Luận văn thạc sĩ về việc kích thích hứng thú học tiếng Pháp cho học sinh lớp 1 bằng trò chơi

Luận văn thạc sĩ phân tích stimulation de la motivation dapprentissage du français chez les élèves de cp par le jeu kích thích, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Trần Thị Hằng
• Người hướng dẫn: Prof. Nguyễn Ngọc Lưu Ly
• Trường học: Université Nationale de Hà Nội
• Chuyên ngành: Didactique du Français Langue Étrangère
• Đề tài: Kích Thích Hứng Thú Học Tiếng Pháp Cho Học Sinh Lớp Một Qua Trò Chơi
• Loại tài liệu: mémoire de master
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ATTESTATION SUR L’HONNEUR
• ENGAGEMENTS
• REMERCIEMENTS
• TABLE DE MATIÈRES
• INTRODUCTION
• 0.1. Formulation de la problématique
• 0.2. Questions et hypothèses de recherche
• 0.3. Méthodologie de recherche
• 0.4. Population et échantillon de recherche
• 0.5. Structure du mémoire
• 1. CHƯƠNG 1: CADRE THÉORIQUE
• 1.1. Motivation
• 1.1.1. Histoire du concept de la motivation
• 2. CHƯƠNG 2: MÉTHODOLOGIE DE RECHERCHE ET ANALYSE
• 3. CHƯƠNG 3: PROPOSITIONS MÉTHODOLOGIQUES
• ANNEXE 4
• ANNEXE 5

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài viết này tập trung vào việc kích thích hứng thú học tiếng Pháp cho học sinh lớp 1 thông qua trò chơi. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc học ngoại ngữ trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Hứng thú học tiếng Pháp không chỉ giúp trẻ em phát triển ngôn ngữ mà còn mở rộng hiểu biết văn hóa. Việc sử dụng trò chơi học tiếng Pháp trong giảng dạy đã được chứng minh là một phương pháp hiệu quả để thu hút sự chú ý của học sinh. Trò chơi không chỉ tạo ra một môi trường học tập vui vẻ mà còn giúp trẻ em ghi nhớ từ vựng và cấu trúc ngữ pháp một cách tự nhiên.

1.1. Tầm quan trọng của việc học tiếng Pháp

Tiếng Pháp là một trong những ngôn ngữ phổ biến trên thế giới. Việc học tiếng Pháp từ sớm giúp trẻ em phát triển khả năng ngôn ngữ và tư duy. Giáo dục tiếng Pháp tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, đặc biệt là trong các lớp học song ngữ. Học sinh không chỉ học ngôn ngữ mà còn tiếp cận với văn hóa Pháp, điều này rất quan trọng trong việc hình thành nhân cách và tư duy toàn cầu cho trẻ em.

II. Phương pháp dạy tiếng Pháp qua trò chơi

Việc áp dụng trò chơi giáo dục trong giảng dạy tiếng Pháp cho học sinh lớp 1 là một phương pháp sáng tạo và hiệu quả. Kích thích hứng thú học tập thông qua trò chơi giúp trẻ em cảm thấy thoải mái và tự tin hơn khi sử dụng ngôn ngữ. Các trò chơi như đố vui, trò chơi ghép hình từ vựng, hay các hoạt động nhóm không chỉ giúp trẻ em học từ mới mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp. Hoạt động học tập này khuyến khích sự tương tác giữa các học sinh, từ đó tạo ra một môi trường học tập tích cực.

2.1. Các loại trò chơi phù hợp

Có nhiều loại trò chơi giáo dục có thể áp dụng trong lớp học tiếng Pháp. Ví dụ, trò chơi ghép từ, trò chơi tìm kiếm từ, hay các trò chơi vận động kết hợp với ngôn ngữ. Những trò chơi này không chỉ giúp trẻ em học từ vựng mà còn phát triển khả năng tư duy và sáng tạo. Việc lựa chọn trò chơi phù hợp với độ tuổi và trình độ của học sinh là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả học tập.

