Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường những vấn đề pháp lý đặt ra trong giai đoạn hiện nay nghiên cứu của sinh viên trường đại học luật hà nội

Tài liệu nghiên cứu Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp trường những vấn đề pháp lý đặt ra trong giai đoạn hiện nay nghiên cứu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hoàng Công Minh
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp lý
• Đề tài: Những vấn đề pháp lý đặt ra trong giai đoạn hiện nay — Nghiên cứu của sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội
• Loại tài liệu: kỷ yếu hội thảo khoa học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG
• 2. CHƯƠNG 2: BPDTTTDB VÀ TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP ĐIỀU TRA TỐ TỤNG ĐẶC BIỆT ĐỂ THU THẬP CHỨNG CỨ TỪ NGUỒN DỮ LIỆU ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Kỷ yếu hội thảo khoa học

Kỷ yếu hội thảo khoa học là một tài liệu quan trọng tổng hợp các nghiên cứu và thảo luận từ các chuyên gia, nhà nghiên cứu và sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Tài liệu này tập trung vào các vấn đề pháp lý hiện nay, đặc biệt là những thách thức và giải pháp trong lĩnh vực pháp luật. Hội thảo khoa học pháp lý này không chỉ là nơi trao đổi kiến thức mà còn là cơ hội để các nhà nghiên cứu trẻ trình bày các phát hiện mới từ các nghiên cứu pháp luật của mình.

1.1. Mục tiêu của Kỷ yếu

Mục tiêu chính của Kỷ yếu hội thảo khoa học là cung cấp một cái nhìn toàn diện về các vấn đề pháp lý hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực. Tài liệu này cũng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật và khuyến khích sự tham gia tích cực của sinh viên Luật Hà Nội trong các hoạt động nghiên cứu khoa học.

1.2. Đối tượng tham gia

Đối tượng tham gia chính của Kỷ yếu hội thảo khoa học bao gồm các giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Các bài nghiên cứu được trình bày tại hội thảo đều được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo tính chuyên môn và thực tiễn cao.

II. Các vấn đề pháp lý hiện nay

Kỷ yếu hội thảo khoa học tập trung vào nhiều vấn đề pháp lý hiện nay, bao gồm các thách thức trong việc áp dụng pháp luật, bảo vệ quyền con người, và các vấn đề liên quan đến pháp lý trong giáo dục. Các nghiên cứu được trình bày tại hội thảo đều nhằm mục đích giải quyết các vấn đề thực tiễn, đóng góp vào sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam.

2.1. Thách thức pháp lý

Một trong những thách thức pháp lý được đề cập nhiều nhất là việc áp dụng các biện pháp điều tra đặc biệt trong tố tụng hình sự. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thu thập chứng cứ điện tử đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả.

2.2. Giải pháp pháp lý

Các giải pháp pháp lý được đề xuất trong Kỷ yếu hội thảo khoa học bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Những giải pháp này không chỉ giúp giải quyết các vấn đề hiện tại mà còn góp phần ngăn ngừa các rủi ro pháp lý trong tương lai.

III. Nghiên cứu của sinh viên Đại học Luật Hà Nội

Các nghiên cứu sinh viên được trình bày trong Kỷ yếu hội thảo khoa học thể hiện sự sáng tạo và tinh thần nghiên cứu khoa học của sinh viên Luật Hà Nội. Các nghiên cứu này không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cao, đóng góp vào sự phát triển của ngành luật.

3.1. Phương pháp nghiên cứu

Các nghiên cứu pháp luật của sinh viên Đại học Luật Hà Nội thường sử dụng phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp các văn bản pháp luật, kết hợp với thực tiễn áp dụng. Điều này giúp các nghiên cứu có tính thuyết phục cao và có thể áp dụng vào thực tế.

3.2. Kết quả nghiên cứu

Kết quả từ các nghiên cứu sinh viên đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được cải thiện trong hệ thống pháp luật, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể. Những kết quả này không chỉ có giá trị học thuật mà còn có ý nghĩa thực tiễn, góp phần vào sự phát triển của ngành luật tại Việt Nam.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Kỷ yếu hội thảo khoa học không chỉ là một tài liệu học thuật mà còn có giá trị thực tiễn cao. Các nghiên cứu được trình bày tại hội thảo đều nhằm mục đích giải quyết các vấn đề thực tiễn, đóng góp vào sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam.

