Nghiên Cứu Kỹ Thuật Học Thành Ngữ Và Tục Ngữ Tiếng Anh

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu kỹ thuật học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh hiệu quả, giúp nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và giao tiếp.

• Tác giả: Vu Hoang Thao
• Người hướng dẫn: Dang Thi Van, M.
• Trường học: Haiphong Private University
• Chuyên ngành: Ngoại ngữ
• Đề tài: Kỹ Thuật Học Thành Ngữ Và Tục Ngữ Tiếng Anh Hiệu Quả
• Loại tài liệu: graduation paper
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Haiphong

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Tổng quan về thành ngữ và tục ngữ
• 1.1.1. Thành ngữ là gì?
• 1.1.2. Tục ngữ là gì?
• 1.2. Đặc điểm của thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh
• 1.2.1. Đặc điểm của thành ngữ tiếng Anh
• 1.2.2. Đặc điểm của tục ngữ tiếng Anh
• 1.3. Ảnh hưởng của văn hóa Anh đối với thành ngữ và tục ngữ
• 1.3.1. Ảnh hưởng do điều kiện địa lý
• 1.3.2. Ảnh hưởng do thời tiết
• 1.3.3. Ảnh hưởng do lịch sử
• 1.3.4. Ảnh hưởng do tín ngưỡng tôn giáo
• 1.3.5. Ảnh hưởng do văn học
• 1.3.6. Ảnh hưởng do tập quán xã hội
• 1.3.7. Ảnh hưởng do thói quen ăn uống
• 1.3.8. Ảnh hưởng do vật nuôi
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU CÁC PHƯƠNG PHÁP HỌC THÀNH NGỮ VÀ TỤC NGỮ TIẾNG ANH
• 2.1. Học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh theo chủ đề
• 2.2. Thực hành dịch thành ngữ Anh - Việt
• 2.3. Học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh qua nguồn gốc
• 2.4. Học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh qua hình ảnh, bài hát, trò chơi
• 3. CHƯƠNG 3: Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số khó khăn khi học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh của người Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp đề xuất để học tốt thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Kỹ thuật học thành ngữ

Kỹ thuật học thành ngữ là một phần quan trọng trong việc nâng cao kỹ năng sử dụng thành ngữ tiếng Anh. Thành ngữ thường mang tính biểu tượng và không thể hiểu theo nghĩa đen. Việc học thành ngữ đòi hỏi sự hiểu biết về văn hóa và ngữ cảnh sử dụng. Các phương pháp như học theo chủ đề, sử dụng hình ảnh, và thực hành dịch thuật giúp người học tiếp cận hiệu quả hơn. Học tiếng Anh hiệu quả qua thành ngữ không chỉ giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp tiếng Anh mà còn mở rộng vốn từ vựng tiếng Anh.

1.1. Học thành ngữ qua chủ đề

Học thành ngữ tiếng Anh theo chủ đề giúp người học dễ dàng liên kết và ghi nhớ. Ví dụ, các thành ngữ liên quan đến thời tiết như 'rain cats and dogs' (mưa như trút nước) phản ánh đặc điểm khí hậu của Anh. Phương pháp này không chỉ giúp hiểu sâu hơn về ngữ nghĩa mà còn kết nối với văn hóa Anh.

1.2. Sử dụng hình ảnh và trò chơi

Học thành ngữ qua hình ảnh và trò chơi là cách tiếp cận sinh động và thú vị. Ví dụ, sử dụng hình ảnh minh họa cho thành ngữ 'break the ice' (phá băng) giúp người học dễ dàng hình dung và ghi nhớ. Phương pháp này phù hợp với những người học trực quan và yêu thích sự tương tác.

II. Kỹ thuật học tục ngữ

Kỹ thuật học tục ngữ đòi hỏi sự hiểu biết về triết lý và kinh nghiệm sống được đúc kết trong các câu nói ngắn gọn. Tục ngữ tiếng Anh thường mang tính giáo dục và khuyên răn, ví dụ như 'The early bird catches the worm' (Ai đến trước thì được). Việc học tục ngữ giúp người học không chỉ nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh mà còn hiểu sâu hơn về văn hóa Anh.

