Khóa luận: Lao động chưa thành niên theo BLLĐ 2019 - ĐH Luật Hà Nội

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu quy định pháp luật về lao động chưa thành niên theo Bộ luật Lao động 2019, làm rõ vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng.

• Tác giả: Đỗ Minh Phương
• Người hướng dẫn: ThS. Tô Duy Khâm
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Lao động
• Đề tài: Lao động chưa thành niên theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về lao động chưa thành niên theo Bộ luật Lao động 2019

Khóa luận tốt nghiệp luật học về lao động chưa thành niên làm rõ các cơ sở lý luận cơ bản. Khái niệm người lao động chưa thành niên gắn liền với độ tuổi dưới 18 tuổi. Đây là giai đoạn cơ thể và tâm sinh lý đang trong quá trình hoàn thiện. Năng lực nhận thức và kinh nghiệm sống của nhóm này còn nhiều hạn chế. Do đó, quan hệ pháp luật lao động cần thiết lập hành lang bảo vệ chuyên biệt. Bộ luật Lao động năm 2019 đã chuẩn hóa các nguyên tắc điều chỉnh đối với lao động vị thành niên. Quy định pháp luật vừa tạo cơ hội học nghề vừa ngăn ngừa hành vi lạm dụng sức lao động. Tính chất đặc thù của nhóm lao động này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa luật lao động và luật trẻ em. Pháp luật Việt Nam tương thích cao với các công ước quốc tế của ILO. Sự can thiệp của nhà nước nhằm bảo đảm quyền học tập và phát triển toàn diện cho người chưa thành niên. Cơ chế điều chỉnh phân chia thành từng nhóm tuổi với quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng. Doanh nghiệp sử dụng lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn luật định. Mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và lao động trẻ tuổi chịu sự giám sát từ cơ quan quản lý nhà nước.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của lao động chưa thành niên

Lao động chưa thành niên là công dân dưới 18 tuổi xác lập hợp đồng lao động hợp pháp. Nhóm này có thể lực chưa phát triển hoàn thiện và tâm lý nhạy cảm. Trình độ học vấn cùng kỹ năng nghề nghiệp thường ở mức khởi điểm. Pháp luật phân chia người chưa thành niên thành ba nhóm tuổi: dưới 13 tuổi, từ đủ 13 đến chưa đủ 15 tuổi, và từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi. Mỗi nhóm tuổi có các giới hạn nghiêm ngặt về loại hình công việc được phép thực hiện. Đặc điểm cốt lõi là khả năng tự bảo vệ quyền lợi trước các rủi ro việc làm còn yếu. Việc nhận diện đúng đặc điểm giúp xây dựng chế định bảo vệ hiệu quả và nhân văn.

1.2. Nguyên tắc pháp lý điều chỉnh lao động chưa thành niên

Nguyên tắc cơ bản là bảo đảm quyền được học tập và phát triển toàn diện của người lao động. Pháp luật cấm sử dụng lao động làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc môi trường nguy hiểm. Người sử dụng lao động phải quan tâm chăm sóc sức khỏe định kỳ cho lao động trẻ. Thời giờ làm việc được rút ngắn nhằm tránh quá tải thể chất. Mọi hành vi bóc lột hoặc ngược đãi đều bị nghiêm cấm và xử lý nghiêm khắc. Việc giao kết hợp đồng phải có sự đồng ý hoặc giám sát từ người đại diện hợp pháp. Các nguyên tắc này thể hiện cam kết bảo vệ nhân quyền và thúc đẩy an sinh xã hội bền vững.

II. Thực trạng lao động chưa thành niên theo Bộ luật Lao động năm 2019

Khóa luận chỉ ra nhiều chuyển biến tích cực trong khung pháp lý sau khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực. Hệ thống quy định chi tiết về danh mục công việc nhẹ và điều kiện sử dụng lao động theo từng độ tuổi. Tuy nhiên, việc áp dụng vào đời sống kinh tế xã hội vẫn đối mặt nhiều thách thức. Khu vực kinh tế phi chính thức còn xuất hiện nhiều vi phạm về thời giờ làm việc và an toàn lao động. Nhiều cơ sở sản xuất quy mô nhỏ chưa lập sổ theo dõi chuyên biệt đối với người lao động trẻ tuổi. Hợp đồng lao động bằng văn bản thường bị bỏ qua trong các làng nghề thủ công và dịch vụ ăn uống. Công tác thanh tra, kiểm tra gặp khó khăn do thiếu hụt nhân lực chuyên trách tại cấp địa phương. Ý thức tuân thủ của một bộ phận người sử dụng lao động còn mang tính đối phó. Bên cạnh đó, một số quy định về thủ tục giao kết hợp đồng với người dưới 15 tuổi còn rườm rà. Tình trạng lao động trẻ em tiềm ẩn tại các vùng sâu vùng xa đòi hỏi sự can thiệp quyết liệt hơn. Việc phối hợp liên ngành giữa lao động và tư pháp chưa đạt hiệu quả tối ưu.

2.1. Bất cập trong giao kết hợp đồng và điều kiện làm việc

Thực tiễn áp dụng cho thấy tình trạng không ký hợp đồng lao động văn bản diễn ra phổ biến. Nhiều doanh nghiệp nhỏ lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người lao động để trốn tránh nghĩa vụ bảo hiểm. Thời giờ làm việc của người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi thường bị kéo dài quá 8 giờ mỗi ngày. Quy định về làm thêm giờ và làm việc ban đêm bị vi phạm tại các cơ sở dịch vụ tư nhân. Khám sức khỏe định kỳ cho lao động chưa thành niên hầu như bị xem nhẹ. Các chế độ bảo hộ lao động cá nhân chưa được trang bị đầy đủ theo quy chuẩn an toàn vệ sinh.

