Khóa luận tốt nghiệp: Nghiên cứu đề kháng kháng sinh và gene độc tố của Staphylococcus aureus

Khóa luận phân tích sự đề kháng kháng sinh và gene độc tố ruột của các chủng Staphylococcus aureus trong lĩnh vực sư phạm sinh học.

• Tác giả: Vũ Thị Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Minh Định
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Sư phạm sinh học
• Đề tài: Khóa luận tốt nghiệp sư phạm sinh học xác định sự đề kháng kháng sinh và sự hiện diện của các gene độc tố ruột của các chủng Staphylococcus aureus
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vi khuẩn S. aureus
• 1.7. Tổng quan vi khuẩn S. aureus
• 1.7.1. Đặc điểm của vi khuẩn S. aureus
• 1.7.2. Đặc điểm sinh hóa
• 1.7.3. Sự phân bố và điều kiện tăng trưởng
• 1.8. Tổng quan về ngộ độc thực phẩm liên quan đến S. aureus
• 1.8.1. Độc tố ruột của tụ cầu vàng
• 1.8.2. Triệu chứng ngộ độc thực phẩm do S. aureus
• 1.8.3. Tình hình ngộ độc thực phẩm do S. aureus trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Thiết bị và dụng cụ
• 2.3. Các môi trường
• 2.3.1. Môi trường Baird-Parker
• 2.3.2. Môi trường Brain Heart Infusion Broth
• 2.3.3. Môi trường Mueller-Hinton Agar
• 2.4. Phương pháp
• 2.4.1. Phương pháp thu mẫu
• 2.4.2. Phương pháp phân lập
• 2.4.3. Thử hoạt tính coagulase
• 2.4.4. Phương pháp định lượng vi khuẩn trong thực phẩm
• 2.4.5. Khảo sát sự đề kháng kháng sinh theo phương pháp Kirby-Bauer
• 2.4.6. Phương pháp thực hiện phản ứng PCR
• 2.4.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Kết quả phân lập vi khuẩn S. aureus trong thực phẩm
• 3.2. Kết quả thử hoạt tính coagulase để xác định vi khuẩn S. aureus
• 3.3. Kết quả định lượng vi khuẩn S. aureus trong thực phẩm
• 3.4. Kết quả đề kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn S. aureus kháng methicillin (MRSA)
• 3.5. Kết quả PCR để xác định sự hiện diện các gene sea và seb của S. aureus
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp sư phạm sinh học

Khóa luận tốt nghiệp sư phạm sinh học tập trung vào việc xác định sự đề kháng kháng sinh và sự hiện diện của các gene độc tố ruột của các chủng Staphylococcus aureus. Đây là một vấn đề quan trọng trong nghiên cứu vi sinh vật, đặc biệt là trong bối cảnh an toàn thực phẩm. Việc hiểu rõ về kháng sinh và các gene độc tố sẽ giúp nâng cao chất lượng thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu sự hiện diện của các chủng Staphylococcus aureus trong thực phẩm đường phố, đặc biệt là bánh tráng trộn. Điều này giúp xác định nguy cơ ngộ độc thực phẩm và sự phát triển của các chủng vi khuẩn kháng kháng sinh.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là khảo sát sự đề kháng của các chủng Staphylococcus aureus đối với một số loại kháng sinh và phát hiện sự hiện diện của các gene độc tố ruột như sea và seb.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu Staphylococcus aureus

Sự gia tăng của các chủng Staphylococcus aureus kháng kháng sinh đang trở thành một thách thức lớn trong y tế công cộng. Việc phát hiện các gene độc tố ruột trong các chủng này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe con người. Nghiên cứu này nhằm làm rõ tình hình và mức độ nguy hiểm của các chủng vi khuẩn này trong thực phẩm.

2.1. Tình hình ngộ độc thực phẩm do Staphylococcus aureus

Ngộ độc thực phẩm do Staphylococcus aureus thường xảy ra sau khi tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm độc tố. Triệu chứng bao gồm buồn nôn, tiêu chảy và đau bụng, có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.

2.2. Tình trạng kháng kháng sinh của Staphylococcus aureus

Nhiều chủng Staphylococcus aureus hiện nay đã phát triển khả năng kháng lại nhiều loại kháng sinh, gây khó khăn trong việc điều trị và kiểm soát nhiễm trùng. Điều này đòi hỏi cần có các biện pháp nghiên cứu và giám sát chặt chẽ.

III. Phương pháp nghiên cứu xác định sự đề kháng kháng sinh

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hiện đại để xác định sự đề kháng kháng sinh của các chủng Staphylococcus aureus. Phương pháp Kirby-Bauer và PCR được áp dụng để phân tích và phát hiện các gene độc tố ruột. Những phương pháp này giúp cung cấp dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương pháp Kirby Bauer trong khảo sát kháng sinh

Phương pháp Kirby-Bauer được sử dụng để xác định độ nhạy của các chủng Staphylococcus aureus đối với các loại kháng sinh khác nhau. Kết quả sẽ cho thấy mức độ kháng của vi khuẩn.

3.2. Phương pháp PCR phát hiện gene độc tố

Phương pháp PCR được áp dụng để phát hiện sự hiện diện của các gene độc tố ruột như sea và seb. Kỹ thuật này cho phép xác định nhanh chóng và chính xác các chủng vi khuẩn có khả năng gây ngộ độc thực phẩm.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy một tỷ lệ cao các chủng Staphylococcus aureus phân lập từ bánh tráng trộn có khả năng kháng lại nhiều loại kháng sinh. Đồng thời, sự hiện diện của các gene độc tố ruột cũng được phát hiện, cho thấy nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao. Những phát hiện này có thể được ứng dụng trong việc cải thiện an toàn thực phẩm.