2.1. Học tục ngữ qua nguồn gốc

Hiểu rõ nguồn gốc của tục ngữ tiếng Anh giúp người học nắm bắt ý nghĩa sâu sắc hơn. Ví dụ, tục ngữ 'Rome wasn’t built in a day' (Rome không được xây trong một ngày) phản ánh tư duy kiên nhẫn và bền bỉ. Phương pháp này giúp người học không chỉ nhớ lâu mà còn áp dụng linh hoạt trong giao tiếp.

2.2. Thực hành qua bài tập

Thực hành qua các bài tập dịch và đặt câu giúp củng cố kiến thức về tục ngữ tiếng Anh. Ví dụ, dịch câu 'Love is blind' (Tình yêu mù quáng) sang tiếng Việt giúp người học hiểu rõ hơn về sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Phương pháp này cũng giúp cải thiện kỹ năng ngữ pháp tiếng Anh.

III. Phương pháp học tiếng Anh hiệu quả

Phương pháp học tiếng Anh hiệu quả qua thành ngữ và tục ngữ không chỉ giúp người học nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh mà còn mở rộng vốn từ vựng tiếng Anh. Việc kết hợp các phương pháp như học qua chủ đề, sử dụng hình ảnh, và thực hành dịch thuật giúp người học tiếp cận toàn diện và sâu sắc hơn.

3.1. Tài liệu học tiếng Anh

Sử dụng tài liệu học tiếng Anh chất lượng là yếu tố quan trọng để học thành ngữ và tục ngữ hiệu quả. Các tài liệu như sách, bài báo, và trang web chuyên về thành ngữ giúp người học tiếp cận thông tin đa dạng và chính xác. Ví dụ, sách 'English Idioms and How to Use Them' là nguồn tài liệu hữu ích.

3.2. Luyện nghe và nói

Luyện nghe tiếng Anh và luyện nói tiếng Anh qua các đoạn hội thoại chứa thành ngữ giúp người học cải thiện phát âm và phản xạ giao tiếp. Ví dụ, nghe các bài hát hoặc phim có sử dụng thành ngữ như 'let the cat out of the bag' (tiết lộ bí mật) giúp người học hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập toàn cầu, tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ quốc tế được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực đời sống và là tiêu chuẩn tuyển dụng hàng đầu trên thị trường lao động. Nhu cầu nâng cao năng lực ngôn ngữ đòi hỏi người học không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện bốn kỹ năng cơ bản (Nghe, Nói, Đọc, Viết) mà còn phải làm chủ kho tàng thành ngữ (idioms) và tục ngữ (proverbs) – tinh hoa văn hóa và ngôn ngữ của người bản xứ. Việc sử dụng thành ngữ và tục ngữ giúp lời nói trở nên sinh động, tự nhiên, linh hoạt và giàu tính biểu cảm.

Tuy nhiên, do sự phong phú về số lượng, tính đa tầng ngữ nghĩa và sự khác biệt sâu sắc về phông nền văn hóa, người học tiếng Anh tại Việt Nam thường gặp nhiều khó khăn, lúng túng trong việc tiếp thu và vận dụng. Từ thực tiễn đó, tác giả Vũ Hoàng Thảo (lớp NA 1003, ngành Ngoại ngữ, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "The study on techniques to learn English idioms and proverbs" (Kỹ thuật học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh hiệu quả), dưới sự hướng dẫn của ThS. Đặng Thị Vân.