III. Đánh giá hiệu quả của trò chơi trong việc học tiếng Pháp

Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng trò chơi học tiếng Pháp có tác động tích cực đến hứng thú học tập của học sinh. Các em không chỉ học hỏi một cách tự nhiên mà còn cảm thấy vui vẻ và thoải mái hơn trong quá trình học. Giáo viên tiếng Pháp cần thường xuyên đánh giá hiệu quả của các trò chơi để điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy và học mà còn tạo ra một môi trường học tập thân thiện và hiệu quả.

3.1. Kết quả nghiên cứu

Kết quả từ các cuộc khảo sát cho thấy rằng học sinh tham gia vào các hoạt động học tập qua trò chơi có sự tiến bộ rõ rệt trong việc sử dụng ngôn ngữ. Các em không chỉ ghi nhớ từ vựng tốt hơn mà còn tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Pháp. Điều này chứng tỏ rằng trò chơi giáo dục là một công cụ hữu ích trong việc kích thích hứng thú học tiếng Pháp cho học sinh lớp 1.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, nhu cầu về năng lực ngoại ngữ ngày càng tăng cao, đặc biệt là việc học song ngữ và đa ngữ được xem là lợi thế quan trọng. Tại Việt Nam, chương trình lớp song ngữ Việt - Pháp đã được triển khai từ năm 1994 và tiếp tục phát triển, thu hút khoảng 300 học sinh mỗi năm tại Hà Nội ở bảy trường tiểu học. Mặc dù tiếng Anh vẫn là lựa chọn hàng đầu, tiếng Pháp được đánh giá cao nhờ giá trị văn hóa và cơ hội học tập tại các quốc gia nói tiếng Pháp. Tuy nhiên, học sinh lớp một tiểu học, vốn chưa biết đọc viết tiếng mẹ đẻ, gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu tiếng Pháp như một ngoại ngữ mới. Việc duy trì hứng thú và động lực học tập là thách thức lớn, đặc biệt khi các em ít có cơ hội thực hành tiếng Pháp ngoài nhà trường.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát và đánh giá hiệu quả của việc sử dụng trò chơi như một công cụ kích thích động lực học tiếng Pháp cho học sinh lớp một tại Trường Tiểu học Phú Thượng, Hà Nội. Nghiên cứu tập trung vào việc áp dụng các trò chơi phù hợp với chương trình song ngữ trong năm học 2013-2014, nhằm tăng cường sự tham gia, tập trung và khả năng ghi nhớ của học sinh. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 40 học sinh lớp 1A4, được chia thành hai nhóm để so sánh phương pháp dạy truyền thống và phương pháp tích hợp trò chơi.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động tích cực của trò chơi đối với động lực học tập, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Pháp tại bậc tiểu học song ngữ, đồng thời hỗ trợ giáo viên trong việc lựa chọn và thiết kế hoạt động phù hợp nhằm phát huy tối đa tiềm năng của học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết động lực học tập và lý thuyết về vai trò của trò chơi trong giáo dục. Theo VIAUD Rolland, động lực học tập là một hiện tượng phức tạp, bao gồm các yếu tố nội tại và ngoại tại, ảnh hưởng đến sự lựa chọn, hướng đi, cường độ và sự kiên trì trong học tập. Mô hình động lực của ông nhấn mạnh ba nhận thức quan trọng của học sinh: giá trị của hoạt động, năng lực bản thân và khả năng kiểm soát quá trình học tập. Động lực được biểu hiện qua sự tham gia nhận thức và sự kiên trì trong hoạt động học tập.