4.1. Kết quả phân lập và định lượng vi khuẩn

Kết quả phân lập cho thấy nhiều mẫu bánh tráng trộn có chứa Staphylococcus aureus với nồng độ cao, cho thấy sự ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm đường phố.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu trong thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm và phát triển các biện pháp kiểm soát hiệu quả hơn đối với thực phẩm đường phố.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về sự đề kháng kháng sinh và gene độc tố ruột của Staphylococcus aureus là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về vi khuẩn này mà còn góp phần vào việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cần tiếp tục nghiên cứu để theo dõi sự phát triển của các chủng kháng kháng sinh.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong y tế công cộng

Nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và kiểm soát các chủng vi khuẩn kháng kháng sinh, từ đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để theo dõi sự biến đổi của các chủng Staphylococcus aureus và phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đường phố tại các đô thị lớn đang là thách thức nghiêm trọng đối với hệ thống y tế công cộng. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam ghi nhận hơn 3 triệu ca ngộ độc thực phẩm mỗi năm, gây tổn thất kinh tế vượt mức 200 triệu USD. Dữ liệu từ Ban Quản lý An toàn Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2010–2018 cho thấy có 54 vụ ngộ độc thực phẩm lớn, trong đó ngộ độc do vi sinh vật chiếm tới 61%, và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) chịu trách nhiệm cho 42% tổng số vụ ngộ độc vi sinh.

Staphylococcus aureus là cầu khuẩn Gram dương có khả năng sản sinh hơn 20 loại độc tố ruột Staphylococcal Enterotoxins (SEs), đặc biệt là SEA và SEB. Các độc tố này có bản chất siêu kháng nguyên (superantigen), bền nhiệt (chịu được đun sôi 30 phút ở 100°C) và đề kháng enzyme tiêu hóa như pepsin, trypsin. Đáng lo ngại hơn, sự gia tăng của các chủng S. aureus kháng đa thuốc (Multidrug-Resistant - MDR), đặc biệt là S. aureus kháng methicillin (MRSA) mang gene mecA, đang biến chuỗi cung ứng thức ăn đường phố thành nguồn lưu trữ và khuếch đại gen kháng kháng sinh nguy hiểm. Món bánh tráng trộn – thức ăn nhanh phổ biến tại TP.HCM – với đặc thù chế biến thủ công, sử dụng nhiều nguyên liệu tươi/khô phối trộn trực tiếp không qua gia nhiệt lại, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn và bộc phát ngộ độc cực kỳ cao.

                         63 Khuẩn lạc đặc trưng
                           10 Chủng S. aureus

Đề tài tập trung vào 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Phân lập và định lượng các chủng vi khuẩn S. aureus từ mẫu bánh tráng trộn kinh doanh tại các điểm vỉa hè Quận 5, TP. Hồ Chí Minh theo tiêu chuẩn vi sinh vật học thực phẩm.
2. Khẳng định vi khuẩn S. aureus thông qua hoạt tính enzyme coagulase tự do và cố định với huyết tương thỏ đông khô.
3. Khảo sát kiểu hình đề kháng kháng sinh của các chủng phân lập đối với 6 loại kháng sinh đại diện bằng phương pháp khuếch tán đĩa thạch Kirby-Bauer theo chuẩn CLSI 2021.
4. Phát hiện kiểu gen kháng thuốc mecA (khẳng định chủng MRSA) cùng các gen độc tố ruột sinh ngộ độc (sea, seb) bằng kỹ thuật Polymerase Chain Reaction (PCR).

Nghiên cứu áp dụng quy trình tích hợp giữa phương pháp vi sinh truyền thống chọn lọc và kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại nhằm đạt được độ nhạy 100% trong định danh MRSA. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trên 10 mẫu bánh tráng trộn thu thập thực tế tại trục đường An Dương Vương và Nguyễn Văn Cừ (Quận 5, TP.HCM), khảo sát 6 kháng sinh gồm Penicillin, Ciprofloxacin, Gentamicin, Oxacillin (Cefoxitin), Clarithromycin, Tetracycline và 3 đoạn gen mục tiêu (mecA, sea, seb).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Việc giám sát vi sinh vật gây bệnh trong thực phẩm đường phố hiện nay đối mặt với nhiều rào cản về thời gian, chi phí và độ đặc hiệu khi phân biệt các loài tụ cầu (Staphylococcus spp.).

Phương pháp	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí	Thời gian trả kết quả
Nuôi cấy môi trường thường (NA, Nutrient Broth)	Chi phí thấp, kỹ thuật đơn giản	Không có tính chọn lọc, dễ bị vi khuẩn tạp nhiễm mọc lấn át	Thấp	24–48 giờ
Môi trường chọn lọc Baird-Parker (BP)	Phân biệt rõ khuẩn lạc S. aureus qua phản ứng khử tellurite và phân giải lecithin/lipase	Cần thêm bước khẳng định sinh hóa (Coagulase) để loại trừ tạp khuẩn	Trung bình	24–48 giờ
Sinh học phân tử PCR chuyên biệt	Độ đặc hiệu tuyệt đối, phát hiện trực tiếp gen kháng thuốc (mecA) và độc tố (sea, seb)	Đòi hỏi trang thiết bị chuyên dụng và kỹ thuật viên tay nghề cao	Cao	3–6 giờ

Yêu cầu phân tích theo ma trận MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc): Môi trường chọn lọc Baird-Parker chứa Kali Tellurite và nhũ tương lòng đỏ trứng; thử nghiệm đông huyết tương Coagulase; Kháng sinh đồ Kirby-Bauer chuẩn CLSI 2021; PCR khuếch đại gen mecA (310 bp).
• Should have (Nên có): Khảo sát gen sinh độc tố ruột sea và seb; định lượng chính xác mật độ CFU/g mẫu theo tiêu chuẩn AOAC 975.55.
• Could have (Có thể có): Mở rộng giải trình tự nucleotide các đoạn gen độc tố và xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC).
• Won't have (Chưa thực hiện kỳ này): Giải trình tự toàn bộ hệ gen (WGS) và xét nghiệm định lượng độc tố trực tiếp bằng kỹ thuật ELISA.