Nghiên cứu hướng tới bốn mục tiêu cụ thể:

1. Làm phong phú vốn thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh cho sinh viên đang học tập ngôn ngữ này.
2. Hỗ trợ sinh viên biểu đạt tư tưởng, tình cảm một cách chính xác, trau chuốt, cô đọng và sinh động.
3. Giúp sinh viên tiếp cận sâu rộng nền văn hóa, phong tục, truyền thống nước Anh, đồng thời nhìn nhận sâu sắc hơn về văn hóa, đất nước và con người Việt Nam.
4. Đưa ra các gợi ý, kỹ thuật học tập thiết thực cùng hệ thống bài tập cụ thể.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hệ thống thành ngữ, tục ngữ tiếng Anh, các đặc trưng ngôn ngữ - văn hóa gắn liền với chúng và các kỹ thuật tiếp cận, ghi nhớ dành cho người học. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các thành ngữ, tục ngữ xuất hiện phổ biến trong giao tiếp thường nhật và các văn bản văn hóa của Anh quốc. Khóa luận được triển khai theo cấu trúc ba phần: Phần I - Giới thiệu; Phần II - Nội dung phát triển (gồm 3 chương lý thuyết, kỹ thuật học tập và ứng dụng); Phần III - Kết luận, tài liệu tham khảo và bài tập thực hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các công trình nghiên cứu ngôn ngữ học tiêu biểu về thành ngữ và tục ngữ:

• Về thành ngữ: Nghiên cứu tổng hợp các định nghĩa học thuật của Dubrovin (1995) về đơn vị cụm từ cố định có ý nghĩa không suy ra từ các thành phần; Dean Curry (1994) về việc gán nghĩa mới cho cụm từ sẵn có; Rosamund Moon (1998) về tính thể chế hóa và cấu trúc cố định; Collins (2000) về chức năng biểu đạt khái niệm phức hợp trong ngôn ngữ đời thường; và Suzanne Irujo (1986) về tính ước lệ phân biệt thành ngữ với ẩn dụ/so sánh thông thường.
• Về tục ngữ: Dẫn xuất quan điểm của Miguel de Cervantes ("câu nói ngắn gọn đúc kết từ kinh nghiệm lâu dài") và Lord Russell ("trí tuệ của số đông, sự hóm hỉnh của một người").
• Về đặc trưng ngữ nghĩa và cú pháp: Vận dụng lý thuyết của Katamba (1993) và Langacker (1986) về tính phi thành phần (non-compositionality); lý thuyết của Grant và Bauer (2004) về tính thể chế hóa (institutionalization) trong cộng đồng ngôn ngữ.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu thứ cấp (nghiên cứu tài liệu từ sách chuyên khảo, từ điển học thuật và các trang web chuyên ngành), kết hợp phương pháp đối chiếu ngôn ngữ - văn hóa (so sánh thành ngữ tiếng Anh và tiếng Việt), đúc kết từ trải nghiệm thực tế trong quá trình học tập tại Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng và tiếp thu ý kiến từ giảng viên hướng dẫn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết (Theoretical Background)

Chương 1 làm rõ các khái niệm bản lề, chỉ ra các đặc tính ngôn ngữ cốt lõi và phân tích mối liên hệ khăng khít giữa văn hóa Anh với hệ thống thành ngữ, tục ngữ.

Về đặc trưng của thành ngữ tiếng Anh, tác giả xác lập sáu đặc tính cơ bản:

1. Tính phi thành phần (Non-compositionality): Nghĩa của toàn cụm không thể suy đoán từ tổng nghĩa của các từ đơn lẻ (ví dụ: kick up one’s heels = ăn mừng; hit the hay = đi ngủ).
2. Tính bất biến của thành tố (Constituents cannot be replaced): Không thể thay thế các từ thành phần bằng từ đồng nghĩa (ví dụ: không thể đổi kick the bucket thành kick the pail).
3. Trật tự từ cố định (Word order cannot be changed): Cấu trúc từ không thể đảo ngược (ví dụ: tit for tat, at sixes and sevens không thể đổi vị trí).
4. Không thể thêm bớt thành tố (Constituents cannot be deleted or added to): Thậm chí việc bỏ một mạo từ cũng làm mất tính thành ngữ (ví dụ: out of the question có nghĩa là không thể, nếu bỏ the thành out of question sẽ mang nghĩa hoàn toàn khác).
5. Tính bất biến cú pháp (Non-modifiability): Hầu hết thành ngữ không thể chuyển đổi cú pháp sang thể bị động mà vẫn giữ nguyên nghĩa bóng (ví dụ: John bought the farm không thể chuyển thành The farm was bought by John).
6. Tính thể chế hóa văn hóa (Institutionalization): Mức độ tiếp nhận và hiểu thành ngữ phụ thuộc vào bối cảnh văn hóa của cộng đồng ngôn ngữ (ví dụ: các thành ngữ liên quan đến biển như a big fish, a fresh fish phổ biến ở văn hóa duyên hải).