Về trò chơi, dựa trên quan điểm của HUIZINGA và PIAGET, trò chơi không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là phương tiện phát triển nhận thức, xã hội và cảm xúc của trẻ. Trò chơi được phân loại thành trò chơi vận động, trò chơi biểu tượng và trò chơi có quy tắc, mỗi loại phù hợp với các giai đoạn phát triển khác nhau của trẻ. Trong bối cảnh dạy học ngoại ngữ, trò chơi được xem là công cụ giúp tạo môi trường học tập tích cực, kích thích sự tương tác và phát triển kỹ năng ngôn ngữ.

Ba khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu gồm: động lực học tập (motivation), trò chơi giáo dục (educational games), và sự tham gia tích cực của học sinh (active engagement). Nghiên cứu cũng tham khảo mô hình nghiên cứu hành động (research-action) nhằm kết hợp giữa thực hành và lý thuyết trong quá trình cải tiến phương pháp giảng dạy.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động với mục tiêu vừa can thiệp vừa thu thập dữ liệu để đánh giá hiệu quả của việc áp dụng trò chơi trong dạy tiếng Pháp. Dữ liệu được thu thập từ 40 học sinh lớp 1A4 tại Trường Tiểu học Phú Thượng, Hà Nội, trong năm học 2013-2014. Học sinh được chia thành hai nhóm đồng nhất về trình độ và đặc điểm tâm lý: nhóm 1 học theo phương pháp truyền thống, nhóm 2 học kết hợp trò chơi.

Nguồn dữ liệu bao gồm: quan sát có cấu trúc các buổi học, bảng câu hỏi khảo sát phụ huynh, phỏng vấn không chính thức với học sinh, và kết quả các bài kiểm tra kiến thức. Các công cụ thu thập dữ liệu được thiết kế nhằm đánh giá mức độ tham gia, sự tập trung, thái độ và kết quả học tập của học sinh.

Phân tích dữ liệu chủ yếu theo phương pháp mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm các biểu hiện động lực và kết quả học tập giữa hai nhóm. Quá trình nghiên cứu diễn ra theo bốn giai đoạn: khảo sát tình hình ban đầu, thiết kế và thử nghiệm trò chơi phù hợp, triển khai áp dụng trong lớp học, và đánh giá kết quả qua các bài kiểm tra và quan sát hành vi học sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng cường động lực học tập qua trò chơi: Sau tám buổi học có áp dụng trò chơi, nhóm học sinh sử dụng trò chơi có tỷ lệ học sinh tích cực tham gia lên đến 85%, trong khi nhóm học truyền thống chỉ đạt khoảng 55%. Số học sinh thể hiện thái độ không quan tâm giảm từ 30% xuống còn 10% trong nhóm có trò chơi.

2. Cải thiện khả năng ghi nhớ và sử dụng ngôn ngữ: Kết quả các bài kiểm tra sau mỗi buổi học cho thấy nhóm có áp dụng trò chơi đạt điểm trung bình cao hơn nhóm đối chứng khoảng 20%. Ví dụ, trong bài kiểm tra về cấu trúc câu "J’aime + N", nhóm trò chơi đạt 90% học sinh trả lời đúng, nhóm truyền thống chỉ đạt 70%.

3. Tăng sự tương tác và giao tiếp: Quan sát cho thấy học sinh trong nhóm trò chơi có nhiều lượt phát biểu và tương tác với giáo viên, bạn bè hơn 40% so với nhóm không sử dụng trò chơi. Các trò chơi như "Jeu de loto" và "Jeu de mémoire" giúp học sinh luyện tập phát âm và từ vựng trong môi trường vui vẻ, giảm bớt áp lực học tập.

4. Phản hồi tích cực từ phụ huynh và học sinh: 83,3% phụ huynh cho biết họ nhận thấy con em mình hứng thú hơn với tiếng Pháp sau khi áp dụng trò chơi. 62,5% học sinh khẳng định yêu thích môn học hơn, đặc biệt là các hoạt động chơi đùa kết hợp học tập.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự cải thiện động lực và kết quả học tập được lý giải là do trò chơi tạo ra môi trường học tập tích cực, kích thích sự tò mò và hứng thú của học sinh. Việc kết hợp giữa học và chơi giúp các em cảm thấy việc học tiếng Pháp không còn là gánh nặng mà trở thành hoạt động hấp dẫn, từ đó tăng cường sự tập trung và kiên trì.

