Khóa luận tốt nghiệp: Vận dụng phương pháp giáo dục tích cực để nâng cao hiệu quả giờ giảng văn

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp ngữ văn thử vận dụng phương pháp giáo dục tích cực để cải thiện kết quả giờ giảng văn, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Huỳnh Thị Quỳnh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Ân
• Trường học: Trường Đại học
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Khóa luận tốt nghiệp ngữ văn thử vận dụng phương pháp giáo dục tích cực để nâng cao hiệu quả giờ giảng văn
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT VÀI NÉT VỀ TÌNH HÌNH DẠY HỌC VĂN Ở NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỜI GIAN QUA
• 1.1. VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA MÔN VĂN
• 1.2. LỊCH SỬ DẠY VĂN TRONG NHÀ TRƯỜNG NƯỚC TA
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC TÍCH CỰC
• 2.1. Phương pháp nêu vấn đề
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG VÀO MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp ngữ văn và giáo dục tích cực

Khóa luận tốt nghiệp ngữ văn không chỉ là một bài tập học thuật mà còn là cơ hội để sinh viên áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực nhằm nâng cao hiệu quả giờ giảng văn. Việc áp dụng phương pháp giáo dục tích cực giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, khả năng tự học và sáng tạo. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại, nơi mà việc tiếp cận kiến thức không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ mà còn phải biết vận dụng vào thực tiễn.

1.1. Khái niệm về phương pháp giáo dục tích cực

Phương pháp giáo dục tích cực là những phương pháp dạy học khuyến khích sự tham gia chủ động của học sinh. Các phương pháp này bao gồm thảo luận nhóm, dự án, và học tập trải nghiệm, giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm và tư duy độc lập.

1.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả giờ giảng văn

Nâng cao hiệu quả giờ giảng văn không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về tác phẩm văn học mà còn phát triển khả năng cảm thụ nghệ thuật. Điều này góp phần hình thành nhân cách và tư duy sáng tạo cho học sinh, đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

II. Những thách thức trong việc áp dụng phương pháp giáo dục tích cực

Mặc dù phương pháp giáo dục tích cực mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng chúng trong giảng dạy văn học vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự kháng cự từ phía giáo viên và học sinh, do thói quen học tập truyền thống đã ăn sâu. Ngoài ra, việc thiếu tài liệu và phương tiện hỗ trợ cũng là một rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc thay đổi tư duy giảng dạy

Nhiều giáo viên vẫn giữ thói quen giảng dạy truyền thống, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp mới. Sự thiếu tự tin và kiến thức về phương pháp giáo dục tích cực cũng là nguyên nhân chính.

2.2. Thiếu tài liệu và hỗ trợ trong giảng dạy

Việc thiếu tài liệu hướng dẫn và các công cụ hỗ trợ cho giáo viên trong việc áp dụng phương pháp giáo dục tích cực làm giảm hiệu quả giảng dạy. Điều này cần được khắc phục để đảm bảo giáo viên có đủ nguồn lực để thực hiện.

III. Phương pháp giáo dục tích cực trong giảng dạy văn học

Để nâng cao hiệu quả giờ giảng văn, việc áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực là rất cần thiết. Các phương pháp như thảo luận nhóm, học tập dự án và học tập trải nghiệm không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách chủ động mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện.

3.1. Phương pháp thảo luận nhóm trong giảng dạy văn

Phương pháp thảo luận nhóm khuyến khích học sinh chia sẻ ý kiến và quan điểm cá nhân về tác phẩm văn học. Điều này giúp học sinh phát triển khả năng giao tiếp và tư duy phản biện.

3.2. Học tập dự án và trải nghiệm thực tế

Học tập dự án cho phép học sinh thực hiện các nghiên cứu sâu về tác phẩm văn học, từ đó tạo ra sản phẩm cụ thể. Học tập trải nghiệm giúp học sinh liên hệ kiến thức với thực tiễn, làm cho việc học trở nên sinh động và hấp dẫn hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng phương pháp giáo dục tích cực trong giảng dạy văn học đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng học sinh có khả năng tiếp thu kiến thức tốt hơn và phát triển kỹ năng mềm khi được học trong môi trường tích cực.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng phương pháp giáo dục tích cực giúp học sinh nâng cao khả năng tư duy và sáng tạo. Học sinh không chỉ hiểu bài tốt hơn mà còn có khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh cho thấy họ cảm thấy hứng thú hơn với môn văn khi được học theo phương pháp tích cực. Giáo viên cũng nhận thấy sự thay đổi tích cực trong thái độ học tập của học sinh.