Đối với tục ngữ, tác giả phân tích ba đặc trưng cơ bản theo Lord Russell (hình thức độc đáo, tính đại chúng, nội dung phản ánh chân lý/trí tuệ) cùng ba yếu tố đi kèm: câu ngắn gọn, dễ nhớ và thường được truyền miệng, có sự hỗ trợ của thủ pháp điệp âm, điệp vần (ví dụ: Look before you leap, He who laughs last laughs best).

Điểm nhấn của chương là phân tích tám phương diện văn hóa Anh tác động trực tiếp đến thành ngữ, tục ngữ:

Phương diện văn hóa	Đặc điểm ảnh hưởng	Ví dụ minh họa tiêu biểu
Địa lý (Geographical conditions)	Là quốc đảo bao quanh bởi biển, văn hóa biển chi phối mạnh mẽ ngôn ngữ.	all at sea (bối rối), plain sailing (thuận buồm xuôi gió), like a fish out of water (lạc lõng).
Thời tiết (Weather)	Khí hậu ôn đới hải dương mưa nhiều (lượng mưa 1016 mm/năm), nhiều sương mù.	rain cats and dogs (mưa tầm tã), fog-bound (bị kẹt trong sương mù), every cloud has a silver lining.
Lịch sử (History)	Các biến cố, nhân vật và sự kiện lịch sử để lại dấu ấn ngôn ngữ.	cross the Rubicon (bước ngoặt quyết định), every Caesar has his Brutus (cảnh giác bạn phản trắc).
Tôn giáo (Religious beliefs)	Ảnh hưởng sâu rộng của Kitô giáo và Kinh Thánh đối với xã hội phương Tây.	as poor as a church mouse (nghèo rớt mồng tơi), an eye for an eye, a tooth for a tooth.
Văn học (Literature)	Bắt nguồn từ thần thoại Hy Lạp, kịch Shakespeare, ngụ ngôn.	Achilles' heel (điểm yếu cốt tử), Trojan horse, a pound of flesh (từ The Merchant of Venice).
Tập quán xã hội (Social fashions)	Phản ánh chuẩn mực ứng xử, trang phục, nghi lễ truyền thống.	let one's hair down (thư giãn), take off one's hat to someone (ngả mũ thán phục), go down the aisle (kết hôn).
Ẩm thực (Food and drinks)	Gắn liền với lương thực chính của Anh: bánh mì, bơ, sữa, phô mai, bia.	bread and butter (kế sinh nhai), butter would not melt in his mouth, crying over spilt milk.
Văn hóa thú cưng (Pets)	Chó và mèo là hai loài vật nuôi gần gũi nhất, xuất hiện với tần suất dày đặc.	let sleeping dogs lie, dog-tired, fat cat, curiosity killed the cat, when the cat's away, the mice will play.

