Luận Văn Thạc Sĩ Về Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Trong Hoạt Động Thương Mại Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong thương mại tại Việt Nam, nêu rõ thách thức và giải pháp.

• Tác giả: Đặng Công Hiến
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Cảnh Quý
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Trong Hoạt Động Thương Mại Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm pháp luật về kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại
• 1.2. Vai trò và các tiêu chí đánh giá pháp luật kiểm soát VSATTP trong hoạt động thương mại
• 1.3. Pháp luật kiểm soát VSATTP một số nước trên thế giới và những kinh nghiệm có thể vận dụng ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT VSATTP TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
• 2.1. Quá trình phát triển của pháp luật kiểm soát VSATTP trong hoạt động thương mại Việt Nam
• 2.2. Đánh giá thực trạng pháp luật về kiểm soát VSATTP trong hoạt động thương mại ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT VSATTP TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
• 3.1. Những yêu cầu đặt ra và quan điểm hoàn thiện pháp luật kiểm soát VSATTP trong hoạt động thương mại ở Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về kiểm soát VSATTP trong hoạt động thương mại
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Tại Việt Nam

Kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) là một trong những vấn đề cấp thiết trong bối cảnh thương mại hiện đại tại Việt Nam. Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, nhu cầu về thực phẩm an toàn ngày càng cao. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải có những biện pháp kiểm soát hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hệ thống pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể về kiểm soát VSATTP, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái Niệm Về Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm

Vệ sinh an toàn thực phẩm được hiểu là các điều kiện và biện pháp cần thiết để đảm bảo thực phẩm không gây hại cho sức khỏe con người. Điều này bao gồm việc phòng ngừa các mối nguy từ thực phẩm, kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm.

1.2. Vai Trò Của Pháp Luật Trong Kiểm Soát VSATTP

Pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập các tiêu chuẩn và quy định về VSATTP. Các quy định này giúp các cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm.

II. Những Thách Thức Trong Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc kiểm soát VSATTP, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức lớn. Các vấn đề như thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc, và sự thiếu hụt trong quản lý chất lượng thực phẩm đang gây ra nhiều lo ngại cho người tiêu dùng.

2.1. Thực Phẩm Bẩn Và Nguy Cơ Đối Với Sức Khỏe

Thực phẩm bẩn là một trong những nguyên nhân chính gây ra ngộ độc thực phẩm. Việc kiểm soát chất lượng thực phẩm từ khâu sản xuất đến tiêu thụ là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2.2. Thiếu Hụt Trong Quản Lý Chất Lượng Thực Phẩm

Sự thiếu hụt trong quản lý chất lượng thực phẩm dẫn đến việc nhiều sản phẩm không đạt tiêu chuẩn vẫn được lưu thông trên thị trường. Điều này cần được khắc phục thông qua việc nâng cao hiệu lực của các cơ quan chức năng.

III. Phương Pháp Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Hiệu Quả

Để đảm bảo VSATTP, cần áp dụng các phương pháp kiểm soát hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm việc xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ, đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Giám Sát Chặt Chẽ

Hệ thống giám sát cần được thiết lập từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Việc này giúp phát hiện sớm các vi phạm và xử lý kịp thời.

3.2. Đào Tạo Nhân Lực Về VSATTP

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng kiểm soát VSATTP. Nhân viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm

Việc áp dụng các biện pháp kiểm soát VSATTP trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các cơ sở sản xuất thực phẩm đã bắt đầu chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm và an toàn vệ sinh thực phẩm.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về VSATTP

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các quy định về VSATTP đã giúp giảm thiểu số vụ ngộ độc thực phẩm trong cộng đồng. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các biện pháp kiểm soát.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Kiểm Soát VSATTP

Một số mô hình thành công trong kiểm soát VSATTP đã được triển khai tại các địa phương, giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người sản xuất và tiêu dùng.

V. Kết Luận Về Kiểm Soát Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Tại Việt Nam

Kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng để đảm bảo an toàn thực phẩm cho cộng đồng.