2.2. Hạn chế trong thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật

Hoạt động thanh tra chuyên ngành lao động còn mỏng và mang tính định kỳ hàng năm. Nhiều hành vi sử dụng lao động trái phép trong hộ gia đình không được phát hiện kịp thời. Mức chế tài xử phạt hành chính hiện nay chưa đủ sức răn đe các cơ sở vi phạm tái diễn. Cơ chế phối hợp giữa thanh tra lao động và chính quyền cơ sở còn thiếu tính đồng bộ. Tranh chấp lao động liên quan đến người chưa thành niên ít khi được đưa ra hòa giải chính thức. Người lao động trẻ thường chấp nhận thiệt hại do thiếu các kênh hỗ trợ pháp lý miễn phí tại cơ sở.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả pháp luật về lao động chưa thành niên

Khóa luận đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Thứ nhất, cơ quan có thẩm quyền cần tiếp tục hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động 2019. Danh mục công việc nhẹ cần được rà soát và cập nhật phù hợp với chuyển đổi số và kinh tế dịch vụ. Thứ hai, quy trình ký kết hợp đồng lao động điện tử cần được chuẩn hóa để tăng tính minh bạch. Thứ ba, tăng cường năng lực cho đội ngũ thanh tra viên lao động tại cấp quận, huyện. Các biện pháp xử phạt nghiêm khắc cần được áp dụng đối với hành vi bóc lột trẻ vị thành niên. Thứ tư, nhà nước cần xây dựng chính sách khuyến khích đào tạo nghề gắn với việc làm an toàn. Doanh nghiệp tiếp nhận lao động học nghề cần được hưởng ưu đãi thuế và hỗ trợ kỹ thuật. Thứ năm, mở rộng chương trình trợ giúp pháp lý miễn phí đến tận các trường học và trung tâm bảo trợ. Sự kết hợp đồng bộ giữa pháp luật và an sinh xã hội sẽ tạo lá chắn bảo vệ vững chắc.

3.1. Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật lao động

Cần ban hành thêm thông tư hướng dẫn chi tiết về mẫu hợp đồng lao động đặc thù cho người dưới 18 tuổi. Quy định rõ trách nhiệm giám sát của cha mẹ hoặc người giám hộ trong suốt quá trình làm việc. Tiêu chuẩn an toàn vệ sinh lao động tại khu vực làng nghề cần được cụ thể hóa bằng tiêu chí định lượng. Bổ sung các chế tài xử lý nghiêm minh đối với hành vi che giấu việc sử dụng lao động trái quy định. Đơn giản hóa thủ tục hành chính khi doanh nghiệp đăng ký sử dụng lao động vị thành niên hợp pháp.

3.2. Đẩy mạnh thanh tra và truyền thông nâng cao nhận thức

Cần thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh vi phạm quyền trẻ em trong lao động. Đội ngũ thanh tra cần tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh dịch vụ và xưởng sản xuất nhỏ. Tuyên truyền pháp luật lao động qua nền tảng số nhằm tiếp cận trực tiếp giới trẻ và phụ huynh. Tích hợp nội dung giáo dục quyền lao động vào chương trình học nghề tại các trường phổ thông và trung cấp. Doanh nghiệp cần được hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm xã hội và tiêu chuẩn an toàn lao động.

IV. Ứng dụng khóa luận tốt nghiệp luật về lao động chưa thành niên

Khóa luận tốt nghiệp luật học đóng góp giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc cho chuyên ngành luật lao động. Đề tài hệ thống hóa các quan điểm khoa học và đánh giá toàn diện tác động của Bộ luật Lao động 2019. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ hữu ích cho các nhà lập pháp trong việc sửa đổi chính sách tương lai. Đồng thời, công trình hỗ trợ người sử dụng lao động xây dựng nội quy lao động đúng chuẩn mực pháp lý. Người lao động chưa thành niên có thêm tài liệu tham khảo để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng khi tìm việc. Đề tài mở ra hướng tiếp cận mới trong việc kết nối giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động an toàn. Các cơ sở đào tạo luật có thể sử dụng kết quả nghiên cứu làm học liệu chuyên khảo giá trị. Việc áp dụng đúng các giải pháp trong đề tài sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng lao động trẻ em bất hợp pháp. Xã hội sẽ xây dựng được môi trường làm việc công bằng, nhân văn và thịnh vượng.

4.1. Đóng góp đối với công tác giảng dạy và nghiên cứu luật

Công trình nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu và án lệ thực tế về tranh chấp lao động vị thành niên. Nguồn tài liệu này phục vụ đắc lực cho sinh viên và học viên cao học chuyên ngành luật lao động. Đề tài làm sáng tỏ mối liên hệ giữa các công ước quốc tế ILO và pháp luật Việt Nam hiện hành. Các nhà nghiên cứu có thể phát triển thêm các chuyên đề chuyên sâu về bình đẳng giới và an sinh xã hội cho thanh thiếu niên. Khóa luận là minh chứng cho phương pháp nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn.

