Khóa luận: Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi tại XNK An Hòa - ĐH Luật Hà Nội

Khóa luận tốt nghiệp phân tích quy định pháp luật về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và thực tiễn áp dụng tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hoà.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Tú
• Người hướng dẫn: TS. Hà Thị Hoa Phượng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Lao động
• Đề tài: Pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và thực tiễn thực hiện tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan pháp luật về thời giờ làm việc thời giờ nghỉ ngơi

Pháp luật về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống pháp luật lao động. Chế định này xác lập giới hạn thời gian làm việc tối đa của người lao động. Đồng thời, luật bảo đảm khoảng thời gian nghỉ ngơi cần thiết để tái tạo sức lao động. Quy định này bảo vệ quyền lợi chính đáng và sức khỏe của người lao động. Doanh nghiệp cũng có căn cứ pháp lý để phân bổ nhân lực hiệu quả.

Bộ luật Lao động 2019 quy định chi tiết khung pháp lý về thời gian làm việc bình thường và làm thêm giờ. Tiêu chuẩn chung là không quá 8 giờ một ngày và không quá 48 giờ một tuần. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc theo tuần. Trường hợp làm việc theo tuần, thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ một ngày. Các quy định về thời giờ nghỉ ngơi bao gồm nghỉ giữa giờ, nghỉ chuyển ca, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ và nghỉ phép năm. Doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian này nhằm duy trì môi trường làm việc an toàn, bình đẳng và văn minh.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của thời giờ làm việc nghỉ ngơi

Thời giờ làm việc là khoảng thời gian người lao động thực hiện nhiệm vụ theo thỏa thuận, nội quy hoặc hợp đồng lao động. Ngược lại, thời giờ nghỉ ngơi là thời gian người lao động hoàn toàn thoát khỏi sự quản lý của người sử dụng lao động. Mục đích của thời giờ nghỉ ngơi là phục hồi thể lực và trí lực. Việc cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi mang ý nghĩa kinh tế và xã hội sâu sắc. Chế độ làm việc khoa học giúp nâng cao năng suất và giảm thiểu tai nạn lao động. Người lao động có thêm thời gian chăm lo đời sống cá nhân và gia đình. Quy định này thúc đẩy sự gắn kết bền vững giữa hai bên quan hệ lao động.

1.2. Quy định hiện hành theo Bộ luật Lao động năm 2019

Bộ luật Lao động 2019 thiết lập các tiêu chuẩn rõ ràng về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi. Luật giới hạn thời gian làm thêm tối đa không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày, không quá 40 giờ trong một tháng và không quá 200 giờ trong một năm. Một số ngành nghề đặc thù được phép làm thêm tối đa 300 giờ một năm. Người lao động làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau và hưởng thêm lương tối thiểu 30%. Chế độ nghỉ ngơi gồm nghỉ giữa ca ít nhất 30 phút ban ngày hoặc 45 phút ban đêm khi làm việc theo ca liên tục.

II. Thực trạng thời giờ làm việc nghỉ ngơi tại công ty An Hòa

Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa hoạt động trong lĩnh vực thương mại và logistics xuất nhập khẩu. Đặc thù công việc đòi hỏi xử lý đơn hàng theo lịch tàu biển và tiến độ giao hàng quốc tế. Do đó, việc tổ chức thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi tại công ty mang tính chất linh hoạt cao. Khảo sát thực tế cho thấy ban lãnh đạo công ty đã chủ động xây dựng nội quy lao động bám sát Bộ luật Lao động 2019.

Doanh nghiệp áp dụng chế độ làm việc 8 giờ mỗi ngày cho khối văn phòng và chia ca linh hoạt cho khối kho vận. Công ty kiểm soát thời gian làm thêm giờ tương đối nghiêm ngặt, duy trì dưới 4 giờ mỗi ngày và dưới 200 giờ mỗi năm. Người lao động được hưởng lương làm thêm giờ đúng định mức từ 150% đến 200%. Tuy nhiên, vào các đợt cao điểm xuất khẩu nông sản, tình trạng tăng ca cục bộ vẫn diễn ra. Một số nhân sự kho bãi phải làm việc dồn dập vào ban đêm, gây áp lực lên sức khỏe thể chất. Việc ghi nhận và chấm công đôi khi còn xảy ra sai sót nhỏ giữa các bộ phận.