Chương 2: Nghiên cứu các kỹ thuật học thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh (The Study on Techniques to Learn English Idioms and Proverbs)

Chương 2 trình bày bốn nhóm kỹ thuật cốt lõi giúp người học tiếp thu và ghi nhớ hệ thống thành ngữ, tục ngữ:

1. Học theo các nhóm chủ đề (Thematic categories): Việc phân loại theo chủ đề giúp hệ thống hóa kiến thức, tạo mối liên kết ngữ nghĩa rõ ràng. Tác giả phân tích chi tiết sáu chủ đề lớn:

• Thành ngữ so sánh (Similes): Sử dụng mẫu câu as + adj + as (as busy as a beaver, as clear as the nose on your face, as cold as ice) và cấu trúc so sánh với like (sleep like a log, drink like a fish, smoke like a chimney).
• Thành ngữ về bộ phận cơ thể (Body idioms): Gắn liền với các bộ phận con người (all ears, cold feet, cost an arm and a leg, head over heels, pull one's leg, see eye to eye).
• Thành ngữ về động vật (Animal idioms): Phản ánh tập tính loài vật (ants in one's pants, chicken out, hold your horses, kill two birds with one stone, smell a rat, take the bull by the horns).
• Thành ngữ về màu sắc (Colour idioms): Sử dụng sắc thái để biểu đạt cảm xúc và trạng thái (black and white, born with a silver spoon in one's mouth, catch red-handed, green with envy, out of the blue, roll out the red carpet).
• Thành ngữ về trang phục (Clothing idioms): Gắn với vật dụng hàng ngày (at the drop of a hat, buckle down, fit like a glove, put oneself in someone else's shoes, wear the trousers).
• Thành ngữ về ẩm thực (Food idioms): Sử dụng hình tượng thức ăn (apple of one's eye, bring home the bacon, cool as a cucumber, piece of cake, spill the beans, use your noodle).
• Ngoài ra, tác giả đề xuất mở rộng sang các chủ đề khác: Kinh doanh, Luật pháp, Giáo dục, Tình cảm, Thời gian, Tiền bạc, Thể thao, Thành công - Thất bại.

2. Luyện dịch đối chiếu Anh - Việt (English - Vietnamese Translation): Tác giả chia các trường hợp dịch thuật thành ba nhóm giải pháp xử lý tính tương đương:

• Tương đương cả về nghĩa và hình thức biểu đạt: Tìm thành ngữ tiếng Việt có cùng nghĩa và cùng cấu trúc từ (fight like cats and dogs $\rightarrow$ "Cãi nhau như chó với mèo"; crocodile tears $\rightarrow$ "Nước mắt cá sấu"; in the same boat $\rightarrow$ "Cùng hội cùng thuyền").
• Tương đương về nghĩa nhưng khác về hình thức biểu đạt: Giữ nguyên ý nghĩa nhưng chuyển đổi hình ảnh văn hóa cho phù hợp với ngữ cảnh Việt Nam (carry coals to Newcastle $\rightarrow$ "Chở củi về rừng"; beggars can't be choosers $\rightarrow$ "Ăn mày đòi xôi gấc"; every dog has its day $\rightarrow$ "Ai giàu ba họ, ai khó ba đời"; walls have ears $\rightarrow$ "Tai vách mạch rừng").
• Dịch bằng phương pháp diễn giải (Paraphrasing): Áp dụng khi không tìm thấy thành ngữ tương đương trong ngôn ngữ đích (for the best $\rightarrow$ điều tốt đẹp về sau dù hiện tại khó khăn; prepare the ground $\rightarrow$ chuẩn bị điều kiện thuận lợi).

3. Học thông qua nguồn gốc lịch sử và điển tích (Origins): Khám phá câu chuyện đằng sau thành ngữ giúp việc ghi nhớ sâu sắc hơn. Ví dụ: Absence makes the heart grow fonder bắt nguồn từ kịch Othello (1604) của Shakespeare và thư từ của James Howell (1650); Armed to the teeth xuất phát từ tập quán mang nhiều súng ngắn và ngậm dao vào răng của hải tặc ở Port Royal (Jamaica) thế kỷ 17; Break a leg bắt nguồn từ niềm tin tâm linh kiêng nói lời chúc may mắn trực tiếp.

4. Học qua hình ảnh, bài hát và trò chơi (Pictures, songs, games, etc.): Vận dụng các phương tiện trực quan và hoạt động tương tác để tạo hứng thú và củng cố phản xạ tự nhiên cho người học.

