LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin cho những ngƣời trong nội bộ doanh nghiệp sử dụng, giúp cho việc đƣa ra các quyết định để vận hành công việc kinh doanh và vạch kế hoạch cho tƣơng lai, phù hợp với chiến lƣợc và sách lƣợc kinh doanh. Kế toán quản trị có chức năng cung cấp thông tin cho quá trình lập kế hoạch, cung cấp thông tin cho quá trình tổ chức và điều hành hoạt động của doanh nghiệp, cung cấp thông tin cho quá trình kiểm soát và cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết định. Thông tin do kế toán quản trị cung cấp phần lớn nhằm phục vụ cho chức năng ra quyết định của nhà quản trị.
Vì vậy, kế toán quản trị cung cấp những thông tin linh hoạt, kịp thời và mang tính hệ thống, trên cơ sở đó phân tích các phƣơng án nhằm ra quyết định lựa chọn cho phƣơng án tối ƣu nhất. Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật. Hiện tại, Công ty có thực hiện phân tích, đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh sau mỗi kỳ kinh doanh nhƣng vẫn chƣa thực hiện tổ chức công tác kế toán quản trị một cách đầy đủ và có hiệu quả. Chính vì những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài: “Hoàn thiện tổ chức kế toán quản trị tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật ” làm luận văn thạc sỹ, với hy vọng đề tài sẽ giúp cho ban Giám đốc có cái nhìn đúng đắn về KTQT và áp dụng vào Công ty nhằm góp phần hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, quản lý tại Công ty này.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Nguyễn Bích Hƣơng Thảo, “Tổ chức hệ thống KTQT trong các doanh nghiệp chế biển hải sản”, Luận án đã hệ thống hóa và làm sáng rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về KTQT. Trên cơ sở đó, đƣa ra một số giải pháp xây dựng 2 và vận dụng mô hình KTQT trong doanh nghiệp chế biển hải sản. Tuy nhiên luận văn mới đƣa ra mô hình KTQT dành cho các công ty trong ngành chế biển hải sản (2016) Lƣu Thị Hằng Nga, “Hoàn thiện tổ chức KTQT trong các doanh nghiệp dầu khí Việt Nam”: luận văn hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về KTQT nói chung và KTQT trong các doanh nghiệp dầu khi Việt Nam nói riêng, đánh giá thực trạng KTQT ở các doanh nghiệp dầu khí từ đó đƣa ra các kiến nghị tổ chức KTQT phù hợp với ngành dầu khí. Tuy nhiên, Các giải pháp liên quan đến quy trình thu nhận thông tin, xử lý thông tin, cung cấp và phân tích thông tin theo yêu cầu quản trị cụ thể chƣa đƣợc đề cập sâu thông qua các chỉ tiêu quản trị chủ yếu, chƣa có các mẫu biểu cụ thể của một số báo cáo quản trị mà luận án đề xuất (2004) Trần Thị Quỳnh, “ Hoàn thiện tổ chức kế toán trong các đơn vị sự nghiệp có thu ngành thông tin thƣơng mại”.
Đề tài đã đƣa ra đƣợc những lý luận, khái niệm cơ bản về đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực văn hóa thông tin nói chung và thông tin thƣơng mại nói riêng. Thực trạng tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp có thu ngành thông tin thƣơng mại, ngƣời viết cũng đã đƣa ra những quan điểm và giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại đó. Tuy nhiên những vấn đề đƣợc nêu lên trong đề tài là toàn bộ hoạt động kế toán chứ không đi phân tích sâu về kế toán hoạt động thu, chi tại các đơn vị sự nghiệp có thu ngành thông tin thƣơng mại. Dó đó chƣa thể cung cấp đầy đủ cơ sở lý luận và giải pháp hoàn thiện kế toán hoạt động thu chi tại các đơn vị sự nghiệp có thu khác.
(2013) Ngụy Thu Hiền,“Xây dựng mô hình KTQT trong các công ty cổ phần chuyển phát nhanh thuộc tập đoàn bƣu chính viễn thông Việt Nam”. Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về KTQT. Trên cơ sở đó, đƣa ra một số giải pháp xây dựng và vận dụng mô hình KTQT trong 3 doanh nghiệp chuyển phát nhanh bƣu điện thuộc Tập đoàn Bƣu chính Viễn thông Việt Nam. Tuy nhiên luận án mới đƣa ra mô hình KTQT dành cho các công ty chuyển phát nhanh bƣu điện.