2.1. Kết quả đạt được trong việc tuân thủ pháp luật lao động

Công ty An Hòa đã triển khai nhiều điểm sáng trong quản trị nhân sự và tuân thủ quy định pháp luật. Doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc chế độ nghỉ lễ, tết và nghỉ việc riêng có hưởng nguyên lương theo Điều 112 Bộ luật Lao động 2019. Công ty còn áp dụng chính sách nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút cho khối văn phòng và xưởng. Trong thời gian này, công ty cung cấp đồ ăn nhẹ và nước uống miễn phí. Chính sách này giúp nhân viên giảm mệt mỏi, tái tạo năng lượng và nâng cao tinh thần đoàn kết nội bộ. Hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể đều ghi rõ thời gian làm việc chuẩn mực.

2.2. Một số hạn chế và bất cập còn tồn tại trong thực tiễn

Bên cạnh kết quả tích cực, công ty vẫn đối mặt với một số tồn tại trong phân bổ thời gian lao động. Khối kho vận thường xuyên phải làm thêm giờ đột xuất do phụ thuộc vào lịch trình cập cảng của tàu vận tải. Việc thông báo làm thêm giờ trong một số tình huống chưa đủ thời gian để người lao động chuẩn bị. Chế độ nghỉ bù sau các đợt làm việc xuyên đêm chưa được quy định thành văn bản chi tiết. Hệ thống giám sát thời gian tự động chưa đồng bộ giữa văn phòng và kho bãi, dẫn đến việc quản lý dữ liệu làm thêm giờ còn mang tính thủ công.

III. Giải pháp hoàn thiện thời giờ làm việc nghỉ ngơi tại An Hòa

Để khắc phục những hạn chế thực tế, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa cần áp dụng đồng bộ nhiều nhóm giải pháp quản trị. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống quy chế nội bộ, cụ thể hóa các điều khoản về làm thêm giờ và nghỉ bù. Việc chuẩn hóa quy trình phê duyệt làm thêm giờ giúp ngăn ngừa nguy cơ vi phạm giới hạn luật định.

Ứng dụng công nghệ số vào quản trị nhân sự là giải pháp trọng tâm. Doanh nghiệp nên đầu tư phần mềm quản lý chấm công tự động và xếp ca thông minh. Hệ thống này cho phép theo dõi sát sao số giờ làm việc thực tế của từng nhân viên theo thời gian thực. Đối với khối xuất nhập khẩu, ban quản lý cần cải tiến dự báo chuỗi cung ứng nhằm hạn chế tình trạng tăng ca đột xuất. Ngoài ra, việc tổ chức đào tạo định kỳ về quyền lợi lao động giúp nhân viên hiểu rõ các quy định pháp luật. Công đoàn cơ sở cũng cần phát huy vai trò giám sát, thu thập ý kiến đóng góp từ người lao động để kịp thời điều chỉnh lịch làm việc phù hợp.

3.1. Hoàn thiện quy chế nội bộ và tối ưu hóa quản lý nhân sự

Công ty cần rà soát và bổ sung thỏa ước lao động tập thể với các tiêu chí rõ ràng về thời giờ làm việc. Doanh nghiệp nên ban hành hướng dẫn chi tiết về quy trình huy động làm thêm giờ trong trường hợp khẩn cấp. Mọi yêu cầu làm thêm giờ phải có sự đồng thuận bằng văn bản của người lao động. Công ty cần quy định cụ thể thời gian nghỉ chuyển ca tối thiểu 12 giờ liên tục. Việc phân ca làm việc khoa học sẽ tránh tình trạng dồn việc vào một nhóm nhân viên kho bãi. Chế độ thưởng chuyên cần và phụ cấp làm việc ban đêm cũng cần được điều chỉnh thỏa đáng.

