Tài liệu Y tế: La thế thành phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện

Tài liệu nghiên cứu La thế thành phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện y học cổ truyền hà đông năm 2017 luận, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: La Thế Thành
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dược
• Đề tài: Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Hà Đông năm 2017
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và Tầm quan trọng của Danh mục Thuốc

Danh mục thuốc là tài liệu quan trọng trong quản lý dược học tại các bệnh viện, đặc biệt là bệnh viện y học cổ truyền. Đây là danh sách chi tiết các loại thuốc được phép sử dụng, bao gồm thuốc tân dược, chế phẩm YHCT và vị thuốc YHCT. Việc xây dựng danh mục thuốc bệnh viện hợp lý giúp chuẩn hóa điều trị, tiết kiệm chi phí y tế và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông, việc phân tích danh mục thuốc năm 2017 đã cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc và điều chỉnh chính sách dược học.

1.1. Định nghĩa Danh mục Thuốc Bệnh viện

Danh mục thuốc bệnh viện là tài liệu chính thức liệt kê tất cả các loại thuốc được phép sử dụng tại cơ sở y tế. Nó bao gồm thông tin về tên thuốc, hàm lượng, dạng bào chế, đường dùng và nhà sản xuất. Danh mục này được lập bởi hội đồng thuốc và điều trị dựa trên nguyên tắc khoa học và nhu cầu lâm sàng thực tế.

1.2. Vai trò của Danh mục Thuốc trong Quản lý Dược

Danh mục thuốc đóng vai trò cơ bản trong quản lý dược bệnh viện, giúp kiểm soát chất lượng, đảm bảo an toàn, giảm chi phí và chuẩn hóa điều trị. Nó hỗ trợ quyết định lâm sàng, lập kế hoạch mua sắm và theo dõi sử dụng thuốc một cách có hệ thống.

II. Cơ cấu Danh mục Thuốc tại Bệnh viện Y học cổ Truyền Hà Đông

Phân tích cơ cấu danh mục thuốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông năm 2017 cho thấy sự kết hợp giữa thuốc tân dược hiện đại và thuốc YHCT truyền thống. Danh mục bao gồm ba nhóm chính: thuốc tân dược chiếm tỷ lệ lớn, chế phẩm YHCT và vị thuốc YHCT được sử dụng phổ biến. Phân tích theo nhóm tác dụng dược lý cho thấy thuốc tim mạch, thuốc thần kinh và kháng sinh là những nhóm được sử dụng nhiều nhất. Cơ cấu này phản ánh đặc điểm bệnh tật và chiến lược điều trị kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền.

2.1. Cơ cấu theo Nguồn gốc và Xuất xứ Thuốc

Thuốc nhập khẩu và thuốc sản xuất trong nước cùng tồn tại trong danh mục thuốc bệnh viện. Phân tích cho thấy tỷ lệ thuốc nhập khẩu chiếm một phần đáng kể, đặc biệt là các thuốc chuyên biệt và thuốc sinh học. Các thuốc có hoạt chất trong Thông tư 10/2016/TT-BYT được quản lý chặt chẽ theo quy định của Bộ Y tế.

2.2. Cơ cấu theo Hình thức Thuốc Generic và Biệt dược

Thuốc generic (thuốc hóa học) và thuốc biệt dược gốc có sự cân bằng trong danh mục sử dụng. Thuốc generic được ưu tiên do giá thành thấp nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và hiệu lực theo tiêu chuẩn dược điển quốc tế. Thuốc biệt dược được lựa chọn khi có chỉ định đặc biệt hoặc ưu thế lâm sàng.