So sánh với các nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục ngôn ngữ, kết quả này phù hợp với quan điểm của các nhà nghiên cứu như SILVA Haydée, nhấn mạnh vai trò của trò chơi trong việc tạo điều kiện cho học sinh giao tiếp và phát triển kỹ năng ngôn ngữ. Mô hình động lực của VIAUD Rolland cũng được minh chứng khi trò chơi giúp nâng cao nhận thức về giá trị hoạt động, năng lực bản thân và khả năng kiểm soát quá trình học tập của học sinh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ học sinh tích cực, trung lập và không tích cực giữa hai nhóm, cũng như bảng điểm trung bình các bài kiểm tra theo từng buổi học. Những biểu đồ này minh họa rõ ràng sự khác biệt về hiệu quả giữa phương pháp truyền thống và phương pháp tích hợp trò chơi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tích hợp trò chơi vào chương trình giảng dạy: Giáo viên cần chủ động lựa chọn và thiết kế các trò chơi phù hợp với nội dung chương trình song ngữ, nhằm tăng cường sự hứng thú và động lực học tập của học sinh. Mục tiêu đạt được là tăng tỷ lệ học sinh tích cực tham gia lên trên 80% trong vòng một học kỳ.

2. Đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học qua trò chơi: Các cơ sở đào tạo và trường học nên tổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng sử dụng trò chơi trong giảng dạy tiếng Pháp, giúp giáo viên nâng cao năng lực sư phạm và sáng tạo trong lớp học. Thời gian triển khai trong vòng 6 tháng.

3. Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh: Phụ huynh cần được thông tin và hướng dẫn cách hỗ trợ con em học tiếng Pháp tại nhà qua các hoạt động vui chơi, nhằm duy trì động lực học tập liên tục. Nhà trường nên tổ chức các buổi họp phụ huynh định kỳ để trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm.

4. Xây dựng bộ tài liệu trò chơi đa dạng và linh hoạt: Cần phát triển các bộ trò chơi phong phú, phù hợp với từng chủ đề và kỹ năng ngôn ngữ, đồng thời có thể điều chỉnh theo đặc điểm tâm lý và trình độ của học sinh. Mục tiêu hoàn thiện bộ tài liệu trong vòng một năm để phục vụ rộng rãi cho các lớp song ngữ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Pháp tiểu học: Nghiên cứu cung cấp các phương pháp và công cụ thực tiễn giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy, đặc biệt trong việc duy trì động lực học tập của học sinh lớp một.

2. Nhà quản lý giáo dục: Các cán bộ quản lý có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách đào tạo giáo viên và phát triển chương trình song ngữ phù hợp với đặc điểm học sinh tiểu học.

3. Phụ huynh học sinh: Luận văn giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về vai trò của trò chơi trong việc học tiếng Pháp, từ đó phối hợp hiệu quả với nhà trường trong việc hỗ trợ con em học tập.

4. Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Didactique du Français Langue Étrangère: Tài liệu là nguồn tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu hành động và ứng dụng trò chơi trong dạy học ngôn ngữ, góp phần phát triển lý thuyết và thực tiễn trong lĩnh vực này.

Câu hỏi thường gặp

1. Trò chơi có thực sự giúp tăng động lực học tiếng Pháp cho học sinh lớp một không?
   Có, nghiên cứu cho thấy nhóm học sinh được áp dụng trò chơi có tỷ lệ tham gia tích cực lên đến 85%, cao hơn đáng kể so với nhóm học truyền thống. Trò chơi tạo môi trường học tập vui vẻ, kích thích sự tò mò và hứng thú của trẻ.

