phần mở đầu, kết luận, bảng biểu và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được kết cấu gồm 4 chương: CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC. CHƢƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 3 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHIĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC VIỆT NAM. CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC VIỆT NAM.
4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢNTẠI KHO BẠC NHÀ NƢỚC 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Kiểm soát chi nguồn vốn đầu tư XDCB tại KBNN là một trong những hoạt động cơ bản, mũi nhọn của ngành, do vậy trong thời gian qua có rất nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến kiểm soát chi nguồn vốn đầu tư XDCB tại Kho bạc Nhà nước. Để phục vụ cho nghiên cứu đề tài luận văn của mình, tác giả đã tìm hiểu, nghiên cứu về các đề tài trước đó để tham khảo, rút kinh nghiệm. Cụ thể như sau: Đề tài “Tăng cường kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Phú Thọ” của tác giả Lê Chu Khiêm năm 2016.Tác giả vận dụng tổng hợp phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp thống kê kết hợp phương pháp khái quát hóa, tiếp cận hệ thống, mô hình hóa, sơ đồ bảng biểu, các kiến thức kinh tế ngành thuộc lĩnh vực đầu tư XDCB và các quy định hiện hành của Nhà nước, của các ngành có liên quan đến kiểm soát chi đầu tư XDCB làm cơ sở phương pháp luận cho việc nghiên cứu tổng hợp và phân tích.
Đề tài nghiên cứu công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Phú Thọ, phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề liên quan đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Phú Thọ(gồm 8 đơn vị KBNN trực thuộc) trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2015. Trên cơ sở các lý luận về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN để phân tích thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại Kho bạc Phú Thọ và hệ thống KBNN nói chung nhằm làm rõ những mặt tích cực, hạn chế chủ yếu, xác định nguyên nhân gây ra hạn chế đó. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN tỉnh Phú Thọ. Đề tài “Nâng cao hiệu quả kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội nhằm hạn chế nợ đọng XDCB” của tác giả Lê Thị Hòa năm 2014.
Tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và các phương pháp khác như: Thống kê, tổng 5 hợp, phân tích nhằm đưa ra các căn cứ, số liệu minh họa cho các luận điểm.Luận văn nghiên cứu những vấn đề cơ bản trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN qua KBNN Hà Nội và tình hình nợ đọng XDCB trên địa bàn Thành phố Hà Nội, với số liệu thực trạng của giai đoạn 2012-2014 và đề xuất giải pháp, kiến nghị giải quyết.Trên cơ sở đánh giá thực trạng, làm rõ những kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Hà Nội, luận văn đãđề xuất một số giải pháp chủ yếu có tính khả thi góp phần thực hiện tốt hơn công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Hà Nội nhằm hạn chế nợ đọng XDCB trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo. Tác giả Phạm Thị Lan với nghiên cứu đề tài “Quy trình quản lý, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, vốn chương trình mục tiêu, vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư” năm 2008.Đề tài nghiên cứu những chương trình tin học ứng dụng trong hoạt động kiểm soát thanh toán vốn đầu tư như: Chương trình ĐTKB/OAR, ĐTKB/LAN đã hoàn thành quy định tạm thời về Quản lý, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư trên hệ thống mạng máy tính. Tuy nhiên trước những thay đổi liên tục của nghiệp vụ, yêu cầu ngày càng cao trong việc tra cứu, cung cấp thông tin phục vụ công tác điều hành, và sự biến đổi nhanh chóng về công nghệ, các chương trình trên đã bộc lộ nhiều khiếm khuyết cần phải được khắc phục. Đề tài đưa ra các giải pháp xây dựng Quy trình quản lý kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB, vốn Chương trình mục tiêu, vốn sự nghiệp.