4.1. Ứng dụng trong giáo dục

Các nghiên cứu trong Kỷ yếu hội thảo khoa học có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giáo dục pháp luật, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng vào thực tiễn. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại Đại học Luật Hà Nội.

4.2. Ứng dụng trong thực tiễn

Các giải pháp được đề xuất trong Kỷ yếu hội thảo khoa học có thể được áp dụng vào thực tiễn, giúp giải quyết các vấn đề pháp lý hiện nay. Những ứng dụng này không chỉ mang lại lợi ích cho các cơ quan chức năng mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của người dân.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: Những Vấn Đề Pháp Lý Đặt Ra Trong Giai Đoạn Hiện Nay (Kỷ Yếu Hội Thảo Khoa Học Trường Đại Học Luật Hà Nội)

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Questions): Hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành đang bộc lộ những khoảng trống, bất cập nào trước sự chuyển dịch của kỷ nguyên số hóa, các thách thức an ninh phi truyền thống (đại dịch, dịch bệnh truyền nhiễm) và xu thế hội nhập tư pháp quốc tế? Làm thế nào để hoàn thiện khung pháp lý về chứng cứ điện tử, hình sự hóa hành vi quấy rối tình dục, kiểm soát tham nhũng khu vực tư và chế tài dịch bệnh?
• Bức tranh phương pháp luận (Methodology Snapshot): Công trình tích hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật thực định, luật học so sánh (đối chiếu quy định pháp luật của Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, Thái Lan và các công ước quốc tế như CEDAW, UNCAC) kết hợp với nghiên cứu định lượng xã hội học pháp luật thông qua khảo sát thực địa ($N = 328$) và phỏng vấn sâu chuyên gia y tế, tư pháp.
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Báo cáo chỉ rõ sự thiếu hụt nghiêm trọng trong chế tài xử lý quấy rối tình dục người lớn (mức phạt hành chính 100.000 – 300.000 VNĐ theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP không đủ sức răn đe); vướng mắc về thời điểm áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt (BPTTTĐB) đối với dữ liệu điện tử; sự lúng túng trong xác định chủ thể tội phạm tham nhũng khu vực tư và khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết với hành vi tuân thủ pháp luật thực tế của người dân (điểm trung bình hành vi chỉ đạt $2.46/5$).
• Hàm ý thực tiễn và chính sách (Implications): Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự (BLHS), Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) và ban hành các thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng thống nhất trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Thực trạng tri thức và khoảng trống nghiên cứu (State of Knowledge & Research Gap)

Trong bối cảnh bùng nổ của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 cùng các biến động xã hội phức tạp như đại dịch toàn cầu, hệ thống pháp luật truyền thống của Việt Nam đứng trước những bài toán thực tiễn chưa từng có tiền lệ. Mặc dù BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) và BLTTHS 2015 đã bước đầu tiếp cận các khái niệm mới như "nguồn chứng cứ từ dữ liệu điện tử", "biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt", hay "tội phạm tham nhũng khu vực tư", nhưng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành vẫn còn phân tán và bộc lộ nhiều kẽ hở lập pháp.

Khoảng trống nghiên cứu lớn nằm ở sự thiếu vắng các công trình đánh giá tác động đa chiều, kết hợp giữa lý luận pháp lý thuần túy với bằng chứng thực nghiệm xã hội học. Cụ thể, các vấn đề nhức nhối như:

1. Cơ chế pháp lý bảo vệ thân thể người từ đủ 16 tuổi trước hành vi quấy rối tình dục phi tiếp xúc/tiếp xúc mức độ nhẹ;
2. Quy chuẩn tư pháp số hóa trong việc thu thập, phục hồi và niêm phong chứng cứ điện tử bí mật;
3. Xác định ranh giới trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại trong hành vi làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm.

Tính thời sự và tác động tiềm năng (Timeliness & Potential Impact)

Nghiên cứu được công bố tại thời điểm Việt Nam tăng cường cải cách tư pháp và hội nhập sâu rộng với các định chế thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA). Việc nhận diện đúng các nút thắt pháp lý không chỉ bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp 2013 mà còn tạo nền tảng tư pháp minh bạch, an toàn cho môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu lực quản trị nhà nước trong việc ứng phó với các tình huống khẩn cấp về an ninh y tế và trật tự an toàn không gian mạng.