2. Loại trò chơi nào phù hợp nhất cho học sinh tiểu học học tiếng Pháp?
   Các trò chơi như "Jeu de loto", "Jeu de mémoire", "Jacques a dit" được đánh giá cao vì giúp luyện tập từ vựng, phát âm và cấu trúc câu một cách tự nhiên và sinh động, phù hợp với tâm lý và khả năng của học sinh lớp một.

3. Làm thế nào để giáo viên có thể thiết kế trò chơi phù hợp với chương trình học?
   Giáo viên cần dựa trên nội dung bài học, đặc điểm tâm lý học sinh và điều kiện lớp học để lựa chọn hoặc sáng tạo trò chơi. Việc tham gia các khóa đào tạo chuyên môn và trao đổi kinh nghiệm cũng rất hữu ích.

4. Phụ huynh có thể hỗ trợ con học tiếng Pháp qua trò chơi như thế nào?
   Phụ huynh có thể cùng con chơi các trò chơi đơn giản liên quan đến từ vựng hoặc câu giao tiếp, khuyến khích con sử dụng tiếng Pháp trong các tình huống hàng ngày, tạo môi trường thân thiện và khích lệ sự tự tin của trẻ.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các môn học khác không?
   Có, nguyên tắc sử dụng trò chơi để kích thích động lực và tăng cường sự tham gia của học sinh có thể áp dụng rộng rãi trong nhiều môn học khác, đặc biệt là các môn đòi hỏi sự tương tác và thực hành như tiếng Anh, toán học hay khoa học.

Kết luận

• Trò chơi là công cụ hiệu quả giúp kích thích động lực học tiếng Pháp cho học sinh lớp một, tăng cường sự tham gia và cải thiện kết quả học tập.
• Việc áp dụng trò chơi phù hợp với chương trình song ngữ và đặc điểm tâm lý học sinh tạo môi trường học tập tích cực, giảm bớt áp lực và nhàm chán.
• Nghiên cứu hành động cho thấy sự cần thiết của việc đào tạo giáo viên và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh trong việc triển khai phương pháp này.
• Các kết quả thực nghiệm cung cấp cơ sở khoa học để phát triển các tài liệu và chính sách giáo dục nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Pháp tại tiểu học.
• Bước tiếp theo là mở rộng áp dụng phương pháp trò chơi trong các lớp học khác và môn học khác, đồng thời hoàn thiện bộ tài liệu trò chơi đa dạng, linh hoạt phục vụ giáo viên và học sinh.

Hãy áp dụng ngay các phương pháp trò chơi trong lớp học để tạo nên sự khác biệt tích cực trong quá trình học tiếng Pháp của học sinh!

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE ***************** TRẦN THỊ HẰNG STIMULATION DE LA MOTIVATION D’APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS CHEZ LES ÉLÈVES DE CP PAR LE JEU KÍCH THÍCH HỨNG THÚ HỌC TIẾNG PHÁP CHO HỌC SINH LỚP MỘT BẰNG TRÒ CHƠI MÉMOIRE DE MASTER Spécialité: Didactique du Français Langue Étrangère Code: 60140111 Hanoï, 2014 z UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE ***************** TRẦN THỊ HẰNG STIMULATION DE LA MOTIVATION D’APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS CHEZ LES ÉLÈVES DE CP PAR LE JEU KÍCH THÍCH HỨNG THÚ HỌC TIẾNG PHÁP CHO HỌC SINH LỚP MỘT BẰNG TRÒ CHƠI MÉMOIRE DE MASTER Spécialité: Didactique du Français Langue Étrangère Code: 60140111 Directrice: Prof. Nguyễn Ngọc Lưu Ly Hanoï, 2014 z ATTESTATION SUR L’HONNEUR J’atteste sur l’honneur que ce mémoire a été réalisé par moi-même et que les données et les résultats qui y sont présentés sont exacts et n’ont jamais été publiés ailleurs. Hanoï, le novembre 2014 Trần Thị Hằng i z ENGAGEMENTS Je, soussignée, TRẦN Thị Hằng, candidate au Master de la méthodologie de l’enseignement, m’engage à respecter le règlement de l’Université concernant la possession et l’utilisation du mémoire déposé à la bibliothèque universitaire. Dans ces conditions, j’accepte que l’original de mon mémoire puisse être utilisé dans le cadre de la recherche suivant les conditions de prêt, de conservation ou de reproduction de la bibliothèque.

