ tái phát, thời gian khỏi bệnh trung bình và chi phí thuốc tính trên 1 ca bệnh.

---

Kết quả và đóng góp

1. Thực trạng dịch tễ bệnh phân trắng lợn con tại trại

Dữ liệu điều tra hồi cứu và khảo sát thực tế tại trại lợn Cẩm Phong cho thấy các kết quả cụ thể sau:

Chỉ tiêu khảo sát	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Tổng đàn theo dõi (con)	1.235	1.250	1.313
Số lợn con mắc bệnh (con)	244	316	224
Tỷ lệ mắc bệnh (%)	19,78	25,85	17,06

Nhận xét: Tỷ lệ mắc bệnh năm 2017 cao nhất (25,85%) do ảnh hưởng của khủng hoảng giá lợn trên thị trường giảm sâu, dẫn đến chế độ đầu tư chăm sóc nuôi dưỡng lợn mẹ suy giảm. Năm 2018, khi quy trình chăm sóc và vệ sinh phòng dịch được củng cố, tỷ lệ mắc giảm xuống 17,06%.

Khảo sát theo 12 tháng trong năm 2018:

• Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất tập trung vào các tháng cuối mùa đông - đầu mùa xuân: Tháng 2 đạt 25,90% (25/97 con), Tháng 3 đạt 22,43% (25/110 con), Tháng 1 đạt 20,36% (19/92 con) và Tháng 12 đạt 20,16% (24/120 con). Nguyên nhân do thời tiết mưa phùn, độ ẩm không khí tăng cao, gió lạnh gây stress hạ nhiệt độ cơ thể lợn non.
• Tỷ lệ mắc bệnh giảm thấp trong các tháng mùa khô, ấm áp: Tháng 6 thấp nhất đạt 11,17% (16/120 con), Tháng 8 đạt 13,80% (16/120 con), Tháng 10 đạt 14,34% (17/120 con).

Khảo sát theo tuần tuổi:

• Tuần 1 (1–7 ngày tuổi): Tỷ lệ mắc đạt 6,66% (2/30 con) nhờ lượng kháng thể $\gamma$-globulin dồi dào hấp thu từ sữa đầu và lượng sắt dự trữ sau tiêm phòng.
• Tuần 2 (8–14 ngày tuổi): Tỷ lệ mắc cao nhất trong các tuần tuổi (9 con mắc), do tốc độ sinh trưởng tăng đột ngột, cơ thể thiếu sắt, kháng thể mẹ truyền suy giảm trong khi hệ miễn dịch tự thân chưa hoàn thiện.
• Tuần 3 (15–21 ngày tuổi): Tỷ lệ mắc giảm xuống (5 con mắc) do lợn con bắt đầu tập ăn, hệ thần kinh và tiêu hóa thích nghi dần.
• Tuần 4 (22–28 ngày tuổi): Tỷ lệ mắc thấp nhất đạt 4,30% (4 con mắc), lợn con đã hoàn thiện hơn về bộ máy tiêu hóa và khả năng điều hòa thân nhiệt.

2. So sánh hiệu quả điều trị của hai phác đồ

Kết quả thử nghiệm điều trị trên 60 cá thể lợn con mắc bệnh phân trắng chia đều thành 2 lô được tổng hợp trong bảng sau:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô 1: Phác đồ Hamcoli-s ($n=30$)	Lô 2: Phác đồ Nova-Gentylo ($n=30$)	Toàn bộ thí nghiệm ($N=60$)
Số con khỏi bệnh (con)	28	25	53
Tỷ lệ khỏi bệnh (%)	93,33	83,33	88,33
Số con chết (con)	0	0	0
Tỷ lệ tử vong (%)	0,00	0,00	0,00
Số con còi cọc (con)	2	4	6
Tỷ lệ còi cọc (%)	6,67	12,00	18,67*
Số con tái phát (con)	1	2	3
Tỷ lệ tái phát (%)	3,57	4,00	7,57*
Thời gian điều trị ($\bar{X} \pm m_{SE}$ ngày)	2,70 ± 0,13	2,83 ± 0,10	—
Độ lệch chuẩn ($SD$)	0,70	0,59	—
Hệ số biến thiên ($Cv%$)	25,90	20,80	—
Chi phí thuốc/ca điều trị (VNĐ)	4.713,05	6.027,90	—

*Ghi chú: Giá trị tỷ lệ còi cọc và tái phát chung được ghi nhận theo tổng hợp số liệu trong văn bản.