III. Phương pháp Phân tích ABC trong Danh mục Thuốc

Phương pháp phân tích ABC là công cụ quan trọng trong quản lý danh mục thuốc, chia thuốc thành ba nhóm dựa trên chi phí hoặc tần suất sử dụng. Nhóm A bao gồm số lượng thuốc ít nhưng chiếm tỷ lệ chi phí cao (thường 70-80% tổng chi phí). Nhóm B là nhóm trung bình, còn nhóm C gồm nhiều loại thuốc nhưng chi phí thấp. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông, áp dụng phân tích ABC cho phép xác định các thuốc ưu tiên, tối ưu hóa quản lý kho và kiểm soát chi phí dược hiệu quả. Phương pháp này hỗ trợ quyết định mua sắm, dự trù ngân sách và chiến lược phân phối thuốc.

3.1. Nhóm A Thuốc Chi phí Cao

Nhóm A trong phân tích ABC bao gồm thuốc có chi phí cao, thường là thuốc sinh học, kháng sinh cao cấp và thuốc tim mạch chuyên biệt. Những thuốc này cần quản lý chặt chẽ với kiểm soát kho hàng tối ưu và theo dõi sử dụng định kỳ để tránh lãng phí và đảm bảo hiệu quả kinh tế.

3.2. Nhóm B và C Thuốc Chi phí Trung bình và Thấp

Nhóm B và nhóm C gồm thuốc chi phí thấp nhưng số lượng đa dạng. Dù chi phí riêng lẻ thấp, nhưng tổng giá trị nhóm C vẫn đáng kể. Quản lý hiệu quả các nhóm này cần hệ thống kho tốt và quy trình cấp phát hợp lý để đảm bảo sẵn sàng thuốc mà không gây quá tồn kho.

IV. Ý nghĩa Lâm sàng và Quản lý của Phân tích Danh mục Thuốc

Phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông cung cấp thông tin quý báu về mẫu sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị. Kết quả phân tích chi tiết giúp nhận diện các thuốc không hợp lý, những vấn đề về kháng sinh và cơ hội cải thiện chất lượng. Dữ liệu từ luận văn nghiên cứu này đã hỗ trợ ban lãnh đạo bệnh viện trong điều chỉnh danh mục, cập nhật hướng dẫn lâm sàng và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ y tế. Việc thực hiện phân tích định kỳ là chiến lược quan trọng để tối ưu hóa kết quả lâm sàng và kinh tế y tế.

4.1. Ứng dụng trong Hướng dẫn Điều trị Chuẩn

Kết quả phân tích danh mục thuốc cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng hướng dẫn điều trị chuẩn tại bệnh viện. Thuốc được lựa chọn phải phù hợp với nhu cầu lâm sàng, hiệu quả cao và chi phí hợp lý. Hội đồng thuốc và điều trị sử dụng dữ liệu phân tích để soạn thảo protocols điều trị theo bệnh nhân và đặc điểm bệnh tật của bệnh viện.

4.2. Tối ưu hóa Chi phí và Hiệu quả Kinh tế

Phân tích danh mục thuốc giúp xác định cơ hội tiết kiệm mà vẫn duy trì chất lượng. Thay thế thuốc biệt dược bằng generic tương đương hoặc loại bỏ thuốc trùng lặp có thể giảm chi phí dược đáng kể. Quản lý tồn kho tốt dựa trên dữ liệu sử dụng thực tế giúp giảm lãng phí và tối ưu hóa ngân sách y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN. KHÁI NIỆM DANH MỤC THUỐC VÀ XÂY DỰNG DANH MỤC THUỐC BỆNH VIỆN. Khái niệm danh mục thuốc.

Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc bện viện. Các bước xây dựng danh mục thuốc bệnh viện;. Các tiêu chí lựa chọn thuốc. Hội đồng thuốc và điều trị.

Hướng dẫn điều trị chuẩn. MỘT SỐ PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC. Phương pháp phân tích nhóm điều trị. Phương pháp phân tích ABC.

Phương pháp phân tích ma trận VEN. THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÁC PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC TẠI VIỆT NAM. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC TẠI CÁC BỆNH VIỆN Ở VIỆT NAM ………. Tình hình sử dụng thuốc sản xuất trong nước, thuốc nhập khẩu.