Trần Thị Hằng ii z REMERCIEMENTS Je tiens à exprimer tous mes sincères remerciements à Madame le Professeur associé. Docteur Nguyễn Ngọc Lưu Ly, professeur du Département de Langue et de Civilisation Françaises, pour son acceptation de diriger ce mémoire, pour sa gentillesse, son dévouement et ses conseils précieux durant l’élaboration de ce travail de recherche. J’adresse également mes sincères remerciements aux professeurs du Département des études postuniversitaires, Université des Langues et des Études internationales, Université Nationale de Hanoi qui m’ont beaucoup encouragée et aidée pendant mes études ainsi que dans la réalisation de ce mémoire. Mes remerciements vont également à tous mes élèves de la classe 1A4 (année scolaire 2013-2014) de l’école primaire Phu Thuong qui ont rendu ce mémoire possible en acceptant de participer aux séances d’expérimentation et aux enquêtes.

Je remercie mes collègues, les parents d’élèves pour leur collaboration et leurs soutiens. Je voudrais aussi remercier mes professeurs, mes amis et ma famille pour leur encouragement sans lequel je n’aurais pas pu mener à bien ce mémoire. iii z TABLE DE MATIÈRES INTRODUCTION. Formulation de la problématique.

Questions et hypothèses de recherche. Méthodologie de recherche. Structure du mémoire. Histoire du concept de la motivation.

Définition de la motivation en contexte scolaire. Facteurs externes d’influence sur la motivation de l’élève. Manifestations de la motivation. Conditions motivationnelles à remplir.

Histoire de la notion de jeu. Définition du jeu. Caractères propres aux jeux des enfants. Différentes formes de jeu dans la classe de langue.

Intérêt du jeu dans l'apprentissage des langues étrangères à l'école primaire. Stimulation de la motivation d’apprentissage des langues étrangères à l’école primaire par le jeu. STIMULATION DE LA MOTIVATION D’APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS PAR LE JEU CHEZ LES ÉLÈVES DE CP À L’ÉCOLE PRIMAIRE PHU THUONG – HANOÏ. Contexte de recueil de données.

Contexte sociolinguistique du français au Vietnam. Collection des données. Méthodes de collecte des données. Méthodes d’analyse des données.

Observation de terrain et analyse des résultats de l’intervention. Participants de l’intervention. Présentation des situations pédagogiques expérimentées. Intervention du jeu dans l’apprentissage de toute la classe.

Synthèse des résultats. Efficacité des jeux sur la motivation d’apprentissage du français. Usage des jeux dans la classe de français langue étrangère. PROPOSITIONS MÉTHODOLOGIQUES DES JEUX POUR L’APPRENTISSAGE DU FRANÇAIS CHEZ LES ÉLÈVES DE CP DU PRIMAIRE.

Préparation de l’enseignant de français. Avant le jeu. Pendant le jeu. Après le jeu.

Types de jeux s’adaptant au programme bilingue de la CP. Jeux travaillant la prononciation. Jeux travaillant le lexique. Jeux travaillant la structure grammaticale .VII ANNEXE 4…………………………………………………………………IX ANNEXE 5…………………………………………………………………X v z INTRODUCTION A l’ère moderne, la mondialisation engendre des besoins croissants concernant les compétences en langues étrangères.