3. Đóng góp và giải pháp kỹ thuật đề xuất

• Về hiệu lực trị bệnh: Cả hai phác đồ đều cho tỷ lệ khống chế tử vong tuyệt đối (0% chết). Phác đồ Hamcoli-s cho tỷ lệ khỏi bệnh cao hơn 10% (93,33% so với 83,33%), tỷ lệ còi cọc thấp hơn (6,67% so với 12,00%), thời gian khỏi bệnh nhanh hơn 0,13 ngày. Lý do là Hamcoli-s chứa Amoxycillin và Colistin – loại thuốc mới đưa vào trang trại nên chưa xuất hiện tình trạng nhờn thuốc; trong khi Nova-Gentylo (Gentamicin + Tylosin) đã dùng lâu năm tại cơ sở nên hiệu lực có dấu hiệu suy giảm nhẹ.
• Về hiệu quả kinh tế: Đơn giá thị trường của lọ Hamcoli-s 100 ml là 108.000 VNĐ, trong khi lọ Nova-Gentylo 100 ml là 160.000 VNĐ. Do đó, chi phí điều trị trung bình 1 ca bệnh bằng Hamcoli-s (4.713,05 VNĐ) tiết kiệm hơn 1.314,85 VNĐ so với Nova-Gentylo (6.027,90 VNĐ).
• Khuyến nghị kỹ thuật: Trang trại cần áp dụng phác đồ Hamcoli-s kết hợp B.complex để điều trị bệnh phân trắng; đồng thời duy trì chế độ úm ấm (sơ sinh 30°C, 1 tuần tuổi 28°C, 2 tuần tuổi 24°C, 3 tuần tuổi 22°C), giữ độ ẩm chuồng nuôi trong giới hạn 75–85%, tiêm sắt bổ sung đầy đủ và thực hiện nghiêm ngặt lịch sát trùng bằng Han-Iodnice 10%.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Thời gian theo dõi thực nghiệm diễn ra trong 4 tháng (từ 12/2018 đến 04/2019) tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (trại lợn Cẩm Phong), chưa bao quát toàn bộ các mùa trong năm trên nhiều địa bàn sinh thái khác nhau.
  • Quy mô mẫu thực nghiệm dừng lại ở 60 cá thể lợn con; chưa tiến hành mổ khám phân lập vi khuẩn chuyên sâu và làm kháng sinh đồ (in vitro) trong phòng thí nghiệm để định lượng nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) của các chủng E. coli.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi thử nghiệm phác đồ điều trị trên các quy mô trang trại khác nhau tại tỉnh Thanh Hóa.
  • Thực hiện phân lập, giám sát tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn đường ruột định kỳ nhằm phòng ngừa hiện tượng kháng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi công nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm lâm sàng so sánh phác đồ điều trị gia súc non, cách thức xây dựng chỉ tiêu theo dõi kinh tế - kỹ thuật trong điều trị bệnh truyền nhiễm.
• Cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại chăn nuôi lợn: Ứng dụng quy trình phòng bệnh tổng hợp, lịch tiêm phòng vaccine cho đàn nái và đàn lợn con, cùng giải pháp lựa chọn kháng sinh Hamcoli-s phối hợp vitamin B.complex giúp nâng cao tỷ lệ nuôi sống và hạ giá thành điều trị.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng tại trại lợn Cẩm Phong trong 3 năm (2016–2018) biến động như thế nào?

Theo số liệu điều tra, tỷ lệ mắc bệnh năm 2016 là 19,78% (244/1.235 con), năm 2017 tăng lên mức cao nhất là 25,85% (316/1.250 con), và năm 2018 giảm xuống còn 17,06% (224/1.313 con). Tỷ lệ năm 2017 tăng vọt do giá bán lợn trên thị trường giảm sút mạnh làm ảnh hưởng đến mức độ đầu tư chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn mẹ.

