Khóa Luận Tốt Nghiệp: Thiết Kế Cải Tạo Cảnh Quan Quảng Trường 3-2 Tại Thành Phố Bắc Giang

Khóa luận tốt nghiệp về thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang, mang đến giải pháp sáng tạo và bền vững cho không gian công cộng.

• Tác giả: Nguyễn Hiếu Trung
• Người hướng dẫn: ThS. Lại Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kiến Trúc Cảnh Quan
• Đề tài: Thiết Kế Cải Tạo Cảnh Quan Quảng Trường 3-2, Thành Phố Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bắc Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nhận thức chung về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Khái niệm quảng trường, phân loại quảng trường
• 1.2.1. Khái niệm quảng trường
• 1.2.2. Phân loại quảng trường
• 1.3. Lịch sử phát triển quảng trường trên thế giới
• 1.3.1. Thời kỳ cổ đại
• 1.3.2. Thời kì trung đại
• 1.3.3. Thời kỳ hiện đại
• 1.4. Quảng trường tại Việt Nam
• 1.4.1. Phân loại quảng trường
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Đánh giá hiện trạng các yếu tố cảnh quan tại khu vực nghiên cứu
• 2.4.2. Đề xuất giải pháp thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 3-2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐIỀU KIỆN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vị trí và mối liên hệ vùng
• 3.2. Khí hậu - Thủy văn
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.1. Hiện trạng khu vực nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm gió
• 4.1.2. Đặc điểm nắng
• 4.1.3. Hiện trạng thoát nước
• 4.1.4. Hiện trạng cây xanh
• 4.1.5. Hiện trạng hạ tầng kĩ thuật
• 4.2. ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN CẢI TRỤC TUYẾN CẢNH QUAN
• 4.2.1. Cải tạo cảnh quan các trục tuyến quan trọng trong quảng trường
• 4.2.2. Đề xuất cải tạo vật liệu lát nền, bãi đỗ xe
• 4.3. ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN XÂY DỰNG TRUNG TÂM VĂN HÓA ẨM THỰC
• 4.3.1. Thuyết minh ý tưởng
• 4.3.2. Định hướng chung
• 4.3.3. Các nội dung cần thiết kế
• 4.3.3.1. Giải pháp kiến trúc
• 4.3.3.2. Chọn loài cây trồng
• 4.3.3.3. Kỹ thuật trồng cây
• 4.3.3.4. Kỹ thuật chăm sóc cây
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang

Quảng trường 32 TP Bắc Giang là một trong những không gian công cộng quan trọng, đóng vai trò trung tâm trong đời sống xã hội của người dân địa phương. Việc thiết kế cải tạo cảnh quan tại đây không chỉ nhằm nâng cao giá trị thẩm mỹ mà còn tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho cư dân. Quá trình này bao gồm việc nghiên cứu hiện trạng, đề xuất giải pháp thiết kế và thực hiện các cải tạo cần thiết để đáp ứng nhu cầu của cộng đồng.

1.1. Khái niệm và vai trò của quảng trường trong đô thị

Quảng trường được coi là trái tim của đô thị, nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, xã hội. Nó không chỉ là không gian giao tiếp mà còn là biểu tượng cho sự phát triển của thành phố. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp định hình các giải pháp thiết kế phù hợp.

1.2. Lịch sử phát triển quảng trường 32 TP Bắc Giang

Quảng trường 32 đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những năm đầu thành lập đến nay. Sự thay đổi trong thiết kế và chức năng của quảng trường phản ánh sự phát triển của đô thị Bắc Giang, từ một khu vực đơn giản đến một không gian hiện đại, đa chức năng.

II. Những thách thức trong cải tạo cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang

Việc cải tạo cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự phát triển nhanh chóng của đô thị, nhu cầu sử dụng không gian công cộng ngày càng cao và các vấn đề về môi trường. Những thách thức này đòi hỏi các giải pháp thiết kế sáng tạo và bền vững.

2.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến cảnh quan

Ô nhiễm không khí và tiếng ồn là những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tại quảng trường. Việc cải tạo cảnh quan cần chú trọng đến việc giảm thiểu ô nhiễm và tạo ra không gian xanh cho cư dân.

2.2. Sự gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng không gian công cộng

Sự gia tăng dân số tại TP Bắc Giang dẫn đến nhu cầu sử dụng không gian công cộng ngày càng cao. Cải tạo quảng trường cần đáp ứng được nhu cầu này, tạo ra không gian thoải mái cho các hoạt động cộng đồng.

III. Phương pháp nghiên cứu và thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 32

Để thực hiện việc cải tạo cảnh quan quảng trường 32, một phương pháp nghiên cứu toàn diện đã được áp dụng. Phương pháp này bao gồm khảo sát hiện trạng, phân tích nhu cầu của người dân và đề xuất các giải pháp thiết kế phù hợp.

3.1. Khảo sát hiện trạng và phân tích nhu cầu

Khảo sát hiện trạng giúp xác định các vấn đề cần cải thiện trong cảnh quan quảng trường. Phân tích nhu cầu của người dân là bước quan trọng để đảm bảo rằng thiết kế đáp ứng được mong muốn và nhu cầu thực tế.

3.2. Đề xuất giải pháp thiết kế cải tạo

Các giải pháp thiết kế cải tạo bao gồm việc bố trí cây xanh, lối đi bộ, khu vực nghỉ ngơi và các tiện ích công cộng. Những giải pháp này không chỉ nâng cao giá trị thẩm mỹ mà còn tạo ra không gian sống động cho cư dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu cải tạo cảnh quan

Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn từ việc cải tạo cảnh quan quảng trường 32 đã mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Không gian được cải tạo không chỉ đẹp hơn mà còn đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt của người dân.