4.2. Ý nghĩa thực tiễn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Khóa luận mang đến cẩm nang pháp lý hữu ích giúp doanh nghiệp hạn chế tối đa rủi ro pháp lý khi tuyển dụng lao động trẻ. Đề xuất các biểu mẫu giao kết hợp đồng và quy trình quản lý thời giờ làm việc chuẩn hóa. Cơ quan thanh tra lao động có thêm cơ sở khoa học để đánh giá mức độ tuân thủ của các đơn vị sản xuất kinh doanh. Nghiên cứu thúc đẩy việc thực thi các chương trình mục tiêu quốc gia về phòng ngừa lao động trẻ em. Doanh nghiệp áp dụng đúng quy định sẽ nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vấn đề bảo vệ quyền lợi của người lao động chưa thành niên (LĐCTN) khi tham gia quan hệ lao động (QHLĐ) giữ vị trí quan trọng trong việc bảo đảm sự phát triển toàn diện của thế hệ tương lai và thực hiện các cam kết quốc tế của quốc gia. Là thành viên đã phê chuẩn Công ước số 138 (năm 1973) về độ tuổi tối thiểu và Công ước số 182 (năm 1999) về việc cấm và hành động ngay lập tức để xóa bỏ những hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Việt Nam đã từng bước nội luật hóa các tiêu chuẩn quốc tế vào hệ thống pháp luật quốc gia. Theo số liệu điều tra thống kê quốc gia, tỷ lệ trẻ em tham gia lao động tại Việt Nam đã giảm từ 15,5% (năm 2012) xuống 9,1% (năm 2018) và còn 3,5% (năm 2023). Dù vậy, theo kết quả khảo sát năm 2023, cả nước vẫn còn 269.604 lao động trẻ em, chiếm 1,31% tổng số trẻ em từ 5 đến 17 tuổi và chiếm 36,9% số trẻ em tham gia hoạt động kinh tế. LĐCTN do chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tâm lý và nhận thức nên luôn là nhóm chủ thể yếu thế, dễ bị lạm dụng, bóc lột sức lao động hoặc làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm. Trong bối cảnh Bộ luật Lao động (BLLĐ) năm 2019 có hiệu lực với nhiều quy định mới, việc nghiên cứu đề tài "Lao động chưa thành niên theo quy định của Bộ luật lao động năm 2019 - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn" của tác giả Đỗ Minh Phương (Trường Đại học Luật Hà Nội, 2025) là cần thiết nhằm đánh giá thực trạng pháp lý và hiệu quả áp dụng trong thực tiễn.

Mục đích nghiên cứu của khóa luận là làm rõ một số vấn đề lý luận liên quan đến quy định của BLLĐ năm 2019 về LĐCTN, bổ sung nguồn tài liệu phục vụ công tác nghiên cứu, đào tạo và phổ biến pháp luật cho người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ). Để đạt được mục đích này, khóa luận triển khai ba nhiệm vụ cụ thể:

1. Nghiên cứu, phân tích khái niệm "người chưa thành niên", "lao động chưa thành niên" theo pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam.
2. Đánh giá thực trạng quy định pháp luật tại Việt Nam về LĐCTN, so sánh quy định của BLLĐ năm 2019 với BLLĐ năm 2012 để chỉ ra ưu điểm, hạn chế.
3. Đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật đối với LĐCTN.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy phạm pháp luật lao động trong BLLĐ năm 2019 và các văn bản hướng dẫn liên quan đến LĐCTN (việc làm, đào tạo nghề, hợp đồng lao động, an toàn - vệ sinh lao động, thời giờ làm việc - nghỉ ngơi, tiền lương, kỷ luật, thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp); kết hợp với số liệu thống kê thực tiễn thực hiện pháp luật về sử dụng LĐCTN tại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ Việt Nam (có đối chiếu có chọn lọc với một số chuẩn mực quốc tế và quy định pháp luật của Hoa Kỳ, Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Ý, Vương quốc Anh).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2024.
• Phạm vi nội dung: Chế định lao động chưa thành niên theo quy định của BLLĐ năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học Mác - Lênin, lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, cùng các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc người chưa thành niên.

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết tác giả sử dụng bao gồm:

• Hệ thống văn bản luật Việt Nam: Hiến pháp năm 2013 (Điều 35); Bộ luật Lao động năm 2019 (đặc biệt là Chương XI về Lao động chưa thành niên và một số lao động đặc thù); Bộ luật Lao động năm 2012; Bộ luật Dân sự năm 2015 (Khoản 1 Điều 21, Điều 586); Luật Trẻ em năm 2016 (Điều 4); Luật Việc làm năm 2013 (Điều 3); Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015; Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014; Luật Thanh tra năm 2022; Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Điều 296); Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (Điều 69).
• Văn bản dưới luật: Nghị định số 145/2020/NĐ-CP; Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động; Nghị định số 74/2024/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu; Thông tư số 09/2020/TT-BLĐTBXH ban hành danh mục công việc nhẹ, danh mục công việc và nơi làm việc cấm sử dụng người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi.
• Điều ước và văn kiện quốc tế: Công ước số 138 (năm 1973) của ILO về độ tuổi tối thiểu; Công ước số 182 (năm 1999) của ILO về xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất; Công ước số 155 của ILO về an toàn vệ sinh lao động; Công ước số 124 của ILO; Công ước của Liên hợp quốc về Quyền trẻ em (UNCRC 1989); Bản quy tắc của Liên hợp quốc năm 1990.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả áp dụng linh hoạt bao gồm:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp quy phạm pháp luật để làm rõ nội hàm các điều luật.
• Phương pháp so sánh luật học (đối chiếu BLLĐ năm 2019 với BLLĐ năm 2012; đối chiếu pháp luật Việt Nam với các công ước của ILO và pháp luật của các quốc gia như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Ý, Anh).
• Phương pháp thống kê xã hội học pháp lý để phân tích thực trạng lao động trẻ em.
• Phương pháp lịch sử nhằm theo dõi sự phát triển của hệ thống chính sách.