2. Thời điểm nào trong năm 2018 lợn con có tỷ lệ mắc bệnh phân trắng cao nhất và thấp nhất?

Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất vào Tháng 2 (25,90%) và Tháng 3 (22,43%) do thời tiết mưa phùn ẩm ướt kéo dài kết hợp gió rét mùa đông làm giảm sức đề kháng của lợn non. Tỷ lệ mắc thấp nhất vào Tháng 6 (11,17%) khi thời tiết khô ráo, ấm áp thuận lợi cho việc vệ sinh chuồng trại.

3. Ở lứa tuổi nào lợn con dễ mắc bệnh phân trắng nhất?

Lợn con ở tuần tuổi thứ 2 (8–14 ngày tuổi) có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất. Nguyên nhân do ở giai đoạn này lợn con tăng trưởng nhanh làm nhu cầu về sắt tăng cao dẫn đến thiếu máu sinh lý, đồng thời hàm lượng kháng thể thụ động từ sữa mẹ sụt giảm nghiêm trọng trong khi hệ miễn dịch chủ động chưa hoàn thiện.

4. Hiệu quả điều trị giữa hai loại thuốc Hamcoli-s và Nova-Gentylo khác nhau như thế nào?

Phác đồ sử dụng Hamcoli-s đạt tỷ lệ khỏi bệnh 93,33% (28/30 con), tỷ lệ còi cọc 6,67%, thời gian điều trị trung bình 2,70 ngày và chi phí thuốc là 4.713,05 VNĐ/ca. Phác đồ sử dụng Nova-Gentylo đạt tỷ lệ khỏi 83,33% (25/30 con), tỷ lệ còi cọc 12,00%, thời gian điều trị 2,83 ngày và chi phí thuốc là 6.027,90 VNĐ/ca. Cả hai phác đồ đều đạt tỷ lệ tử vong 0%.

5. Cơ cấu tổ chức nhân sự và quy mô đàn tại trại lợn Cẩm Phong được bố trí ra sao?

Trại có tổng diện tích xây dựng 3 ha gồm 6 dãy chuồng với quy mô 300 lợn nái, 300 lợn thịt và 800 lợn con. Cơ cấu nhân sự gồm 10 người: 1 Bác sĩ thú y, 1 Kỹ sư chăn nuôi thú y, 2 Trung cấp chăn nuôi thú y/kỹ thuật và 6 công nhân lành nghề cùng lao động phổ thông.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Đình Tuấn đã phản ánh hệ thống và chi tiết thực trạng bệnh phân trắng trên đàn lợn con theo mẹ tại trại lợn xã Cẩm Phong, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016–2018. Kết quả nghiên cứu khẳng định bệnh phân trắng chịu tác động mật thiết bởi yếu tố mùa vụ (tăng cao vào mùa mưa phùn rét ẩm) và lứa tuổi (cao nhất ở tuần tuổi thứ 2). Thử nghiệm lâm sàng chứng minh phác đồ sử dụng kháng sinh Hamcoli-s kết hợp B.complex mang lại hiệu quả vượt trội với tỷ lệ khỏi bệnh đạt 93,33%, thời gian điều trị ngắn (2,70 ngày) và chi phí thấp (4.713,05 VNĐ/ca), cung cấp cơ sở thực tiễn giá trị cho công tác thú y tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nền kinh tế ngày càng phát triển, mức sống của ngƣời dân ngày càng nâng cao thì vai trò của nghành chăn nuôi càng trở nên quan trọng và nhiệm vụ của công tác chăn nuôi thú y càng trở nên nặng nề hơn. Trong vấn đề lƣơng thực, thực phẩm, xã hội không chỉ quan tâm tới việc đầy đủ về số lƣợng hay không mà tiêu chí đã hƣớng tới sự đảm bảo, mức độ an toàn đối với cộng đồng. Những năm gần đây, nghành chăn nuôi Việt Nam phải đối mặt với rất nhiều dịch bệnh nghiêm trọng nhƣ Lở mồm long móng, dịch Cúm gia cầm, dịch Tai xanh trên lợn…gây tổn thất không nhỏ về kinh tế.