(2013) Phạm Ngọc Toàn, “Xây dựng nội dung và tổ chức KTQT cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam”: Luận án tổng hợp và trình bày một cách có hệ thống quá trình hình thành và phát triển của KTQT, tổng hợp, phân tích, trình bày các nội dung và tổ chức KTQT trong các doanh nghiệp từ đó đƣa ra các kiến nghị, giải pháp áp dụng KTQT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nƣớc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện KTQT. Tuy nhiên luận án chƣa nêu đƣợc đặc thù về KTQT của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam, chƣa đánh giá toàn diện và đầy đủ những nguyên nhân làm hạn chế việc áp dụng KTQT tại các doanh nghiệp này, chƣa làm rõ mối quan hệ giữa lợi ích và chi phí khi áp dụng các nội dung KTQT cho các loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam, một số giải pháp còn chung chung khó vận dụng vào thực tiễn doanh nghiệp. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Đề tài thực hiện nghiên cứu các mục tiêu sau: - Hệ thống hóa những vấn đề về kế toán quản trị. - Phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán quản trị tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật.
- Hoàn thiện công tác kế toán quản trị Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những nội dung của kế toán quản trị áp dụng cụ thể tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật nhƣ lập dự toán, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, kế toán trách nhiệm, các thông tin phục vụ cho quá trình ra quyết định quản lý. 4 - Phạm vi nghiên cứu: Công tác kế toán quản trị và hoàn thiện công tác tổ chức KTQT tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật từ năm 2017 – 2019. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng các phƣơng pháp nhƣ: phƣơng pháp điều tra thống kê mô tả, phƣơng pháp tổng hợp, phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp phân tích… để thu thập số liệu, phân tích, đánh giá, xây dựng kế hoạch về những vấn đề có liên quan.
Trong quá trình thu thập thông tin phục vụ cho đề tài, tác giả đã đặt ra các câu hỏi nghiên cứu nhƣ sau: - Câu hỏi 1: Để tổ chức kế toán quản trị tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật thì cơ sở lý luận KTQT nào là phù hợp để vận dụng? - Câu hỏi 2: Thực trạng hiện nay về tổ chức công tác KTQT tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật thì những mặt nào đã làm đƣợc, chƣa làm đƣợc? Nguyên nhân vì sao chƣa làm đuợc? - Câu hỏi 3: Gỉai pháp nào nhằm tổ chức tốt việc hoàn thiện KTQT tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật? 6. Những đóng góp mới của luận văn - Góp phần hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về tổ chức kế toán quản trị tại doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng công tác kế toán và kế toán quản trị tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật - Việc phân tích những điểm mạnh, điểm yếu của công tác kế toán quản trị sẽ góp phần tổ chức tốt công tác kế toán quản trị, cung cấp cho ban giám đốc và các nhà quản trị trong công ty thông tin kịp thời, đầy đủ để có thể đƣa ra các quyết định kinh doanh phù hợp, giúp công ty có những thành công lớn trong thị trƣờng cạnh tranh khốc liệt hiện nay. 5 - Đánh giá thực trạng công tác KTQT tại công ty: Thông qua đánh giá những mặt đạt đƣợc và những hạn chế về công tác kế toán quản trị tại công ty cũng nhƣ đóng góp những cơ sở thực tiễn cho quá trình xây dựng kế hoạch, lập dự toán, mối quan hệ chi phí, khối lƣợng và lợi nhuận tại doanh nghiệp.
Đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác KTQT tại Công ty TNHH Thƣơng mại Đầu tƣ và Phát triển Kỹ thuật. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 1. Tổng quan về tổ chức kế toán quản trị 1. Định nghĩa về kế toán quản trị Theo Luật Kế Toán Việt Nam: “Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán.” (Luật kế toán,thông tƣ 53/2006/TT-BTC khoản 3, điều 4) Kế toán quản trị là một bộ phận trong hệ thống thông tin của một tổ chức.
Các nhà quản lý dựa vào thông tin kế toán quản trị để hoạch định và kiểm soát hoạt động của tổ chức (Hilton, 1991). Theo thông tƣ 53/2006/TT-BTC thì thông tin hoạt động nội bộ mà Kế toán quản trị cung cấp có thể là: chi phí của từng bộ phận, từng công việc, từng sản phẩm; phân tích đánh giá tình hình thực hiện với kế hoạch về doanh thu, chi phí, lợi nhuận; phân tích mối quan hệ giữa chi phí với khối lƣợng và lợi nhuận, lựa chọn thông tin thích hợp cho các quyết định đầu tƣ ngắn hạn, dài hạn, lập dự toán ngân sách nhằm phục vụ việc điều hành, kiểm tra và ra quyết định kinh tế. Qua các định nghĩa trên có thể đƣa ra khái niệm tổng quát về kế toán quản trị nhƣ sau: “Kế toán quản trị là một khoa học thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp một cách cụ thể, phục vụ cho các nhà quản trị doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch các hoạt động của doanh nghiệp. So sánh giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị a, Giống nhau: Kế toán tài chính và kế toán quản trị có nhiều điểm giống nhau và là hai bộ phận không thể tách rời của kế toán doanh nghiệp.