Nguồn dữ liệu chính của đề tài được trích xuất từ:

• "Báo cáo kết quả chủ yếu về thực trạng trẻ em tham gia lao động và lao động trẻ em của Việt Nam năm 2023" do Tổng cục Thống kê, Cục Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) và ILO công bố ngày 23/01/2025.
• Các công trình khoa học chuyên ngành của các tác giả Đỗ Thị Dung (2012), Đỗ Ngân Bình (2009), Vũ Công Giao - Nguyễn Hoàng Hà (2017), Lâm Hồng Loan Chi - Ngô Nguyễn Phương Thùy, Nguyễn Hoàng Phương (2009), Hồ Thị Nga (2012), Nguyễn Thế Hùng (2018), Phạm Đức Tôn (2021), Mai Phước Bảo (2022), Nguyễn Thị Nhàn (2016), Đỗ Đinh Tâm Như (2023), Đào Đức Anh (2024).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về lao động là người chưa thành niên và pháp luật lao động chưa thành niên

Chương này làm sáng tỏ các khái niệm cơ bản, đặc điểm, phân loại và các nguyên tắc pháp lý điều chỉnh LĐCTN:

• Khái niệm và phân biệt: Căn cứ Khoản 1 Điều 21 BLDS năm 2015 và Khoản 1 Điều 143 BLLĐ năm 2019, người LĐCTN là người lao động chưa đủ 18 tuổi, làm việc cho NSDLĐ theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của NSDLĐ. Tác giả phân biệt rõ: "Lao động chưa thành niên" mang ý nghĩa tích cực, được pháp luật thừa nhận nhằm tạo thu nhập hợp pháp và rèn luyện kỹ năng; trong khi "Lao động trẻ em" (gắn với hành vi bóc lột trẻ em theo Điều 4 Luật Trẻ em năm 2016) mang ý nghĩa tiêu cực, chỉ các hoạt động lao động trái pháp luật, tước đi tuổi thơ, gây tổn hại đến thể chất, tinh thần và nhân cách.
• Đặc điểm của LĐCTN: Khóa luận xác định 4 đặc điểm cốt lõi: (1) Thể chất, nhận thức và tâm sinh lý chưa phát triển hoàn thiện; (2) Năng lực chủ thể trong xác lập hợp đồng lao động bị hạn chế, cần sự đồng ý hoặc tham gia của người đại diện theo pháp luật; (3) Phạm vi công việc và thời giờ làm việc bị giới hạn nghiêm ngặt; (4) Trình độ chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm làm việc còn hạn chế.
• Phân loại độ tuổi pháp lý: Pháp luật phân chia LĐCTN thành 03 nhóm: Dưới 13 tuổi (chỉ làm nghệ thuật, thể thao có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh); Từ đủ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi (làm công việc nhẹ theo danh mục); Từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi (được tham gia đa số quan hệ lao động, trừ công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm).
• Ba nguyên tắc điều chỉnh pháp luật: (1) Đảm bảo quyền được tham gia QHLĐ của LĐCTN; (2) Bảo vệ LĐCTN thông qua các tiêu chuẩn tối thiểu (về quyền lợi) và tối đa (về nghĩa vụ) trên cơ sở độ tuổi, đồng thời khuyến khích các thỏa thuận có lợi hơn cho NLĐ; (3) Bảo vệ LĐCTN trong mối tương quan với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NSDLĐ.
• Tổng quan nội dung pháp luật quốc tế: Khảo cứu quy định pháp luật của Hoa Kỳ (Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động công bằng), Trung Quốc (Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên 2020), Pháp (độ tuổi học nghề tối thiểu 16 tuổi), Hàn Quốc (giấy phép lao động dưới 15 tuổi theo Điều 64 Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động số 18176), Ý (thời giờ làm việc tối đa 7h/ngày đối với trẻ em và quy định nghỉ bắt buộc 1 giờ sau 4,5 giờ làm việc theo Luật số 977/1967), và Vương quốc Anh (mức lương tối thiểu 5,28 bảng/giờ áp dụng cho nhóm từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi).

Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về lao động chưa thành niên và thực tiễn thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên ở Việt Nam

Chương này đánh giá toàn diện hai khía cạnh: thực trạng các quy định pháp luật hiện hành và thực tế áp dụng tại Việt Nam.