4.1. Lợi ích từ việc cải tạo cảnh quan

Việc cải tạo cảnh quan đã tạo ra một không gian sống động, thu hút người dân đến tham gia các hoạt động văn hóa, giải trí. Điều này góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo sự gắn kết trong cộng đồng.

4.2. Đánh giá hiệu quả cải tạo cảnh quan

Đánh giá hiệu quả cải tạo cảnh quan được thực hiện thông qua các chỉ số như mức độ hài lòng của người dân, số lượng người tham gia các hoạt động tại quảng trường và sự cải thiện về môi trường.

V. Kết luận và tương lai của cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang

Cải tạo cảnh quan quảng trường 32 TP Bắc Giang không chỉ là một dự án thiết kế mà còn là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống của cư dân. Tương lai của quảng trường sẽ phụ thuộc vào sự duy trì và phát triển bền vững các giải pháp đã được đề xuất.

5.1. Tầm nhìn phát triển bền vững cho quảng trường

Tương lai của quảng trường 32 cần được định hình bởi các chiến lược phát triển bền vững, bao gồm việc bảo vệ môi trường, duy trì không gian xanh và tạo ra các hoạt động cộng đồng phong phú.

5.2. Khuyến nghị cho các dự án cải tạo tương lai

Các dự án cải tạo trong tương lai cần được thực hiện với sự tham gia của cộng đồng, đảm bảo rằng mọi ý kiến và nhu cầu của người dân đều được lắng nghe và xem xét.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình phát triển đô thị hiện đại, nhu cầu hưởng thụ của cư dân ngày càng gia tăng trên cả phương diện vật chất lẫn tinh thần. Một đô thị phát triển bền vững không chỉ được đo lường bằng quy mô hạ tầng mà còn phụ thuộc vào mức độ thoải mái của người dân cũng như khả năng kích thích tương tác xã hội tích cực. Trong nghệ thuật quy hoạch đô thị, quảng trường giữ vai trò là hạt nhân trung tâm, là điểm tập trung thúc đẩy giao tiếp cộng đồng và được ví như "trái tim", phản ánh bộ mặt kiến trúc - cảnh quan của toàn bộ không gian đô thị.

Tại Việt Nam, thực tiễn xây dựng không gian công cộng những năm gần đây ghi nhận nhiều hạn chế. Nhiều địa phương có xu hướng xây dựng quảng trường mang tính phô trương, diện tích rộng lớn nhưng bị "bê tông hóa" quá mức (điển hình như trường hợp quảng trường Lam Sơn - Thanh Hóa), thiếu vắng bóng cây che mát và tiện nghi phục vụ sinh hoạt thường nhật. Điều này dẫn tới tình trạng quảng trường chỉ được sử dụng trong các dịp lễ hội, mít-tinh hiếm hoi trong năm, trong khi chức năng nghỉ ngơi, giao lưu thường nhật của người dân bị xem nhẹ. Thành phố Bắc Giang là đô thị loại II và đang trong lộ trình phấn đấu lên đô thị loại I trước năm 2025, kéo theo nhu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện không gian cảnh quan công cộng. Nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Kiến trúc Cảnh quan của sinh viên Nguyễn Hiếu Trung (Trường Đại học Lâm nghiệp) đã lựa chọn đề tài "Thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 3-2, tp Bắc Giang".

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đồ án được xác định rõ ràng theo văn bản:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu và đề xuất phương án thiết kế cải tạo không gian cảnh quan quảng trường 3-2, thành phố Bắc Giang theo hướng bền vững, tăng cường mảng xanh và nâng cao tiện ích sử dụng.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Đánh giá toàn diện hiện trạng cảnh quan, vi khí hậu, hạ tầng kỹ thuật và thảm thực vật tại khu vực nghiên cứu.
   • Đề xuất phương án thiết kế cảnh quan ngoại thất và không gian chức năng liên quan (bao gồm trục tuyến cảnh quan, vật liệu lát nền, bãi đỗ xe và khu trung tâm văn hóa ẩm thực).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ không gian cảnh quan khu vực quảng trường 3-2, thành phố Bắc Giang.
• Phạm vi không gian: Khu đất quảng trường 3-2 tọa lạc tại đường Hoàng Văn Thụ, thuộc địa bàn phường Ngô Quyền, thành phố Bắc Giang, có vị trí gắn liền với khối công trình Trung tâm Hội nghị tỉnh Bắc Giang.
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát hiện trạng, tài liệu quy hoạch và điều kiện tự nhiên được thu thập, xử lý và thực hiện thiết kế hoàn thành vào tháng 5 năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và phân loại học thuật

Khóa luận xây dựng cơ sở nghiên cứu dựa trên các lý thuyết chuyên ngành kiến trúc cảnh quan và quy hoạch đô thị:

• Khái niệm và vai trò sinh thái của cây xanh: Cây xanh lâm nghiệp và cây công trình giữ chức năng cải thiện vi khí hậu (ngăn bức xạ mặt trời, hạn chế bốc hơi nước, giữ ẩm, điều tiết lưu thông gió), bảo vệ môi trường (hấp thụ CO₂, cung cấp O₂, cản bụi, giảm thiểu tiếng ồn, chống xói mòn) và tạo giá trị thẩm mỹ về hình khối, màu sắc lá - hoa - thân.
• Bản chất không gian quảng trường: Phân biệt không gian quảng trường (không gian mở, thành tố hữu cơ gắn với giao thông và kiến trúc tạo thị) với công viên/vườn hoa (không gian công cộng "đóng", tương đối tách biệt).
• Phân loại quảng trường theo công năng: Tác giả phân chia hệ thống quảng trường đô thị thành 6 loại hình cụ thể:

Loại hình quảng trường	Chức năng và đặc điểm chính	Ví dụ điển hình trong văn bản
Quảng trường thị chính	Phục vụ hội họp chính trị, văn hóa, đại lễ, diễu hành, duyệt binh, lễ hội truyền thống.	Quảng trường Ba Đình (Việt Nam), Quảng trường Thiên An Môn (Trung Quốc).
Quảng trường kỷ niệm	Kỷ niệm sự kiện lịch sử quan trọng hoặc danh nhân; trung tâm thường đặt tượng đài, tháp kỷ niệm.	Quảng trường Petersburg (Nga).
Quảng trường giao thông	Phân luồng, điều tiết mạng lưới giao thông thông suốt, kết hợp bãi đỗ xe công cộng.	Quảng trường Taksim (Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ).
Quảng trường thương nghiệp	Phục vụ giao dịch buôn bán, kết hợp đường đi bộ, không gian ăn uống, nghỉ ngơi, giao du.	Các trung tâm thương mại lộ thiên/bán lộ thiên.
Quảng trường tôn giáo	Đặt trước giáo đường, đình chùa, từ đường để tổ chức các nghi lễ tôn giáo.	Quảng trường trước Đại giáo đường ở Ý, Đức.
Quảng trường nghỉ ngơi, biểu diễn	Không gian xanh đô thị phục vụ nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động, biểu diễn văn nghệ; bố trí ghế, đài phun nước, chậu cảnh.	Quảng trường Piazza Duomo (Milano, Ý).

• Tiến trình lịch sử quảng trường: Nghiên cứu tổng quan sự phát triển quảng trường qua các thời kỳ: Thời kỳ Cổ đại (quảng trường Agora của Hy Lạp và Forum của La Mã - biểu tượng của tính dân chủ), Thời kỳ Phục hưng thế kỷ 15-16 tại Ý (tỷ lệ con người - công trình, tiêu biểu là quảng trường del Campo, Santissima Annunziata, St Marco), Thời kỳ Barocco thế kỷ 17-18 tại Pháp và Ý (bố cục đa trục, đối xứng hình học phức tạp như Place Stanislas, Place Ducale, St Peter), Thời kỳ Hiện đại thế kỷ 19-20 (tác động của giao thông cơ giới hóa, tái cân bằng cấu trúc khoảng đặc - rỗng đô thị), và Thực trạng quảng trường Việt Nam (từ thời kỳ phân định "đô" - "thị", thời Pháp thuộc với các quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Nhà Hát Lớn, 1/5 cho đến tình trạng bê tông hóa hiện nay).

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận phối hợp đồng bộ giữa phương pháp nghiên cứu ngoại nghiệp và nội nghiệp:

• Phương pháp ngoại nghiệp:
  • Thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, dữ liệu khí hậu (chiếu nắng, hướng gió, lượng mưa), mạng lưới giao thông vùng và các văn bản chỉ đạo.
  • Khảo sát thực địa, đo đạc kích thước hiện trạng, kiểm tra cơ cấu sử dụng đất, hướng thoát nước mặt, đánh giá chất lượng công trình kiến trúc và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
  • Điều tra hiện trạng cây xanh: phân loại tầng tán, chất lượng sinh trưởng, chủng loại thực vật và khoảng cách trồng.
  • Điều tra phỏng vấn, thăm dò ý kiến chuyên gia cảnh quan và tham khảo ý kiến ban quản lý khu vực. Phác thảo ý tưởng thiết kế tại hiện trường.
• Phương pháp nội nghiệp:
  • Tổng hợp, phân tích, xử lý và tính toán số liệu khảo sát, chỉ tiêu cơ cấu sử dụng đất, hệ số sử dụng đất, mật độ xây dựng trên các phần mềm Microsoft Word và Excel.
  • Ứng dụng công cụ đồ họa máy tính (AutoCAD, Adobe Photoshop, phần mềm đồ họa không gian 3D) kết hợp kỹ thuật vẽ tay để xây dựng hệ thống bản vẽ: bản vẽ tổng thể hiện trạng in khổ A3 tỷ lệ 1/500, bản vẽ phân vùng chức năng, bản vẽ cơ cấu sử dụng đất, bản vẽ phân tích vi khí hậu (hướng nắng, hướng gió), bản vẽ hạ tầng thoát nước, bản vẽ hiện trạng cây xanh, các mặt cắt điển hình và phối cảnh chim bay, phối cảnh điểm cảnh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Chương này tập trung xây dựng cơ sở lý luận về kiến trúc cảnh quan đô thị và phân tích tiến trình lịch sử không gian quảng trường. Tác giả phân tích chuyên sâu vai trò của hệ thống cây xanh trong việc thiết lập cân bằng sinh thái đô thị, kiểm soát vi khí hậu và gia tăng giá trị mỹ quan cho công trình kiến trúc. Nội dung chương trình bày nguồn gốc và sự chuyển dịch công năng của quảng trường qua các giai đoạn lịch sử thế giới: từ Agora (Hy Lạp cổ đại) và Forum (La Mã cổ đại) gắn với nền dân chủ sơ khai, qua các quy chuẩn tỷ lệ không gian thời Phục hưng và Barocco tại Tây Âu, đến sự suy giảm chất lượng không gian công cộng dưới tác động của làn sóng đô thị hóa và giao thông cơ giới trong thế kỷ 19-20.