Cơ cấu thuốc nhập khẩu theo Thông tư 10/2016/TT-BYT. Tình hình sử dụng thuốc kháng sinh. Tìnhhình sử dụng Vitamin và thuốc bổ trợ. Tình hình sử dụng thuốc generic, thuốc biệt dược.

VÀI NÉT VỀ BỆNH VIỆN YHCT HÀ ĐÔNG. Lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của bệnh viện YHCT Hà Đông. Chức năng, nhiệm vụ của khoa dược. Mô hình bệnh tật của bệnh viện YHCT Hà Đông năm 2017.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. 23 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Đối tương nghiên cứu………………………………………………….

Đối tượng thu thập dữ liệu……………………………………………. Thời gian, địa điểm nghiên cứu………………………………………. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các biến số nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp thu thấp số liệu. Xử lý, phân tích số liệu và trình bày kết quả. Các chỉ số nghiên cứu.

Phương pháp sử lý và phân tích số liệu.31 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. MÔ TẢ CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC ĐƢỢC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ ĐÔNG NĂM 2017. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc tân dược, chế phẩm YHCT và vị thuốc YHCT. Cơ cấu danh mục thuốc tân dược theo nhóm tác dụng dược lý.

Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ. Cơ thuốc tân dược nhập khẩu theo nhóm tác dụng dược lý. Cơ cấu sử dụng thuốc tân dược nhập khẩu có hoạt chất trong Thông tư 10/2016/TT-BYT. Cơ cấu theo nhóm tác dụng dược lý những thuốc nhập khẩu có trong Thông tư 10/2016/TT-BYT.

Cơ cấu thuốc đơn thành phần/ đa thành phần trong danh mục thuốc tân dược đã được sử dụng. Cơ cấu thuốc generic vàthuốc biệt dược gốc trong DMT sử dụng năm 2017……………………. Cơ cấu thuốc theo quy chế thuốc thường/ thuốc gây nghiệ, thuốc hướng tâm thần và tiền chất. Cơ cấu thuốc tân dược theo đường dùng.

Cơ cấu và giá trị tiền thuốc chế phẩm YHCT theo nhóm tác dụng. Cơ cấu và giá trị tiền thuốc chế phẩm YHCT theo nguồn gốc, xuất xứ. Cơ cấu và giá trị tiền nhóm thuốc vị thuốc YHCT theo nhóm tác dụng. Cơ cấu và giá trị tiền nhóm thuốc vị thuốc YHCT theo nguồn gốc, xuất xứ.

PHÂN TÍCH DMT TÂN DƢỢC ĐƢỢC SỬ DỤNG NĂM 2017 THEO PHƢƠNG PHÁP ABC. Cơ cấu DMT nhóm A theo tác dụng dược lý. Cơ cấu DMT nhóm A theo đường dùng .3 Cơ cấu DMT nhóm A theo nguồn gốc xuất xứ. Cơ cấu thuốc đơn, đa thành phần trong DMT nhóm A.51 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN.

CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC ĐÃ ĐƢỢC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN NĂM 2017 THEO MỘT SỐ CHỈ TIÊU. Cơ cấu DMT sử dụng theo thuốc tân dược/thuốc chế phẩm YHCT/vị thuốc YHCT. Cơ cấu DMT sử dụng theo thuốc nhóm tác dụng. Cơ cấu DMT sử dụng theo nguồn gốc, xuất xứ.

Cơ cấu thuốc nhập khẩu có trong Thông tư 10/2016/TT-BYT. Cơ cấu DMT tân dược theo đơn thành phần, đa thành phần. Cơ cấu DMT sử dụng theo tên Generic, biệt dược gốc. Cơ cấu DMT theo quy chế chuyên môn thuốc thường/ thuốc cần quản lý đặc biệt.