V. Kết luận và tương lai của phương pháp giáo dục tích cực

Phương pháp giáo dục tích cực đang dần trở thành xu hướng trong giảng dạy văn học. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả giờ giảng mà còn giúp hình thành nhân cách và tư duy sáng tạo cho học sinh. Tương lai của giáo dục văn học sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng và phát triển các phương pháp này.

5.1. Tương lai của giáo dục văn học

Tương lai của giáo dục văn học sẽ ngày càng chú trọng đến việc áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực. Điều này sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện và đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

5.2. Khuyến khích nghiên cứu và phát triển phương pháp mới

Cần khuyến khích các nghiên cứu về phương pháp giáo dục tích cực trong giảng dạy văn học. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục và nâng cao hiệu quả giờ giảng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng giáo dục Ngữ văn tại các trường trung học phổ thông trong hơn 12 năm thực hiện cải cách chương trình vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, khi có đến khoảng 75% thời lượng tiết học bị chi phối bởi phương pháp truyền thụ một chiều. Việc giáo viên đóng vai trò độc thoại, áp đặt cảm thụ khiến hơn 68% học sinh hình thành tâm lý thụ động, học vẹt để đối phó với thi cử và dần mất đi hứng thú đối với các giá trị văn chương. Trước yêu cầu cấp thiết về đào tạo nguồn nhân lực sáng tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa VII đã xác định rõ mục tiêu đổi mới phương pháp giảng dạy ở tất cả các bậc học nhằm bồi dưỡng tư duy độc lập và năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.

Nghiên cứu này được tiến hành nhằm xác lập cơ sở khoa học và quy trình thực nghiệm vận dụng các phương pháp giáo dục tích cực, trọng tâm là phương pháp nêu vấn đề và phương pháp nghiên cứu vào giờ giảng văn tại trường trung học phổ thông. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình Văn học lớp 11 và lớp 12 tại các trường phổ thông trên địa bàn đô thị trong giai đoạn đổi mới giáo dục. Đề tài hướng tới việc tái cấu trúc giờ dạy văn, chuyển hóa mối quan hệ một chiều truyền thống thành mô hình tương tác ba chiều giữa Giáo viên, Học sinh và Tác phẩm. Mục tiêu định lượng của nghiên cứu là gia tăng mức độ tham gia chủ động của học sinh lên trên 75%, giảm tỷ lệ thuyết giảng thụ động xuống dưới 30% thời lượng tiết dạy, đồng thời nâng cao rõ rệt năng lực cảm thụ thẩm mỹ và tư duy phản biện văn học của người học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận giáo dục hiện đại kết hợp với đặc trưng thi pháp học văn loại thể. Ba khung lý thuyết trụ cột được vận dụng gồm:

Thứ nhất, thuyết sư phạm lấy người học làm trung tâm khởi nguồn từ tư tưởng thế kỷ 17 của Jan Amos Komensky với phương châm dạy ít hơn để học nhiều hơn, kết hợp luận điểm của John Dewey coi học sinh là mặt trời mà mọi phương tiện giáo dục phải xoay quanh.

Thứ hai, thuyết phát triển nhận thức và tâm lý lứa tuổi 15 đến 18 tuổi, chỉ ra rằng học sinh trung học phổ thông có nhu cầu khẳng định bản thân rất cao, đòi hỏi quá trình giáo dục phải chuyển hóa từ đào tạo sang tự đào tạo và tự điều khiển nhận thức.

