CHƯƠNG 1: MOT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VỀ KIỀM SOÁT GIAO DỊCH VỚI NGƯỜI CÓ LIÊN QUAN TRONG CÔNG TY CỎ PHÀN VÀ PHÁP LUATVE KIỀM SOÁT GIAO DỊCH VỚI NGƯỜI CÓ LIÊN QUAN TRONG CÔNG TY CỎ PHÀN 1. Mật so van đề lý luận về kiểm soát giao địch với người có liên quan trong công ty cô phần 1.1 Khái niệm người liên quan và những đặc điểm xác định người liên quan trong công ty co phan 1.1 Khái niệm người có liên quan và giao dich với người có liên quan trong công ty cô phần Công ty cô phân ra đời muộn và là loại hình của công ty đôi vên. Đặc điểm pháp lý của công ty cỗ phân là: Công ty cỗ phan co tu cach phap nhân, có cầu trúc von “mở”; cơ câu quan trị chặt chẽ, trong đó mai cơ quan đều có quyền han riêng, các thành viên đều không có tư cách thương nhân ma bản thân công ty mới là thương nhân; cô đông không phi chịu trách nhiệm về các ngiĩa vu tài sẵn của công ty ngoài pham vi giá trị cô phân mà cô đồng nam giữ Công ty cỗ phan nói riêng, các doanh nghiệp trong nền kinh tế nói chung dé tôn tại và phát triển được phải tham gia giao dich với các chủ thể khác trong xã hội Tuy nhiên, công ty với tinh chất là một tô chức vì vậy công ty không thé tự minh thiét lập các giao dich ma phải thông qua người đại diện. Những người quản lý khi đai điện cho công ty tham gia vào một giao dich bat kì luôn có nghĩa vu tôi đa hóa lợi ích của công ty, qua đó tối da hóa lợi ích của các thành viên, cô đông trong công ty.
Cũng có trường hợp người quan ly dai điện cho công ty than. ga vào giao dich với những người thân thích của minh, với thành viên, cô | dong có vốn góp, cô phan chi phối hoặc với những công ty mà người quan lý có cỗ phân hoặc với chính bản thân họ. Những hop dong như vậy được goi là giao dich giữa công ty với người có liên quan. Theo chuẩn mực kê toán quốc tê số 24 (AS 24) thì một bên được coi là người có liên quan nêu nam quyên kiểm soát hoặc có ảnh hưởng đáng kể hoặc có quyền.
đông kiểm soát trong việc đưa ra các quyết định về tài chính và hoạt động của công ty! Dy Wan Chain mục Hế wan Quic W (2009) Chuấn moe Đế sadn sd 2Ý (LAS 34 - Think hủy các đốn liên quan) Tae ifs va nudast/6-4/ [trey cáp ngụ 39/01/2024] 5 Nguyên tắc quan trị của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tê (OECD) đã có cách tiếp cận tương tự khi cho rằng bên có liên quan bao gồm các chủ thé có thể kiểm soát hoặc chịu sự kiểm soát chung, thành viên ban giám đốc, cỗ đông lớn, thành viên gia đình của họ và những người năm giữ vị trí quản lý chủ chốt. “N gười có liên quan” trong các giao dich có “xung đột lợi ích” được nêu trong các nguyên. tắc quản trị công ty của OECD như sau: “Khái riệm người liên quan phat có nỗi hàm dit rộng đề có thé bao hàm các loại giao dich tiềm dn kha năng hiện hữn lợi chong giao dich, không dé bị vô hiệu và có hiệu lực thi hành "2 Từ những phân tích trên, có thé đưa ra khái niệm về người có liên quan nhy sau: “Người cỏ liên quan” là cá nhân, tổ chức có mỗi quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với công ty trên cơ sở góp vốn, quan hệ quản lý nội bộ hoặc có quan hệ với người quản lf, người góp vẫn và được trao quyền quyết đình hoặc có khả năng chỉ phối tới việc xác lập giao địch Theo bộ luật dân sự 2015, Giao dich là hợp đồng hoặc hành vipháp Ij đơn phương làm phát sinh, thay đối, cham đứt quyền và nghĩa vụ dan sự Dù là hợp đông hay hành vi pháp ly đơn phương thi bản chat của van dé đều là việc người được ủy thác quân lý, sử dung tai sản của công ty phải có nghia vụ trung thành với lợi ích và tôi đa hóa lợi ích của công ty Do đó, công ty tham gia hợp đồng với người có liên quan hay thực hiện hành vi phép lý đơn phương thông qua hành vi ma người dei diện của mình đều là việc người được ủy thác sử dụng tai sản thuộc sở hữu của công ty nên từ phía công ty, cơ ché kiêm soát là nl nhau trong cả hợp đông và hành vi pháp ly đơn phương. Có nghiia là cơ chế kiểm soát giao dich là hop đồng hay hành vi pháp lý đơn phương là như nhau tir việc nhân điện giao dich, trình tự, thủ tục thông qua giao dich, áp dụng chê tai đối với người có hành vi vi pham.