3.2. Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao vai trò của công đoàn

Doanh nghiệp cần triển khai hệ thống quản lý ca kíp tự động trên nền tảng đám mây. Ứng dụng này giúp tự động cảnh báo khi nhân viên chạm ngưỡng tối đa về giờ làm thêm. Công đoàn cơ sở cần chủ động đối thoại định kỳ với người sử dụng lao động mỗi quý. Thông qua đối thoại, công đoàn phản ánh tâm tư về lịch làm việc và đề xuất cải thiện điều kiện nghỉ ngơi. Việc trang bị thêm tiện ích tại khu vực nghỉ ngơi ở nhà kho cũng là biện pháp thiết thực. Sự kết hợp giữa công nghệ và đối thoại tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ lao động hài hòa.

IV. Kết luận ứng dụng đề tài thời giờ làm việc và nghỉ ngơi

Nghiên cứu về pháp luật thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi mang giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Khóa luận tốt nghiệp đã làm sáng tỏ khung pháp lý hiện hành theo Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời, đề tài đánh giá khách quan bức tranh thực hiện pháp luật tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa. Kết quả nghiên cứu khẳng định việc bảo đảm thời giờ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý là yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Mô hình áp dụng tại Công ty An Hòa cung cấp bài học kinh nghiệm quý báu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành xuất nhập khẩu. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và tranh chấp lao động. Điều này còn trực tiếp nâng cao năng suất, giữ chân nhân tài và xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường quốc tế. Các kiến nghị trong khóa luận có tính khả thi cao, đóng góp tài liệu tham khảo thiết thực cho sinh viên luật học và các nhà quản trị nhân sự hiện đại.

4.1. Giá trị học thuật và thực tiễn của khóa luận tốt nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp hệ thống hóa toàn diện các quy định về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi. Nghiên cứu phân tích chuyên sâu các mối quan hệ giữa giới hạn thời gian làm việc và hiệu quả bảo vệ sức khỏe người lao động. Đề tài cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn tin cậy từ hoạt động của Công ty An Hòa trong giai đoạn 2022-2024. Đây là nguồn tài liệu hữu ích cho việc giảng dạy và học tập chuyên ngành Luật Lao động. Nghiên cứu cũng mở ra hướng tiếp cận mới về quản trị thời gian trong kỷ nguyên số hóa dịch vụ logistics.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Các giải pháp đề xuất trong đề tài có khả năng ứng dụng rộng rãi cho các doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Mô hình kết hợp giữa kiểm soát trần giờ làm thêm, duy trì phúc lợi nghỉ giữa ca và tự động hóa chấm công mang lại hiệu quả rõ rệt. Doanh nghiệp áp dụng quy trình này sẽ dễ dàng vượt qua các kỳ đánh giá tuân thủ xã hội quốc tế. Việc xây dựng văn hóa tôn trọng thời gian nghỉ ngơi của nhân viên là nền tảng cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh toàn cầu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Luật Lao động với đề tài "Pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và thực tiễn thực hiện tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa" do tác giả Nguyễn Thanh Tú thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Hà Thị Hoa Phượng tại Trường Đại học Luật Hà Nội (năm 2025).

Lý do chọn đề tài xuất phát từ vị trí trung tâm của chế định thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi trong việc bảo vệ sức khỏe, tái tạo sức lao động và nâng cao năng suất của người lao động. Quyền làm việc và nghỉ ngơi là quyền cơ bản được ghi nhận tại Điều 24 Tuyên ngôn Nhân quyền của Liên Hợp Quốc năm 1948 và cụ thể hóa tại Điều 57 Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam. Trong bối cảnh các doanh nghiệp đẩy mạnh cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận, áp lực hoàn thành tiến độ và khuynh hướng gia tăng giờ làm thêm thay vì tuyển dụng nhân sự mới dẫn tới nguy cơ xâm hại quyền lợi nghỉ ngơi của người lao động, đặc biệt tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và xuất nhập khẩu.

