Chương 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về kiểm soát chi đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn Ngân sách Nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng kiểm soát chi đầu tƣ xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Ba Vì Chương 4: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tƣ xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Ba Vì 4 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC 1. Tổng quan nghiên cứu Kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc đã đƣợc nhiều tác giả đề cập đến trong các nghiên cứu của mình, trong đó có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau: (1)Các nghiên cứu liên quan đến công tác kiểm soát chi đầu tƣ xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nƣớc. “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua KBNN”, luận văn thạc sĩ. Học viện Tài chính.
Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về nguồn vốn đầu tƣ XDCB và kiểm soát chi vốn đầu tƣ XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc, phân tích thực trạng kiếm soát chi vốn đầu tƣ XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc, đánh giá những mặt đƣợc và chƣa đƣợc của kiểm soát trong lĩnh vực này và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi vốn đầu tƣ XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc. Điểm nổi bật của luận văn này đã chỉ rõ các hạn chế trong công tác kiểm soát chi vốn đầu tƣ XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc: là tồn tại trong công tác phân bổ kế hoạch và chuyển vốn đầu tƣ XDCB, tồn tại trong quy trình kiểm soát, tồn tại về mẫu chứng từ kế toán, tồn tại trong công tác kế toán, quyết toán, tồn tại về chế độ thông tin báo cáo, tồn tại trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và trong tổ chức bộ máy quản lý. Nguyễn Thị Hiền (2011), “Hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB tại Kho bạc Nhà nước Hà Nội”, luận văn thạc sĩ. Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc Dân.
Luận văn đã phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tƣ XDCB tại Kho bạc Nhà nƣớc Hà Nội giai đoạn 2008-2010. Qua đó phân tích những kết quả đạt đƣợc, những mặt còn hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế để tìm ra giải pháp phù hợp. Điểm nổi bật của luận văn này là tác giả đã đƣa ra đặc thù công tác kiểm soát 5 z của KBNN Hà Nội là đơn vị duy nhất trong hệ thống sử dụng chƣơng trình tin học riêng. Chƣơng trình quản lý, kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ trên mạng diện rộng riêng do KBNN Hà Nội lập trình và triển khai áp dụng từ năm 2000.
Năm 2011 Kho bạc Nhà nƣớc Hà Nội đã xây dựng và đƣa vào hoạt động chƣơng trình quản lý vốn đầu tƣ XDCB liên ngành Kế hoạch & Đầu tƣ- Tài chính - Kho bạc Nhà nƣớc. Ngô Thành Linh (2014), “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua Kho bạc Nhà nước huyện Phú Lương tỉnh Thái Nguyên”, luận văn thạc sĩ. Trƣờng Đại học Kinh tế và quản trị kinh doanh. Tác giả đã phân tích rõ thực trạng kiểm soát chi đầu tƣ XDCB qua KBNN huyện Phú Lƣơng tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2010-2013.
Luận văn đã phân tích những thành công trong việc áp dụng quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ và đƣa ra những mặt hạn chế, tồn tại là: Trình độ cán bộ công chức còn hạn chế; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào kiểm soát, thanh toán chƣa hiệu quả, công tác kiểm tra và tự kiểm tra chƣa cao. Đồng thời đƣa ra các giải pháp để khắc phục những hạn chế đó. (2) Các nghiên cứu liên quan đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nƣớc. Đoàn Kim Khuyên(2012), “Hoàn thiện công tác thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Đà Nẵng”, luận văn thạc sĩ.
Tác giả đã đƣa ra các cơ sở lý luận về kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ XDCB qua Kho bạc Nhà nƣớc; Phân tích rõ thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ XDCB qua KBNN trong 2 năm 2009-2010 đã phân tích đƣợc điểm mạnh, điểm yếu của công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ XDCB tại KBNN Đà Nẵng, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém nhằm đƣa ra các giải pháp hoàn thiện những mặt còn hạn chế, yếu kém đó. Điểm hạn chế của luận văn là các giải pháp mà tác giả đƣa ra chƣa cụ thể, chƣa áp dụng thực tế vào Kho bạc. Dƣơng Thị Ánh Tiên (2012), “Tăng cường kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc tỉnh Quảng Ngãi”, luận văn thạc sĩ. Luận văn đã hệ thống hóa bổ sung nội dung lý luận cơ bản về đầu tƣ xây dựng cơ bản, chi đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc.