Như vây, định ngiĩa về giao dich giữa công ty với người có liên quan được khái quát như sau: Giao dich giữa công ty với người có liền quan la giao dich được xác lập giữa công tị với người có liên quam của công tị - là bên được trao quyền quyết đinh hoặc có khả năng chỉ phối đến việc xác lập giao dich và hàm chứa yêu tổ xung đột lợi ich. Giao dich giữa “công ty với người có liên quan” là cách goi giao dich từ khía canh chủ thé. Mọi loại giao dich được ký kết giữa công ty với người có liên quan của công ty đều được goi là “giao dịch giữa công ty với người có liên quan”, bat luận có yêu tô trục lợi hay không. Tả chec bop túc và phat idm Binh w (2004) Các nguyen tic quin ti cùng ty ct CECE lùi vi của các điển ý Quy fd Liên quản trang Quin 25 Cổng 1; tang 8, [tray chp ¬gụy 3001/2024] lon //argveezd sxgifxffcalcergesah go varaaszsyriasiyl/#60)470) sốc Điến11( Bạ Dn+Teszv2014, sẽ 91/2015/G13, guy 2£ Sang] mem 2015 6 1.2 Những đặc điểm xác định người có liên quan trong công ty cỗ phần Thứ nhất, người liên quan có mối quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với công ty Cách ding thuật ngữ “người có liên quan” ở đây nhằm xác đính những chủ thể có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp dén công ty.
Quan hệ trực tiệp có thé kế đến. như những người quản lý, các thành viên, cô đông chi phối. Quan hệ gián tiép với công ty có thé ké dén những người thân thích của những người kế trên, các côngty mà những người này có phân von góp, các công ty mà người quan lý, thành viên, cô đông chi phối có phân vén gop. Bản thân những chủ thê được dé cap này có quan hệ trực tiếp với người có liên quan là người quản lý và các thành viên, cô đông chỉ phối.
Việc nhận điện người có liên quan có quan hệ gián tiếp với công ty được xác đính là phức tap trên thực tê. Thứ hai, người lien quan được trao quyền quyết định xác lập giao dich hoặc kha năng chỉphôi việc xác lập giao dich trong công ty Khả năng quyết định đến việc thiết lập giao dich khi những người liên quan năm trong nhóm người giữ chức danh quan lý hay còn gợi là người quan lý côngty. Những người nay có thé là thành viên hoặc cô đông của công ty hoặc được công ty thuê làm quan lý và chủ yếu ở đây muốn nhân mạnh người được thuê làm quản ly. Người quan lý công ty được trao quyền đại diện cho công ty xác lập các giao dich Trong giao dịch giữa công ty với chính bản thân họ nêu không có cơ chế kiểm soát thủ việc loi dung giao dich dé tư lợi cho minh rat dé xây ra.
Khả năng chỉ phối đến việc thiết lập giao dich nhằm chỉ các thành viên, cd đông năm giữ số phiêu biểu quyết đáng ké trong doanh nghiệp dé có thé tác động đến các quyết đính của doanh nghiệp. Trong việc xác định rõ “sự liên quan” thì mức cỗ phân hoặc vén góp ma cô đông hoặc thành viên năm giữ dé chỉ phôi các quyết đính quần lý cũng quan trọng. Khả năng tác đông đến việc thiết lập giao dich thé hiện ở những người có liên quan có quan hệ gián tiếp với công ty thông qua những người quản lý hoặc các thành viên, cô đông sở hữu phân vốn gớp, cô phân chỉ phôi. Bằng các môi quan hệ tình cảm, quan hệ công việc, các lợi ích kinh tê được san sé mà những người này tác đông đền người có liên quan có quan hệ trực tiếp với công ty dé xác lap giao dich có lợi cho mình mà có thể quên & lợi ích của công ty.2 Ảnh hưởng tiêu cực của giao dich với người có lien quan trong công ty cỗ phân.
Khi giao dịch với người có liên quan trong công ty cô phân trở thành giao dịch với mục dich tư lợi, tức là quyên va lợi ích của công ty đã bị xâm phạm. Có thé thay ngay những ảnh hưởng tiêu cực của giao dich với người có liên quan trong công ty cỗ phân thông qua việc phan tích những tác đông của giao dich qua các khía canh sau Thứ nhất, những nguy cơ xâm phạm. đến Wich công ty Một trong những đặc điểm của giao dịch với người có liên quan nhằm mục dich tư lợi là khi dién ra nó sẽ gây thiệt hại về quyền và lợi ich của công ty. Giao dịch sẽ kéo theo việc chuyên địch ngâm lợi ích của công ty cho các cá nhân Những giao dich nay gây ra thiệt hại về mat tai sản của công Khi các quyền loi trong công ty cô phân bị thu vén bởi một nhóm người thì những cô đông nhỏ sẽ tim cách rút lui khối công ty, còn những nha đầu tư nhö bên ngoài sé ngân ngại trước việc bỗ von để mua cô phiêu.
Bản thên công ty sẽ bị thiệt hại vì tải sản của công ty sẽ chảy dân. vào tii mét nhóm cỗ đông và mật & cơ hội phát triển von Thứ hai, những nguy cơ xâm phạm đến lợi ích các cỗ đông Với đặc điểm là hình thức công ty đối von điển hình, công ty cô phân là một cuộc chơi công bằng và bình đẳng của những người them gia. Tính bình đẳng của “cuộc chơi” thé hiện ở chỗ cô đông góp vốn nhiều thi hưởng lợi nhiều, thành viên gop vên ít thì hướng lợi ít. Mục đích của các cỗ đông khi góp vốn dé thành lập công ty là thông qua hoạt đông kinh doanh của công ty ho sẽ sử dung một cách hiệu.
quả nhật số vốn của mình Ho sở hữu và được hưởng lợi công ty tương ứng với phan vên gop của minh trong công ty, và duoc phân chia loi nhuận cũng như chịu nghia vụ về tài sẵn tương ứng với phân von đó.