5.1. Tương Lai Của Kiểm Soát VSATTP

Tương lai của kiểm soát VSATTP tại Việt Nam phụ thuộc vào việc cải thiện hệ thống pháp luật và nâng cao nhận thức của cộng đồng về an toàn thực phẩm.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện

Cần có các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật về VSATTP, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục để nâng cao ý thức của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố then chốt quyết định chất lượng cuộc sống, giống nòi và năng lực cạnh tranh quốc gia trong quá trình hội nhập. Theo ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có hơn 3 triệu trẻ em trên toàn cầu tử vong do các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa bắt nguồn từ thực phẩm và nguồn nước ô nhiễm. Tại Việt Nam, quá trình mở cửa thị trường và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới đặt ra những thách thức pháp lý to lớn trong việc kiểm soát dòng chảy hàng hóa thực phẩm xuất nhập khẩu và phân phối nội địa. Thực tiễn thương mại đòi hỏi hệ thống pháp luật phải vừa tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, vừa xây dựng hàng rào kỹ thuật vững chắc nhằm ngăn chặn thực phẩm bẩn, hóa chất độc hại và sinh vật ngoại lai.

Luận văn tập trung giải quyết các bất cập trong cơ chế điều chỉnh pháp luật đối với kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng quy định pháp luật từ năm 2003 đến năm 2012, so sánh kinh nghiệm lập pháp quốc tế và đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu bao quát các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và lưu thông nội địa tại Việt Nam trong mối tương quan với các chuẩn mực thương mại toàn cầu. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, nâng cao năng lực cho hơn 20 văn bản luật liên quan và bảo vệ sức khỏe cho hơn 90 triệu người tiêu dùng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý nhà nước bằng pháp luật trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và mô hình chuỗi giá trị thực phẩm toàn diện từ trang trại đến bàn ăn. Hệ thống lý luận tích hợp nguyên tắc quản trị rủi ro theo Hiệp định SPS và TBT của WTO, nhấn mạnh sự cân bằng giữa tự do hóa thương mại và bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng. Các khái niệm cốt lõi được định nghĩa và chuẩn hóa bao gồm: an toàn thực phẩm, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại, hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia, hàng rào kỹ thuật thương mại và khả năng truy nguyên nguồn gốc sản phẩm. Khung phân tích vận dụng 5 tiêu chí chuẩn mực để đánh giá độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật: tính toàn diện, tính đồng bộ thống nhất, tính phù hợp kinh tế xã hội, tính khả thi thực tiễn và tính tương thích với các điều ước quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp chọn mẫu mục đích để thu thập và phân tích mẫu nghiên cứu gồm 25 văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt của Việt Nam ban hành từ năm 1989 đến năm 2012, tiêu biểu là Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân năm 1989, Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2003 và Luật An toàn thực phẩm năm 2010. Dữ liệu thực chứng được đối chiếu với hệ thống tiêu chuẩn của 3 đối tác thương mại lớn gồm Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Quốc. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp so sánh luật học là nhằm bóc tách cấu trúc điều chỉnh, chỉ ra các khoảng trống pháp lý, sự chồng chéo thẩm quyền giữa các bộ ngành và đánh giá mức độ tương thích của pháp luật Việt Nam với các cam kết quốc tế. Trục thời gian nghiên cứu tập trung chuyên sâu vào giai đoạn chuyển giao từ năm 2003 đến năm 2012, đảm bảo tính cập nhật và giá trị ứng dụng cao cho giai đoạn thực thi Luật An toàn thực phẩm mới.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện căn bản trong thực trạng pháp luật kiểm soát thực phẩm thương mại tại Việt Nam:

Thứ nhất, hệ thống quy phạm còn phân tán với gần 20 đạo luật và pháp lệnh có quy định đan xen, nhưng thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết cho từng loại hình kinh doanh phân phối đặc thù, khiến tỷ lệ văn bản dưới luật chiếm hơn 80% tổng khối lượng văn bản điều chỉnh.