Đồng thời, chương 1 đi sâu phân tích đặc thù không gian quảng trường tại Việt Nam: sự phân tách giữa không gian quyền lực ("đô") và không gian buôn bán của tiểu thương ("thị") trong lịch sử phong kiến khiến không gian công cộng mang tính biểu tượng rất hiếm hoi; dấu ấn quy hoạch thời Pháp thuộc (với các quảng trường tiêu biểu như Đông Kinh Nghĩa Thục, Nhà Hát Lớn, 1/5); và phê phán thực trạng quy hoạch hiện nay khi nhiều quảng trường tại các tỉnh thành bị rập khuôn, thừa diện tích nhưng thiếu mảng xanh và công năng sử dụng hàng ngày.

Chương 2: Mục tiêu - Đối tượng - Nội dung - Phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương 2 cụ thể hóa khung nghiên cứu của đồ án, xác lập mục tiêu nghiên cứu tổng quát và mục tiêu chi tiết. Tác giả xác định rõ ranh giới nghiên cứu tại quảng trường 3-2 (thành phố Bắc Giang), phân chia nội dung nghiên cứu thành 3 phần chính: tổng quan xu thế cảnh quan, đánh giá hiện trạng thực địa và thiết kế không gian cảnh quan. Chương này mô tả chi tiết quy trình thực hiện từ công tác khảo sát ngoại nghiệp (đo đạc, chụp ảnh, phỏng vấn, vẽ phác thảo) đến công tác nội nghiệp (tính toán chỉ tiêu quy hoạch, xây dựng bản vẽ kỹ thuật tỷ lệ 1/500 trên AutoCAD, Photoshop, 3D).

Chương 3: Điều kiện khu vực nghiên cứu

Chương 3 tổng hợp và phân tích toàn diện các yếu tố tự nhiên, địa lý và kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu:

• Vị trí và liên hệ vùng: Quảng trường 3-2 nằm trên đường Hoàng Văn Thụ, thuộc phường Ngô Quyền, thành phố Bắc Giang. Phường Ngô Quyền có diện tích tự nhiên 1,161 km², quy mô dân số (năm 2013) là 10.303 người, mật độ dân số đạt 8.882 người/km². Thành phố Bắc Giang là đô thị loại II, trung tâm chính trị - kinh tế của tỉnh, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 50 km về phía Đông Bắc. Thành phố đặt mục tiêu nâng cấp lên đô thị loại I trước năm 2025 với định hướng mở rộng diện tích nội thành từ 14,37 km² lên 34,16 km² và tổng diện tích toàn thành phố đạt trên 120 km²; dân số hiện tại trên 200.000 người. Địa giới hành chính tiếp giáp các huyện: Lạng Giang (phía Đông), Việt Yên (phía Tây), Yên Dũng (phía Nam - Tây Nam), Tân Yên (phía Bắc).
• Địa hình và thủy văn: Địa hình trung du chuyển tiếp giữa vùng núi phía Bắc và châu thổ sông Hồng, kẹp giữa hai cánh cung núi Đông Triều (đỉnh cao nhất 1.068 m) và cánh cung Bắc Sơn (cao trung bình 300–500 m). Tỉnh có mạng lưới 374 km sông suối với 3 hệ thống sông chính: sông Lục Nam, sông Thương và sông Cầu; cùng các hồ chứa nước lớn như hồ Cấm Sơn (diện tích mặt nước 2.600 ha) và hồ Khuôn Thần.
• Địa chất và thổ nhưỡng: Đất đai hình thành từ trầm tích phù sa cổ và phù sa mới, quá trình phong hóa diễn ra mạnh mẽ dưới điều kiện nhiệt đới ẩm, mực nước ngầm cao.
• Khí hậu: Nằm trong vành đai nhiệt đới gió mùa Đông Bắc với 4 mùa rõ rệt. Nhiệt độ trung bình năm đạt 22 - 23°C (nhiệt độ không khí trung bình năm cụ thể tại trạm quan trắc là 23,6°C, tháng 6 cao nhất đạt 29,8°C, tháng 1 thấp nhất là 17,2°C). Tổng số giờ nắng trung bình năm đạt 1.700 giờ. Độ ẩm không khí dao động từ 73% đến 87%. Lượng mưa trung bình hàng năm đạt 1.533 mm (mưa tập trung chủ yếu từ tháng 4 đến tháng 9). Lượng bốc hơi bình quân hàng năm khoảng 1.000 mm (trong đó từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau có lượng bốc hơi vượt lượng mưa). Chế độ gió gồm gió mùa Đông Bắc (lạnh, khô vào mùa đông) và gió mùa Đông Nam (nóng, ẩm vào mùa hè); khu vực ít chịu ảnh hưởng của bão và gió Lào.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp

Chương 4 là phần nội dung trọng tâm của đồ án, trình bày kết quả phân tích hiện trạng và các giải pháp thiết kế cải tạo chi tiết:

• Hiện trạng khu vực nghiên cứu:
  • Vi khí hậu và nắng gió: Hướng nắng di chuyển theo trục Tây Bắc – Đông Nam; chịu tác động trực tiếp của hai luồng gió mùa Đông Bắc và Đông Nam.
  • Mạng lưới giao thông: Giao thông nội bộ quảng trường có dạng ô cờ, các trục tuyến thẳng kết nối hướng về công trình trung tâm là Trung tâm Hội nghị tỉnh. Giao thông đối ngoại kết nối với hệ thống quốc lộ huyết mạch (QL 1A, QL 31, QL 37, QL 17, QL 279), đường cao tốc Hà Nội – Lạng Sơn và các tuyến đường tỉnh (ĐT 293, 398, 295B, 296, 297, 298, 299). Toàn tỉnh đã cứng hóa 215 km đường tỉnh, 240 km đường huyện (tỷ lệ cứng hóa đạt 85%), 695 km đường xã (đạt 58,5%) và 654 km đường thôn bản (đạt 47,6%).
  • Thoát nước mặt: Toàn bộ nước mặt trên bề mặt quảng trường được thu gom trực tiếp vào hệ thống rãnh, đường ống tuynen kỹ thuật bố trí dọc theo các tuyến đường.
  • Hạ tầng kỹ thuật và tiện ích: Vật liệu lát nền chủ yếu sử dụng bê tông đổ tại chỗ, thiếu tính thẩm mỹ và không thân thiện với môi trường; tiện ích công cộng (ghế ngồi nghỉ chân, thùng rác) rất thiếu thốn.
  • Thảm thực vật hiện trạng: Diện tích cây xanh chiếm tỷ lệ lớn nhất khuôn viên nhưng hiệu quả cảnh quan và sinh thái chưa cao. Cây xanh chủ yếu mới được trồng sau quá trình trùng tu theo lối lấy số lượng, thiếu chọn lọc thẩm mỹ. Hệ thống cây bóng mát chưa đáp ứng yêu cầu tạo bóng râm cho hoạt động ngoài trời; nhiều tuyến vỉa hè hoàn toàn vắng bóng cây che phủ. Các cây thân gỗ lớn hiện hữu có dấu hiệu suy giảm sinh trưởng, chất lượng gỗ trung bình và kém, thân cong queo, tán lá không đều; khoảng cách trồng không đồng nhất và cấu trúc tầng tán thiếu tính đa tầng.
• Đề xuất phương án thiết kế cải tạo:
  • Cải tạo cảnh quan trục tuyến chính (Tuyến 01): Bổ sung cây sao đen trên dải vỉa hè đi bộ; dải phân cách trung tâm bố trí trồng cây thân gỗ lớn có tán rộng là cây muồng ngủ; tầng dưới tán muồng ngủ được thiết kế kết hợp đa tầng sinh thái với các thảm cây bụi, hoa thảo, trải thảm cỏ nhung và trồng dải viền bằng cây dạ yến thảo Mexico.
  • Cải tạo cảnh quan Tuyến 02: Trồng mới đồng bộ hai bên vỉa hè bằng cây nhội (loài cây thân gỗ lớn, tán rộng, tuổi thọ cao, vừa tạo bóng mát che phủ vỉa hè vừa có giá trị dược liệu).
  • Cải tạo hạ tầng và vật liệu: Đề xuất thay thế vật liệu lát nền bê tông cũ bằng vật liệu lát thân thiện môi trường; quy hoạch lại bãi đỗ xe khoa học.
  • Đề xuất xây dựng Trung tâm Văn hóa Ẩm thực: Thuyết minh ý tưởng quy hoạch, định hướng kiến trúc, lựa chọn cơ cấu cây trồng phù hợp, ban hành quy trình kỹ thuật trồng và chế độ chăm sóc cây xanh định kỳ.

Chương 5: Kết luận – Tồn tại – Kiến nghị

Chương tổng kết các kết quả đạt được của phương án thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 3-2, chỉ ra các tồn tại hạn chế trong quá trình khảo sát, thu thập dữ liệu và đề xuất các kiến nghị với cơ quan quản lý đô thị thành phố Bắc Giang nhằm sớm hiện thực hóa đồ án vào thực tiễn.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu và giải pháp thiết kế chính

Đồ án đã lượng hóa và đánh giá chi tiết hiện trạng tự nhiên - kỹ thuật của Quảng trường 3-2, đồng thời xác lập giải pháp quy hoạch - kiến trúc cảnh quan đồng bộ với các thông số cụ thể:

                  GIẢI PHÁP THIẾT KẾ CẢNH QUAN
[ TRỤC TUYẾN 01 ]                               [ TRỤC TUYẾN 02 ]
 - Vỉa hè: Cây Sao đen                           - Hai bên vỉa hè: Cây Nhội
 - Dải phân cách: Cây Muồng ngủ                   (Cây thân gỗ lớn, tạo tán
 - Tầng dưới tán: Bụi hoa thảo,                   che mát, tuổi thọ cao)
   viền Dạ yến thảo Mexico, Cỏ nhung

• Đánh giá vi khí hậu và hạ tầng: Xác định đặc tính nhiệt ẩm khu vực (nhiệt độ trung bình 23,6°C, giờ nắng 1.700 giờ/năm, lượng mưa 1.533 mm/năm), cơ chế thu gom nước mặt qua hệ thống ống tuynen ven đường và ghi nhận tỷ lệ bê tông hóa cao tại mặt nền quảng trường.
• Giải pháp cơ cấu cây trồng theo phân khu tuyến:
  • Tuyến 01: Vỉa hè bổ sung cây sao đen; dải phân cách trồng cây gỗ lớn muồng ngủ; tầng thấp kết hợp hoa thảo, cỏ nhung và viền dạ yến thảo Mexico.
  • Tuyến 02: Trồng mới cây nhội tại vỉa hè hai bên đường nhằm tối ưu hóa diện tích che bóng mát và tạo cảnh quan đô thị đặc trưng.
  • Không gian phụ trợ: Đề xuất quy hoạch Trung tâm Văn hóa Ẩm thực, cải tạo vật liệu lát nền chống trơn trượt, thân thiện môi trường và bổ sung đồng bộ tiện ích đô thị (ghế ngồi, thùng thu gom rác).

