phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 4 chƣơng với kết cấu nhƣ sau: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về kinh doanh du lịch hƣớng tới phát triển bền vững. - Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn. - Chƣơng 3: Thực trạng kinh doanh du lịch hƣớng tới phát triển bền vững hang Sơn Đoòng. - Chƣơng 4: Các giải pháp chính nhằm thúc đẩy kinh doanh du lịch hƣớng tới phát triển bền vững hang Sơn Đoòng.
4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀCƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH DOANH DU LỊCH BỀN VỮNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Du lịch hiện nay đƣợc xem là một trong những ngành kinh tế lớn nhất của trên thế giới với tiềm năng kinh tế to lớn. Chính vì vậy, hoạt động du lịch đƣợc rất nhiều chuyên gia, nhà khoa học và các nhà kinh tế quan tâm nghiên cứu. Tuy nhiên mãi tới những năm 80 của thế kỉ trƣớc thì khái niệm “Phát triển bền vững” mới bắt đầu đƣợc đề cập đến, khi mà các tác động tiêu cực của du lịch lên môi trƣờng trở nên rõ rệt hơn.
Các nghiên cứu về du lịch bền vững cho thấy Du lịch bền vững không chỉ bảo vệ môi trƣờng, giữ gìn sinh thái mà còn quan tâm đến khả năng duy trì lợi ích kinh tế dài hạn và công bằng xã hội.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước Du lịch bền vững tại Việt Nam còn là một khái niệm khá mới mẻ và chƣa đƣợc thực sự quan tâm nhiều nhƣ trên thế giới.Riếng đối với địa danh Hang Sơn Đoòng, hiện nay tại Việt Nam chƣa có công trình nghiên cứu nào đƣợc công bố về khía cạnh kinh doanh du lịch hƣớng tới bền vững. Tại Việt Nam, có một số công trình nghiên cứu nhƣ: Trƣơng Thị Thu (2011), “Phát triển du lịch tỉnh Bình Định theo hƣớng bền vững”. Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng, 2011. Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá về thực trạng phát triển du lịch tỉnh Bình Định từ năm 2001 đến 2010, từ đó rút ra những bài học phát triển du lịch tỉnh Bình Định theo hƣớng bền vững.
Một số những giải pháp đƣợc đƣa ra nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của tỉnh Bình Định và phát triển du lịch bền vững trong giai đoạn 2015-2020 là: xây dựng quy hoạch tổng thể và chi tiết phát triển du lịch; xây dựng sản phẩm du lịch và đầu tƣ phát 5 triển hạ tầng; phát triển cơ sở vật chất; huy động nguồn lực và nâng cao chất lƣợng nhằm phục vụ du lịch và hoàn thiện cơ chế chính sách cũng nhƣ nâng cao năng lực quản lý Nhà nƣớc trong lĩnh vực du lịch. Vƣơng Minh Hoài (2011), “Du lịch theo hƣớng bền vững ở Quảng Ninh”. Luận văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Kinh tế, 2011. Luận văn tập trung nghiên cứu về thực trạng kinh doanh du lịch tại tỉnh Quảng Ninh, nhận ra những ảnh hƣởng tiêu cực từ các hoạt động du lịch đại trà, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm giải quyết bài toán du lịch bền vững tại Quảng Ninh trong giai đoạn 2020 - 2030 nhƣ: nâng cao năng lực quản lý Nhà nƣớc; tăng cƣờng đầu tƣ cơ sở hạ tầng; đa dạng hóa loại hình sản phẩm, xây dựng các sản phẩm chất lƣợng cao cấp; bảo vệ môi trƣờng; bảo tồn giá trị của Vịnh Hạ Long… Trần Thị Hồng Lan (2010), “Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Thành phố Đà Nẵng”.