---

Methodology và tiếp cận nghiên cứu (350-400 từ)

Công trình áp dụng cách tiếp cận liên ngành (Interdisciplinary Legal Research) kết hợp nhuần nhuyễn giữa luật học kinh viện và khoa học xã hội ứng dụng:

Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

• Phương pháp phân tích câu chữ và cấu trúc quy phạm (Doctrinal Legal Research): Rà soát toàn diện các điều khoản trong BLHS 2015, BLTTHS 2015, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, Bộ luật Lao động 2019 và hệ thống Nghị định, Thông tư liên tịch liên quan.
• Phương pháp so sánh luật học (Comparative Law): Đối chiếu kinh nghiệm lập pháp của các nền tài phán tiêu biểu:
  • Thái Lan: Tội phạm tình dục không nhằm mục đích giao cấu (Chương IX BLHS Thái Lan);
  • Hoa Kỳ: Đạo luật Dân quyền 1964 (Title VII Civil Rights Act) và hệ thống án lệ về quấy rối tình dục;
  • Liên bang Nga: Tội tấn công tình dục tại Điều 132 BLHS Nga;
  • Trung Quốc: Kỹ thuật mô tả hành vi dâm ô, làm nhục phụ nữ tại Điều 237 BLHS Trung Quốc;
  • Công ước quốc tế: Khuyến nghị chung số 19 của Ủy ban CEDAW và Công ước Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng (UNCAC).

Thu thập dữ liệu và kỹ thuật phân tích (Data Collection & Analysis)

• Khảo sát xã hội học pháp luật định lượng: Nghiên cứu thực nghiệm về ý thức phòng chống dịch bệnh được triển khai trên địa bàn các quận nội thành TP. Hà Nội với quy mô $N = 328$ người (28 phiếu điều tra thử nghiệm, 300 phiếu điều tra chính thức) từ 15 đến 60 tuổi, đa dạng về ngành nghề và trình độ học vấn.
• Kỹ thuật phỏng vấn sâu (In-depth Interviews): Tiến hành phỏng vấn trực tiếp 10 đối tượng tuyến đầu (bác sĩ, chuyên viên pháp lý, cán bộ quản lý).
• Độ tin cậy và giá trị khoa học (Validity & Reliability): Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, tính toán điểm trung bình (DTB), độ lệch chuẩn (ĐLC), đo lường mức độ tương quan giữa các biến nhận thức – thái độ – hành vi, đảm bảo tính khách quan và khả năng tái lập trong nghiên cứu thực nghiệm xã hội.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Từ các báo cáo chuyên đề trong kỷ yếu, 4 nhóm phát hiện then chốt mang tính đột phá được tổng hợp như sau:

STT	Trục vấn đề nghiên cứu	Hiện trạng quy định & Thực tiễn áp dụng	Điểm nghẽn / Bất cập xác định
1	Biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt & Dữ liệu điện tử	Điều 223, 224 BLTTHS 2015 chỉ cho phép áp dụng sau khi đã có quyết định khởi tố vụ án.	Tội phạm mạng dễ dàng xóa dấu vết, mã hóa dữ liệu trước khởi tố; thiếu thẩm quyền của Viện trưởng VKSND Tối cao.
2	Chế tài hành vi quấy rối tình dục người $\ge$ 16 tuổi	Nghị định 167/2013/NĐ-CP phạt tiền 100k - 300k VNĐ; BLLĐ 2019 chỉ gói gọn trong nơi làm việc.	Lỗ hổng hình sự hóa nghiêm trọng; mức phạt hành chính không đủ tính răn đe; chưa đáp ứng khuyến nghị CEDAW.
3	Tội làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm (Điều 240 BLHS)	Xây dựng theo mô hình cấu thành tội phạm vật chất (đòi hỏi hậu quả lây lan thực tế).	Bỏ lọt hành vi vi phạm nguy hiểm nhưng chưa để lại hậu quả tức thì; chưa truy cứu trách nhiệm hình sự của pháp nhân.
4	Thực nghiệm ý thức pháp luật người dân	Điểm trung bình ý thức chung đạt $3.07/5$; Thái độ phẫn nộ với vi phạm đạt $90%$.	Khoảng cách nhận thức - hành vi: Điểm thực hành hành vi chỉ đạt $2.46/5$; tâm lý chủ quan tập trung ở nhóm 15–19 tuổi.