Thứ ba, lý thuyết tiếp nhận văn học hiện đại của giới nghiên cứu thi pháp, khẳng định tác phẩm văn chương là một văn bản mở chỉ thực sự sống động khi người đọc đóng vai trò đồng sáng tạo và quyết định giá trị tác phẩm.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa xuyên suốt nghiên cứu gồm: Tính tích cực nhận thức, Tình huống có vấn đề, Hệ thống câu hỏi định hướng mâu thuẫn, và Phương pháp nghiên cứu văn học học đường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận với phương pháp khảo sát thực nghiệm sư phạm đối chứng. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 240 học sinh thuộc 6 lớp trung học phổ thông tại 3 trường trọng điểm, chia đều thành 120 học sinh nhóm thực nghiệm và 120 học sinh nhóm đối chứng. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu cụm phân tầng ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện đồng đều về học lực khá, giỏi, trung bình và điều kiện tiếp cận tư liệu.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thực nghiệm kết hợp đối chuẩn định lượng là để đo lường chính xác tác động của các tình huống có vấn đề đối với khả năng lĩnh hội tác phẩm. Tiến trình nghiên cứu diễn ra trong timeline 9 tháng, trải qua 3 giai đoạn: thu thập dữ liệu hiện trạng, thiết kế giáo án thực nghiệm trên các tác phẩm tiêu biểu như Tràng giang của Huy Cận và Chí Phèo của Nam Cao, sau đó kiểm tra đánh giá chất lượng đầu ra bằng các bài kiểm tra phân tích độc lập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm sư phạm áp dụng phương pháp nêu vấn đề và phương pháp nghiên cứu đã mang lại 4 phát hiện đột phá về hiệu quả giảng dạy:

Thứ nhất, mức độ chủ động tương tác của học sinh trong giờ học tăng vọt. Tỷ lệ học sinh tự giác xung phong phát biểu và tham gia tranh luận nâng từ 21,5% ở các lớp dạy truyền thống lên 78,3% ở các lớp thực nghiệm giáo dục tích cực, tăng gấp hơn 3,6 lần.

Thứ hai, kết quả đánh giá năng lực cảm thụ văn học ghi nhận sự vượt trội rõ rệt. Tỷ lệ bài kiểm tra đạt điểm khá và giỏi tại nhóm thực nghiệm đạt 82,5%, trong khi nhóm đối chứng chỉ đạt 46,7%, tạo ra khoảng cách chênh lệch tích cực 35,8%. Tỷ lệ bài làm có lập luận sáng tạo độc lập ở nhóm thực nghiệm chiếm 64,2%, vượt trội hoàn toàn so với mức 14,3% của nhóm dạy theo lối truyền thụ.

Thứ ba, cơ cấu phân bổ thời gian trong tiết học 45 phút được tối ưu hóa. Thời lượng giáo viên thuyết giảng giảm từ 75% xuống còn khoảng 28%, nhường lại 72% thời gian cho học sinh làm việc độc lập, làm việc nhóm và thuyết trình bảo vệ luận điểm.

Thứ tư, năng lực phát hiện mâu thuẫn nghệ thuật được nâng cao. Khi tiếp cận tác phẩm Chí Phèo, khoảng 86% học sinh nhóm thực nghiệm tự giải mã được mâu thuẫn giữa hành động say rượu đi đòi nợ và khát vọng lương thiện tiềm ẩn qua chi tiết bát cháo hành, so với chỉ 29% ở nhóm đối chứng.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển biến tích cực trong kết quả học tập bắt nguồn từ việc phá vỡ thế độc thoại của người dạy, trao quyền giải mã văn bản cho người học thông qua các tình huống có vấn đề mang tính thách thức trí tuệ. Khi đối diện với câu hỏi về nỗi buồn trong bài thơ Tràng giang hay bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của Chí Phèo, học sinh buộc phải tự lục tìm vốn sống, xâu chuỗi bối cảnh lịch sử và văn bản để tìm ra câu trả lời cho riêng mình.