Thiết kế hệ thống thực nghiệm và kỹ thuật

Hệ thống phân tích tích hợp chuỗi công nghệ từ vi sinh đến phân tử:

[Mẫu bánh tráng trộn 25g + 225ml Đệm Phosphate]
       [Dung dịch huyền phù 10^-1]
   [Trải đĩa thạch Baird-Parker, ủ 35°C / 24-48h]
 [Khuẩn lạc tròn, đen nhánh, bóng lồi, viền đục + vòng sáng (Lipase/Lecithinase)]
   [Thử nghiệm Coagulase với Huyết tương thỏ đông khô (Ủ 35°C / 1-4h)]
  [Kháng sinh đồ Kirby-Bauer]  [Tách chiết DNA nhiệt / dung dịch kiềm]
  - Môi trường MHA               - Đệm NaOH 0.025N + SDS 0.0123%
  - Độ đục 0.5 McFarland         - Ủ 95°C 5 phút, ly tâm 13.000 rpm
  - 6 Khoanh giấy kháng sinh     - Thu dịch nổi chứa DNA khuôn
                               [Phản ứng PCR khuếch đại gen mecA, sea, seb]
                               - Máy luân nhiệt Agilent SureCycler 8800
                               - Điện di gel Agarose 2% (120V, 300mA, 15 phút)
                               - Soi gel tia UV Imagemaster VDS

Danh mục thiết bị và hóa chất chuẩn được chuẩn hóa nghiêm ngặt:

• Thiết bị: Máy luân nhiệt PCR Agilent Technologies SureCycler 8800; Máy ly tâm lạnh Hermle Z326K (Đức); Hệ thống điện di ngang Cleaver Scientific; Máy đọc gel Imagemaster VDS; Nồi hấp tiệt trùng ALP (Nhật Bản); Cân điện tử Sartorius (Đức); Máy đo quang phổ Thermo Genesys 20 (Mỹ).
• Môi trường & Hóa chất: Baird-Parker Agar Base, Nutrient Agar, Brain Heart Infusion (BHI) Broth, Mueller-Hinton Agar (MHA) từ Merck/Scharlau; Taq DNA Polymerase 5U/µl và đệm PCR từ HT Biotech; dNTP 10mM từ Thermo Scientific; Agarose phân tích từ Invitrogen; Đĩa kháng sinh chuẩn của Công ty TNHH DV&TM Nam Khoa.

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu tuân thủ phương pháp thực nghiệm khoa học có đối chứng nghiêm ngặt:

• Tiêu chuẩn vi sinh: Phân lập và định lượng khuẩn lạc theo AOAC Official Method 975.55 và TCVN 4830-1:2005.
• Tiêu chuẩn kháng sinh đồ: Thử nghiệm khuếch tán khoanh giấy kháng sinh theo Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI M100-2021).
• Kiểm soát chất lượng (QA/QC): Mỗi phép thử vi sinh và PCR đều tiến hành lặp lại 3 lần độc lập ($n=3$). Sử dụng mẫu đối chứng âm ($dH_2O$) và đối chứng dương trong tất cả các mẻ phản ứng PCR nhằm loại bỏ nguy cơ dương tính/âm tính giả.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai thực nghiệm

Thu thập 10 mẫu bánh tráng trộn (ký hiệu từ Mẫu 1 đến Mẫu 10) tại các điểm bán vỉa hè Quận 5, TP.HCM, bảo quản lạnh vô trùng ở 4°C và phân tích trong vòng 24 giờ.

1. Công thức định lượng mật độ vi sinh vật: $$\text{Số tế bào (CFU/g)} = \frac{M \times V \times 10^n}{m}$$ Trong đó:

• $M$: Số khuẩn lạc trung bình đếm được trên đĩa petri hợp lệ (30–300 khuẩn lạc).
• $V$: Thể tích dịch pha loãng cấy vào đĩa ($1\text{ ml}$).
• $n$: Độ pha loãng tương ứng ($10^2, 10^3, 10^4$).
• $m$: Khối lượng mẫu ban đầu ($1\text{ g}$).

2. Thành phần phản ứng PCR và chu trình nhiệt luân chuyển:

Thành phần phản ứng PCR (Tổng thể tích = 25 µL):

Trình tự các cặp mồi chuyên biệt:

• mecA (310 bp): MECAF: 5'-AAA GAA CCT CTG CTC AAC AA-3' / MECAR: 5'-TGA TCG TTA TCG TTA TTA TTA-3'
• sea (127 bp): SEA1: 5'-ACG ATC AAT TTT TAC AGC-3' / SEA2: 5'-TGC ATG TTT TCA GAG TTA ATC-3'
• seb (478 bp): SEB1: 5'-ATT CTA TTA AGG ACA CTA AGT TAG GGG A-3' / SEB2: 5'-ATC CCG TTT CAT AAG GCG AGT-3'

Chu trình nhiệt máy PCR SureCycler 8800:

1. Biến tính ban đầu: 95°C trong 5 phút (1 chu kỳ).
2. Khuếch đại 35 chu kỳ:
   • Biến tính: 95°C trong 30 giây.
   • Bắt cặp mồi: 55°C trong 30 giây.
   • Kéo dài sợi: 72°C trong 15 giây.
3. Kéo dài hoàn tất: 72°C trong 5 phút (1 chu kỳ).
4. Giữ mẫu: 4°C.

Kiểm chứng và đánh giá hiệu năng

Từ 10 mẫu bánh tráng trộn phân tích, ghi nhận 3/10 mẫu (Mẫu 1, 3, 5) xuất hiện khuẩn lạc đặc trưng trên thạch Baird-Parker với tổng số 63 chủng giả định. Tiến hành thử nghiệm Coagulase với huyết tương thỏ đông khô, xác nhận 10/63 chủng (15,87%) cho phản ứng ngưng kết đông khối dương tính ($Coagulase^+$), toàn bộ 10 chủng này đều bắt nguồn từ Mẫu 1 (ký hiệu từ 1(-2)1 đến 1(-2)37).

Mật độ vi khuẩn S. aureus trong Mẫu 1 đạt mức $1 \times 10^3\text{ CFU/g}$, vượt ngưỡng giới hạn tối đa cho phép ($10^2\text{ CFU/g}$) theo Quyết định số 46/2007/QĐ-BYT của Bộ Y tế đối với vi sinh vật gây bệnh trong thực phẩm chế biến.