Phân tích chi tiết các điểm nghẽn

1. Bất cập trong thu thập chứng cứ số bí mật: Dữ liệu điện tử có tính chất phi biên giới, dễ bị tiêu hủy trong vài giây qua việc format thiết bị hoặc kích hoạt lệnh xóa từ xa. Việc luật quy định BPTTTĐB chỉ được áp dụng ở giai đoạn điều tra (sau khởi tố) tạo ra "độ trễ chết người", khiến cơ quan điều tra đánh mất thời cơ vàng để thu thập chứng cứ gốc.
2. "Khoảng trống trừng phạt" đối với quấy rối tình dục: Khác với trẻ em dưới 16 tuổi được bảo vệ bởi tội "Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi" (Điều 146 BLHS), người từ đủ 16 tuổi trở lên khi bị quấy rối thân thể hoặc lời nói khiêu dâm nơi công cộng chỉ có thể trông cậy vào mức phạt hành chính mang tính "tượng trưng" (tối đa 300.000 VNĐ). Điều này gây bất bình đẳng giới sâu sắc và không tương thích với luật hình sự thế giới (tiêu biểu như Hoa Kỳ hay Thái Lan).
3. Mâu thuẫn giữa Nhận thức và Hành động trong ý thức pháp luật: Nghiên cứu xã hội học chỉ ra sự bất đối xứng đáng lo ngại: người dân có hiểu biết tốt về bệnh lý và quy định phòng chống dịch, bày tỏ thái độ phản đối gay gắt hành vi sai trái ($90%$), nhưng khi thực hiện các nghĩa vụ cụ thể (chủ động khai báo y tế, dùng ứng dụng số, tự cách ly), điểm số hành vi lại rớt xuống mức trung bình yếu ($2.46/5$).

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions): Làm sâu sắc thêm học thuyết về khách thể bị xâm phạm của các tội danh tình dục phi giao cấu; tái định vị chứng cứ kỹ thuật số như một nguồn chứng cứ độc lập có thuộc tính dễ biến đổi; phân định ranh giới trách nhiệm pháp lý giữa cá nhân và pháp nhân thương mại trong an ninh sinh học.
• Đổi mới về phương pháp tiếp cận (Methodological Innovations): Tiên phong kết hợp phương pháp luật học định tính với công cụ khảo sát định lượng đa biến trong một kỷ yếu nghiên cứu cấp trường, tạo mẫu hình chuẩn mực cho sinh viên và học viên luật học.
• Hàm ý chính sách và áp dụng thực tiễn (Policy & Practical Applications):
  • Đề xuất mô hình điều luật cụ thể: Bổ sung Điều luật riêng về "Tội quấy rối tình dục" vào Chương XIV BLHS với khung hình phạt từ 06 tháng đến 15 năm tù (tùy theo tình tiết định khung và mức độ tổn thương tâm thần của nạn nhân từ $11%$ trở lên).
  • Kiến nghị sửa đổi Điều 223, 224 BLTTHS theo hướng: Cho phép áp dụng BPTTTĐB ngay từ giai đoạn thụ lý tin báo, tố giác tội phạm; bổ sung thẩm quyền cho Viện trưởng VKSND Tối cao.
  • Đề xuất cơ chế phối hợp bắt buộc giữa cơ quan tiến hành tố tụng với các nhà mạng viễn thông, tập đoàn công nghệ trong việc cung cấp dữ liệu số phục vụ điều tra.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Nhà hoạch định chính sách & Cơ quan lập pháp (Quốc hội, Bộ Tư pháp): Tham khảo làm căn cứ thực tiễn để rà soát, lập dự kiến sửa đổi Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự và ban hành các Nghị định xử phạt vi phạm hành chính thay thế Nghị định 167/2013/NĐ-CP.
• Cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan Điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án): Nắm bắt các kỹ thuật nghiệp vụ thu thập, bảo quản, chuỗi lưu vết (Chain of Custody) đối với dữ liệu điện tử, đồng thời định hướng giải quyết các vụ án phức tạp liên quan đến phòng chống dịch bệnh và tội phạm chức vụ khu vực tư.
• Giới nghiên cứu học thuật, Giảng viên & Sinh viên Luật: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị phục vụ giảng dạy các học phần Luật Hình sự, Luật Tố tụng Hình sự, Tội phạm học và Xã hội học Pháp luật.
• Doanh nghiệp viễn thông & Tổ chức xã hội bảo vệ quyền phụ nữ/trẻ em: Hiểu rõ nghĩa vụ cung cấp dữ liệu phục vụ điều tra và nắm bắt các công cụ pháp lý để bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về thân thể, danh dự của người lao động tại nơi làm việc.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của kỷ yếu nghiên cứu này là gì?