Trong chiến lƣợc phát triển chăn nuôi đến năm 2020 của Chính phủ; Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn, chăn nuôi nƣớc ta sẽ hƣớng tới sự tập trung công nghiệp, sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu trong nƣớc và xuất khẩu. Các sản phẩm của nghành chăn nuôi phải đảm bảo vệ sinh môi trƣờng đặc biệt đáp ứng đƣợc nhu cầu về an toàn thực phẩm. Nhƣ vậy, việc giám sát quy trình sản xuất từ đầu vào của nghành chăn nuôi tới thành phẩm cho ngƣời tiêu dùng đòi hỏi phải chặt chẽ. Trong chăn nuôi, lợn là vật nuôi chiếm tỷ trọng cao nhất, các sản phẩm từ thịt lợn cũng là mặt hàng chính trên thị trƣờng buôn bán do nhu cầu tiêu thụ của ngƣời dân cao.

Do đó, bất cứ yếu tố nào nguy hiểm có hại nhƣ dịch bệnh đều gây ảnh hƣởng xấu đến giá cả thị trƣờng và làm giảm hiệu quả kinh tế của nghành chăn nuôi lợn. Một trong những bệnh thƣờng xuyên xảy ra chính là phân trắng lợn con trong giai đoạn theo mẹ. Bệnh xảy ra làm cho lợn bị viêm ruột ỉa chảy, mất nƣớc và điện giải dẫn đến giảm sức đề kháng, còi cọc và chết nếu không điều trị kịp thời. Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu trong nƣớc về bệnh phân trắng lợn con và đƣa ra các biện pháp phòng và trị bệnh, góp phần không nhỏ trong việc hạn chế các thiệt hại do phân trắng lợn con gây ra.

Tuy nhiên sự phức tạp của cơ chế gây bệnh, sự tác động phối hợp của nhiều nguyên nhân và đặc điểm sinh lý cơ thể gia súc non đã ảnh hƣởng không nhỏ đến ứng dụng kết quả nghiên cứu. Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát tình hình bệnh phân trắng lợn con và thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại trại lợn Cẩm Phong, Cẩm Thủy, Thanh Hóa” 1 1. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu - Khảo sát tình hình lợn con mắc bệnh phân trắng tại trại lợn xã Cẩm Phong huyện Cẩm Thuỷ tỉnh Thanh Hoá.

- So sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ và tìm ra phác đồ điều trị hiệu quả. Yêu cầu cần đạt Xác định đƣợc tỷ lệ lợn con mắc bệnh phân trắng tại trại lợn xã Cẩm Phong huyện Cẩm Thuỷ tỉnh Thanh Hoá. - So sánh đƣợc kết quả điều trị của 2 phác đồ. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Kết quả khảo sát về tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con theo mẹ từ 0-28 ngày tuổi và kết quả đánh giá đƣợc hiệu quả điều tra của 2 phác đồ, có thể làm tài liệu tham khảo cho học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên ngành chăn nuôi thú y. Ý nghĩa thực tiễn Qua kết quả nghiên cứu về hiệu lực điều trị của thuốc đối với bệnh phân trắng tại trang trại từ đó làm cơ sở để công ty có kế hoạch chủ động trong công tácphòng và điều trị bệnh đạt hiệu quả cao nhất trong chăn nuôi lợn. 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Cơ sở khoa học đặc điểm sinh lý của lợn con 2. Tốc độ sinh trưởng không đều. Lợn con có tốc độ sinh trƣởng cao nhƣng không đều. Lợn con bú sữa có tốc độ sinh trƣởng cao nhƣng không đều qua các giai đoạn: khối lƣợng lợn con lúc 10 ngày tuổi gấp 2 lần lúc sơ sinh, lúc 21 ngày tuổi gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi gấp 7 - 8 lần lúc sơ sinh, lúc 60 ngày tuổi gấp 12 - 14 lần lúc sơ sinh.