Mã chủng vi khuẩn	Penicillin (10 IU)	Ciprofloxacin (5 µg)	Gentamicin (10 µg)	Oxacillin (30 µg Cefoxitin)	Clarithromycin (15 µg)	Tetracycline (30 µg)	Kiểu hình kháng thuốc (Phenotype)	Gen mecA (PCR 310 bp)
1(-2)3	R ($12.0 \pm 0.0$)	S ($25.7 \pm 1.2$)	S ($21.3 \pm 2.6$)	S ($24.0 \pm 1.0$)	S ($20.7 \pm 0.6$)	R ($9.6 \pm 0.6$)	Kháng 2 loại (P, TE)	Âm tính
1(-2)14	S ($33.0 \pm 1.0$)	S ($26.3 \pm 0.6$)	S ($23.3 \pm 0.6$)	S ($25.0 \pm 1.0$)	S ($22.3 \pm 0.6$)	S ($22.7 \pm 0.6$)	Nhạy cảm toàn bộ	Âm tính
1(-2)16	R ($8.0 \pm 0.0$)	S ($24.3 \pm 1.2$)	S ($21.7 \pm 0.6$)	R ($15.0 \pm 1.0$)	R ($9.3 \pm 0.6$)	S ($22.0 \pm 1.0$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)19	R ($6.0 \pm 0.0$)	I ($18.7 \pm 0.6$)	S ($22.3 \pm 0.6$)	R ($14.0 \pm 0.0$)	R ($10.7 \pm 0.6$)	S ($21.0 \pm 1.0$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)24	R ($6.0 \pm 0.0$)	I ($19.0 \pm 1.0$)	S ($20.7 \pm 0.6$)	R ($14.3 \pm 0.6$)	R ($6.0 \pm 0.0$)	S ($20.7 \pm 0.6$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)31	R ($6.0 \pm 0.0$)	S ($24.0 \pm 0.0$)	S ($20.0 \pm 0.0$)	R ($15.0 \pm 0.0$)	R ($8.0 \pm 0.0$)	S ($21.3 \pm 0.6$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)32	R ($6.0 \pm 0.0$)	I ($19.3 \pm 0.6$)	S ($21.0 \pm 1.0$)	R ($13.7 \pm 0.6$)	R ($6.0 \pm 0.0$)	S ($21.0 \pm 1.0$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)33	R ($8.0 \pm 0.0$)	S ($24.7 \pm 0.6$)	R ($11.0 \pm 0.0$)	R ($16.0 \pm 1.0$)	R ($10.3 \pm 0.6$)	R ($11.7 \pm 0.6$)	MDR / MRSA (P, CN, FOX, CLR, TE)	Dương tính
1(-2)35	R ($6.0 \pm 0.0$)	I ($18.0 \pm 0.0$)	S ($22.0 \pm 0.0$)	R ($13.7 \pm 0.6$)	R ($8.3 \pm 0.6$)	S ($22.3 \pm 0.6$)	MDR / MRSA (P, FOX, CLR)	Dương tính
1(-2)37	R ($6.0 \pm 0.0$)	S ($25.0 \pm 0.0$)	S ($20.3 \pm 0.6$)	R ($14.7 \pm 0.6$)	S ($21.0 \pm 1.0$)	R ($11.0 \pm 0.0$)	MDR / MRSA (P, FOX, TE)	Dương tính

Ghi chú CLSI 2021: R = Đề kháng (Resistant); I = Trung gian (Intermediate); S = Nhạy cảm (Susceptible). Đường kính tính bằng milimet (mm).

Tỉ lệ đề kháng kháng sinh của 10 chủng S. aureus (%):
Penicillin     [██████████████████] 90% (9/10)
Oxacillin      [████████████████░░] 80% (8/10)
Clarithromycin [██████████████░░░░] 70% (7/10)
Tetracycline   [██████░░░░░░░░░░░░] 30% (3/10)
Gentamicin     [██░░░░░░░░░░░░░░░░] 10% (1/10)
Ciprofloxacin  [░░░░░░░░░░░░░░░░░░] 0% (0/10) - (40% Trung gian)

Kết quả đạt được so với mục tiêu

• Tỷ lệ phân lập: 10% mẫu thực phẩm đường phố nhiễm S. aureus vượt ngưỡng an toàn ($1 \times 10^3\text{ CFU/g}$).
• Tỷ lệ đa kháng thuốc (MDR): 8/10 chủng (80%) đề kháng đồng thời từ 3 nhóm kháng sinh trở lên. Chủng nguy cơ cao nhất là 1(-2)33 kháng cùng lúc 5/6 loại kháng sinh khảo sát (Penicillin, Gentamicin, Oxacillin, Clarithromycin, Tetracycline).
• Tỷ lệ MRSA và tính đồng nhất kiểu gen: 8/10 chủng (80%) mang kiểu hình kháng Oxacillin và được xác nhận mang gen mecA với băng điện di đặc hiệu ở kích thước chính xác 310 bp trên gel agarose 2%. Tỷ lệ tương đồng giữa kiểu hình kháng và kiểu gen đạt 100%.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn đáng kể khi đối chiếu với các công trình công bố trong nước và quốc tế:

Tiêu chí so sánh	Đề tài (Vũ Thị Hiền, 2023)	Rebouças et al. (Brazil, 2020)	Saeed Khaledian et al. (Iran, 2020)	Effah et al. (Ghana, 2018)
Đối tượng nghiên cứu	Bánh tráng trộn đường phố (TP.HCM)	Sữa dê tươi (Trang trại Brazil)	Thức ăn nhanh đường phố (Falafel, Samosa)	Thịt tươi sống bán lẻ
Tỷ lệ nhiễm S. aureus	10.0% (1/10 mẫu)	89.8% (44/49 mẫu)	46.7% (56/120 mẫu)	100% mẫu khảo sát
Tỷ lệ kháng Oxacillin	80.0% (8/10 chủng)	75.5% (37/49 chủng)	Chưa khảo sát PCR	Kháng cao diện rộng
Tỷ lệ xác nhận gen mecA (MRSA)	80.0% trong số chủng phân lập	4.08% tổng số mẫu	Không phân tích gen	Phân tích kiểu hình
Kháng Penicillin	90.0%	87.8%	94.2%	100%