Đóng góp thực tiễn của đề tài

• Chuyển đổi công năng không gian từ một quảng trường hành chính đơn thuần, khô cứng và bị bê tông hóa sang mô hình quảng trường đa năng, kết hợp hài hòa giữa cây xanh công viên, không gian đi bộ và hoạt động văn hóa ẩm thực.
• Khắc phục triệt để tình trạng thiếu bóng mát và suy giảm sinh trưởng của hệ thực vật hiện hữu bằng cách lựa chọn các loài cây thân gỗ bản địa, thích ứng tốt với khí hậu nhiệt đới gió mùa Đông Bắc (sao đen, muồng ngủ, nhội).
• Cung cấp bộ hồ sơ bản vẽ kỹ thuật (tỷ lệ 1/500, mặt bằng phân khu, mặt cắt điển hình, phối cảnh 3D) làm tài liệu tham khảo cho công tác chỉnh trang đô thị tại thành phố Bắc Giang hướng tới mục tiêu đô thị loại I trước năm 2025.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đồ án: Do giới hạn về thời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp và năng lực cá nhân của sinh viên, các tính toán chi tiết về chỉ tiêu hạ tầng ngầm, khái toán kinh phí đầu tư xây dựng - cải tạo từng hạng mục và các giải pháp chi tiết bên trong công trình nội thất Trung tâm Văn hóa Ẩm thực chưa được triển khai sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động môi trường chi tiết; tính toán phương án phân kỳ đầu tư xây dựng; nghiên cứu tích hợp hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và công nghệ tưới tự động cho thảm thực vật quảng trường theo định hướng đô thị thông minh.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị thực tiễn và học thuật phục vụ các đối tượng:

• Sinh viên và giảng viên ngành Kiến trúc Cảnh quan, Quy hoạch Đô thị, Lâm nghiệp Đô thị: Tham khảo phương pháp tiếp cận đánh giá hiện trạng vi khí hậu, phương pháp luận phân loại quảng trường đô thị và quy trình lập hồ sơ bản vẽ thiết kế cải tạo cảnh quan tỷ lệ 1/500.
• Cán bộ quản lý quy hoạch và đơn vị tư vấn thiết kế tại Bắc Giang: Tham khảo các đề xuất cụ thể về cơ cấu chủng loại cây trồng đô thị (sao đen, muồng ngủ, nhội, dạ yến thảo Mexico) phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương nhằm áp dụng vào các dự án cải tạo không gian công cộng trên địa bàn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân loại quảng trường đô thị thành những nhóm chức năng nào?
Theo nội dung chương 1 của khóa luận, quảng trường được phân loại thành 6 nhóm công năng chính: quảng trường thị chính, quảng trường kỷ niệm, quảng trường giao thông, quảng trường thương nghiệp, quảng trường tôn giáo và quảng trường nghỉ ngơi - biểu diễn văn hóa.

2. Điều kiện nhiệt độ, giờ nắng và lượng mưa tại khu vực nghiên cứu được ghi nhận như thế nào?
Theo số liệu quan trắc tại chương 3 và chương 4, thành phố Bắc Giang có nhiệt độ không khí trung bình hàng năm là 23,6°C (tháng 6 cao nhất đạt 29,8°C, tháng 1 thấp nhất là 17,2°C). Tổng số giờ nắng trung bình hàng năm đạt 1.700 giờ. Lượng mưa trung bình năm đạt 1.533 mm (mưa nhiều từ tháng 4 đến tháng 9), lượng bốc hơi bình quân khoảng 1.000 mm/năm.

3. Hiện trạng thảm thực vật tại quảng trường 3-2 thành phố Bắc Giang có những nhược điểm gì?
Khuôn viên quảng trường tuy có diện tích cây xanh lớn nhưng chủ yếu là cây mới trồng sau trùng tu, chọn lọc thiên về số lượng hơn chất lượng, thiếu tính thẩm mỹ. Cây bóng mát chưa đảm bảo độ che phủ, nhiều vỉa hè không có bóng râm. Các cây lớn hiện hữu bị suy giảm sinh trưởng, chất lượng gỗ trung bình - kém, thân cong queo, tán lá không đều, cự ly trồng sai lệch và thiếu tính đa tầng sinh thái.

4. Đồ án đề xuất giải pháp bố trí cây xanh cụ thể cho Tuyến 01 và Tuyến 02 ra sao?
Tại Tuyến 01, vỉa hè được bổ sung cây sao đen; dải phân cách trồng cây gỗ lớn muồng ngủ; tầng dưới tán trồng đan xen thảm cây bụi hoa thảo, trải cỏ nhung và viền dạ yến thảo Mexico. Tại Tuyến 02, tác giả đề xuất trồng mới đồng bộ cây nhội ở hai bên vỉa hè để lấy bóng mát và tạo cảnh quan.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Thiết kế cải tạo cảnh quan quảng trường 3-2, tp Bắc Giang" của tác giả Nguyễn Hiếu Trung là công trình nghiên cứu ứng dụng chuyên ngành kiến trúc cảnh quan có tính thực tiễn cao. Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về không gian công cộng, khảo sát kỹ lưỡng các điều kiện tự nhiên, xã hội và hiện trạng hạ tầng kỹ thuật - cây xanh tại địa bàn phường Ngô Quyền. Các giải pháp thiết kế cải tạo trục tuyến cảnh quan, thay đổi vật liệu lát nền và quy hoạch Trung tâm Văn hóa Ẩm thực được đề xuất hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng không gian sinh hoạt đô thị cho người dân thành phố Bắc Giang.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Nhận thức chung về vấn đề nghiên cứu Cây xanh có vai trò và tầm quan trọng đặc biệt đối với sự tồn tại của nhân loại. Nó không chỉ mang lại những hiệu quả về mặt kinh tế mà nó còn mang lại hiệu quả về mặt xã hội – môi trường sinh thái. Để bảo vệ môi trường và cải thiện không gian sống quanh ta, ngoài các biện pháp giảm thiểu nguồn ô nhiễm thì việc sử dụng cây xanh tạo cảnh quan có vai trò vô cùng quan trọng. Hệ thống cây xanh có những chức năng sau: Trước hết, hệ thống cây xanh lâm nghiệp và cây công trình có tác dụng cải thiện khí hậu vì chúng có khả năng ngăn chặn và lọc bức xạ mặt trời, ngăn chặn quá trình bốc hơi nước, giữ độ ẩm đất và độ ẩm không khí thông qua việc hạn chế bốc hơi nước, kiểm soát gió và lưu thông gió.