Chương 3: Khuyến nghị và giải pháp ứng dụng (Implication of the Study)

Chương 3 tổng kết các rào cản tâm lý và phương pháp luận của người học Việt Nam (khuynh hướng dịch thô từng từ - word-by-word, thiếu hiểu biết nền tảng văn hóa gốc, ít cơ hội thực hành trong ngữ cảnh giao tiếp thực tế), đồng thời đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm giúp sinh viên thiết lập lộ trình tích lũy và ứng dụng thành ngữ, tục ngữ một cách hệ thống trong học tập và giao tiếp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể sau:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Làm rõ ranh giới ngữ nghĩa và cấu trúc của thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh dựa trên hệ thống trích dẫn ngôn ngữ học quốc tế chuẩn mực.
• Phân loại mối quan hệ ngôn ngữ - văn hóa: Xác lập và chứng minh cụ thể tám kênh ảnh hưởng văn hóa của xã hội Anh (địa lý, thời tiết, lịch sử, tôn giáo, văn học, thời trang xã hội, ẩm thực, thú cưng) lên phương thức tư duy và tạo lập thành ngữ.
• Xây dựng cẩm nang phương pháp học tập: Tổng hợp chi tiết hàng trăm thành ngữ thông dụng phân theo sáu chủ đề trực quan, kèm định nghĩa và ngữ cảnh sử dụng chuẩn xác.
• Đề xuất khung dịch thuật đối chiếu: Đưa ra mô hình ba bước xử lý tương đương dịch thuật Anh - Việt, giúp người học nhận biết sự tương đồng và khác biệt trong tư duy ngôn ngữ giữa hai dân tộc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào việc tổng hợp lý thuyết, phân loại ngữ liệu và đề xuất kỹ thuật học tập mang tính sư phạm. Khóa luận chưa thực hiện khảo sát định lượng diện rộng về tỷ lệ sai sót thực tế của sinh viên hoặc đánh giá thực nghiệm mức độ hiệu quả của từng phương pháp thông qua số liệu can thiệp lớp học.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Triển khai các nghiên cứu thực nghiệm đối chứng trên các nhóm sinh viên cụ thể để đo lường định lượng mức độ ghi nhớ; phát triển hệ thống bài tập tương tác số hóa và nghiên cứu sâu hơn về hiện tượng chuyển giao văn hóa trong dịch thuật thành ngữ chuyên ngành.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh và Sư phạm Ngoại ngữ: Có thể sử dụng Chương 1 để phục vụ các học phần Ngữ nghĩa học (Semantics), Đất nước học Anh (British Studies) và Chương 2 để rèn luyện kỹ năng biên dịch Anh - Việt.
• Người học tiếng Anh nói chung: Hệ thống bảng từ vựng theo chủ đề (Cơ thể, Động vật, Màu sắc, Trang phục, Ẩm thực) là tư liệu thực hành trực tiếp nhằm nâng cao tính tự nhiên trong kỹ năng Nói và Viết.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận trích dẫn những định nghĩa học thuật tiêu biểu nào về thành ngữ tiếng Anh?
Tác giả trích dẫn định nghĩa của Dubrovin (1995) nhấn mạnh ý nghĩa thành ngữ không sinh ra từ nghĩa của các thành phần cấu tạo; Dean Curry (1994) chỉ ra việc gán nghĩa mới cho một nhóm từ đã có sẵn nghĩa riêng; Rosamund Moon (1998) khẳng định thành ngữ là các cấu trúc cố định về từ vựng - ngữ pháp và có tính phi thành phần; Suzanne Irujo (1986) phân biệt thành ngữ với các biện pháp tu từ khác nhờ vào tính quy ước ngữ nghĩa.

2. Sáu đặc tính ngữ pháp và ngữ nghĩa của thành ngữ tiếng Anh được phân tích trong tài liệu là gì?
Bao gồm: (1) Tính phi thành phần (Non-compositionality); (2) Không thể thay thế thành tố (Constituents cannot be replaced); (3) Trật tự từ không thể đảo ngược (Word order cannot be changed); (4) Không thể thêm bớt thành tố kể cả mạo từ (Constituents cannot be deleted or added to); (5) Tính bất biến cú pháp/không chuyển bị động (Non-modifiability); (6) Tính thể chế hóa văn hóa (Institutionalization).