Đóng góp kỹ thuật và dịch tễ học

1. Minh chứng tỷ lệ MRSA cao bất thường trong thức ăn đường phố: Trong khi nhiều nghiên cứu quốc tế trên thực phẩm ghi nhận tỷ lệ MRSA dao động từ 4% đến 15%, nghiên cứu này phát hiện 80% chủng S. aureus phân lập từ mẫu bánh tráng trộn nhiễm khuẩn mang gen mecA. Điều này cho thấy nguy cơ lây truyền tụ cầu vàng kháng methicillin ngoài cộng đồng qua chuỗi thức ăn vỉa hè là rất lớn.
2. Quy trình chuẩn hóa ly giải tế bào nhanh phục vụ PCR: Đề tài đã tối ưu hóa quy trình ly giải nhiệt trực tiếp bằng dung dịch kiềm nhẹ (NaOH 0,025 N; SDS 0,0123%) trong 5 phút ở 95°C, giúp thu nhận dịch DNA khuôn tinh sạch nhanh gấp 4 lần so với các bộ kít chiết cột silica truyền thống, tiết kiệm 70% chi phí hóa chất mà vẫn đảm bảo độ sắc nét của băng điện di 310 bp.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Real-world Use Cases)

1. Giám sát chất lượng thức ăn đường phố tại Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm: Triển khai quy trình xét nghiệm 2 bước: Sàng lọc nhanh bằng đĩa BP + Coagulase trong 24 giờ, khẳng định nhanh chủng MRSA bằng phản ứng PCR mecA trong 4 giờ.
2. Truy xuất nguồn gốc nhiễm khuẩn trong chuỗi cung ứng: Ứng dụng dấu ấn phân tử mecA và kiểu hình kháng sinh đồ để truy vết nguồn lây nhiễm chéo từ người chế biến (mang khuẩn ở tay, niêm mạc mũi) sang dụng cụ và nguyên liệu (ruốc khô, hành phi, trứng cút).

Chiến lược nhân rộng và phân tích chi phí – lợi ích (Cost-Benefit)

• Chi phí kiểm nghiệm: Khoảng 85.000 – 120.000 VNĐ cho một quy trình kết hợp nuôi cấy và PCR khẳng định gen mecA.
• Hiệu quả kinh tế – y tế: Một ca ngộ độc thực phẩm do MRSA nhập viện điều trị kháng sinh phổ rộng (như Vancomycin, Linezolid) tiêu tốn từ 15 đến 45 triệu VNĐ chi phí điều trị. Việc ngăn chặn sớm các ổ lây nhiễm từ thực phẩm đường phố giúp hệ thống y tế công cộng tiết kiệm hàng tỷ đồng viện phí mỗi năm.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

Giai đoạn 1 (Tháng 1-3): Chuẩn hóa Protocol & Mở rộng quy mô mẫu (N=200 tại 24 quận huyện TP.HCM)
Giai đoạn 2 (Tháng 4-6): Xây dựng Multiplex PCR kit phát hiện đồng thời mecA, sea, seb, sec, sed
Giai đoạn 3 (Tháng 7-9): Tích hợp vào Quy chuẩn Kỹ thuật Địa phương về Quản lý Thức ăn Đường phố
Giai đoạn 4 (Tháng 10-12): Đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho Trung tâm Y tế dự phòng tuyến Quận/Huyện

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện tại

• Kích thước mẫu khảo sát: Số lượng 10 mẫu bánh tráng trộn tại Quận 5 mang tính chất phát hiện ban đầu, chưa bao quát toàn bộ đặc điểm dịch tễ của toàn thành phố.
• Phạm vi gen độc tố: Đề tài tập trung vào cặp mồi sea và seb, trong khi S. aureus có thể mang các biến thể gen độc tố ruột mới nổi như sec, sed, see, seg, sei, sej.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Ứng dụng kỹ thuật Multiplex Real-time PCR kết hợp đầu dò TaqMan nhằm định lượng trực tiếp số lượng bản sao gen mecA và các gen se mà không cần bước điện di thạch agarose.
• Thực hiện kỹ thuật PFGE (Pulsed-Field Gel Electrophoresis) hoặc MLST (Multilocus Sequence Typing) để xác định dòng vô tính (clone) của các chủng MRSA phân lập từ thức ăn đường phố, làm rõ mối liên hệ di truyền với các chủng MRSA lây nhiễm trong bệnh viện (HA-MRSA) và cộng đồng (CA-MRSA).

---

Đối tượng hưởng lợi

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện trang thiết bị tối thiểu để triển khai quy trình xét nghiệm này là gì?

Phòng xét nghiệm cần đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp 2 (BSL-2), trang bị tủ cấy vi sinh vô trùng dòng khí thổi đứng, tủ ấm vi sinh 35°C, nồi hấp tiệt trùng, máy ly tâm tốc độ cao ($\ge 13.000\text{ rpm}$), máy luân nhiệt PCR và bộ nguồn/bể điện di gel agarose kèm hệ thống soi chụp gel UV.

2. Tại sao cần thử nghiệm kháng sinh Cefoxitin 30 µg thay vì trực tiếp sử dụng Oxacillin để xác định kiểu hình MRSA?

Theo khuyến cáo của CLSI M100, Cefoxitin là chất cảm ứng mạnh mẽ biểu hiện của gen mecA, cho kết quả dự đoán kiểu hình MRSA chính xác, rõ ràng và có độ nhạy/độ đặc hiệu cao hơn nhiều so với việc thử nghiệm trực tiếp bằng đĩa Oxacillin trên môi trường thạch đĩa.