Thứ hai, công tác quản lý xuất khẩu chịu áp lực lớn từ các rào cản kỹ thuật khắt khe. Điển hình là việc Liên minh châu Âu áp dụng 16 quy định nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh và bắt buộc 100% doanh nghiệp chế biến thủy sản phải đạt chuẩn HACCP; Việt Nam hiện nằm trong danh sách 58 quốc gia được EU cấp phép sơ bộ nhưng liên tục đối mặt với nguy cơ bị cảnh báo dư lượng kháng sinh.

Thứ ba, cơ chế kiểm soát nhập khẩu còn lỗ hổng lớn trước các sản phẩm biến đổi gen và phụ gia mới, trong khi tiêu chuẩn quốc tế đã siết chặt mức dung sai nguyên liệu công nghệ sinh học xuống dưới 0,9%.

Thứ tư, lực lượng thanh tra an toàn thực phẩm trong nước thiếu hụt nghiêm trọng về số lượng và trang thiết bị kiểm nghiệm lưu động so với quy mô thị trường gần 90 triệu dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ mô hình quản lý phân tán giữa 3 cơ quan chính là Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và Bộ Công Thương, dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống địa bàn kiểm tra. So sánh quốc tế cho thấy, Trung Quốc đã xây dựng đội ngũ hơn 40.000 thanh tra chuyên trách cùng quy chế quản lý thực phẩm đường phố chi tiết, trong khi Hoa Kỳ duy trì vai trò kiểm soát tập trung quyền lực của cơ quan FDA. Sự bất cập trong việc phân định trách nhiệm quản lý nhà nước có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ ma trận phân quyền hoặc bảng so sánh hiệu lực xử lý vi phạm giữa các cơ quan quản lý. Việc chuyển đổi từ phương thức kiểm tra cảm quan truyền thống sang phân tích định lượng dựa trên bằng chứng khoa học là đòi hỏi cấp bách để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện pháp luật kiểm soát an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại:

1. Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành: Bộ Y tế chủ trì phối hợp với các bộ liên quan ban hành đồng bộ 100% nghị định và thông tư hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm 2010 trong giai đoạn 2012-2014, đảm bảo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia bao phủ toàn diện các nhóm phụ gia và hóa chất bảo quản.
2. Tái cấu trúc cơ chế phối hợp liên ngành: Chính phủ thiết lập một đầu mối điều phối kiểm soát an toàn thực phẩm quốc gia hoặc ban chỉ đạo liên ngành thường trực trước năm 2015, đồng thời chuẩn hóa chức năng thanh tra chuyên ngành và đầu tư trang thiết bị đạt chuẩn cho 63 trung tâm kiểm nghiệm cấp tỉnh.
3. Thiết lập khung pháp lý bắt buộc về truy nguyên nguồn gốc: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Công Thương xây dựng lộ trình từ năm 2013 đến năm 2016, yêu cầu 80% cơ sở kinh doanh, giết mổ và chế biến thực phẩm thương mại phải áp dụng hệ thống ghi chép dữ liệu điện tử và mã số tiêu chuẩn EAN.
4. Tăng cường chế tài xử phạt và kiểm soát biên giới: Quốc hội sửa đổi các quy định xử phạt vi phạm hành chính, nâng mức phạt tiền lên gấp 3 đến 5 lần giá trị lô hàng vi phạm nhằm triệt tiêu động cơ trục lợi phi pháp, kết hợp kiểm soát 100% các cửa khẩu nhập khẩu thực phẩm tươi sống.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách tại 3 bộ chuyên ngành gồm Bộ Y tế, Bộ Công Thương, và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Nhóm này có thể sử dụng luận văn làm cơ sở lý luận để xây dựng chính sách kiểm tra chuyên ngành và hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật thương mại.