Đó là sự đứt gãy giữa thực tiễn tội phạm công nghệ cao / hành vi lệch chuẩn xã hội với khả năng phản ứng của pháp luật thực định. Minh chứng rõ nhất là việc thiếu vắng tội danh quấy rối tình dục đối với người lớn và độ trễ thủ tục áp dụng BPTTTĐB trong thu thập dữ liệu điện tử.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Công trình không chỉ phân tích quy phạm tĩnh trên văn bản mà sử dụng phương pháp luật học so sánh đối chiếu với 4 hệ thống pháp luật lớn (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Thái Lan) kết hợp khảo sát định lượng xã hội học thực địa ($N = 328$) về hành vi tuân thủ pháp luật.

3. Kết quả khảo sát ý thức người dân có thể khái quát hóa (generalize) không?

Mẫu khảo sát tập trung tại khu vực nội thành Hà Nội – trung tâm văn hóa, chính trị của cả nước. Do đó, kết quả phản ánh chuẩn xác bức tranh ý thức tại các đô thị lớn loại đặc biệt, tuy nhiên cần mở rộng mẫu sang các khu vực nông thôn và vùng ven để có cái nhìn toàn diện trên quy mô quốc gia.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) là gì?

Tập trung nghiên cứu sâu cơ chế trích xuất dữ liệu đám mây xuyên biên giới (Cloud Forensics), trách nhiệm pháp lý của trí tuệ nhân tạo (AI) và khung pháp lý đối với các mô hình kinh tế nền tảng (Fintech, Airbnb, Condotel).

5. Những ứng dụng thực tiễn trực tiếp từ nghiên cứu là gì?

Cung cấp dự thảo mẫu điều luật về "Tội quấy rối tình dục", quy chuẩn kỹ thuật niêm phong dữ liệu điện tử và mô hình "Tổ Covid cộng đồng / Tiểu ban giám sát dân cư" ứng dụng trong quản trị rủi ro an ninh y tế.

---

Kết luận (150 từ)