3. Cơ chế nào khiến chủng mang gen mecA kháng được hầu hết các kháng sinh nhóm Beta-lactam?

Gen mecA mã hóa cho một loại protein liên kết penicillin cải biến gọi là PBP2a (Penicillin-Binding Protein 2a). PBP2a có ái lực liên kết cực kỳ thấp đối với tất cả các kháng sinh nhóm $\beta$-lactam (bao gồm các Penicillin, Cephalosporin và Carbapenem), cho phép vi khuẩn tiếp tục tổng hợp thành tế bào peptidoglycan ngay cả khi có mặt kháng sinh.

4. Mẫu bánh tráng trộn bị nhiễm S. aureus chủ yếu do nguyên nhân nào trong quá trình chế biến?

S. aureus là vi khuẩn cư trú tự nhiên trên da, lỗ mũi và bàn tay của người lành (chiếm 20–40% người mang vi khuẩn). Việc người bán hàng không đeo găng tay khi trực tiếp dùng tay bốc trộn các nguyên liệu, kết hợp với việc bày bán thực phẩm hở gần lòng lề đường nhiều bụi bẩn và rác thải, là con đường chính truyền vi khuẩn vào thức ăn.

5. Kháng sinh nào còn hiệu lực điều trị cao đối với các chủng S. aureus phân lập được trong nghiên cứu?

Trong số 6 kháng sinh khảo sát, Gentamicin (90% nhạy cảm) và Ciprofloxacin (60% nhạy cảm, 40% trung gian, 0% kháng) duy trì hiệu lực ức chế tốt nhất đối với các chủng phân lập. Tuy nhiên, việc điều trị các ca nhiễm trùng MRSA nặng trên lâm sàng cần dựa vào kết quả kháng sinh đồ chuyên sâu với các kháng sinh dự trữ như Vancomycin hoặc Linezolid.

---

Kết luận

Nghiên cứu của tác giả Vũ Thị Hiền (2023) đã phân lập thành công và xác định chính xác sự hiện diện của vi khuẩn tụ cầu vàng Staphylococcus aureus trong mẫu bánh tráng trộn đường phố tại Quận 5, TP. Hồ Chí Minh với mật độ nhiễm khuẩn vượt ngưỡng an toàn ($1 \times 10^3\text{ CFU/g}$). Kết quả kháng sinh đồ và sinh học phân tử đã chỉ ra thực trạng đáng báo động: 80% chủng phân lập là các chủng đa kháng thuốc (MDR) và mang gen mecA (khẳng định là chủng MRSA), đề kháng cao với Penicillin (90%), Oxacillin (80%) và Clarithromycin (70%).

Công trình đã cung cấp bằng chứng khoa học thực nghiệm có giá trị cao, kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp vi sinh chuẩn thức (AOAC, CLSI 2021) và kỹ thuật PCR chuyên biệt, gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn vệ sinh thực phẩm đường phố tại các đô thị. Kết quả nghiên cứu là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý của các cơ quan chức năng, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu giám sát phân tử diện rộng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước làn sóng vi khuẩn kháng kháng sinh. Các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, tập huấn bắt buộc việc mang găng tay và che chắn thực phẩm đối với người kinh doanh thức ăn đường phố để ngăn chặn nguy cơ bộc phát các vụ ngộ độc thực phẩm nguy hiểm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VŨ THỊ HIEN XÁC ĐỊNH SỰ ĐÈ KHÁNG KHÁNG SINH VÀ SỰ HIỆN DIỆN CUA CAC GENE ĐỘC TO RUỘT CUA CAC CHUNG Staphylococcus aureus KHOA LUAN TOT NGHIEP NGÀNH SƯ PHAM SINH HOC THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH- 2023 VŨ THI HIEN XÁC ĐỊNH SỰ ĐÈ KHANG KHÁNG SINH VÀ SỰ HIỆN DIỆN CUA CAC GENE ĐỘC TO RUỘT CUA CÁC CHUNG Staphylococcus aureus KHOA LUAN TOT NGHIEP NGANH SƯ PHAM SINH HỌC NGƯỜI HƯỚNG DÁN KHOA HỌC TS. Trần Thị Minh Định THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH- 2023 LỜI CÁM ƠN Em xin chân thành bày to lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Tran Thị Minh Định đã tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong suối quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Em xin bày tỏ lòng kính trọng, biết ơn tới các quý thay cô thuộc Khoa Sinh học ~ Trường Đại học Sw phạm Thanh pho Hồ Chí Minh đã truyền đạt những kiến thức quý báu, tận tình diu dắt em trong suốt 4 năm học tập và nghiên cứu tại trường.

Em cũng xin chân thành cảm ơn Trung tâm Khoa học và Công nghệ Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành pho Hồ Chi Minh đã hồ trợ em thực hiện các thí nghiệm sinh học phân tứ trong khóa luận. Em xin gut lời cảm ơn đến chị Trần Thị Hiếu — chuyên viên phòng thí nghiệm Sinh hóa — Vi sinh, chi Nguyễn Thị Minh Thư - K43, chị Lê Thuy Phương Như - K44 cùng các bạn sinh viên khóa 47, 46 thực hiện đẻ tài sinh viên nghiên cứu khoa học ở phòng thí nghiệm Sinh hóa = Vi sinh, Khoa Sinh hoc, Trường Đại hoe Sư phạm Thanh phố Hô Chi Minh đã luôn đồng hành, chia sẻ, giúp đỡ trong suốt thời gian em thực hiện dé tài. Cam ơn bạn Bùi Ánh Tuyết, Nguyên Hữu Tài và các bạn khóa 45 đã luôn giúp đỡ và hỗ trợ đỡ mình trong suot quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Cuối cùng, con xin cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã luôn giúp đỡ, hỗ trợ cho con về ca vật chat cũng như tinh than.