Cơ cấu DMT tân dược sử dụng theo đường dùng. VỀ PHÂN TÍCH DMT SỬ DỤNG THEO PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH ABC. 61 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.65 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT BHYT Bảo hiểm y tế BV Bệnh viện BYT Bộ Y Tế DMT Danh mục thuốc DMTBV Danh mục thuốc bệnh viện GTSD Giá trị sử dụng HĐT Hội đồng thuốc HĐT&ĐT Hội đồng thuốc và điều trị YHCT Y học cổ truyền SKM Số khoản mục KM Khoản mục SL Số lƣợng SYT Sở Y Tế HDĐTC Hƣớng dẫ điều trị chuẩn MHBT Mô hình bệnh tật WHO Tổ chức Y tế thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Cơ cấu cán bộ hiện có của bệnh viện 17 Hình 1.

Sơ đồ tổ chức khoa Dược Bệnh viện YHCT Hà Đông. Cơ cấu nhân lực khoa dược 20 Bảng 1. Mô hình bệnh tật tại Bệnh viện YHCT năm 2017 phân 21 loại theo mã ICD 10 Bảng 2. Nhóm các biến số phân tích cơ cấu DMT được sử dụng 24 Bảng 2.5 Các chỉ số phân tích danh mục thuốc 30 Bảng 3.

Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc tân dược – chế phẩm y 33 học cổ truyền – vị thuốc y học cổ truyền Bảng 3. Tỷ lệ các nhóm thuốc theo tác dụng dược lý 34 Bảng 3. Cơ cấu DMT tân dược sử dụng năm 2017 tại Bệnh viện 35 YHCT Hà đông theo nguồn gốc, xuất xứ Bảng 3. Tỷ lệ thuốc tân dược nhập khẩu theo nhóm tác dụng 36 dược lý Bảng 3.

Thuốc nhập khẩu có hoạt chất trong danh mục 38 TT10/2016/TT-BYT Bảng 3. Tỷ lệ nhóm thuốc NK có hoạt chất trong danh mục 39 TT10/2016/TT-BYT theo nhóm tác dụng dược lý. Cơ cấu DMT tân dược sử dụng năm 2017 theo 40 thuốc đơn/đa thành phần Bảng 3. Cơ cấu DMT tân dược sử dụng theo biệt dược gốc, tên 41 Generic Bảng 3.

Cơ cấu DMT sử dụng theo quy chế thuốc gây 42 nghiện - hướng tâm thần và tiền chất Bảng 3. Cơ cấu DMT tân dược sử dụng theo đường dùng 43 Bảng 3. Cơ cấu và giá trị tiền thuốc chế phẩm YHCT theo 44 nhóm tác dụng Bảng 3. Cơ cấu và giá trị tiền thuốc chế phẩm YHCT theo 45 nguồn gốc xuất xứ Bảng 3.

Cơ cấu và giá trị tiền nhóm thuốc vị thuốc y học cổ 45 truyền theo nhóm tác dụng Bảng 3. Cơ cấu và giá trị tiền nhóm thuốc vị thuốc y học cổ 47 truyền theo nguồn gốc xuất xứ Bảng 3. Phân tích Giá trị DMT sử dụng năm 2017 theo phương 48 pháp ABC Bảng 3.20 Cơ cấu nhóm A theo tác dụng dược lý 49 Bảng 3. Cơ cấu DMT nhóm A theo đường dùng 50 Bảng 3.

Cơ cấu DMT nhóm A theo nguồn gốc, xuất xứ 50 Bảng 3. Cơ cấu DMT nhóm A theo thuốc đơn/đa thành phần 51 Đ T VẤN ĐỀ Việt nam là một nƣớc đang phát triển và ngày càng hội nhập sâu rộng vào sự phát triển chung của thế giới trên tất cả các lĩnh vực. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trƣờng, thị trƣờng dƣợc phẩm đã và đang có nhiều thay đổi và có sự tăng trƣởng đáng kể, đáp ứng cho nhu cầu ngày càng cao trong việc khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Theo số liệu thống kê của cục quản lý dƣợc tính đến tháng 7 năm 2014 có 28.659 số đăng ký thuốc đang lƣu hành trong đó có 15.799 thuốc trong nƣớc và 12.860 thuốc nhập khẩu với khoảng 1.