1. Thực trạng các quy định pháp luật:

• Về việc làm và hợp đồng lao động: BLLĐ năm 2019 chuẩn hóa cụm từ "chưa đủ 18 tuổi" (thay cho "dưới 18 tuổi" trong BLLĐ năm 2012). Quy định cụ thể điều kiện làm việc: dưới 13 tuổi làm việc nghệ thuật, thể thao theo Khoản 3 Điều 145; từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi làm công việc nhẹ theo Phụ lục II Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH; từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi bị cấm làm 69 công việc (Phụ lục III) và cấm làm việc tại các địa điểm nhạy cảm (Phụ lục IV Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH). Bắt buộc giao kết HĐLĐ bằng văn bản với người đại diện khi tuyển dụng lao động dưới 15 tuổi.
• Về an toàn, vệ sinh lao động: NSDLĐ phải lập sổ theo dõi riêng (Điều 144 BLLĐ năm 2019), khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần cho lao động dưới 15 tuổi (Khoản 1 Điều 145). Hành vi không tổ chức khám sức khỏe định kỳ bị phạt tiền theo Khoản 2 Điều 22 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
• Về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi: Người chưa đủ 15 tuổi làm việc không quá 04 giờ/ngày và 20 giờ/tuần, cấm làm thêm giờ và cấm làm ban đêm (Khoản 1 Điều 146). Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm việc không quá 08 giờ/ngày và 40 giờ/tuần; chỉ được làm thêm giờ hoặc ban đêm trong một số nghề (biểu diễn nghệ thuật, vận động viên thể thao, viết văn, viết báo, nghề truyền thống theo Phụ lục V Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH). Lao động chưa thành niên được hưởng chế độ nghỉ phép năm 14 ngày làm việc nguyên lương (Điểm b Khoản 1 Điều 113).
• Về tiền lương và bảo hiểm: Tiền lương xác định theo thỏa thuận, năng suất và không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP. Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định tham gia BHXH bắt buộc đối với HĐLĐ có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, bao gồm cả HĐLĐ ký kết với người đại diện của lao động dưới 15 tuổi.
• Về kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất: Xử lý kỷ luật người dưới 15 tuổi bắt buộc phải có mặt người đại diện theo pháp luật (Điểm c Khoản 1 Điều 122 BLLĐ năm 2019 và Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thực hiện theo Điều 586 BLDS năm 2015.
• Về thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp: Thanh tra lao động có quyền thanh tra đột xuất không báo trước trong trường hợp khẩn cấp (Điều 216 BLLĐ năm 2019). Chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi sử dụng lao động dưới 15 tuổi không giao kết HĐLĐ bằng văn bản với người đại diện được nâng lên mức 20.000.000 đồng theo Điểm b Khoản 2 Điều 29 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Điều 296 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi 2017) quy định phạt tù từ 05 đến 10 năm đối với tội vi phạm quy định về sử dụng người lao động dưới 16 tuổi trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng. Tranh chấp lao động được giải quyết qua hòa giải viên (thời hạn 5 ngày), Hội đồng trọng tài lao động (thời hạn 7 ngày) hoặc Tòa án (Điều 69 BLTTDS năm 2015 quy định người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có HĐLĐ được tự mình tham gia tố tụng).

2. Thực tiễn thực hiện và số liệu thống kê: Báo cáo của Tổng cục Thống kê, Cục Trẻ em và ILO (công bố ngày 23/01/2025) phản ánh tình hình thực tế:

Chỉ tiêu thống kê	Số liệu ghi nhận (Năm 2023)	Tỷ lệ / Ghi chú
Dân số trẻ em (5 - 17 tuổi)	20,6 triệu người	Chiếm 20,6% dân số cả nước
Trẻ em tham gia lao động	731,6 nghìn người	Chiếm 3,5% trẻ em (giảm từ 9,1% năm 2018)
Phân bố khu vực của trẻ lao động	Nông thôn: 84,6%	Thành thị: 15,4%
Cơ cấu giới tính của trẻ lao động	Trẻ em trai: 55,1%	Trẻ em gái: 44,9%
Tổng số lao động trẻ em	269.604 người	Chiếm 1,31% trẻ em 5-17 tuổi, 36,9% trẻ lao động
Lao động trẻ em làm việc quá giờ	177.840 người	65,9% tổng số LĐ trẻ em (75% nông thôn, 61,6% nam)
Lao động trẻ em làm việc ban đêm (22h-6h)	50,1 nghìn người	Chiếm 18,6% tổng số lao động trẻ em
Trẻ em làm công việc nguy hại	Gần 94,3 nghìn người	Chiếm 35,0% tổng số lao động trẻ em
Trẻ em gặp vấn đề sức khỏe do lao động	32,6 nghìn người	Chiếm 12,1% tổng số lao động trẻ em
Thu nhập bình quân của lao động trẻ em	Khoảng 3,0 triệu đồng/tháng	So với 7,1 triệu đồng/tháng của LĐ từ 15 tuổi trở lên
Nguyên nhân chính bỏ học đi làm	Do không thích học / học kém	Chiếm 59,9%

Về mặt đạt được, Việt Nam triển khai hiệu quả Quyết định số 1023/QĐ-TTg (Chương trình giai đoạn 2016-2020) và Quyết định số 782/QĐ-TTg (Chương trình giai đoạn 2021-2025, định hướng 2030); tham gia Liên minh 8.7 toàn cầu và chia sẻ kinh nghiệm tại Hội nghị toàn cầu tại Nam Phi năm 2022.

Chương 3: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về lao động chưa thành niên ở Việt Nam

Tác giả đề xuất các phương hướng và giải pháp cụ thể:

• Phương hướng hoàn thiện: Bảo đảm tính đồng bộ giữa BLLĐ năm 2019 với các đạo luật chuyên ngành (BLDS, Luật Trẻ em, Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật BHXH); nội luật hóa đầy đủ các công ước quốc tế của ILO.
• Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật: Bổ sung quy định chi tiết về thời gian nghỉ giữa giờ cho người lao động dưới 15 tuổi; chuẩn hóa quy trình giao kết và giám sát hợp đồng đào tạo nghề đối với người chưa thành niên; hoàn thiện cơ chế trách nhiệm vật chất và quy trình xử lý kỷ luật phù hợp với năng lực nhận thức của từng nhóm tuổi.
• Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi: Nâng cao năng lực và tăng cường thanh tra đột xuất của Thanh tra lao động; đẩy mạnh tuyên truyền cho NSDLĐ tại các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, làng nghề truyền thống; lồng ghép công tác phòng ngừa LĐCTN vào các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và phổ cập giáo dục.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được những kết quả và đóng góp cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Xác lập ranh giới pháp lý rõ ràng giữa khái niệm "lao động chưa thành niên" (lao động hợp pháp) và "lao động trẻ em / bóc lột trẻ em" (lao động trái pháp luật); làm rõ 3 nguyên tắc pháp lý điều chỉnh quan hệ lao động có sự tham gia của người chưa thành niên.
2. Đánh giá thực trạng pháp lý theo BLLĐ năm 2019: Phân tích toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành từ BLLĐ năm 2019, Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP, Nghị định số 74/2024/NĐ-CP đến Thông tư số 09/2020/TT-BLĐTBXH; chỉ ra các điểm tiến bộ về hợp đồng lao động, mức phạt vi phạm hành chính, và bảo hiểm xã hội bắt buộc.
3. Cập nhật dữ liệu thực tiễn mới: Sử dụng kết quả điều tra thống kê quốc gia năm 2023 (công bố tháng 01/2025) để cung cấp bức tranh số liệu về tình trạng lao động trẻ em, thời giờ làm việc thực tế, thu nhập bình quân và nguyên nhân bỏ học của trẻ em tại Việt Nam.
4. Đề xuất giải pháp khả thi: Kiến nghị các điều chỉnh pháp lý cụ thể nhằm hoàn thiện chế định LĐCTN và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra và bảo trợ xã hội.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của khóa luận giới hạn trong hệ thống pháp luật lao động Việt Nam giai đoạn 2019 - 2024; việc so sánh quốc tế chủ yếu mang tính chọn lọc các quy định tiêu biểu của một số quốc gia phát triển và trong khu vực mà chưa đi sâu vào toàn bộ hệ thống án lệ quốc tế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế thanh tra và giám sát lao động trong khu vực kinh tế phi chính thức, các làng nghề thủ công gia đình; đánh giá tác động của Luật Bảo hiểm xã hội mới đối với quyền lợi của lao động chưa thành niên; khảo sát định lượng sâu hơn về hiệu quả của các mô hình đào tạo nghề kết hợp học văn hóa cho thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Luật: Đặc biệt thuộc các chuyên ngành Luật Lao động, Luật Dân sự, Quyền con người khi nghiên cứu về chế định bảo vệ các nhóm lao động đặc thù.
• Cán bộ quản lý nhà nước và thanh tra lao động: Cung cấp hệ thống đối chiếu văn bản quy phạm pháp luật, thẩm quyền thanh tra và khung xử phạt vi phạm hành chính, hình sự đối với các hành vi vi phạm về sử dụng LĐCTN.
• Người sử dụng lao động và các tổ chức xã hội: Hướng dẫn chi tiết các điều kiện tuyển dụng, danh mục công việc được phép/bị cấm, thủ tục ký kết hợp đồng bằng văn bản với người đại diện, giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật và phòng ngừa rủi ro pháp lý.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Bộ luật Lao động năm 2019 phân chia lao động chưa thành niên thành những nhóm độ tuổi nào và điều kiện việc làm tương ứng ra sao?
Theo Điều 143 và Điều 145 BLLĐ năm 2019, LĐCTN được chia làm 3 nhóm: (1) Nhóm dưới 13 tuổi chỉ được làm công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao theo quy định và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh; (2) Nhóm từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi chỉ được làm các công việc nhẹ theo danh mục tại Thông tư số 09/2020/TT-BLĐTBXH; (3) Nhóm từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được làm các công việc mà pháp luật không cấm (loại trừ danh mục 69 công việc và các nơi làm việc độc hại, nguy hiểm quy định tại Điều 147 BLLĐ năm 2019 và Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH).

2. Thời giờ làm việc tối đa của người lao động dưới 15 tuổi và người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được quy định như thế nào?
Căn cứ Điều 146 BLLĐ năm 2019: Người chưa đủ 15 tuổi có thời giờ làm việc không quá 04 giờ/ngày và không quá 20 giờ/tuần, tuyệt đối không được làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có thời giờ làm việc không quá 08 giờ/ngày và không quá 40 giờ/tuần; chỉ được làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm trong một số ngành nghề nhất định (biểu diễn nghệ thuật, vận động viên thể thao, viết văn, viết báo, nghề truyền thống) theo danh mục của Bộ LĐ-TB&XH.

3. Theo Báo cáo thống kê năm 2023, thực trạng lao động trẻ em tại Việt Nam có những số liệu nổi bật nào?
Năm 2023, cả nước có 731,6 nghìn trẻ em từ 5-17 tuổi tham gia lao động (chiếm 3,5% trẻ em, trong đó 84,6% ở nông thôn, 55,1% là nam). Tổng số lao động trẻ em là 269.604 em; trong đó 177.840 em (65,9%) phải làm việc quá số giờ quy định, 50,1 nghìn em (18,6%) làm việc ban đêm, gần 94,3 nghìn em (35,0%) làm công việc nguy hại và 32,6 nghìn em (12,1%) gặp vấn đề sức khỏe. Thu nhập bình quân của lao động trẻ em là khoảng 3,0 triệu đồng/tháng (so với 7,1 triệu đồng/tháng của lao động từ 15 tuổi trở lên). Lý do bỏ học đi làm chủ yếu là do không thích học/học kém (chiếm 59,9%).

4. Khi ký kết hợp đồng lao động và xử lý kỷ luật đối với lao động dưới 15 tuổi, pháp luật có yêu cầu bắt buộc gì về người đại diện?
Theo Điều 145 BLLĐ năm 2019, khi tuyển dụng người chưa đủ 15 tuổi, NSDLĐ bắt buộc phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với cả người lao động và người đại diện theo pháp luật của người đó. Khi tiến hành xử lý kỷ luật lao động đối với người dưới 15 tuổi, theo Điểm c Khoản 1 Điều 122 BLLĐ năm 2019 và Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, cuộc họp xử lý kỷ luật bắt buộc phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