Kỷ yếu hội thảo khoa học "Những vấn đề pháp lý đặt ra trong giai đoạn hiện nay" của Trường Đại học Luật Hà Nội đã thể hiện tư duy pháp lý sắc bén, nhạy bén nắm bắt những xung đột thực tiễn nóng bỏng của đời sống xã hội. Từ việc tái cấu trúc các quy định tố tụng kỹ thuật số, lấp đầy lỗ hổng hình sự hóa bảo vệ quyền con người, đến việc đo lường hành vi tuân thủ quy chuẩn y tế cộng đồng, công trình đã đóng góp một hệ thống luận điểm toàn diện và có giá trị ứng dụng cao. Đây là tài liệu tham khảo thiết yếu thúc đẩy tiến trình hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời đại số. Hãy chủ động tiếp cận, đối thoại học thuật và áp dụng các khuyến nghị của nghiên cứu vào công tác lập pháp và thực thi pháp luật ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KY YEU HOI THAO KHOA HOC CAP TRUONG NHUNG VAN DE PHAP LY DAT RA TRONG GIAI DOAN HIEN NAY — NGHIÊN CUU CUA SINH VIÊN TRUONG DAI HOC LUAT HA NOI HÀ NỘI, NGÀY 18 THANG 5 NAM 2021 MỤC LỤC TT Tên báo cáo Trang Tên tác giả Thu thập chứng cứ từ nguồn ữ liệu iện tử Hoàng Công Minh bng biện pháp iêu tra tô tụng ặc biệt trong tô tụng hình sự Việt Nam Nguyễn Vn Khánh Tô Bảo Vân 11 Hình sự hóa hành vi quấy rồi tình dục ối với Trần Thị Quỳnh ng°ời từ ủ 16 tuôi trở lên Phan Ph°¡ng Thảo Chủ thé của các tội phạm tham nhing trong Nguyễn ức Thuần 22 l)nh vực t° — Kinh nghiệm của một sô n°ớc Trịnh Thị L°¡ng và ê xuât cho Việt Nam oàn Minh Nhất Tội làm lây lan dich bệnh truyền nhiễm nguy 33 hiểm cho ng°ời theo quy ịnh của Bộ luật Hình sự nm 2015 — Một số van dé lý luận Hà Huy Khánh và thực tiễn trong bối cảnh ại dịch Covid- Nguyễn Ph°¡ng Vi 19 ào Ngọc Hiền 4I Ý thức của ng°ời dân thành phố Hà Nội Lê Quang Huy trong công tác phòng chống dich Covid -19 Trần Quang Huy Tr°ng cầu ý dân tại một số quốc gia trên thế Lê Trọng Quyền 52 giới và kiên nghị hoàn thiện pháp luật vê Nguyễn Duy Toản tr°ng câu ý dân ở Việt Nam Vi Ngọc Diệp Nguyễn Minh Hiéu 69 Hoan thién khung phap ly vé van dé mai dam Nguyễn Thị Hiền trong “thời dai 4.0” Dinh Thị Dung Phùng Ph°¡ng An 86 Vai trò của truyền thông báo chí trong kiểm Tng Tiến Thông soát chât l°ợng hệ thông pháp luật Nguyễn Thị Hồng Liên Tran Mai Chi 101 Trao quyên con ng°ời cho trí tuệ nhân tạo Pham Tra My Phùng Thị Hồng Nhung 10. Lé công bang và áp dung lẽ công bang trong 112 Nguyễn Thị Thu Hng giải quyêt tranh châp dân sự - Một sô vân ê lý luận, thực tiễn và kiến nghị áp dụng Trần Thị Thùy D°¡ng Phạm Thị H°¡ng Thảo UL. Pháp luật về trách nhiệm bồi th°ờng thiệt 128 ặng Nhật Minh hại ngoài hợp ồng tr°ớc xu h°ớng gia tng tình trạng xâm hại trẻ em trên không gian Nguyễn Kiều Trinh mạng ào Minh Quang 12. Bảo hộ quyên của ng°ời biêu diện — Kinh Trần Thu Hà 140 nghiệm một sô quôc gia và kiên nghị cho Nguyễn Hồng Lan Vy Việt Nam Nguyễn Minh Châu 13.

Quy ịnh về lience bắt buộc và khả nng áp Phạm Thị Hiền 159 dụng ối với các sáng chế liên quan ến Nguyễn Thùy Trang phòng, chong Covid-19 tại Việt Nam Nguyễn Thu Trà 14. Thực trang livetream hiện nay và các van ê Hứa Nguyễn Diệu Linh 171 liên quan ên bảo hộ quyên tác giả, quyên Nguyễn Duy Chinh liên quan Nguyễn Thùy Dung 15. Nguyễn Tuân Anh 182 Một sô vân ê vê quyên của ng°ời chuyên Lê Thị L°u Ly giới trong quan hệ hôn nhân và gia ình Nguyễn Duy Hiếu 16. Những van ề pháp lý ặt ra ối với hành vi Phạm Thị Hiền Anh 198 bán hàng a cấp bất chính tại Việt Nam Vi Thùy Linh 17.

Thỏa thuận phạt vi phạm và °ớc tính thiệt 210 hai trong hợp ồng th°¡ng mại — Kinh Vi Quốc Việt nghiệm quốc tế và kiến nghị với Việt Nam Trần ức Mạnh 18. Hoàn thiện khung pháp lý về CONDOTEL Tr°¡ng Tuyết Nhung 224 — Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thé Hoàng Thị Thu Hà giới và giải pháp cho Việt Nam Nguyễn An Bình 19. Pháp luật quốc tế và pháp luật một số quốc Bùi Thùy Dung 236 gia về bảo ảm quyên con ng°ời trong lao Nguyễn Cam Tú ộng — Một sô khuyên nghị cho Việt Nam Lê Thị Thùy Linh 20. Tổ chức của ng°ời lao ộng tại doanh Trần Vn Ding 248 nghiệp theo quy ịnh của Bộ Luật Lao ộng Nguyễn Ngọc Lan 2019 Trinh Hà Cam 21.