Thực trạng chi đầu tƣ xây dựng cơ bản của tỉnh 6 z Quảng Ngãi , phân tích một số dự án cụ thể từ đó nêu lên các ƣu điểm và hạn chế của công tác chi đầu tƣ xây dựng cơ bản của tỉnh Quãng Ngãi. Dựa vào kết quả đánh giá phân tích đƣa ra các định hƣớng và giải pháp của tỉnh Quãng Ngãi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho đầu tƣ xây dựng cơ bản , chống thất thoát , lãng phí và tham nhũng trong lĩnh vực xây dựng cơ bản của tỉnh Quãng Ngãi nói riêng và hoạt động chi đầ u tƣ XDCB từ NSNN của cả nƣớc nói chung. Nhìn chung, các nghiên cứu trên đều đã đề cập đến lý luận chung về kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc giai đoạn từ 2008-2013, chỉ ra đƣợc thực trạng và đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc. Tuy nhiên, chƣa có đề tài nào nghiên cứu công tác kiểm soát chi đầu tƣ XDXB từ ngân sách Nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Ba Vì giai đoạn 2011- 2014.
Vì vậy việc đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc Ba Vì giai đoạn 2011-2014 từ đó đánh giá kết quả đạt đƣợc và hạn chế còn tồn tại nhằm đƣa ra giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc Ba Vì là rất cần thiết. Cơ sở lý luận về kiểm soát chi đầu tƣ XDCB từ nguồn vốn NSNN qua Kho bạc nhà nƣớc 1. Vốn đầu tư XDCB từ NSNN 1. Khái niệm - Luật NSNN của Việt Nam đã đƣợc Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002 định nghĩa: Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ những khoản thu, chi của Nhà nƣớc trong dự toán đã đƣợc cơ quan có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nƣớc.
NSNN là một hệ thống thống nhất, bao gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách các cấp chính quyền địa phƣơng ( gọi chung là ngân sách địa phƣơng). - Vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc: là một bộ phận của quỹ Ngân sách Nhà nƣớc đƣợc bố trí cho đầu tƣ vào các công trình, dự án XDCB của Nhà nƣớc. Nguồn vốn này chủ yếu đƣợc sử dụng để đầu tƣ phát triển tài sản cố định trong 7 z nền kinh tế nhƣ đầu tƣ vào máy móc thiết bị, nhà xƣởng, kết cấu hạ tầng… Đây là hoạt động đầu tƣ phát triển, đầu tƣ cơ bản và chủ yếu có tính chất dài hạn. Đặc điểm vốn đầu tư XDCB thuộc Ngân sách Nhà nước - Vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc gắn với quản lý và sử dụng vốn về chi Ngân sách Nhà nƣớc cho đầu tƣ phát triển.
- Đƣợc sử dụng chủ yếu để đầu tƣ cho các công trình dự án không có khả năng thu hồi vốn và công trình hạ tầng theo đối tƣợng sử dụng theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nƣớc và các luật khác. - Nguồn hình thành vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc bao gồm cả nguồn bên trong và bên ngoài quốc gia. Nguồn bên trong quốc gia chủ yếu là từ thuế và các khoản thu khác của Ngân sách Nhà nƣớc nhƣ bán tài nguyên, cho thuê tài sản quốc gia, thu từ các hoạt động kinh doanh khác. Nguồn từ bên ngoài chủ yếu từ nguồn vay nƣớc ngoài, hỗ trợ phát triển chính thức ODA và một số nguồn khác.
- Chủ thể sử dụng nguồn vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc rất đa dạng, bao gồm tất cả các cơ quan Nhà nƣớc và các tổ chức nƣớc ngoài, nhƣng trong đó đối tƣợng sử dụng nguồn vốn này chủ yếu vẫn là các cơ quan Nhà nƣớc.Vai trò của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước Trong nền kinh tế quốc dân, vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN có vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó thể hiện: - Một là, các dự án đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn NSNN là những dự án chủ yếu nhằm xây dựng hệ thống, kết cấu hạ tầng vật chất, tạo điều kiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh. - Hai là, vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hình thành những ngành mới, tăng cƣờng chuyên môn hoá và phân công lao động xã hội. - Ba là, vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN có vai trò định hƣớng hoạt động đầu tƣ trong nền kinh tế.
8 z - Bốn là, vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN có vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội nhƣ xoá đói, giảm nghèo, phát triển vùng sâu, vùng xa. - Năm là, các dự án đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn NSNN tác động đến tổng cung, tổng cầu của nền kinh tế. - Sáu là, các dự án đầu tƣ XDCB bằng nguồn vốn NSNN có tác động hai mặt đến sự ổn định kinh tế. Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước Vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN là khoản vốn ngân sách đƣợc Nhà nƣớc dành cho đầu tƣ xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn và các khoản chi đầu tƣ khác theo quy định các cấp ngân sách.