5. Thủ tục giải quyết tranh chấp lao động đối với người lao động chưa thành niên tại Tòa án được quy định ra sao?
Theo Điều 69 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: Đối với đương sự là người dưới 15 tuổi, việc thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự tại Tòa án do người đại diện hợp pháp thực hiện. Đối với đương sự từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi đã tham gia lao động theo HĐLĐ thì được tự mình tham gia tố tụng về những việc có liên quan đến quan hệ lao động đó; Tòa án có quyền triệu tập người đại diện hợp pháp khi cần thiết.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đỗ Minh Phương đã phân tích một cách có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý về lao động chưa thành niên theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019. Đề tài đã chỉ rõ những bước tiến trong việc hoàn thiện khung pháp luật bảo vệ quyền trẻ em tại Việt Nam, đồng thời phản ánh khách quan những thách thức trong thực tế thông qua số liệu điều tra thống kê năm 2023. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất trong công trình mang giá trị khoa học và thực tiễn, đóng góp thiết thực cho công tác hoàn thiện pháp luật lao động và nâng cao hiệu quả phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SO VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE LAO ĐỘNG LA NGƯỜI CHUA THÀNH NIÊN VÀ PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH NIÊN 1.1 Một số van đề lý luận về lao động chưa thành niên LI Khái niệm lao động chưa thành niên Thuật ngữ “người chưa thành niên” là thuật ngữ được nghiên cứu, sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như: luật học, sinh học, ngôn ngữ học, nhân trắc học,. Tùy vào đặc thù của những lĩnh vực mà việc định nghĩa “người chưa thành niên” cũng sẽ được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Thậm chí, mỗi quốc gia cũng đều có sự khác nhau trong việc định nghĩa về “#gười chưa thành niên”. Theo pháp luật Hoa Kỳ định nghĩa: “A juvenile is a person who has not attained his eighteenth birthday.” tạm dich người chưa thành niên là người chưa dt lần sinh nhật thứ mười tám.

Hay theo Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên của Trung Quốc năm 2020 quy định: “#ẻ vị thành niên có nghĩa là công dân dưới 18 tuổi”. Tai các văn bản pháp luật hiện hành ở Việt Nam, theo Khoản 1 Điều 21 BLDS năm 2015 quy định: “#gười chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi” và Khoản 1 Điều 143 BLLD năm 2019 quy định: “LDCTN là lao động chưa đủ 18 tuổi”. Như vậy, BLLD năm 2019 đã dựa trên cơ sở về độ tuổi để chi ra những người chưa phát triển đầy đủ về mặt thé chất, tinh thần khi tham gia vào QHLĐ. BLLD năm 2019 còn giới hạn độ tuổi tối thiểu được tham gia vào QHLD là 15 tuổi, quy định này tương đồng với quy định của Công ước 138 về độ tuổi lao động tối thiểu của ILO mà Việt Nam đã tham gia vào năm 2003.

Không chỉ quy định về độ tudi, pháp luật còn giới hạn những công việc mà NLĐCTN có thể tham gia, điều này phần nào có thé dam bao quyền lao động của NCTN cũng như dam bảo được việc học tập, nghỉ ngơi của nhóm người này. Theo Khoản 1 Điều 3 BLLĐ năm 2019 định nghĩa chung về người lao động tại Việt Nam: “Người lao động là người làm việc cho người sứ dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giảm sát của người sử dụng lao động”. Như vậy, có thé hiểu, LĐCTN cũng được định nghĩa giống như người lao động nhưng có thêm những yếu tố khác biệt, có thể khái quát như sau: Người LĐCTN là người lao động chưa du 18 tuổi, làm việc cho người sứ dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động. 6 'Theo Công ước về quyền trẻ em năm 1989 của Liên hợp quốc (UNCRC) và Công ước số 182 năm 1999 của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) về loại bỏ những hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất đưa ra định nghĩa “tré em là bất kì người nào dưới 18 tuổi, trừ trường hợp pháp luật có thể được áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hon.” Còn tại Bản quy tắc của Liên hợp quốc thông qua ngày 14/12/1990 có quy định “người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi.

Giới hạn độ tuổi thấp hơn mức này theo đó không được phép tước tự do của trẻ em can được pháp luật quy định” Thông qua định nghĩa của Liên hợp quốc và ILO có thể thấy khái niệm “người chưa thành niên” và “trẻ em” là hai khái niệm có thể sử dụng luân phiên, thay thế được cho nhau và đều được công nhận bới pháp luật quốc tế. Tổ chức ILO định nghĩa về lao động trẻ em là “công việc làm mắt di tuổi thơ, tiém năng và phẩm giá của trẻ em. đông thời có hại cho sự phát triển tinh than và thể chat”! Với định nghĩa này, có thể hiểu lao động trẻ em là những người đưới 18 tuổi tham gia lao động vào những công việc có tác động xấu đến trẻ, cách giải thích này dựa trên hậu quả ma lao động gây ra cho trẻ em. Tuy nhiên, tại Việt Nam không sử dụng thuật ngữ lao động trẻ em nhưng lại có thuật ngữ bóc lột trẻ em với hàm nghĩa tương tự.

Căn cứ theo Luật Trẻ em năm 2016 quy định: “Bóc lột tré em là hành vi bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật về lao động; trình diễn hoặc sản xuất sản phẩm khiêu dâm; tổ chức, hỗ trợ hoạt động du lịch nhằm muc đích xâm hai tình đục trẻ em; cho, nhận hoặc Cung cấp tré em dé hoạt động mại dâm và các hành vi khác sử dụng trẻ em dé trục lợP.” Có thể thấy, pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam đều xác định lao động trẻ em chỉ nhóm người dưới 18 tuổi, tham gia những lao động trái với quy định của pháp luật, làm những công việc ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thé chất, tinh thần và nhân cách. Còn LDCTN là nhóm người lao động tham gia lao động phù hợp với quy định của pháp luật. Nhìn chung, khái niệm lao động trẻ em và khái niệm LDCTN có điểm khác biệt ở chỗ: LĐCTN mang ý nghĩa tích cực, đây là lao động được pháp luật lao động cho phép, mang lại giá trị có ích cho xã hội. Còn đối với khái niệm lao động trẻ em thì đây là khái niệm mang ý nghĩa tiêu cực, chỉ đến những trường hợp lạm dụng trẻ em, sử dụng ! Bạn biết gì về lao động trẻ em, https://www.org/sites/default/files/wemsp5/groups/public/@asia/@ro-bangkok/@ilo- hanoi/documents/projectdocumentation/wems_746341.pdf, truy cập ngày 22/02/2025.