Le bilinguisme et le plurilinguisme constituent un atout considérable dans ce contexte. C’est la raison pour laquelle un enseignement bilingue précoce est largement dispensé et devient de plus en plus répandu. Au Vietnam, les classes bilingues de vietnamien et de français ont été mises en place la première fois en 1994. Jusqu’à maintenant, ce programme a obtenu de bons résultats et continue de se développer même si l’anglais reste le premier choix.

Chaque année, à Hanoi, environ 300 enfants entrent dans les classes bilingues de sept écoles primaires réparties dans toute la ville. Bien que l’anglais soit considéré comme une langue internationale, le français dans l’enseignement bilingue précoce est apprécié pour sa culture ainsi que pour la possibilité de poursuivre des études supérieures en France. En effet, on a constaté que chez les enfants, l’éducation bilingue favorise le développement des facultés de la mémorisation, de la communication, de l’écoute et du respect des autres ainsi que la capacité de résoudre les problèmes pour éviter les malentendus à travers la découverte d’autres cultures. Elle développe le désir de connaître et l’envie d’apprendre.

Elle favorise aussi l’acquisition des compétences disciplinaires. Une acquisition précoce d’une seconde langue aboutit à une plus grande maîtrise de la langue maternelle par une activation intellectuelle plus grande et par des comparaisons linguistiques entre deux langues. De plus, elle facilite l’apprentissage d’autres langues. Pour tous les avantages cités ci-dessus, plusieurs parents inscrivent leur enfant dans les classes bilingues.

Pourtant, ces jeunes élèves ne savent pas encore lire et écrire en vietnamien et ils rencontrent autant d’avantages que de difficultés en apprenant le français. La première année de l’école primaire joue un rôle très important dans l’apprentissage du français langue étrangère. Si les enfants acquièrent naturellement le français, s’ils trouvent un intérêt réel dans l’apprentissage du français, ils poursuivent ce 1 z programme. Alors, hors des activités linguistiques proposées dans les manuels, l’enseignant recourt aux jeux et aux activités ludiques pour réactiver les intérêts de l’apprentissage du français chez les élèves.

Le jeu, activité naturelle des enfants est un outil pédagogique efficace pour l’enseignement des langues à l’école primaire. Il facilite la compréhension et la mémorisation de la langue. Permettant d’associer le “dire” et le “faire”, il rend l’enfant acteur de ses propres apprentissages. Formulation de la problématique En tant qu’enseignante de français de l’école primaire de Phu Thuong, nous avons aperçu que les enfants ont des atouts en compréhension orale et en expression orale grâce à la plasticité des organes phonatoires et à l’absence d’inhibition devant l’expression orale.

Cependant, les activités linguistiques n’attirent pas beaucoup l’attention et la concentration de ces apprenants. Cela empêche parfois les élèves de mémoriser ce qu’ils ont appris en classe. De plus, ils n’ont pas beaucoup d’occasions pour pratiquer le français hors de l’école et ils rencontrent rarement des situations quotidiennes en français, donc, l’acquisition et la mémorisation des mots, des énoncés français ne sont pas faciles pour eux. C’est la raison pour laquelle nous intégrons les activités ludiques dans les cours de français en première année.

Nous trouvons que ces activités peuvent constituer d’excellents supports pédagogiques, à condition toutefois de faire l’objet d’une réflexion préalable à leur utilisation. Elles rendent l’apprentissage attrayant et motivant et sont accueillies favorablement par les petits enfants. Néanmoins, ces activités nous apportent de bons résultats seulement quand nous prenons en considération la psychologie des enfants et la condition de l’enseignement. Ces constats nous poussent à mener cette recherche intitulée « Stimulation de la motivation d’apprentissage du français chez les élèves de CP par le jeu ».

En quoi cette recherche est-elle pertinente ? Au niveau de la théorie, le jeu a été l’objet d’étude de nombreux chercheurs dans de multiples domaines (psychologie, éthologie, sociologie, philosophie…). 2 z L’importance du jeu n’est plus à démontrer : depuis une cinquantaine d’années, une série d’ouvrages ont mis en relief ses différents aspects. D’abord, quant à sa signification dans les domaines social, anthropologique et culturel : HUIZINGA montre comment le jeu « acculture, socialise en enseignant la dialectique de la liberté et des règles, des conventions librement acceptées ». De même, éducateurs et psychologues se sont penchés sur la valeur éducative des activités ludiques : CHATEAU.