Ngoài ra, tác giả đã tham khảo và cập nhật thông tin trên Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia có rất nhiều bài viết đề cập đến kiểm soát chi đầu tư XDCB, ví dụ như “Một số giải pháp tăng cường quản lý tạm ứng và thu hồi tạm ứng trong công tác kiểm soát thanh toán các dự án đầu tư sử dụng vốn NSNN tại KBNN Việt Nam”, tác giả Trương Thị Tuấn Linh, 2014 (Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 144, trang 18-19); “Nâng cao hiệu quả kiểm soát và giải ngân vốn đầu tư” tác giả Lâm Hồng Cường, 2014 (Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 150, trang 16-18); “Bàn về giải quyết nợ đọng xây dựng cơ bản tại Thành phố Hà Nội” tác giả 6 PGS.TS Lê Hùng Sơn và CN Lê Thị Hòa (Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 150, trang 22-24). Nhìn chung các tài liệu trên đã phân tích những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB ở nhiều góc độ, phạm vi khác nhau và đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại KBNN. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khi cơ chế chính sách của Đảng và Nhà nước theo chiến lược phát triển kinh tế- xã hội qua từng thời kỳ được liên tục đổi mới, hoàn thiện theo định hướng, vì vậy cần phải liên tục nghiên cứu cải cách công tác kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB để phù hợp yêu cầu trong tình hình mới. Mặt khác việc dự án TABMIS sau khi triển khai toàn quốc đã giúp cho Bộ Tài chính và cơ quan KBNN các cấp thực hiện nhiệm vụ dễ dàng hơn, hiệu quả hơn khi bám sát được các nội dung chỉ đạo, điều hành KT - XH, qua đó góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ tài chính, NSNN, thực hiện cải cách tài chính công theo hướng công khai, minh bạch, phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế.
Cùng theo đó việc tổ chức triển khai quản lý, kiểm soát cam kết chi NSNN tại KBNN Việt Nam từ tháng 6/2013 là một sự kiện nổi bật của ngành Tài chính trong năm 2013. Việc thực hiện cam kết chi là bước cải cách thể hiện sự “giao ước” giữa Nhà nước với khách hàng thông qua việc dành một khoản tiền để thanh toán cho nhà cung cấp theo cam kết, nhằm tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý NSNN và hạn chế nợ đọng trong khu vực tài chính công. Vai trò và trách nhiệm chính trong quản lý cam kết chi NSNN là các đơn vị, chủ đầu tư có sử dụng NSNN và cơ quan Kho bạc Nhà nước Việt Nam. Để tiếp tục nghiên cứu vấn đề cấp thiết này, tác giả đã kế thừa và phát huy có chọn lọc các lý thuyết nghiên cứu của các tác giả trước đó để làm rõ hơn một số vấn đề về công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB.
- Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận về chi đầu tư XDCB và kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Việt Nam. 7 - Trên cơ sở đánh giá thực trạng, làm rõ những kết quả đạt được trong thời gian qua đồng thời chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Việt Nam, luận văn đã đề xuất một số giải pháp có tính khả thi và phù hợp góp phần hoàn thiện văn bản pháp lý và tăng cường công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB tại KBNN Việt Nam, tránh lãng phí nguồn vốn NSNN trong giai đoạn hiện nay và trong những năm tiếp theo. Cơ sở lý luận về kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc 1. Các khái niệm, vai trò kiểm soát chi vốn đầu tƣ XDCB.
Một số khái niệm. - Ngân sách Nhà nước: Là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (Luật Ngân sách Nhà nước Việt Nam, 2015) Ngân sách Nhà nước bao gồm hai cấp: Trung ương và địa phương. Quan hệ giữa hai cấp này được thực hiện theo nguyên tắc chủ yếu là phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể; thực hiện bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để bảo đảm sự cân bằng, phát triển cân đối và thực hiện được nhiệm vụ của các vùng, các địa phương.Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước có hai nội dung lớn là thu ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước, Nhà nước thông qua thu ngân sách để tạo lập quỹ tài chính – tiền tệ của mình. Nguồn thu chủ yếu của NSNN là thuế.
Chi ngân sách nhà nước được hiểu là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách theo những nguyên tắc nhất định nhằm thực hiện những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước. Nội dung chi NSNN rất phong phú và được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau tuỳ theo yêu cầu nghiên cứu và quản lý. - Kiểm soát chi NSNN: Là toàn bộ các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo tính tuân thủ các cơ chế chính sách, quy định của Nhà nước của các đối tượng, chủ thể khi tham gia chu 8 trình chi NSNN. Thông qua kiểm soát thanh toán chi, Nhà nước thực hiện điều chỉnh, uốn nắn hoạt động của các đơn vị, nhằm đảm bảo quá trình chi NSNN luôn đảm bảo đúng mục đích, đúng yêu cầu và đạt được các mục tiêu kinh tế, xã hội đã đề ra.