? Khoản 7 Điêu 4 Luật Trẻ em năm 2016 7 trẻ em vào những công việc hoặc bắt trẻ em làm việc ở những địa điểm trái pháp luật lao động gây ảnh hưởng xâu đến sự phát triển bình thường của trẻ, xa hơn nữa là làm suy yếu năng lực của lực lượng lao động tương lai. Đặc điểm lao động chưa thành niên So sánh với lao động thành niên, có thé thay LDCTN là nhóm lao động đặc thu, có những đặc điểm riêng cơ bản như sau: Thứ nhất, lao động chưa thành niên là những người lao động chưa phát triển day đủ về thể chất, tinh than và nhận thức. Đây là nhóm lao động đặc thù mang những đặc trưng riêng, khác với lao động đã thành niên, do đó chủ thể chưa thể tham gia đầy đủ vào các QHLĐ của đời sống xã hội. Về sức khỏe, ở lửa tuổi chưa thành niên, cơ thé của các em vẫn đang trong quá trình phát triển và chưa hoàn thiện, cơ thể của NCTN vẫn tiếp tục có sự biến đổi về chiều cao, cân nặng và trạng thái sinh học.

Bên cạnh đó, với các công việc phải tiếp xúc voi các chất hóa học hay chất độc hại tại nhà máy, xí nghiệp cũng có thé dan đến tình trạng biến đổi gen trong quá trình trưởng thành của các em. Do vậy, trong trường hợp tham gia vào các công việc chân tay nặng nhọc, các công việc đòi hỏi sức lực lớn hoặc các công việc có tính chất nguy hiểm sẽ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và sức khỏe lâu dài của các em. Về tâm lỷ, nhận thức, tâm ly của LDCTN vẫn dang trong giai đoạn trưởng thành. Các em có thé chưa đủ sự ổn định tâm lý, khả năng xử lý căng thăng, hoặc đối phó với áp lực công việc.

Điều này có thé ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và dé dẫn đến căng thang, mệt mỏi, hoặc các van đề tâm ly khác nếu môi trường làm việc không lành mạnh hoặc không phù hợp. Người LĐCTN thường chưa đủ trưởng thành về mặt nhận thức và khả năng đưa ra các quyết định đúng đắn trong công việc. Họ cũng có thể thiếu sự hiểu biết về quyền lợi của mình trong môi trường lao động. Bên cạnh đó, đây cũng là độ tuôi nhạy cảm với đời sống xã hội, tò mò và muốn tìm hiểu những thứ mới lạ.

Day là yếu tổ dễ bị NSDLĐ lợi đụng lôi kéo người LĐCTN làm việc tại những môi trường không lành 3 Mai Phước Bao (2022), Pháp luật về LĐCTN, Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Luật dân sự, Trường Đại học Luật Thành phô Hồ Chí Minh, tr.5 8 mạnh như: quán bar, karaoke, ,. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của các em khi phải tiếp xúc với những mối quan hệ không lành mạnh, thiếu văn minh. Thứ hai, năng lực chủ thể trong việc xác lập hợp đồng của người LĐCTN là chưa đây đủ, bị hạn chế một phan Do trí lực chưa phát triển toàn diện vậy nên khả năng tiếp thu cũng như nam bắt về quyền lợi, nghĩa vụ của chính bản thân các em vẫn còn hạn chế. Đồng thời, người LĐCTN cũng chưa đủ khả năng dé tự chịu trách nhiệm một mình khi tham gia vào bất kì mối quan hệ pháp luật nào.

Theo BLLĐ 2019 quy định về các nguyên tắc khi sử dung người LĐCTN cần có sự giám sát, đồng ý hoặc tham gia của đại điện theo pháp luật của LĐCTN. Đổi với lao động chưa di 15 tuổi, căn cit theo Điều 145 BLLĐ năm 2019 quy định NSDLD phái giao kết hợp đồng lao động bang văn bản với người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật của người đó Đối với lao động từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi, căn cứ theo Khoản 3 Điều 144 BLLD năm 2019 quy định NSDLD khi sử dụng lao động là NCTN phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ; lập số theo đõi riêng, ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả những lần kiêm tra sức khỏe định kỳ và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thâm quyền yêu cầu. Ly do có sự khác biệt giữa các độ tudi là bởi vì sự phát triển giữa các độ tuổi đó. Như trẻ em từ đủ 15 tuổi đã có phần nao nhận thức được quyền lợi, nghĩa vụ của mình nên người chịu trách nhiệm chính trong QHLD sẽ không còn là người giám hộ như độ tuổi chưa đủ 15 tuổi.

LDCTN được pháp luật bảo vệ ở mức độ cao hơn so với lao động thành niên. Đặc điểm này xuất phát từ sự chưa phát triển đầy đủ về thé chat, tinh thần của lao động chưa thành niên nên khi tham gia QHLD họ được pháp luật bảo vệ theo hướng “ưu tiên” trong việc được hưởng một số quyền, lợi ích ngang bằng hoặc hơn những quyền, lợi ích mà pháp luật quy định với người lao động thành niên.