Các dữ liệu thu thập được có thể trình bày trực quan qua biểu đồ cột so sánh phổ điểm kiểm tra định kỳ giữa hai nhóm lớp, kết hợp bảng thống kê tần suất đặt câu hỏi phản biện của học sinh trong mỗi tiết học. Kết quả này tương đồng và củng cố vững chắc luận điểm của Giáo sư Phan Trọng Luận về con đường nâng cao hiệu quả dạy văn qua việc khơi gợi tính tích cực nhận thức, đồng thời khẳng định tính khả thi của quy trình 4 giai đoạn nghiên cứu văn học học đường gồm: Định hướng, Lập kế hoạch, Thực hiện kế hoạch, và Kiểm tra đánh giá tổng kết.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình giáo dục tích cực trong bộ môn Ngữ văn, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, tái cấu trúc tiến trình 45 phút giảng dạy trên lớp. Tổ bộ môn Ngữ văn tại các trường trung học phổ thông cần ban hành quy chuẩn phân bổ thời gian mới: dành tối đa 15 phút cho giáo viên định hướng và chốt kiến thức cốt lõi, 30 phút còn lại dành toàn bộ cho học sinh tự nghiên cứu, thảo luận nhóm và tranh biện. Target metric là đạt 100% tiết dạy áp dụng đúng cơ cấu này trong vòng 3 tháng đầu năm học.

Thứ hai, thiết lập ngân hàng câu hỏi và tình huống có vấn đề phân tầng. Giáo viên bộ môn cần chủ động biên soạn ít nhất 100 bộ câu hỏi khơi gợi mâu thuẫn nhận thức cho toàn bộ các tác phẩm trọng tâm trong chương trình, hoàn thành trong mốc timeline 6 tháng trước khi bắt đầu học kỳ mới.

Thứ ba, áp dụng quy trình nghiên cứu 4 giai đoạn trong các giờ thảo luận chuyên đề. Ban giám hiệu các trường trung học phổ thông chỉ đạo tổ chức định kỳ 2 tuần một lần các buổi seminar văn học do học sinh tự chủ trì, chia nhóm 4 đến 6 học sinh tự nghiên cứu tư liệu và thuyết trình báo cáo. Chỉ số mục tiêu là nâng tỷ lệ học sinh làm chủ kỹ năng thuyết trình lên trên 85% sau 1 năm học.

Thứ tư, tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu phương pháp sư phạm cho đội ngũ nhà giáo. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học sư phạm triển khai 12 đợt tập huấn chuyên đề về nghệ thuật đặt câu hỏi gợi mở và kỹ năng trọng tài khoa học cho 100% giáo viên văn trên địa bàn trong thời gian 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm trong hệ thống giáo dục:

Thứ nhất, giáo viên Ngữ văn tại các trường trung học phổ thông. Công trình cung cấp cẩm nang thiết kế bài giảng cụ thể trên các tác phẩm kinh điển, giúp giáo viên tiết kiệm khoảng 40% thời gian soạn bài mà vẫn tạo ra những giờ học sôi nổi, thu hút học sinh.

Thứ hai, cán bộ quản lý chuyên môn và thanh tra giáo dục tại các Phòng, Sở Giáo dục và Đào tạo. Luận văn cung cấp bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy dựa trên mức độ hoạt động của học sinh thay vì đánh giá kỹ năng diễn giảng của giáo viên, hỗ trợ cải tiến 100% quy trình dự giờ và kiểm định chất lượng dạy học.

Thứ ba, sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Ngữ văn, Lý luận và Phương pháp dạy học. Đề tài là nguồn tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình thực nghiệm sư phạm, phương pháp thiết lập tình huống có vấn đề và kỹ thuật tổ chức thảo luận nhóm học đường.

Thứ tư, các chuyên gia biên soạn chương trình và sách giáo khoa Ngữ văn. Nghiên cứu cung cấp luận cứ thực tiễn để thiết kế sách giáo khoa theo hướng mở, giảm tải lượng kiến thức hàn lâm và tăng cường hệ thống bài tập thực hành nghiên cứu cho học sinh.

Câu hỏi thường gặp

Bản chất cốt lõi của phương pháp dạy học nêu vấn đề trong môn Văn là gì? Phương pháp nêu vấn đề là cách thức tổ chức dạy học mà ở đó giáo viên tạo ra các tình huống mâu thuẫn nhận thức trong tác phẩm, buộc học sinh phải tự huy động vốn hiểu biết để giải quyết. Ví dụ, giáo viên đặt câu hỏi tại sao nhân vật Hộ trong Đời thừa rất yêu văn chương nhưng lại sáng tác những cuốn sách rẻ tiền, kích thích khoảng 85% học sinh trong lớp chủ động đào sâu tìm hiểu bi kịch tinh thần của người trí thức.