Trích theo Lƣơng Quang Huy (2006) [13]. Tốc độ sinh trƣởng phát dục nhanh nhất là 21 ngày đầu sau khi sinh, sau 21 ngày tuổi tốc độ sinh trƣởng giảm dần. Có sự giảm này là do nhiều nguyên nhân nhƣng chủ yếu là do lƣợng sữa của lợn mẹ bắt đầu giảm xuống và hàm lƣợng Hemoglobin trong máu của lợn con bị giảm. Thời gian bị giảm tốc độ phát triển thƣờng kéo dài khoảng 2 tuần và gọi là giai đoạn khủng hoảng 1 của lợn con.

Chúng ta có thể hạn chế giai đoạn này bằng cách tập cho lợn con ăn sớm để bổ sung thức ăn cho chúng. Bộ máy tiêu hóa phát triển nhưng chưa hoàn thiện Theo Vũ Đình Tôn và cs (2009) [12], thời kỳ này đặc điểm nổi bật của cơ quan tiêu hóa của lợn con chính là sự phát triển nhanh của cơ quan tiêu hóa song chƣa hoàn thiện. Sự phát triển nhanh thể hiện ở sự tăng về dung tích và khối lƣợng của bộ máy tiêu hóa, còn chƣa hoàn thiện thể hiện ở số lƣợng cũng nhƣ hoạt lực của một số men trong đƣờng tiêu hóa. Mặc dù dung tích tăng lên rất nhanh song hệ thống men chƣa phát triển chƣa đầy đủ.

Men Pepsin: khoảng 25 ngày đầu sau khi đẻ ra men Pepsin trong dạ dày lợn con chƣa có khả năng tiêu hoá protein của thức ăn. Sau 25 ngày tuổi trong dịch vị lợn con mới có HCl ở dạng tự do và men Pepsinogen không hoạt động mới đƣợc HCl hoạt hoá thành men Pepsin hoạt động và men này mới có khả năng tiêu hoá thức ăn hoàn chỉnh. 3 + Do thiếu HCl ở dạng tự do nên lợn con dƣới 25 ngày tuổi rất dễ bị nhiễm khuẩn đƣờng tiêu hoá. + Men đặc biệt trong giai đoạn dƣới 3 tuần tuổi hoạt tính của hai men này còn thấp nên khả năng tiêu hoá thức ăn kém.

+ Men Saccaraza: Đối với lợn con dƣới hai tuần tuổi men Saccaraza hoạt tính còn thấp, nếu cho lợn con ăn đƣờng Saccaraza thì rất dễ bị ỉa chảy. Lợn con dƣới 3 tuần tuổi chỉ có một số men tiêu hoá có hoạt tính mạnh nhƣ: Tripsin, Satepsin, Lactaza, Lipiza và Kimozin.Amilaza và Mantaza: Hai men này có ở trong nƣớc bọt và dịch tuỵ khi lợn con mới đẻ ra. Trích theo Nguyễn Nhƣ Thanh (1997) [14]. Chức năng điều hoà thân nhiệt chưa hoàn chỉnh Theo Vũ Duy Giảng và cs (1997) [15], lúc mới sinh thân nhiệt của lợn con là 38,5 - 390C, thân nhiệt trung bình là 33 - 350C.

Khi ra khỏi cơ thể mẹ, thân nhịêt của lợn con tạm thời tụt xuống, nguyên nhân chủ yếu là do trọng lƣợng lợn lúc này nhỏ, lớp mỡ dƣới da mỏng, lƣợng mỡ và glycogen dự trữ còn ít, trên thân lông thƣa nên khả năng giữ nhiệt và sự chống lại yếu tố lạnh kém. Vì vậy thân nhiệt lợn con tuỳ thuộc và nhiệt độ và độ ẩm chuồng nuôi. Ở giai đoạn này năng lƣợng điều hoà thân nhiệt kém: nhiệt độ trực tràng giảm 2 0C khi nhiệt chuồng nuôi 180C nhƣng sẽ giảm 50C khi nhiệt độ chuồng nuôi là 110C (sau 20 phút). Thân nhiệt trở lại bình thƣờng sau 24 giờ.