Hồ Chí Minh, ngày 6 tháng Š năm 2023 SINH VIÊN Vũ Thị Hiền MỤC LỤC HH MIIETNTL.2:5215104066202521314:2320252123100921:92213300032108130421003219021341101031321044301820612213821215221814 i DANH MỤC CÁC CHG VIET TẤT sssasssscsssssssssesessossesscisssrascssesssossescsvostssssvasissossie iv DANTUIMUG CAG BANG is nano v OF Ns (ie (lle rs |; vi MG DAU losssssessssconssscinossisassasssesnasssrvsaiissusssessnsaascinearisaussstsanassanipaarisaasasissansecinesticansassis | 1. Lí do chọn đề tài.IMTIUC¡IHE0IDPHIGHICĂNcicisiiiatiiisiioti2201061012111331033112510221028351853058165538811884388238338188558813E 2 5. Nhiệm vụnghiễn'€CỨU::::::::::::c:cccccppciniiniinii2S005112511251880313053803810315855589581805882858 2 S.IPHaIn:ViIHEHIN'GỮU(. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vi khuẩn S$.

Tông quan vi khuân Š.22©222©222SEES 22 2 xcSzcc2eecSerxerrsree 3 1. Đặc điểm của vi khuẩn Š. Sự phân bố va điều kiện tăng trưởng. Tông quan về ngộ độc thực phẩm liên quan đến S.

Độc tố ruột của tụ cầu WANS 2i11111151111118541103153511543134539831465588445335394583489365383351 6 1. Triệu chứng ngộ độc thực phẩm do S. Tình hình ngộ độc thực phẩm do S. aureus trên thé giới.

Tình hình ngộ độc thực phẩm do S. aureus ở Việt Nam. Tong quan về tình trang đề kháng kháng sinh của Š. Tông quan tình hình nghiên cứu về các gene sinh độc tô ruột.

VAT LIEU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỬU.--- l§ 2,1, Thôi gian và địa điểm ñgiiên Citih. Vat HE DGhẲiỆT:CỨN:::-:::-:::-<:--ccc2022002260223702512222122012553525182335538829152535828555588268555 15 2. Thiết bị và dụng CY. s22 0221022 nu 211221122211 01 t1 0 xe 15 2:4) Cac môiilrfön8S.

Môi trường Baitd-Parker is isisssssessscssscsssosisessssessesaveassseavesssseasteasssosse0eees 16 21,2MOIƯƠnE NÙiếiiUÂBÊF :iiainiiosiiiaiiidoiinit044104211561013518333185338813333868538881858 18 2. Môi trường Brain Heart Infusion Broth. Môi trường Mueller-Hinton Agar. Các hod chất sử đựng trong đề tải,.iPhương pháp ORDER CCU iissiissiscasscaissasssavssaasiesisoasseassoasssaassasssoassoasvoasesaseoaasens 21 2.

Phương pháp thu mau. Phuong pháp phanilap s. Thử hoạt tính COaPUIASE :‹::;‹::::::::::c:coccc:cc0202202200250512512251026112602023652555818 85622 2. Phương pháp định lượng vi khuẩn trong thực phâm.

Khảo sát sự dé kháng kháng sinh theo phương pháp Kirby-Bauer. Phương pháp thực hiện phản ứng PCR. Phương pháp xử lý số liệu.--¿-2¿-2-222+22Sc22St2EE E22 cEEEcrrrcrrrcrrree27 Chương 3. KET QUA VA BAN LUẬN.

Kết quả phân lập vi khuân S. aureus trong thực phâm. Kết quả thử hoạt tính coagulase dé xác định vi khuẩn S. Kết quả định lượng vi khuẩn S.

aureus trong thực phâm. Kết quả dé kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn S. aureus kháng methicillin (MRSA). aureus có kiều hình kháng methicillin.

awrews có kiều gene mecA.-ccccc cv cv 41 3. Két qua PCR dé xác định sự hiện diện các gene sea và seb của S.43 KET LUAN VA 4:59.- 47 iv DANH MUC CAC CHU VIET TAT Kí hiệu Chú giải Assosiation of Official Analytical Chemists AOAC (Hiệp hội các nhà hóa phân tích chính thức) BP Baird-Parker base pair Ss aw) (Cap nucleotide) CLSI Clinical and Laboratory Standards Institute Colony Forming Unit 9 7 Cc (Don vi hinh thanh khuan lac) Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus MRSA :. aureus đề kháng với methicillin) Polymerase Chain Reaction PCR a (Phan ứng chuối polymerase) Penicillinase-Resistant Penicillins PRP (Penicillin khang penicillinase) Penicillin-Binding Protein PBP ; (Protein liên kết penicillin) Staphylococcal Enterotoxins SEs ; (Độc tô ruột của S. aureus ) Staphylococcal enterotoxins A SEA , (Độc tô ruột A của Š.

aureus) Staphylococcal enterotoxins B SEB sea Gene sinh độc tô ruột A seb Gene sinh độc tô ruột B Vv DANH MỤC CÁC BANG Bang 2. Các mẫu bánh tráng trộn được sử dụng trong dé tài. Các thiết bị sử dụng trong đề tài. 22 2-222222 22 cv cv crrcrrcrvecs 16 Bang 2.

Trinh tự cặp môi sử dung trong phan tmg PCR phát hiện gene sea, seb. Thanh phan phản ứng PCR. 2222222532 2SES2SE2 2 322S3222522232723722 c2, 26 Bang 3. Khuan lac có đặc điểm đặc trưng của Š.:- sec cs2ccscc22 28 Bang 3.

Kết qua dé kháng kháng sinh penicillin va ciprofloxacin của các chủng b:( GP CUES (244 1235113312031192012261363593310333145308313351513955313131434195931333145512535059313331483139351565172512235553 34 Bang 3. Kết quả dé kháng kháng sinh gentamicin và oxacillin của các chủng Bang 3. Kết quả dé kháng kháng sinh clarithromycin và tetracycline của các chủng \:(GI ÔÌNỂ|cc:nicn21:2210631163312351535153365335533516315831353356583558235833836353653333853388835g2333681863585339529325ãg85 36 Bang 3. aureus kháng thuốc trong mau bánh tráng trộn 1.

39 Vi DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Tế bào vi khuẩn S. aureus dưới kính hiện vi điện tử. Quy trình thực hiện các thí nghiệm trong đề tài.