3. Khí hậu và vị trí địa lý của nước Anh để lại dấu ấn như thế nào trong thành ngữ?
Do là quốc đảo bao quanh bởi biển, tiếng Anh sở hữu lượng lớn thành ngữ gắn với biển và nước (spend money like water, all at sea, like a fish out of water). Về khí hậu, đặc trưng ôn đới hải dương mưa nhiều (khoảng 1016 mm/năm) và sương mù dày đặc đã tạo ra các thành ngữ phản ánh trực tiếp thời tiết như rain cats and dogs, fog-bound, it never rains it pours.

4. Khi dịch thành ngữ Anh - Việt, người học có thể áp dụng những chiến lược đối chiếu nào?
Tác giả phân loại thành ba chiến lược: (1) Dùng thành ngữ tương đương cả về nghĩa và hình thức (crocodile tears $\rightarrow$ nước mắt cá sấu); (2) Dùng thành ngữ tương đương về nghĩa nhưng khác về hình ảnh văn hóa (carry coals to Newcastle $\rightarrow$ chở củi về rừng, walls have ears $\rightarrow$ tai vách mạch rừng); (3) Dịch bằng phương pháp giải nghĩa/diễn giải khi không có cấu trúc tương đương.

5. Thành ngữ "Armed to the teeth" có nguồn gốc lịch sử từ đâu theo phân tích của tác giả?
Thành ngữ này xuất phát từ giới hải tặc tại Port Royal (Jamaica) vào thế kỷ 17. Do thời kỳ đó chỉ có súng bắn một phát dùng thuốc nổ đen và kiếm ngắn, các hải tặc phải mang theo nhiều vũ khí cùng lúc trên người và ngậm thêm một con dao ở răng để tối đa hóa khả năng chiến đấu.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Hoàng Thảo đã giải quyết một cách khoa học vấn đề thụ đắc thành ngữ và tục ngữ tiếng Anh thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa lý luận ngôn ngữ học và các yếu tố văn hóa bản địa. Nghiên cứu đã phân loại mạch lạc các đặc tính cố định của thành ngữ, phân tích sâu sắc tám nhân tố văn hóa chi phối, đồng thời xây dựng hệ thống kỹ thuật học tập đa dạng theo chủ đề, nguồn gốc và dịch thuật đối chiếu. Đây là tài liệu tổng hợp có giá trị sư phạm và ứng dụng thực tiễn cao, hỗ trợ tích cực cho sinh viên ngoại ngữ trong việc nâng cao năng lực giao tiếp và hiểu biết văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O TR¦êNG §¹I HäC D¢N LËP H¶I PHßNG ------------------------------- ISO 9001 : 2008 KHãA LUËN TèT NGHIÖP NGµNH: ngo¹i ng÷ H¶I PHßNG - 2010 1 HAIPHONG PRIVATE UNIVESITY FOREIGN LANGUAGE DEPARTMENT ----------------------------------- GRADUATION PAPER the study on techniques to learn english idioms and proverbs By: VU HOANG THAO Class: NA 1003 Supervisor: DANG THI VAN, M. HAI PHONG – 2010 2 Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O TR¦êNG §¹I HäC D¢N LËP H¶I PHßNG -------------------------------------- NhiÖm vô ®Ò tµi tèt nghiÖp Sinh viªn:. Néi dung vµ c¸c yªu cÇu cÇn gi¶i quyÕt trong nhiÖm vô ®Ò tµi tèt nghiÖp (vÒ lý luËn, thùc tiÔn, c¸c sè liÖu cÇn tÝnh to¸n vµ c¸c b¶n vÏ). C¸c sè liÖu cÇn thiÕt ®Ó thiÕt kÕ, tÝnh to¸n.