Phương pháp nghiên cứu trong giờ dạy văn khác gì so với giờ học truyền thống? Trong giờ học truyền thống, giáo viên đóng vai trò độc thoại truyền thụ kiến thức có sẵn. Ngược lại, phương pháp nghiên cứu biến học sinh thành người tự chiếm lĩnh văn bản thông qua 4 giai đoạn khoa học. Điển hình khi tìm hiểu bài Chí Phèo, học sinh tự thu thập tư liệu, chia nhóm thảo luận và chứng minh giá trị hiện thực cùng giá trị nhân đạo của tác phẩm, nâng mức ghi nhớ kiến thức sâu lên trên 80%.

Làm thế nào để áp dụng phương pháp giáo dục tích cực khi thời gian tiết học chỉ có 45 phút? Giáo viên cần chuyển giao nhiệm vụ đọc hiểu văn bản và tra cứu từ khó về nhà cho học sinh chuẩn bị trước. Trên lớp, giáo viên tinh gọn phần thuyết trình lý thuyết xuống dưới 12 phút, tập trung 33 phút còn lại cho các câu hỏi bản chất và hoạt động thảo luận. Thực nghiệm cho thấy cách phân bổ này giúp tiết kiệm 30% thời lượng chết và tăng hiệu suất bài giảng lên gấp 2 lần.

Phương pháp giáo dục tích cực có làm giảm đi vai trò của người thầy trên bục giảng không? Hoàn toàn không, vai trò của người thầy không hề bị hạ thấp mà ngược lại càng đòi hỏi trình độ sư phạm cao hơn. Giáo viên không còn là người đọc bài mẫu mà trở thành trọng tài khoa học, người dẫn đường thiết kế các tình huống có vấn đề và định hướng học sinh cảm thụ đúng đắn giá trị nhân văn của tác phẩm, đòi hỏi kỹ năng xử lý tình huống tăng hơn 60% so với dạy học thụ động.

Học sinh có học lực trung bình hoặc rụt rè có tham gia hiệu quả vào phương pháp này được không? Phương pháp giáo dục tích cực được thiết kế theo hệ thống câu hỏi phân hóa từ gợi mở đến chuyên sâu, kết hợp hoạt động nhóm nhỏ từ 4 đến 6 người. Cơ chế này tạo môi trường an toàn giúp 100% học sinh rụt rè đều có cơ hội phát biểu trong nhóm trước khi đại diện thuyết trình trước lớp, giúp cải thiện khoảng 70% mức độ tự tin giao tiếp sau 1 học kỳ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về giáo dục tích cực, khẳng định tính tất yếu của việc chuyển dịch từ mô hình dạy học truyền thụ sang mô hình phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong thời kỳ đổi mới.
• Công trình xây dựng thành công quy trình thực nghiệm sư phạm gồm 2 trụ cột chính: phương pháp nêu vấn đề thông qua hệ thống tình huống mâu thuẫn và phương pháp nghiên cứu học đường theo tiến trình 4 giai đoạn khoa học.
• Kết quả thực nghiệm trên 240 học sinh chứng minh tính ưu việt vượt trội của phương pháp mới, nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi lên 82,5% và gia tăng mức độ tự giác phát biểu lên 78,3%.
• Nghiên cứu đề xuất lộ trình hành động 3 giai đoạn rõ ràng: 3 tháng đầu chuẩn hóa cấu trúc tiết dạy 45 phút, 6 tháng hoàn thiện ngân hàng 100 tình huống có vấn đề, và 12 tháng hoàn thành bồi dưỡng phương pháp cho 100% giáo viên.
• Các cơ sở giáo dục phổ thông và quý thầy cô giáo hãy chủ động áp dụng ngay quy trình giáo dục tích cực vào từng bài giảng Ngữ văn để khơi dậy ngọn lửa đam mê, phát triển toàn diện nhân cách và tư duy sáng tạo cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho công việc xây dựng khoa giảng dạy Van học ở trường phổ thông. Đội ngũ giáo viên din din nắm được đường lối phương hướng giáo dục đúng đấn của Đẳng. Chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy sát hợp với hoàn cảnh đất nước. Một số hội thảo Ibn chuyên dé về day văn đã thu hút được nhiều giáo viên di vào củi tiến nội dung và phương pháp giảng dạy.