Thứ hai, ban lãnh đạo và đội ngũ pháp chế của hơn 1.000 doanh nghiệp sản xuất, chế biến, phân phối và xuất nhập khẩu thực phẩm. Công trình cung cấp cẩm nang phân tích các rào cản kỹ thuật SPS, TBT để chủ động thích ứng chuẩn mực quốc tế.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Thương mại quốc tế. Đây là tài liệu tham khảo chuyên khảo giàu hàm lượng học thuật với khung so sánh pháp luật đa quốc gia.

Thứ tư, các hiệp hội ngành hàng và tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giúp tăng cường năng lực giám sát độc lập đối với thị trường thực phẩm nội địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật kiểm soát an toàn thực phẩm thương mại điều chỉnh những lĩnh vực cốt lõi nào? Hệ thống quy định điều chỉnh 3 mảng quan hệ xã hội chủ yếu gồm: kiểm tra điều kiện kiểm dịch và nguồn gốc xuất xứ thực phẩm nhập khẩu; kiểm soát quy trình đóng gói, bảo quản đạt chuẩn quốc tế đối với thực phẩm xuất khẩu; và quản lý điều kiện kinh doanh, ghi nhãn, truy nguyên nguồn gốc tại hơn 8.000 chợ và cơ sở thương mại nội địa.

2. Tại sao việc áp dụng chuẩn HACCP và SPS là bắt buộc đối với xuất khẩu thực phẩm Việt Nam? Các hiệp định của WTO và chỉ thị từ Liên minh châu Âu quy định 100% lô hàng nông thủy sản nhập khẩu phải đáp ứng chuẩn HACCP và phân tích rủi ro SPS. Nếu không tuân thủ, hàng hóa của 58 quốc gia trong danh sách kiểm định sẽ bị trả về, gây thiệt hại hàng triệu USD cho chuỗi cung ứng xuất khẩu.

3. Kinh nghiệm quản lý thực phẩm nhập khẩu của Trung Quốc có ý nghĩa gì đối với Việt Nam? Trung Quốc áp dụng quy trình kiểm định nghiêm ngặt qua 7 bước, yêu cầu cấp giấy chứng nhận phê chuẩn trước khi hàng đến cảng và duy trì đội ngũ 40.000 thanh tra. Mô hình này giúp Việt Nam học hỏi cách xây dựng rào cản kỹ thuật đối với phụ gia mới và hóa chất bảo vệ thực vật tại các cửa khẩu biên giới.

4. Năm tiêu chí cơ bản nào được dùng để đánh giá sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật kiểm soát thực phẩm? Độ hoàn thiện của pháp luật được đo lường qua: tính toàn diện bao quát chuỗi giá trị; tính đồng bộ không chồng chéo giữa 20 văn bản luật; tính phù hợp với thực tiễn kinh tế; tính khả thi trong thực thi; và tính tương thích tuyệt đối với các cam kết WTO và chuẩn mực Codex quốc tế.

5. Luật An toàn thực phẩm 2010 đã tạo ra bước tiến nào so với Pháp lệnh năm 2003? Luật năm 2010 chuyển dịch mạnh mẽ tư duy quản lý từ thanh tra thụ động sang kiểm soát rủi ro toàn diện theo chuỗi giá trị từ trang trại đến bàn ăn. Đạo luật này phân công minh bạch thẩm quyền quản lý giữa 3 bộ chuyên ngành và thiết lập chế tài nghiêm khắc đối với hơn 10 hành vi vi phạm thương mại.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với 5 đóng góp học thuật và thực tiễn nổi bật:

• Xác lập hệ thống khái niệm chuẩn mực về kiểm soát an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại hiện đại.
• Xây dựng khung 5 tiêu chí khoa học đánh giá mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật chuyên ngành.
• Đánh giá toàn diện thực trạng áp dụng pháp luật tại Việt Nam qua các mốc phát triển từ năm 1989 đến 2012.
• Phân tích sâu sắc bài học kinh nghiệm từ hệ thống pháp lý của Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Quốc.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp đồng bộ giai đoạn 2012-2016 nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc hoàn thiện thể chế kiểm soát an toàn thực phẩm là nhiệm vụ cấp bách của cả hệ thống chính trị. Các cơ quan lập pháp, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần đẩy mạnh phối hợp để đưa các giải pháp vào thực tiễn đời sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm, đặc điểm pháp luật về kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong hoạt động thƣơng mại 1. Khái niệm vệ sinh an toàn và kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trong hoạt động thương mại 1. Khái niệm vệ sinh an toàn và kiểm soát VSATTP - Khái niệm về thực phẩm và VSATTP Có thể hiểu thực phẩm là những sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc đã qua chế biến, bảo quản.

Thực phẩm cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì và phát triển sức khoẻ của mỗi cá nhân và cộng đồng xã hội. Việc bảo vệ sức khoẻ của cộng đồng liên quan đến hầu hết các lĩnh vực hoạt động của xã hội, song nhu cầu về dinh dưỡng vẫn là nhu cầu thiết yếu mà thực phẩm là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đáp ứng nhu cầu đó. Dó đó, chất lượng của thực phẩm có vai trò quyết định đối với phát triển thể chất của con người, bảo tồn và phát triển nòi giống của con người. Phần lớn thức ăn của con người là những sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên như rau, quả, các loại hạt, thịt gia súc, gia cầm, hải sản… Cùng với sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là công nghệ sinh học, nhiều loại thực phẩm chức năng được sản xuất và phổ biến rộng rãi.

Cùng với việc đáp ứng nhu cầu về dinh dưỡng, thực phẩm cũng có nguyên nhân gây nên những tác hại đến sức khoẻ của con người và cộng đồng nếu thực phẩm không đảm bảo các tiêu chuẩn về chất lượng vệ sinh an toàn. Do điều kiện về môi trường cũng như các tác nhân khác, trong thành phần của thực phẩm có thể chứa các độc tố cũng như các vi khuẩn gây bệnh. Nếu lượng độc tố và vi khuẩn có trong thực phẩm vượt qua ngưỡng cho phép thì có thể gây nên các nạn 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dịch, các vụ ngộ độc, đồng thời cũng là nguồn gốc của nhiều bệnh tật ảnh hưởng đến sức khỏe con người trong các thế hệ tương lai. Thực phẩm gây nguy hiểm đối với sức khoẻ và tính mạng con người là do: Thứ nhất, thực phẩm bị nhiễm các chất vi sinh độc hại như nấm, vi khuẩn, ký sinh trùng (dư lượng vi sinh).

Các chất vi sinh này có thể bị nhiễm bẩn trong quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển, bảo quản thực phẩm, cũng có thể là mầm bệnh có trong động, thực vật. Những vi sinh vật chủ yếu gây ngộ độc và dịch bệnh tương đối phổ biến hiện nay là Salmonella, Ecoli, cryptospora… Những bệnh có ở động vật có hại cho con người thường thấy như là bệnh lở mồm long móng ở lợn, bệnh bò điên, bệnh cúm gia cầm (H5N1). Thứ hai, thực phẩm bị nhiễm các chất độc hại trong quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển, lưu thông,… (dư lượng độc tố). Đó là những hoá chất được thêm vào một cách vô tình trong quá trình sản xuất, chế biến, lưu thông như phân bón, thuốc trừ sâu, kháng sinh, chất kích thích tăng trưởng; hoặc kim loại nặng, hoá chất làm sạch, bôi trơn máy móc thiết bị trong quá trình chế biến.

Việc sử dụng các chất phụ gia, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm tùy tiện cũng có thể gây nên nguy hiểm đối với con người. Thứ ba, những ảnh hưởng tác động từ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ mới như công nghệ sinh học, áp dụng phương pháp chiếu xạ thực phẩm trong bảo quản, đóng gói bao bì.