Thị trƣờng dƣợc liệu cũng vô cùng đa dạng, phong phú, đặc biệt là đối với dƣợc liệu từ nƣớc ngoài chiếm thị phần lớn và đƣợc nhập khẩu bằng nhiều con đƣờng khác nhau, rất khó kiểm soát. Tiền thuốc bình quân đầu ngƣời của ngƣời dân Việt nam ngày một tăng: năm 2000 vào khoảng 9 USD, năm 2010 là 22,25 USD, năm 2015 là 37,97 USD và năm 2017 khoảng 56 USD. Tuy nhiên cùng với sự phát triển đó, nó cũng tác động không nhỏ tới hoạt động cung ứng, sử dụng thuốc trong bệnh viện, dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt, giữa thuốc sản xuất trong nƣớc với thuốc nhập khẩu, giữa các doanh nghiệp sản xuất nhiều loại thuốc có cùng hoạt chất hoặc cùng một dạng thuốc với nhau dẫn tới khó khăn cho cán bộ y tế trong việc lựa chọn thuốc sử dụng trong bệnh viện. Bên cạnh đó tình trạng lạm dụng sử dụng thuốc trong điều trị cũng đến mức báo động nhƣ lạm dụng kháng sinh, lạm dụng vitamin.

Trƣớc những thực tế trên, Bộ Y tế đã soạn thảo nhiều văn bản mới chỉ đạo hƣớng dẫn, điều hành quản lý việc cung ứng và sử dụng thuốc trong bệnh viện. Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu qủa là một trong những mục tiêu đặt ra, đây là một vấn đề hết sức cấp bách và cần thiết nhằm nâng cao chất lƣợng khám chữa bệnh cho nhân dân. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, ngành y tế đang 1 đứng trƣớc rất nhiều khó khăn, các bệnh viện chuẩn bị bƣớc vào giai đoạn tự chủ hoàn toàn thì vấn đề sử dụng thuốc lại càng cần đƣợc quản lý một cách chặt chẽ để giảm bớt chi phí cho bệnh viện. Bệnh viện YHCT Hà đông là một trong hai bệnh viện đầu ngành về YHCT của thành phố Hà nội.

Với chức năng nhiệm vụ chính là kế thừa, phát huy và phát triển YHCT, kết hợp YHCT với y học hiện đại trong điều trị và dự phòng các bệnh thƣờng gặp, bệnh mãn tính khó chữa. Bệnh viện YHCT Hà đông chuyên khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân theo phƣơng pháp YHCT kết hợp với y học hiện đại. Bởi vậy DMT sử dụng tại bệnh viện gồm cả thuốc YHCT và thuốc tân dƣợc. Danh mục thuốc của bệnh viện không thể là tất cả các thuốc trên thị trƣờng do hạn chế về ngân sách, hoặc DMT quá hạn hẹp, hoặc DMT có bất hợp lý nào đó đều có thể ảnh hƣởng tới lựa chọn thuốc, ảnh hƣởng tới kinh phí mua thuốc, ảnh hƣởng tới quyền lợi ngƣời tham gia bảo hiểm… Bởi vậy việc phân tích DMT là một việc làm cần thiết góp phần phát hiện ra những bất hợp lý trong việc xây dựng DMT và sử dụng thuốc của bệnh viện.

Từ trƣớc đến nay cũng chƣa có đề tài nào phân tích DMT sử dụng tại bệnh viện. Xuất phát từ những lý do trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện y học cổ truyền Hà đông năm 2017” nhằm mục tiêu sau: 1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc được sử dụng tại Bệnh viện YHCT Hà Đông năm 2017. Phân tích danh mục thuốc được sử dụng tại tại Bệnh viện theo phương pháp ABC.