§Þa ®iÓm thùc tËp tèt nghiÖp. 4 C¸N Bé H¦íNG DÉN §Ò TµI Ng-êi h-íng dÉn thø nhÊt: Hä vµ tªn:. Néi dung h-íng dÉn:. Ng-êi h-íng dÉn thø hai: Hä vµ tªn:.

Néi dung h-íng dÉn:. §Ò tµi tèt nghiÖp ®-îc giao ngµy 12 th¸ng 04 n¨m 2010 Yªu cÇu ph¶i hoµn thµnh xong tr-íc ngµy 10 th¸ng 07 n¨m 2010 §· nhËn nhiÖm vô §TTN §· giao nhiÖm vô §TTN Sinh viªn Ng-êi h-íng dÉn H¶i Phßng, ngµy th¸ng n¨m 2010 HIÖU TR¦ëNG GS.NGƯT Trần Hữu Nghị 5 PHÇN NHËN XÐT TãM T¾T CñA C¸N Bé H¦íNG DÉN 1. Tinh thÇn th¸i ®é cña sinh viªn trong qu¸ tr×nh lµm ®Ò tµi tèt nghiÖp: ……………………………………………………………………………. §¸nh gi¸ chÊt l-îng cña khãa luËn (so víi néi dung yªu cÇu ®· ®Ò ra trong nhiÖm vô §.N trªn c¸c mÆt lý luËn, thùc tiÔn, tÝnh to¸n sè liÖu…): …………………………………………………………………………….

Cho ®iÓm cña c¸n bé h-íng dÉn (ghi b»ng c¶ sè vµ ch÷): ……………………………………………………………………………. H¶i Phßng, ngµy ….… n¨m 2010 C¸n bé h-íng dÉn (hä tªn vµ ch÷ ký) 6 NHËN XÐT §¸NH GI¸ CñA NG¦êI CHÊM PH¶N BIÖN §Ò TµI TèT NGHIÖP 1. §¸nh gi¸ chÊt l-îng ®Ò tµi tèt nghiÖp vÒ c¸c mÆt thu thËp vµ ph©n tÝch tµi liÖu, sè liÖu ban ®Çu, gi¸ trÞ lÝ luËn vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi. Cho ®iÓm cña ng-êi chÊm ph¶n biÖn : (§iÓm ghi b»ng sè vµ ch÷) Ngµy.

n¨m 2010 Ng-êi chÊm ph¶n biÖn 7 ACKNOWLEDGEMENTS I am extremely grateful to all of the people for helping me to finish my graduation paper. First of all, I wish to express my sincere thanks and deepest gratitude to my supervisor – Ms. Dang Thi Van for her whole-hearted guidance and valuable suggestion during the process of doing this research. Additionally, I am also grateful to all of the teachers of Foreign Language Department of Haiphong Private University for their enthusiastic assistance during the time I studied at the university.

I wish to forward my special thanks to my parents and my friends for whatever they support and encourage me both mentally and physically in this time. I am fully aware that shortcomings and mistakes are inevitable in my research. Any comments and suggestions would be highly appreciated for the perfect of my own research. Haiphong, June, 2010 Vu Hoang Thao 8 TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS PART ONE: INTRODUCTION.

Aims of the study. Methods of the study. Scope of the study. Design of the study.

3 PART TWO: DEVELOPMENT. 4 CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND. An overview on idioms and proverbs. What is idiom?.

What is proverb?. The characteristics of English idioms and proverbs. The characteristics of English idioms. The characteristics of English proverbs.

The influence of British culture on their idioms and proverbs. The influence caused by geographical conditions. The influence caused by weather. The influence caused by history.

The influence caused by religious beliefs. The influence caused by literature. The influence caused by social fashions. The influence caused by food and drinks customs.

The influence caused by pets. 20 CHAPTER II: THE STUDY ON TECHNIQUES TO LEARN ENGLISH IDIOMS AND PROVERBS. Studying English idioms and proverbs basing on thematic categories. Practising on English - Vietnamese idiomatic expression translation .