Báo Phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng – Số báo 11+12, trang 14-21. Bài viết đề cập đến thực trạng phát triển du lịch ở Thành phố Đà Nẵng trên quan điểm phát triển du lịch bền vững: từ góc độ kinh tế, góc độ bền vững về môi trƣờng và bền vững về xã hội. Các giải pháp đƣa ra rất đa chiều, từ các công tác quy hoạch du lịch; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; đa dạng hóa sản phẩm hƣớng tới giá trị cao; hoàn thiện các cơ chế chính sách; tập trung vào cá công tác thông tin tuyên truyền; phát triển hạ tầng đô thị; tăng cƣờng hợp tác quốc tế; bảo vệ môi trƣờng; cho đến các giải pháp dành cho các doanh nghiệp du lịch và cho khách du lịch. Nguyễn Thị Hồng Vân (2005), “Một số giải pháp nhằm phát triển du lịch bền vững ở tỉnh Bắc Giang”.Luận văn tốt nghiệp.
Nghiên cứu này chỉ ra đƣợc tiềm năng du lịch của tỉnh Bắc Giang với lợi thế có nhiều địa hình đồi núi, tạo nên nhiều danh lam thắng cảnh đẹp.Tuy nhiên, sự phát triển của ngành du lịch chƣa thực sự tƣơng xứng với tiềm năng 6 vốn có. Tác giả cũng phân tích những mục tiêu về nhiều khía cạnh nhƣ kinh tế, văn hóa – xã hội và môi trƣờng, kết hợp cùng tiềm năng du lịch của tỉnh, từ đó đƣa ra các giải pháp giúp phát triển du lịch bền vững ở tỉnh Bắc Giang nhƣ: đẩy mạnh công tác đầu tƣ, thu hút đầu tƣ và đẩy mạnh quảng bá. Bên cạnh đó, một số giải pháp hƣớng tới tính bền vững nhƣ: tạo ra các sản phẩm mang bản sắc địa phƣơng, bảo vệ môi trƣờng, khuyến khích sự tham gia của ngƣời dân vào các hoạt động phát triển du lịch… 1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài Rob Gilbert (2010), “Sustainable tourism”. Teaching for a Sustainable World.
UNESCO – UNEP International Environmental Education Bài viết đƣa ra cái nhìn tổng quan nhất về du lịch bền vững, là những khái niệm đƣợc UNESCO công nhận. Nội dung của bài viết bao gồm: khái niệm của du lịch bền vững; tầm quan trọng của du lịch bền vững; những mục tiêu của du lịch bền vững; sự gia tăng của du lịch; những lợi ích và các vấn đề của du lịch đại trà; những lợi ích và các vấn đề về du lịch sinh thái; những sự giảng dạy về du lịch sinh thái và sự phản xạ. Sundar K Sharma, Prabin Manandhar, Sarba Raj Khadka (2011), “Everest tourism. Forging links to sustainable mountain development.
A critical discourse on politics of places and peoples”. Euro Journal of Tourism, Hospitality & Recreation– Vol 2, Issue 2, pp. Núi Everest là một trong những điểm đến hàng đầu của Himalaya cho những ngƣời ƣa thích leo núi mạo hiểm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, với xu hƣớng hiện nay trong ngành du lịch dựa vào thiên nhiên ngày càng phổ biến.Tuy nhiên, điều này làm cho cộng đồng miền núi tại Everest dễ bị tổn thƣơng dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về môi trƣờng và sự gián đoạn của văn hóa và truyền thống địa phƣơng.
Một vấn đề đã nhận đƣợc nhiều sự 7 chú ý là sự tích tụ rác bị bỏ lại bởi ngƣời leo núi, bao gồm cả hộp thực phẩm và giấy gói, chai, bình oxy rỗng, pin và dây thừng. Bên cạnh đó, xói mòn gây ra bởi sự gia tăng lƣu lƣợng leo núi cũng là đáng kể trong vùng. Do đó, nghiên cứu cho rằng, điều quan trọng là du lịch phải đƣợc dựa trên các nguyên tắc phát triển bền vững, trong đó nhấn mạnh hoạt động môi trƣờng, cân bằng các mối liên kết giữa các khu vực nông thôn và thành thị. Cox, Melanie Saucier, John Cusick, Harold Richins, Bixler McClure (2008), “Achieving Sustainable Tourism in Hawai„i.