Tác giả xác định ba mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được đánh số như sau:

1. Tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích những vấn đề lý luận về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam hiện hành về vấn đề này;
2. Nghiên cứu, đánh giá những kết quả đạt được và những tồn tại trong việc thực thi pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa;
3. Từ những nghiên cứu lý luận và đánh giá thực tế, đưa ra một số phương hướng, kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi tại doanh nghiệp.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hệ thống quy định pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và thực tiễn áp dụng các quy định này. Phạm vi nghiên cứu về nội dung tập trung vào chế độ làm việc, nghỉ ngơi tiêu chuẩn và các quy định đặc thù theo đối tượng, loại hình công việc (không đi sâu vào hoạt động thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính hay giải quyết tranh chấp lao động). Phạm vi không gian là Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa; phạm vi thời gian khảo sát thực tiễn kéo dài từ ngày 01/01/2021 (thời điểm Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực thi hành) đến tháng 12/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa khoa học kinh tế lao động và khoa học pháp lý. Dưới góc độ pháp lý quốc tế, tác giả viện dẫn các văn kiện của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) bao gồm Công ước số 1 (1919) và Công ước số 30 (1930) về thời giờ làm việc; Công ước số 14 (1921) và Công ước số 106 (1957) về nghỉ hàng tuần; Công ước số 132 (1970) về nghỉ phép hàng năm có hưởng lương; cùng Chỉ thị số 2003/88/EC của Liên minh Châu Âu và Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Công bằng (FLSA) của Hoa Kỳ.

Tại Việt Nam, cơ sở pháp lý trực tiếp gồm có:

• Hiến pháp năm 2013 (Điều 57);
• Bộ luật Lao động năm 2019 (thay thế Bộ luật Lao động năm 2012);
• Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động;
• Thông tư số 04/2021/TT-BCT ngày 16/7/2021 của Bộ Công thương và Thông tư số 18/2021/TT-BLĐTBXH ngày 15/12/2021 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với công việc có tính chất đặc biệt.

Phương pháp luận nghiên cứu dựa trên phép biện chứng của chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Nhà nước. Các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành được sử dụng bao gồm: phương pháp phân tích quy phạm, phương pháp so sánh luật học, phương pháp tổng hợp - quy nạp, phương pháp diễn dịch, phương pháp chứng minh và thống kê, thu thập dữ liệu thực tiễn từ hoạt động quản trị nhân sự.

Nguồn dữ liệu thực chứng được thu thập từ Phòng Hành chính nhân sự của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa, bao gồm: Nội quy lao động ban hành ngày 22/09/2022, hệ thống hợp đồng lao động, biên bản thỏa thuận làm thêm giờ, bảng chấm công, cùng các số liệu thống kê nhân sự, cơ cấu lao động từ năm 2022 đến năm 2024.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về pháp luật thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận và phân tích toàn diện các quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi:

• Lý luận chung: Phân tích khái niệm thời giờ làm việc (khoảng thời gian người lao động thực hiện công việc dưới sự quản lý của người sử dụng lao động) và thời giờ nghỉ ngơi (khoảng thời gian người lao động được giải phóng khỏi nghĩa vụ lao động để tái tạo sức khỏe). Nêu rõ ba nhóm nguyên tắc điều chỉnh: nguyên tắc bảo đảm tiêu chuẩn luật định gắn với bảo hộ lao động; nguyên tắc tôn trọng quyền tự do thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động; nguyên tắc áp dụng chế độ rút ngắn thời giờ làm việc cho các nhóm lao động đặc thù.
• Quy định về thời giờ làm việc: Phân tích chi tiết quy định về thời giờ làm việc bình thường theo ngày (không quá 08 giờ/ngày, 48 giờ/tuần) hoặc theo tuần (không quá 10 giờ/ngày, 48 giờ/tuần); quy định về làm việc ban đêm (khung giờ từ 22h00 đến 06h00 hôm sau); điều kiện và giới hạn làm thêm giờ (không quá 50% số giờ làm việc bình thường/ngày, không quá 40 giờ/tháng và không quá 200 giờ/năm, trường hợp đặc biệt không quá 300 giờ/năm theo khoản 4 Điều 107); cùng các quy định mới về thời giờ làm việc linh hoạt và chế độ làm việc không trọn thời gian theo Điều 32 BLLĐ năm 2019.
• Quy định về thời giờ nghỉ ngơi: Phân tích 7 chế định nghỉ ngơi luật định gồm: nghỉ giữa giờ (tối thiểu 30 phút ban ngày hoặc 45 phút ban đêm khi làm việc từ 06 giờ trở lên, tính vào giờ làm việc khi làm ca liên tục); nghỉ chuyển ca (ít nhất 12 giờ); nghỉ hàng tuần (ít nhất 24 giờ liên tục); nghỉ lễ, tết (11 ngày hưởng nguyên lương); nghỉ phép hàng năm (tối thiểu 12 ngày làm việc và tăng thêm theo thâm niên 5 năm thêm 1 ngày); nghỉ việc riêng có hưởng lương và nghỉ không hưởng lương.
• Quy định đối với lao động đặc thù: Đánh giá các quy chuẩn rút ngắn thời giờ làm việc đối với lao động chưa đủ 15 tuổi (không quá 4 giờ/ngày, 20 giờ/tuần), lao động từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi (không quá 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần), người cao tuổi, người khuyết tật, cùng quyền giảm 01 giờ làm việc hàng ngày hoặc nghỉ sinh lý (30 phút hành kinh, 60 phút nuôi con dưới 12 tháng) dành cho lao động nữ theo Điều 137 BLLĐ năm 2019.

Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa

Chương này trình bày bức tranh tổng thể về cơ cấu tổ chức, tình hình nhân sự và mức độ tuân thủ pháp luật lao động tại đơn vị khảo sát:

• Khái quát đơn vị khảo sát: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa được thành lập ngày 03/01/2006, có trụ sở tại số 10 ngõ 49 đường Ngọc Hồi, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, phân phối màng căng công nghiệp (màng PE HCP từ hạt nhựa nguyên sinh đạt tiêu chuẩn RoHS, FDA) và thiết bị quấn màng pallet. Bộ máy quản trị gồm Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc) điều hành hai bộ phận: Khối Văn phòng (7 người) và Khối Xưởng (13 người).
• Quy chế thời giờ làm việc tại công ty: Nội quy lao động ban hành ngày 22/09/2022 quy định thời gian làm việc tiêu chuẩn 8 giờ/ngày. Khối văn phòng làm việc 5,5 ngày/tuần (8h00 - 12h00 và 13h00 - 17h00 từ thứ Hai đến thứ Sáu; thứ Bảy làm từ 8h00 - 12h00). Khối xưởng làm việc 6 ngày/tuần từ thứ Hai đến thứ Bảy (7h30 - 11h30 và 12h00 - 17h00). Áp dụng cơ chế làm việc linh hoạt cho khối văn phòng từ năm 2022, đánh giá căn cứ theo kết quả đầu ra.
• Quy chế làm thêm giờ: Huy động làm thêm giờ dựa trên nguyên tắc tự nguyện. Thỏa thuận bằng văn bản đối với mùa sản xuất cao điểm (người lao động đăng ký trung bình 15 - 20 giờ/tháng) và xác nhận qua tin nhắn, email hoặc trao đổi trực tiếp đối với đơn hàng đột xuất (2 - 3 giờ cuối ngày). Giới hạn kiểm soát dưới 4 giờ/ngày, 30 giờ/tháng và 200 giờ/năm. Tiền lương làm thêm được trả theo quy định: 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hàng tuần, 300% vào ngày lễ, tết, cùng phụ cấp bổ sung cho ca đêm.
• Quy chế thời giờ nghỉ ngơi: Công ty áp dụng chế độ nghỉ ăn trưa 01 giờ; đồng thời bố trí đợt nghỉ giải lao giữa giờ 30 phút vào lúc 15h00 - 15h30 ngày thứ Hai và thứ Sáu hàng tuần có cung cấp đồ ăn nhẹ (bánh ngọt, hoa quả, trà, kem, cà phê). Thực hiện đầy đủ chế độ nghỉ hàng tuần vào Chủ nhật, 11 ngày nghỉ lễ tết có lương, 12 ngày phép năm (cộng thâm niên 5 năm thêm 1 ngày), thanh toán tiền phép thừa nếu chưa nghỉ do yêu cầu công việc, và bảo đảm các quyền nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ, hành kinh cho lao động nữ.
• Đánh giá kết quả đạt được: Doanh nghiệp tuân thủ tốt các giới hạn chuẩn của Bộ luật Lao động năm 2019; xây dựng được chính sách làm việc linh hoạt cho khối gián tiếp; bảo đảm việc trả lương làm thêm giờ minh bạch và tạo thêm phúc lợi nghỉ giải lao đặc biệt cho người lao động.

Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa

Chương 3 đề xuất định hướng và các nhóm giải pháp từ lý luận đến thực tiễn:

• Yêu cầu hoàn thiện pháp luật: Đảm bảo tính khả thi, đồng bộ của hệ thống quy phạm; khắc phục các khoảng trống pháp lý về kiểm soát thời giờ làm việc linh hoạt, làm việc từ xa; tăng cường nội luật hóa các tiêu chuẩn lao động quốc tế của ILO.
• Kiến nghị sửa đổi quy định pháp luật: Cụ thể hóa cách tính và kiểm soát giờ làm việc tiêu chuẩn; làm rõ cơ chế giám sát thỏa thuận làm thêm giờ; hoàn thiện quy chuẩn bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của lao động nữ trong điều kiện sản xuất công nghiệp hiện đại.
• Kiến nghị nâng cao hiệu quả thực thi tại Công ty An Hòa:
  • Về phía doanh nghiệp: Tiếp tục hoàn thiện nội quy, quy chế lao động; chuẩn hóa quy trình thỏa thuận làm thêm giờ bằng văn bản cho mọi trường hợp phát sinh; cải thiện điều kiện môi trường lao động tại phân xưởng sản xuất;
  • Về phía người lao động: Nâng cao ý thức kỷ luật lao động, nắm vững quyền hạn và nghĩa vụ luật định để chủ động bảo vệ quyền nghỉ ngơi chính đáng;
  • Về phía cơ quan quản lý Nhà nước: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn thực thi Bộ luật Lao động năm 2019 và tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh cụ thể bức tranh nhân sự và thực tế thực thi pháp luật lao động tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa trong giai đoạn 2021–2024 qua các chỉ số thực tế sau:

Chỉ tiêu thống kê	Số liệu ghi nhận tại Công ty TNHH XNK An Hòa
Quy mô nhân sự (tháng 12/2024)	22 người (2 cán bộ quản lý, 7 nhân sự khối VP, 13 nhân sự khối xưởng)
Cơ cấu giới tính	Lao động nam chiếm >75%; lao động nữ chiếm <25% (chỉ bố trí tại khối VP)
Biến động tổng nhân sự	Năm 2022: 15 người; Năm 2023: 22 người; Năm 2024: 22 người
Cơ cấu độ tuổi (năm 2024)	Dưới 35 tuổi: 63,6% (dưới 25 tuổi: 13,6% - 2 người); 36 - 45 tuổi: 22,7%; Trên 45 tuổi: 13,6%
Hình thức hợp đồng lao động	15 HĐ xác định thời hạn (dưới 36 tháng); 7 HĐ không xác định thời hạn
Thời gian làm việc tiêu chuẩn	Khối văn phòng: 5,5 ngày/tuần (44h/tuần); Khối xưởng: 6 ngày/tuần (48h/tuần)
Mức làm thêm giờ cao điểm	Trung bình từ 15 đến 20 giờ/người/tháng (khối xưởng sản xuất)
Nghỉ giải lao đặc biệt	30 phút (15h00 - 15h30) vào thứ Hai và thứ Sáu (kèm đồ ăn nhẹ, đồ uống)
Công thức thanh toán phép tồn	$\text{Tiền thanh toán} = \frac{\text{Tiền lương tháng liền kề}}{\text{Số ngày làm việc bình thường trong tháng}} \times \text{Số ngày phép chưa nghỉ}$

Về mặt đóng góp khoa học, tác giả khẳng định đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên khảo sát trực tiếp sự tác động và mức độ thích ứng của các quy định pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi theo Bộ luật Lao động năm 2019 tại một doanh nghiệp thương mại - sản xuất đặc thù ngành nhựa và màng PE công nghiệp phục vụ xuất khẩu. Đề tài cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm giúp người sử dụng lao động hoàn thiện các quy chế quản trị nhân sự nội bộ và nâng cao nhận thức pháp lý cho người lao động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định một số giới hạn trong phạm vi nghiên cứu:

• Đề tài tập trung phân tích các quy định nội dung về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, không đi sâu vào khía cạnh giải quyết tranh chấp lao động, thủ tục thanh tra hoặc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động;
• Dữ liệu thực chứng được thu thập tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa) với quy mô nhân sự nhỏ (22 người), do đó tính khái quát cho toàn bộ ngành xuất nhập khẩu nói chung còn phụ thuộc vào đặc thù của từng nhóm doanh nghiệp;
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên diện rộng đối với các doanh nghiệp quy mô lớn trong chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu, hoặc nghiên cứu sâu hơn về tác động của hình thức làm việc từ xa, làm việc số hóa đối với việc đo lường thời giờ làm việc thực tế của người lao động.

Giá trị tham khảo

Công trình nghiên cứu có giá trị ứng dụng và tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Luật: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về việc áp dụng các điều khoản của Bộ luật Lao động năm 2019 (Điều 105 đến Điều 116, Điều 137, Điều 146, Điều 148) gắn liền với mô hình doanh nghiệp thực tế;
• Bộ phận Pháp chế và Quản trị nhân sự (HR) tại các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu: Tham khảo cách thức xây dựng nội quy lao động, quy trình thỏa thuận làm thêm giờ tự nguyện, cơ chế làm việc linh hoạt và cách tính trả trợ cấp ngày phép năm chưa sử dụng;
• Người lao động: Giúp nắm rõ các tiêu chuẩn luật định về thời giờ làm việc tối đa, chế độ làm việc ban đêm, mức trả lương làm thêm giờ và các quyền lợi nghỉ thai sản, nghỉ dưỡng sức, nghỉ việc riêng có hưởng lương.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa áp dụng chế độ làm việc bình thường đối với khối văn phòng và khối xưởng khác nhau như thế nào?
Khối văn phòng làm việc 5,5 ngày/tuần (buổi sáng 08h00 - 12h00, buổi chiều 13h00 - 17h00 từ thứ Hai đến thứ Sáu; sáng thứ Bảy từ 08h00 - 12h00). Khối xưởng sản xuất làm việc 6 ngày/tuần từ thứ Hai đến thứ Bảy (buổi sáng từ 07h30 - 11h30, buổi chiều từ 12h00 - 17h00). Cả hai khối đều bảo đảm thời lượng không quá 8 giờ/ngày và tối đa 48 giờ/tuần.

2. Chính sách nghỉ giải lao trong giờ làm việc có điểm gì đặc biệt tại Công ty An Hòa?
Bên cạnh giờ nghỉ trưa thông thường (01 giờ), công ty không bắt buộc áp dụng nghỉ giữa giờ theo luật định do không tổ chức ca làm việc liên tục. Tuy nhiên, công ty quy định cho phép nhân sự nghỉ giải lao 30 phút (từ 15h00 đến 15h30) vào hai ngày "đặc biệt" là thứ Hai (đầu tuần) và thứ Sáu (cuối tuần), đồng thời cung cấp miễn phí đồ ăn nhẹ như bánh ngọt, hoa quả, trà, kem, cà phê tại nơi làm việc.

3. Tiền thanh toán cho những ngày nghỉ phép năm chưa sử dụng tại Công ty An Hòa được xác định theo công thức nào?
Căn cứ quy chế công ty, nếu người lao động không nghỉ hết phép năm do yêu cầu công việc, tiền thanh toán cho mỗi ngày phép chưa nghỉ được tính bằng: Tiền lương tháng liền kề chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng, sau đó nhân với số ngày phép chưa nghỉ. Phép năm chưa dùng hết được phép chuyển sang năm sau và phải sử dụng trước ngày 31 tháng 03 của năm kế tiếp.