Pháp luật về bảo vệ quyền lợi của ng°ời vay 261 L°u Thủy Tiên trong mô hình Fintech — Kinh nghiệm quôc tê và ê xuât hoàn thiện pháp luật Việt Nam L°u H°¡ng Trà Vi Thúy H°ờng 22x Covid-19: Các van ề ặt ra ôi với việc thực Trần Nguyễn Khánh Hằng 2i hiện và giải quyết tranh chấp hợp Cao Thị Ngọc Mỹ ồng th°¡ng mại quốc tế Lê Thu Trang 23. ¬¬ ặng Thị Ph°¡ng Anh 289 Hàng rào SPS ôi với hàng nông sản Việt : ; : Phùng Ph°¡ng Linh Nam khi nhập khâu vào EU Ộ Lê Thị Thu An 24. | Khung pháp lý cho mô hình chia sẻ n¡ic° | Hoàng Hải Ly 300 trú thông qua phân tích tr°ờng hợp của Dinh Thị Ph°¡ng Thao Airbnb tại Việt Nam ¬ Ngô Thị Minh Nguyệt 25. | Quyền sở hữu trí tuệ ối với sản phâm trò XS.

313 ch¡i iện tử - Kinh nghiệm của một SỐ quốc Trân ng Quang gia trên thé giới và khuyến nghị ối với Việt | Nguyễn ức Tài Nam Hoàng Thu Anh 26. | Nghiên cứu so sánh pháp luật iều chỉnh |. oa, ae, ,, | Bùi Van Duy hoạt ộng kinh doanh thuôc lá iện tử một vua : số quốc gia trên thế giới và liên hệ với Việt Trân Hong Quan Nam Nguyên Van Lộc 27. | Thực trạng lao ộng di trú ở Việt Nam và | Mạc Hong Quyén 342 những kiến nghị hoàn thiện pháp luật trong | N guyễn Ngọc Hà t°¡ng quan nghiên cứu kinh nghiệm ở mot) số quốc gia Vi Quỳnh Anh 28.

| Thực hiện pháp luật về giải quyết việc làm 355 cho ng°ời lao ộng tại các doanh nghiệp Nguyễn Thị Nh° Thùy dịch vụ du lịch ở Việt Nam trong bối cảnh L°u Hoàng S¡n ảnh h°ởng dich Covid-19 và một sô dé xuât hoàn thiện Hà Hoàng Long THU THẬP CHUNG CU TỪ NGUON DU LIEU IỆN TỬ BANG BIEN PHÁP DIEU TRA TO TUNG DAC BIET TRONG TO TUNG HINH SU VIET NAM Hoang Công Minh — MSSV 431208 Nguyễn Vn Khánh — MSSV 431221 Tom tat: Chứng cứ iện tử va biện pháp diéu tra tổ tụng ặc biệt (BPTTB) là hai iểm mới lan âu tiên °ợc quy ịnh trong Bộ luật tô tụng hình sự (BLTTHS) nm 2015. Việc sử dụng BPDTTDB dé thu thập chứng cứ từ nguôn dit liệu iện tử có vai trò quan trọng trong công tác diéu tra, khám phá tội phạm, ặc biệt ối với các tội phạm có tính chất ặc biệt nghiêm trọng và nguy hiểm. Nghiên cứu thu thập chứng cứ từ nguồn dit liệu iện tử bằng BPTTDB trên ph°¡ng diện lý luận ể từ ó ánh giá quy ịnh cua pháp luật, °a ra giải pháp nang cao hiệu quả thực hiện là mục tiêu nghiên cứu của dé tài. Từ khoá: Chứng cứ iện tử, dit liệu iện tứ, biện pháp diéu tra tổ tụng ặc biệt, Bộ luật tổ tụng hình sự nm 2015.