Chu trình nhiệt sử dụng trong phan ứng PCR. Khuan lạc phân lập từ mẫu bánh tráng trộn | trên môi trường BP ở nồng độ LŨ 52c: sg;2s:056116501231508131618534986195548861838888388349831843888088888838618831581885838884833588838528888đ86i 29 Hình 3. Khuan lạc phân lập từ mẫu bánh tráng trộn 3 trên môi trường BP ở nông độ LỮ ở: nsnnsegstin00156105640020403005818683186361858086130831859356383838886318895835358388533383388308588983503538838385 29 Hình 3. Phản ứng coagulase dương tính của chủng 1(-2)16.

Phan ứng coagulase âm tinh của chủng 1(-2)14 0. eee eee eeeeeeeeees 31 Hình 3. Đối chứng âm trong thử hoạt tinh coagulase. Kết quả khang sinh đồ của các chủng vi khuẩn $.

Chung 1(-2)24 nhạy ca đề kháng penicillin. Chung 1(-2)19 nhạy cam gentamicin. Chung 1(-2)19 trung gian ciprofÏOXaCIN. co cchnnhorerree 38 Hình 3.

Chủng 1(-2)33 dé kháng tetracycline.- 2z sz22zecscczserzsecee 38 Hình 3. Chủng 1(-2)19 dé kháng oxaeillin. Chủng 1(-2)24 đẻ kháng clarithromycin. Chủng 1(-2)32 đề kháng oxaeillin.

Chủng 1(-2)35 dé kháng Oxacillin. Kết qua điện di sản phẩm PCR phát hiện gene mecA ở các chủng 0: (IIFE H-Y211115141411145515312231225331513143114514331355932511983173311461165130316121524311611341221213431143117231253:20: 42 Hình 3. Kết quả điện di san phẩm PCR phát hiện gene sea các chủng là: (QMEÊ [ÂỆ|::cnio51:211251555516315565558538688553395535539551683586318958583358558553383455861595538588358318ã38853 824 43 Hình 3. Kết quả điện di sản phẩm PCR phát hiện gene seb các chủng S.

Lí do chọn đề tài Thực phẩm đường pho đang trở nên pho biến ở nước ta vì tính tiện lợi, bắt mắt và rẻ tiên. Tuy nhiên, điều kiện ché biển của người kinh doanh thực phẩm đường phố thường không đảm bảo vệ sinh, điều này có thé dẫn đến thực pham đường phố bi ô nhiễm vi sinh vật và gây ngộ độc thực phẩm [1]. Những năm gân đây, bánh trang trộn đã trở thành món ăn đường phố phô biến và được nhiều người yêu thích. việc kiêm soát nguồn gốc cũng như chất lượng của các nguyên liệu làm nên món bánh trắng trộn vẫn còn nhiều khó khăn [2].

Do đó, van dé an toàn vệ sinh thực phâm rất đáng lo ngại, tiềm an nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây ngộ độc thực phẩm [2]. Staphylococcus aureus là một trong những nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm. do chúng tiết ra các độc tô ruột staphylococcal enterotoxin (SE) [3]. thường xảy ra sau khi ăn các loại thực phim khác nhau, đặc biệt là thịt đã qua chế biến và các sản phẩm từ sữa.

aureus do xử lý và bảo quản không đúng cách [4]. aureus thường gây ra triệu chứng là buôn nôn, đau quan bụng và tiêu chảy, một số trường hợp nghiêm trọng lam thay đôi huyết áp và nhịp tim mach, đau đầu. Độc té của tụ cầu vàng được xếp vào họ những siêu kháng nguyên, có tính ồn định cao, bền nhiệt, kháng với hầu hết các enzyme phân hủy protein, vi thé chúng giữ được hoạt tính trong đường tiêu hóa sau khi ăn vào bụng [3]. Tụ cầu vàng san sinh hơn 20 loại độc tố khác nhau, trong số đó độc tô phd biến gây ngộ độc thực phẩm là SEA va SEB [4].

aureus còn là vi khuân đề kháng với nhiều loại kháng sinh khác nhau với tỉ lệ rất cao. ngày càng xuất hiện nhiều chủng đa kháng khang sinh hơn. Điều này cho thấy tình hình kháng kháng sinh của vi khuẩn ngày càng diễn biến phức tap [5]. Trong thực phẩm có mặt các chủng S.

aureus đề kháng kháng sinh, hơn thé nữa nếu các chủng S. aureus này có mang gene sinh độc tô ruột và chúng là nguồn lan truyền gene kháng kháng sinh thì rất nguy hiểm, điều đó cho thấy thực phẩm không t đảm bảo vệ sinh có nguy cơ gây ngộ độc cho người tiêu dùng. Chính vì thế, việc “Xée định sự đề kháng kháng sinh và sự hiện điện của các gene độc tố ruột của các chúng Staphylococcus aureus” là hết sức cần thiết. Mục tiêu nghiên cứu Khảo sát sự đề kháng một số kháng sinh và sự hiện diện của hai gene sinh độc tô ruột (sea, seb) của các chủng S.

aureus phân lập từ bánh trắng trộn. Đối tượng nghiên cứu Các chủng vi khuẩn S. aureus phân lập từ mẫu bánh tráng trộn đường phô ở khu vực Quận 5. Thành phó Hồ Chí Minh.

Nhiệm vụ nghiên cứu - Phân lập các chủng vi khuẩn S. aureus từ bánh tráng trộn ở các quan via hè trên địa bàn Quận 5, Thanh phô Hò Chí Minh. - Thứ hoạt tính coagulase dé xác định được vi khuẩn S. - Khảo sát sự dé kháng penicillin, ciprofloxacin, gentamicin, oxacillin, clarithromycin và tetracycline của các chủng S.

- Phát hiện gene sinh độc tố ruột (sea, seb) từ các chủng vi khuân S. aureus thu được. Pham vi nghiên cứu Đề tài tiến hành phan lập các chủng S. aureus từ mau bánh tráng trộn ở các hang quán trên địa bàn Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh; khảo sát khả năng kháng 6 loại kháng sinh là penicillin, ciprofloxacin, gentamicin, oxacillin, clarithromycin, tetracycline và phát hiện hai gene sinh độc tổ ruột (sea, seb) ở các chủng S.

Tông quan lich sử nghiên cứu vi khuan S.