4. Cơ cấu sử dụng lao động theo độ tuổi và loại hợp đồng tại Công ty An Hòa trong năm 2024 có đặc điểm gì?
Tính đến tháng 12/2024, công ty có 22 nhân sự. Tỷ lệ lao động trẻ dưới 35 tuổi chiếm đa số với 63,6% (nhóm dưới 25 tuổi chiếm 13,6% với 2 người); độ tuổi 36 - 45 chiếm 22,7%; nhóm trên 45 tuổi chiếm 13,6%. Về quan hệ lao động, công ty duy trì 15 hợp đồng lao động xác định thời hạn (dưới 36 tháng) và 7 hợp đồng lao động không xác định thời hạn đối với nhân viên gắn bó lâu năm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thanh Tú đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận của chế định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi theo Bộ luật Lao động năm 2019 và chuẩn mực quốc tế của ILO. Công trình phản ánh chân thực thực trạng tuân thủ, tổ chức làm thêm giờ và các chế độ nghỉ ngơi thực tế tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu An Hòa trong giai đoạn 2021–2024. Đồng thời, các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có giá trị thực tiễn cao, góp phần hài hòa lợi ích kinh tế của người sử dụng lao động và bảo đảm quyền lợi bảo hộ sức khỏe cho người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE PHÁP LUẬT THỜI GIO LAM VIỆC, THỜI GIO NGHĨ NGƠI VÀ QUY ĐỊNH CUA PHAP LUẬT VIET NAM HIỆN HANH VE THỜI GIO LAM VIỆC, THỜI GIỜ NGHĨ NGƠI 1. Một số vấn đề lý luận về pháp luật thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi 1. Khái niệm, ý nghĩa của thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi 1.L Khái niệm thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi Con người là một động vật cao cấp, là thực thé sinh học có hệ thần kinh hoạt động theo chu kỳ. Làm việc và nghỉ ngơi là những vấn đề khác nhau nhưng là hai phạm trù không thê thiếu của quá trình sống và lao động của con người.

Việc quy định về hai vấn đề này hình thành nên một chế định trong pháp luật lao động, đó là chế định về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi. Vấn đề thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi được coi là ưu tiên hàng đầu trong pháp luật lao động, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi người lao động phải đối mặt với cường độ công việc cao và mức độ cạnh tranh ngày càng gia tăng. Dé làm việc hiệu quả, dù là công việc chân tay hay trí óc, và dù có cần vận động cơ thé nhiều hay không, người lao động van cần dành một khoảng thời gian nhất định cho việc nghỉ ngơi. Đây chính là thời gian mà người lao động tái tạo sức lao động.

Như vậy, thời giờ làm việc không phải vô hạn. Xét dưới góc độ khoa học kinh tế lao động, “Thoi giờ làm việc ” được hiểu là khoảng thời gian cân thiết để hoàn thành công việc theo định mức thời gian; Xét ở góc độ khoa học pháp lý, tại Công ước số 30 về Thời giờ Làm việc trong Thương mại và Văn phòng (năm 1930) có quy định: “Đối với mục dich của Công ước này, thuật ngữ thời giờ làm việc có nghĩa là thời gian trong đó người lao động làm thuê được đặt dưới sự sắp đặt của người sử dụng lao động trong đó không bao gém thời giờ nghỉ ngơi mà người lao động không nằm dudi sự sắp đặt của người sử dung lao động”. “Thời giờ nghỉ ngơi” được hiểu là khoảng thời gian cần thiết để người lao động tái sản xuất sức lao động trong khoa học kinh tế lao động. Xét dưới góc độ pháp lý, thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi được biểu hiện đưới quyền và nghĩa vụ của các chủ thé tham gia quan hệ pháp luật lao động.

Môi quan hệ này được biểu hiện bằng những ràng buộc trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động. Khi tham gia môi quan hệ này, 7 người lao động phải có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ lao động, tuân thủ những quy định nội bộ và có quyền được hưởng những thành quả từ sức lao động của mình. Ngoài thời giờ lao động, người lao động được tự do sử dụng khoảng thời gian đó theo ý muốn của bản thân mình. Nhìn chung, có thể hiểu thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi như sau: Thời giờ làm việc: Theo lý thuyết pháp luật lao động, thời giờ làm việc được hiểu là khoảng thời gian mà người lao động thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động.

Thời giờ làm việc không chỉ đơn thuần là thời gian mà người lao động có mặt tại nơi làm việc, nó còn phản ánh sự cam kết giữa người lao động và người sử dụng lao động trong việc thực hiện các nhiệm vụ cụ thể. Mục đích của việc quy định rõ ràng thời giờ làm việc là dé đảm bảo quyền lợi của người lao động.