Cây xanh có tác dụng bảo vệ môi trường: hút khí CO2 và cung cấp O2, ngăn giữ các chất khí bụi độc hại, cây xanh có tác dụng chống xói mòn, điều hoà mực nước ngầm. Cây xanh còn có tác dụng hạn chế tiếng ồn. Cây xanh trong đô thị có vai trò quan trọng trong kiến trúc và trang trí cảnh quan. Những tính chất của cây xanh như: hình dạng (tán lá, thân cây), màu sắc (lá, hoa, thân cây, trạng mùa của lá…) là những yếu tố trang trí làm tăng giá trị thẩm mỹ của công trình kiến trúc cũng như cảnh quan chung.

Vấn đề phân bố cây trong mỗi khu vực cũng cần đảm bảo không những về số lượng cây trồng mà còn tạo thuận lợi cho các hoạt động xã hội của con người như ở khu du lịch, trường học, bệnh viện hay khu nhà ở, nhà máy…. Diện tích cây xanh từng khu vực cần tỉ lệ với mật độ người ở và đáp ứng được nhiệm vụ ở đó. Mỗi khu vực có quy hoạch cây xanh riêng nhưng không đi chệch mục đích, yêu cầu chung, phải đảm bảo các điều kiện, vệ sinh, mĩ quan, chỗ nghỉ ngơi tốt cho người dân. 1 Chất lượng chung của cây xanh tùy thuộc vào sự bố trí và kĩ thuật chọn giống cây trồng.

Hai vấn đề này liên quan chặt chẽ và phải trên cơ sở địa hình, địa vật và mục đích, ý nghĩa của việc trồng cây từng nơi mà quyết định. Quảng trường là một điểm tập trung trong đô thị, cung cấp một không gian giúp cư dân đô thị trao đổi về cả mặt xã hội và kinh tế. Ý nghĩa của quảng trường thường khác với công viên và những không gian cảnh quan mềm trong đô thị. Nếu như vườn hoa và công viên là những không gian công cộng “đóng” về mặt cảnh quan, tương đối tách biệt với phần còn lại của đô thị về mặt vị trí và chỉ được sử dụng vào những thời điểm nhất định trong ngày thì quảng trường lại được coi là một thực thể cấu thành đô thị, gắn bó mật thiết với những yếu tố tạo thị khác như giao thông, kiến trúc, kinh tế, xã hội,… Quảng trường thường được sở hữu công cộng, có thể tiếp cận bởi tất cả mọi người.

Đặc biệt, đối với các quốc gia châu Âu, sự phát triển và ra đời của quảng trường không chỉ mang ý nghĩa về mặt kiến trúc xây dựng hay thiết kế đô thị, mà còn là biểu tượng của sự phát triển về tính dân chủ và mức độ văn minh xã hội.Khái niệm quảng trường,phân loại quảng trường.Khái niệm quảng trường. Quảng trường hay còn gọi là công trường là không gian hoạt động công cộng của đô thị, được tạo nên bởi các sự kết hợp hoặc hạn định của kiến trúc thích hợp xung quanh, gắn kết với mạng lưới giao thông, kết nối những thành tố độc lập thành một tổng thể. Công năng cơ bản của quảng trường là nơi sinh hoạt chính trị, văn hóa như hội họp, mít tinh, là nơi tổ chức các lễ hội tôn giáo. Sau dần phát triển thêm là nơi kỷ niệm, vui chơi, biểu diễn, giao tiếp, nghỉ ngơi.Phân loại quảng trường Quảng trường thị chính Quảng trường thị chính có công năng hội họp chính trị, văn hoá, đại lễ, diễu hành, duyệt binh và các sinh hoạt lễ hội dân gian truyền thống.

Ví dụ: Quảng trường Ba Đình Việt Nam, Quảng trường Thiên An Môn, Trung Quốc,. Quảng trường kỷ niệm Quảng trường kỷ niệm dùng để kỷ niệm một sự kiện quan trọng nào đó, hay nhân vật nào đó có công với đất nước, quê hương. Thông thường ở trung tâm hay ở một bên quảng trường đặt đài hay tháp hay một công trình kiến trúc mang tính kỷ niệm. Ví dụ: Quảng trường Petersburg kỷ niệm Cách mạng tháng 10 Nga.

Quảng trường giao thông Quảng trường giao thông là một bộ phận của hệ thống giao thông đô thị. Nó có tác dụng phân luồng giao thông hợp lý, có thể là nơi đỗ xe công cộng, đảm bảo lưu thông thuận tiện, thoáng, thông suốt, an toàn. Ví dụ: Quảng trường Taksim, Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ Quảng trường thương nghiệp Quảng trường thương nghiệp phục vụ cho yêu cầu giao dịch, buôn bán thương mại, là phương thức kết hợp không gian nội thất của khu trung tâm thương nghiệp với không gian bên ngoài và không gian bán lộ thiên. Quảng trường thương nghiệp thường kết hợp với việc bố trí đường đi bộ, tạo ra các tiện nghi để nghỉ ngơi, giao du, ăn uống.

là một trong những trung tâm sinh hoạt chủ yếu của đô thị. 3 Quảng trường tôn giáo Quảng trường tôn giáo là không gian đặt trước giáo đường, đình chùa, từ đường để tổ chức những lễ hội tôn giáo. Ví dụ: Quảng trường trước Đại giáo đường ở Ý hay Đức. Quảng trường nghỉ ngơi, biểu diễn văn hoá.