Một số vấn ề chung Thực tiễn ở Việt Nam hiện nay, ngoài những tội phạm hình sự có tính chất truyền thống, ã xuất hiện nhiều loại tội phạm mới nh° tan công ha tang thông tin quốc gia, c¡ sở ữ liệu của c¡ quan nhà n°ớc, ngân hàng, doanh nghiệp, trộm cắp thông tin bí mật quốc gia, phát tán thông tin gây kích ộng, thù hẳn, phá hoại oàn kết dân tộc, lừa ảo qua mạng, tấn công từ chối dịch vụ, trộm cắp thông tin thẻ tin dụng nhằm chiếm oạt tài sản, phát tán th° rác, phần mềm ộc hại, tuyên truyền vn hoa phẩm ồi truy, cá ộ bóng á, ánh bạc qua mạng, quay rỗi, xâm phạm ời t°. C¡ quan iều tra ã tiễn hành thu thập, xác minh °ợc rất nhiều dữ liệu iện tử làm chứng cứ phục vu công tác iều tra, khám phá tội phạm. Việc BLTTHS nm 2015 bổ sung dir liệu iện tử là nguồn của chứng cứ giúp hạn chế những khó khn mà các c¡ quan có thâm quyên tiến hành tổ tụng gặp phải trong giai oạn iều tra, truy tố, xét xử. Hiện nay, có nhiều quan iểm khác nhau về chứng cứ là dữ liệu iện tử.

Trong tham luận trình bày tại Hội thảo “Phòng chống tội phạm truyền thống và tội phạm phi truyền thống” do Bộ Công an tô chức vào tháng 04/2008. Trần Vn Hoà, Phó cục tr°ởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm công nghệ cao cho rang: “Ching cứ là dit liệu iện tử là những chứng cứ °ợc l°u giữ d°ới dạng tín hiệu iện tử trong máy tính hoặc trong các thiết bị có bộ nhớ kỹ thuật số có liên quan ến vụ án hình sự”. Theo Tô chức Cảnh sát hình sự Quốc tế (Interpol) thì “Chứng cứ iện tử là thông tin va dit liệu co giả tri diéu tra °ợc l°u trữ hoặc truyền i bởi một máy tính, mạng máy tính hoặc thiết bị iện tử kỹ thuật số khác”`. Dữ liệu iện tử có thé là ký hiệu, chữ viết, chữ sd, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng t°¡ng tự °ợc tạo ra, l°u trữ, truyền i hoặc nhận °ợc bởi ph°¡ng tiện iện tử.

Dữ liệu iện tử có ặc iểm ặc biệt khác với tất cả các lại nguồn chứng cứ khác là nó °ợc tạo ra trong không gian ảo và không có tính biên giới, lãnh thổ. Trong thủ tục chung, khi tiễn hành iều tra thu thập dữ liệu iện tử, ối t°ợng bị áp dụng biết biện pháp ó ang °ợc áp dụng ối với mình. Mọi tài liệu, dấu vét, dit liệu iện tử °ợc thu thập °ợc “công khai” theo trình tự, thủ tục luật ịnh, lập biên bản va °a vào hồ s¡ vu án dé ảm bảo quyên riêng t° cá nhân. Tuy nhiên không phải mọi tr°ờng hợp, việc áp dụng biện pháp thu thập nguồn chứng cứ là ữ liệu iện tử có tính chất công khai sẽ có hiệu quả ối với tất cả mọi loại tội phạm.

Thực tế iều tra ã cho thấy, việc thu thập nguồn chứng cứ là dữ liệu iện tử gặp nhiều khó khn. Cu thé là khi c¡ quan iều tra phát hiện, ghi nhận và bắt ầu tiến hành thu giữ các loại ữ liệu iện tử một cách “công khai” thì các ối t°ợng tội phạm ã lợi dụng ặc iểm của ữ liệu iện tử, kịp thời che giấu, xoá i các dit liệu iện tử có thé chứng minh việc thực hiện hành vi phạm tội của mình, gây khó khn trong công tác thu thập dữ liệu iện tử và sử dụng nó làm chứng cứ chứng minh tội phạm. Thấy °ợc những v°ớng mắc ó, ngoài bổ sung quy ịnh về “Dữ liệu iện tử là nguồn của chứng cứ”, BLTTHS nm 2015 lần ầu tiên quy ịnh về BPTTTB. Việc áp dụng BPDTTTDB có thé thu °ợc những thông tin, tài liệu, dữ liệu iện tử trực tiếp chứng minh tội phạm hoặc ngn ngừa tội phạm một cách hiệu quả mà các biện pháp iều tra thông th°ờng không thé làm °ợc.