Sức đề kháng của cơ thể còn thấp Khi mới sinh ra miễn dịch của lợn con rất kém hoàn toàn phụ thuộc vào sữa mẹ lúc này kháng thể _globulin dất thấp, lƣợng kháng thể tăng nhanh khi lợn con đƣợc bú sữa đầu. Trong sữa đầu của lợn nái, hàm lƣợng protein rất cao. Những ngày đầu mới đẻ hàm lƣợng protein chiếm 18 - 19%, trong đó hàm lƣợng _globulin chiếm số lƣợng khá lớn (34 - 35%). _globulin có tác dụng tạo sức đề kháng cho nên sữa đầu có vai trò vô cùng quan trọng đối với khả năng miễn dịch của lợn con.

_globulin trong sữa đầu đƣợc lợn con hấp thụ bằng con đƣờng ẩm bào. Quá trình hấp thụ nguyên vẹn phân tử _globulin giảm rất nhanh 4 theo thời gian. Do đó lợn con không đƣợc bú sữa đầu sớm thì sức đề kháng rất kém, khả năng mắc bệnh rất cao, tỷ lệ chết cao. Đây là một điều rất quan trọng, đòi hỏi ngƣời chăn nuôi cần phải biết, hiểu rõ để có phƣơng pháp chăn nuôi tốt, nhất là chăn nuôi lợn nái sinh sản.

Cơ sở khoa học về bệnh phân trắng lợn con 2. Nguyên nhân gây bệnh Bệnh phân trắng lợn con đã và đang đƣợc rất nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu và đƣa ra những nhận định khác nhau về nguyên nhân gây bệnh. Song tập trung nguyên nhân gây bệnh có thể theo hai hƣớng chính nhƣ sau: - Nguyên nhân nội tại - Nguyên nhân do ngoại cảnh * Nguyên nhân nội tại Theo các tác giả Nguyễn Nhƣ Thanh (1997) [14], khi mới sinh, cơ thể lợn con chƣa phát triển hoàn chỉnh về hệ tiêu hoá và hệ miễn dịch. Trong dạ dày lợn con thiếu axít HCl do đó pH dạ dày cao (pH = 3 - 4), tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Khi thiếu HCl, Pepsinogen tiết ra không trở thành men pepsin hoạt động đƣợc. Khi thiếu men pepsin, sữa mẹ không đƣợc tiêu hoá và bị kết tủa dƣới dạng casein, gây rối loạn tiêu hoá, tiêu chảy phân màu trắng (màu của casein chƣa đƣợc tiêu hoá). Hơn nữa khi mới sinh vỏ não và các trung tâm điều tiết nhiệt của lợn con chƣa hoàn chỉnh, do đó không kịp thích nghi với sự thay đổi bất thƣờng của thời tiết, khí hậu. Lƣợng mỡ dƣới da của lợn con mới sinh chỉ có khoảng 1%.

Lúc khí hậu thay đổi, lợn con mất cân bằng giữa hai quá trình sản nhiệt và thải nhiệt. Đặc điểm này lý giải tại sao bệnh này lại hay xảy ra ồ ạt, hàng loạt khi khí hậu thời tiết thay đổi bất thƣờng. * Nguyên nhân do ngoại cảnh Gần đây nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc đã thống nhất. Bệnh phân trắng lợn con xảy ra do nhiều nguyên nhân phối hợp, liên quan đến hàng 5 loạt các yếu tố.

Do đó việc phân chia nguyên nhân chỉ là tƣơng đối, nhằm mục đích xác định nguyên nhân nào là chính, nguyên nhân nào là phụ để có biện pháp phòng trị có hiệu quả. Qua các tài liệu của nhiều tác giả, có thể chia thành những nguyên nhân chính nhƣ sau: + Do điều kiện thời tiết khí hậu + Do đặc điểm nuôi dƣỡng + Do vi khuẩn mà chủ yếu là E.