Loại quảng trường này là không gian xanh trong đô thị để mọi người có thể nghỉ ngơi, biểu diễn. góp phần tái sản xuất sức lao động. Trong quảng trường có thể có những bệ, đài, ghế ngồi, bồn hoa, chậu cây cảnh, bể nước, đài phun nước, các tiểu phẩm đô thị. Ví dụ: Quảng trường Piazza Duomo ở Milano, Ý 1.Lịch sử phát triển quảng trường trên thế giới.Thời kỳ cổ đại.

Những khái niệm đầu tiên về quảng trường xuất hiện cách đây hơn 6000 năm dưới thời Hy Lạp và La Mã cổ đại, cùng với sự ra đời của những thể chế chính trị đầu tiên tại châu Âu. Quảng trường thời Hy Lạp cổ đại được biết đến với tên gọi Agora. Mặt bằng của những không gian này thường được quy hoạch hình chữ nhật hoặc hình vuông. Quảng trường thời kỳ này là những không gian ngoài trời thường được đặt tại trung tâm thành phố, là giao của những trục giao thông quan trọng, dễ dàng tiếp cận từ mọi hướng.

Về mặt xã hội, ngay từ những khái niệm đầu tiên, Agora đã được coi là biểu tượng cho sự dân chủ của người Hy Lạp cổ đại. Tất cả các hoạt động chính trị, thể thao, văn nghệ quan trọng đều diễn ta tại đây và tất cả mọi tầng lớp dân cư đều có quyền tham gia. Kế thừa những giá trị đó, quảng trường thời La Mã, với tên gọi forum, cũng là nơi tụ họp dân chúng và diễn ra những hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng của thành phố. Trên đà phát triển đó, đến thời kỳ trung đại vào khoảng thế kỷ 13, trên khắp châu Âu đã chứng kiến sự ra đời của hàng loạt quảng trường tại Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan, … 4 1.Lịch sử phát triển quảng trường trên thế giới.Thời kỳ cổ đại.

Những khái niệm đầu tiên về quảng trường xuất hiện cách đây hơn 6000 năm dưới thời Hy Lạp và La Mã cổ đại, cùng với sự ra đời của những thể chế chính trị đầu tiên tại châu Âu. Quảng trường thời Hy Lạp cổ đại được biết đến với tên gọi Agora. Mặt bằng của những không gian này thường được quy hoạch hình chữ nhật hoặc hình vuông. Quảng trường thời kỳ này là những không gian ngoài trời thường được đặt tại trung tâm thành phố, là giao của những trục giao thông quan trọng, dễ dàng tiếp cận từ mọi hướng.

Về mặt xã hội, ngay từ những khái niệm đầu tiên, Agora đã được coi là biểu tượng cho sự dân chủ của người Hy Lạp cổ đại. Tất cả các hoạt động chính trị, thể thao, văn nghệ quan trọng đều diễn ta tại đây và tất cả mọi tầng lớp dân cư đều có quyền tham gia. Kế thừa những giá trị đó, quảng trường thời La Mã, với tên gọi forum, cũng là nơi tụ họp dân chúng và diễn ra những hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng của thành phố. Trên đà phát triển đó, đến thời kỳ trung đại vào khoảng thế kỷ 13, trên khắp châu Âu đã chứng kiến sự ra đời của hàng loạt quảng trường tại Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan, … 1.Lịch sử phát triển quảng trường trên thế giới.Thời kỳ cổ đại.

Những khái niệm đầu tiên về quảng trường xuất hiện cách đây hơn 6000 năm dưới thời Hy Lạp và La Mã cổ đại, cùng với sự ra đời của những thể chế chính trị đầu tiên tại châu Âu. Quảng trường thời Hy Lạp cổ đại được biết đến với tên gọi Agora. Mặt bằng của những không gian này thường được quy hoạch hình chữ nhật hoặc hình vuông. Quảng trường thời kỳ này là những không gian ngoài trời thường được đặt tại trung tâm thành phố, là giao của những trục giao thông quan trọng, dễ dàng tiếp cận từ mọi hướng.

Về mặt xã hội, ngay từ những khái niệm đầu tiên, Agora đã được coi là biểu tượng cho sự 5 dân chủ của người Hy Lạp cổ đại. Tất cả các hoạt động chính trị, thể thao, văn nghệ quan trọng đều diễn ta tại đây và tất cả mọi tầng lớp dân cư đều có quyền tham gia. Kế thừa những giá trị đó, quảng trường thời La Mã, với tên gọi forum, cũng là nơi tụ họp dân chúng và diễn ra những hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng của thành phố. Trên đà phát triển đó, đến thời kỳ trung đại vào khoảng thế kỷ 13, trên khắp châu Âu đã chứng kiến sự ra đời của hàng loạt quảng trường tại Anh, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan, … Hình 1.

Mặt bằng agora Hy Lạp cổ đại Hình 2.Quảng trường Trajan Roma (nguồn: (nguồn: greeceathensaegeaninfo.Thời kì trung đại. 6 Thế kỷ 15-16, thời kỳ Phục hưng đã mở ra một cuộc cách mạng về quảng trường với những phát kiến quan trọng của người Ý. Thiết kế quảng trường thời kỳ này đã được gắn chặt với quy hoạch và thiết kế đô thị, quảng trường trở thành một bộ phận then chốt không thể tách rời của đô thị.