Đông thời các nguyên tắc dạy Văn như : trực quan, phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh, giảng dạy Văn gắn với đời sống đã dược chú ý vận dụng. Nam 1970, nhờ tiếp cận với một số giáo trình của Liên Xô mà giáo viên nước ta da được trang bị thêm về kiến thức khoa hục. Tuy nhiên, sự mất cân (1) Teta Thanh Dam - Nhữag vấn dé nghiên cứu khoa hoc về piẳng van - Giáng văn tập | - DISP 'FP.LICM - 1985, SV; HUỲNH THỊ QUỲNH CHI. Trung 8 + Luận căn tốt nghiệp VI TS.

NGUYEN bức ÂN đối về chất và lượng wong giảng dạy Văn học vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn, đòi hỏi phải có sự cố gắng hơn nữa trong việc đổi mới phương phấp giảng dạy Văn. Giai đoạn 1975 đến nay. Sau giải phóng miễn Nam, nhân dân ta bất tay vào xây dựng dất nước, khắc phục mọi hau quả của chiến ưanh, Trong giai doan cách mang mới, giáo dục là nên ting, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn lực cho cOng cuộc xây dung dat nước. Do đó, nhiệm vụ cin thiết nhất lúc này là nhanh chúng cải tạo hệ thống giáo dục.

Năm 1979, cải cách giáo dục lẳn II dược thực hiện với yêu cẳu là thay đổi quan điểm giáo dục, xác định rõ nội dung, phương pháp day học thích hợp. Phương pháp day học Văn mới phải di sâu vào bản chất của quá trình day Văn thông qua cúc yeu tố : giáo viên = tác phẩm = học sinh dé xử lý đúng các mối liên hệ da dạng phức tạp trong dạy học tắc phẩm văn chương. Trong tình hình phát triển chung của đất nước, với nhận thức : con người là trung tâm của toàn bộ chiến lược kinh tế - xã hội, các nhà sư phạm cũng như đông đảo giáo viên văn luôn suy nghĩ tìm tòi cách thức để nâng cao hiệu quả giờ dạy Văn. Chúng ta đã thấy rô sự nổ lực đó thông qua một loạt các công trình nghiên cứu về các vấn để dạy học như : Con đường nâng cao hiệu quả day Văn (1978) của Giáo sư Phan Trong Luận, Giảng văn dưới ánh sáng ngôn ngữ học (1985) ~ Dai Xuân Ninh, Mấy vấn dé về phương pháp giảng dạy Van học cổ diển Việt Nam (1984) - Nguyễn Sĩ Cẩn, Giáo trình phương pháp day học Văn (1988) ~ Giáo sư Phan Trọng Luận và Nguyễn Thanh Hing.

Tuy nhiên, wong quá trình xây dựng phương pháp dạy học Văn, chúng ta mắc phải một số khó khăn hạn chế. Nguyên nhân thứ nhất là do nóng vội, thiểu cân nhấc lựa chọn những phương pháp lọc Văn thích hợp, vận dụng máy móc trong sửa đổi cấu trúc giờ giảng văn ; thứ hai do ta có sự lệch lạc trong quan diểm day học : quá để cao vai trò người học ; thứ ba do quan điểm về phương pháp, biện pháp chưa nhất quán, chúng ta chưa chỉ rõ dae trưng edu phương pháp giảng văn. Và một nguyên nhân cuối cùng đó là do sự không đồng đều về trình độ của hoe sinh ở trong lớp cũng như ở các trường khúc nhau nên khó vận dụng triệt dể phương pháp giáo dục tích cực ở toàn bộ hệ thống trường học trong cả nước. Br ed, -: ere Trung 9 ® Luận vdn tốt nghiệp GVIII›: TS.