Using a Sustainability Evaluation System”. CTAHR Department of Natural Resources and Environmental Management, UH Mānoa Environmental Center,UH Mānoa School of Travel Industry Management, UH Mānoa Department of Geography. Cooperation Extension Service, 2008. Du lịch bền vững là một mục tiêu dài hạn mà Hawaii hƣớng tới.Nghiên cứu hƣớng đến việc sử dụng một hệ thống đánh giá tính bền vững có tiêu chuẩn quốc tế.Một hệ thống hữu ích sẽ cần phải đƣợc hỗ trợ bởi các nhà khai thác du lịch, của chính phủ, và các khách hàng.Ngoài ra, kế hoạch phải bao gồm một thành phần tự chủ về tài chính để có thể thành công.
Cách tiếp cận hệ thống sẽ đƣợc chính quyền địa phƣơng Hawaii bắt đầu quá trình bằng cách xây dựng, áp dụng trên các công việc đã và đang đƣợc thực hiện, để phát triển một chƣơng trình mà là duy nhất, thích hợp cho Hawaii và đƣợc chấp nhận bởi các bên liên quan khác nhau.2 Cơ sở lí luận về kinh doanh du lịch bền vững 1.1 Kinh doanh du lịch 1.1 Khái niệm Du lịch là ngành dịch vụ hoạt động trong nền kinh tế nhằm thỏa mãn những nhu cầu vui chơi giải trí, tìm hiểu thiên nhiên, các nét đẹp văn hóa. của dân cƣ các miền khác nhau trên thế giới để thu đƣợc lợi nhuận. 8 Du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình, nhằm đáp ứng nhu cầu thăm quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dƣỡng trong một khoảng thời gian nhất định. Kinh doanh du lịch là các hoạt động kinh doanh dịch vụ, bao gồm các ngành, nghề sau đây: Kinh doanh lữ hành Kinh doanh lữ hành là việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trƣờng, thiết lập các chƣơng trình du lịch trọn gói hay từng phần, quảng cáo và bán các chƣơng trình này trực tiếp hay gián tiếp qua các trung gian hoặc văn phòng đại diện tổ chức các chƣơng trình và hƣớng dẫn du lịch.
Kinh doanh lƣu trú du lịch Kinh doanh lƣu trú du lịch là việc thực hiện các hoạt động kinh doanh các cơ sở lƣu trú tại các địa điểm du lịch. Các cơ sở lƣu trú du lịch bao gồm: Khách sạn; làng du lịch; biệt thự du lịch; căn hộ du lịch; bãi cắm trại du lịch; nhà nghỉ du lịch … Kinh doanh vận chuyển khách du lịch Kinh doanh vận chuyển khách du lịch là việc cung cấp dịch vụ vận chuyển cho khách du lịch theo tuyến du lịch, theo chƣơng trình du lịch và tại các khu du lịch, điểm du lịch, đô thị du lịch. Kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm du lịch Kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm du lịch bao gồm đầu tƣ bảo tồn, nâng cấp tài nguyên du lịch đã có; đƣa các tài nguyên du lịch tiềm năng vào khai thác; phát triển khu du lịch, điểm du lịch mới; kinh doanh xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch, cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch.2 Lợi ích Ngày nay, du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu đƣợc trong đời sống văn hóa, xã hội trên toàn thế giới. Du lịch Việt Nam trong thời gian 9 qua cũng đã đóng góp rất nhiều cho sự tăng trƣởng và phát triển kinh tế của đất nƣớc.
Về mặt kinh tế, du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng của nhiều nƣớc công nghiệp phát triển.Mạng lƣới du lịch đã đƣợc thiết lập ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.