J décrit les jeux de la cour et de la récréation, et classe les jeux en fonction du développement des différentes facultés. propose une classification des jeux parallèlement de la chronologie génétique des stades du développement de l’intelligence. De la pertinence pratique, le jeu est considéré comme un outil pédagogique efficace dans l’enseignement des langues étrangères. disait « le jeu apparaît comme le moteur de l’auto-développement de l’enfant, comme méthode naturelle d’éducation.

Le jeu n’est rien d’autre que la pédagogie naturelle qui s’impose à lui-même, il est l’instrument de développement. L’enfant doit se développer lui-même grâce à deux instruments : le jeu et l’imitation ». Questions et hypothèses de recherche Dans le cadre de notre travail d’étude, nous allons chercher à répondre à ces questions : L’apprentissage par jeu stimule-t-il la motivation des élèves de CP du primaire ? Que faire et de quelle manière peut-on stimuler efficacement la motivation d’apprentissage du français langue étrangère des élèves de CP par le jeu ? Notre travail d’étude vise à préciser les avantages des activités ludiques dans l’apprentissage du français chez les élèves de CP de l’école primaire. Nous avons donc formulé les deux hypothèses suivantes: - Le jeu rend l’apprentissage du français plus naturel et plus efficace, il crée le besoin d’apprendre et l’amour pour le français chez les élèves.

- En nous basant sur le goût, sur le désir de l’élève, sur des conditions matérielles de la classe et sur le programme scolaire, nous pouvons sélectionner des jeux 3 z convenables afin de stimuler efficacement la motivation d’apprentissage des apprenants. Méthodologie de recherche Nous avons choisi une approche de « recherche-action » comme la méthode de recherche pour réaliser ce travail parce que nos objectifs sont de stimuler la motivation des enfants par le jeu et d’adapter des jeux français à nos élèves. Selon l’optique de cette approche, les chercheurs ne se définissent pas seulement comme des observateurs un peu distants de leur objet d’étude, mais ils se donnent aussi un rôle actif d’agents de changement, c’est-à-dire qu’ils interviennent dans la situation analysée afin de lui donner une orientation particulière. Ici, le changement souhaité est la motivation d’apprentissage du français des élèves stimulée grâce à une application efficace du jeu dans la classe bilingue en première année.

Selon GÉLINAS et BRIÈRE (1985), « la recherche-action est une approche à l’étude des phénomènes sociaux liés au changement, à partir de mise en acte dans des situations sociales concrètes, avec les acteurs concernés, d’où émerge un processus d’enrichissement de développement, de réorientation des actions et des connaissances.” Cette définition permet de mettre en évidence les caractéristiques principales de la recherche action : - un double but correspondant à la fois à une intention visant un changement ou une transformation (le pôle action) et la production de connaissances sur le phénomène étudié (le pôle recherche), l’accent sur l’un ou l’autre des pôles pouvant être plus ou moins important. - un aller-retour continuel entre les données recueillies sur le terrain et la théorisation plutôt qu’une démarche linéaire expérimentale où tous les éléments sont prévus avant l’expérimentation : « Ce qui est particulier à la recherche- action, c’est qu’elle ne procède généralement pas d’un plan d’expérimentation immuable. Des changements ou ajustements peuvent être apportés en cours de route, si besoin est, à la lumière du feedback obtenu à chacune des étapes de la 4 z recherche (AMEGAN, 1981). - l’engagement actif des personnes touchées par la problématique, celles-ci étant alors considérés comme des « acteurs » plutôt que comme des « sujets » GÉLINAS et BRIÈRE (1985).