Chương 1: Vị trí của Sài Gòn — Gia Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1. Sơ nét về lịch sử Sai Gon — Gia Định 2. Sai Gòn — Gia Định trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế của Chính quyền Việt Nam Cộng hòa 3. Vị trí của Sài Gòn - Gia Định đối với cách mạng miễn Nam Việt Nam Chương 2: Phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên ở Sài Gòn — Gia Dinh (1965 — 1968) 1.
Sơ nét về phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn — Gia Định trước 1965 1.1 Âm mưu của Mỹ và chính quyền Sài Gòn đối với học sinh, sinh viên Miễn Nam 1. 2 Phong trảo dau tranh của học sinh, sinh viên ở Sai Gòn - Gia Định trước 1965 2. Phong trào dau tranh của học sinh, sinh viên ở Sài Gòn - Gia Định (1965 - 1968) 2.1 Mục đích đấu tranh 2.2 Lực lượng lãnh đạo 2.3 Các hình thức đầu tranh 2.4 Các phong trào dau tranh tiêu biểu SỰTH: Lê Thi Tuyết Trang 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.Š Nguyễn Thanh Tién 3. Phản ứng của Mỹ vả chính quyền Sai Gòn đối với phong trào học sinh.1 Nhận định của Mỹ va chính quyền Sai Gòn đối với phong trảo học sinh, sinh viên.2 Biện pháp đổi phó của Mỹ và Chính quyền Sai Gòn Chương 3: Dong góp cua phong trảo học sinh, sinh viền ở Sai Gòn — Gia Dinh trong cuộc kháng chiến chéng Mỹ 1.
Những đóng góp của phong trào 1.1 Đóng góp trên phương diện dau tranh chỉnh trị 1.2 Đóng góp trên phương diện văn hóa - giáo dục 1.3 Tang cường sức mạnh cho Mat trận giải phóng miền Nam Việt Nam 2. Tỉnh chất và đặc điểm của phong trảo Kết luận SVTH: Lẻ Thị Tuyết Trang 9 Khoa luận tôi nghiệp GVHD: Th$ Nguyễn Thanh Tiền PHAN NỘI DUNG Chương |: Vị trí của Sai Gòn ~ Gia Dinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1. Sơ nét về lịch sử Sài Gòn — Gia Định Vùng đất Sài Gòn - Gia Định, trung tâm quan cư sam uất là kết quả cua lịch sử mở rộng bờ cdi 300 năm trước của cha ông ta'. Vùng dat mới này đã từng mang nhiều tên gọi khác nhau qua các thời kỳ lịch sử: Bến Nghé, Phiên Trấn Dinh, Tân Bình huyện, Gia Định thành, Gia Định kinh, Phiên An Thành, Sài Gòn.
và ngày nay là thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm của Sai Gòn - Gia Định cách thủ đô Hà Nội 1730 km đường bộ. cách biển Đông 50 km đường chim bay. Ban thân thanh phố là một hải cảng lớn cỏ 12 km bờ biển, được nỗi liền với biển Đông bằng sông Sài Gòn, có độ sâu đủ sức tiếp nhận các tàu biển có trọng tải trên 30000 tấn.
trên vùng dat nảy còn có hệ thống đường sông nói liền biển Đông qua Sai Gòn - Gia Dinh, thông lên miền Đông. nối liền lên miền Tây, sang tận Campuchia; là đầu mối của nhiều đường bộ với nhiều xa lộ. quốc lộ, liên tỉnh lộ; có sân bay Tân Son Nhat cách trung tâm thành phố 7 km, thuộc loại tâm cỡ trên thể giới bấy giờ, nơi quá cảnh của đường bay quốc tế và khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Thanh phố Sài Gòn - Gia Định có khí hậu nóng, ẩm, chịu ảnh hưởng của gió mùa, thuộc vùng khí hậu gan biển, nhiệt độ trung bình là 27,3°C, độ am 78,3%, lượng mưa hang năm 1879 mm.
Thời tiết thuận hòa, ít khi có giỏ. Nhờ thiên nhiên ưu đãi, vị trí địa lý thuận lợi và chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, Sài Gòn — Chợ Lớn — Gia Định nhanh chóng trở thành trung tâm đô thị công thương nghiệp, nhất là sau chiến tranh thé giới thứ nhất trở đi. Mức độ đô thị hóa nhanh chưa từng có ở bat kỳ một thành phố nào của Việt Nam. Sự gia tăng dân số của thành pho Sài Gòn được ghi nhận từ khoảng 248000 người (1913) đến 540000 người (1938), vượt quá dự đồ phát triển thành phố thành phố Sai Gòn của Pháp (46 án COFFYN).
Chi trong 10 năm, dân số Sai Gòn — Gia Định đã 1. Năm 1698, chủa Nguyễn cử Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược, đặt nén móng hành chỉnh xác định xử Sải Gén chỉnh thức thuộc lãnh tho Việt Nam. SVTH: Lê Thị Tuyết Trang 10 Khóa luận tỏt nghiệp — GVHD, ThS Nguyễn Thanh Tién tăng gấp 3 lần.100 người chiếm 9% dân số Nam Kỷ.200 người chiếm 27% dan số Nam Ky’. Vẻ thành phan dan cu, thời điểm 1953, ngoài người Việt chiếm 73% dan số.
tại khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định còn có 443114 người Hoa, chiếm gan 50% tống số người Hoa ở miền Nam, cư ngụ chủ yếu tại thành phd Sai Gòn - Chợ Lớn: người Châu Âu có 18339 người. phan lớn cư ngụ tại thành phô Sai Gòn - Chợ Lớn và tinh ly Gia Dinh. Ngoài ra còn có khoảng 10.000 người thuộc các dân tộc Khmer Nam bộ, Lào. Cham, Stiéng và một số dân tộc thiểu sé khác”.
Nhìn chung các cộng đồng dân cư này xen ngụ đan xen. sống hỏa đồng cởi mở với nhau. Vẻ tôn giáo, Sài Gòn - Gia Định có đa số dân số theo Phật giáo. Đây là tôn giáo theo bước chân lưu dan, sự phát triển của Phật giáo gắn liền với sự chuyển biến của vùng đất này.
Dưới thời chủa Nguyễn và vương triều Nguyễn. Phật giáo ở Sài Gon - Gia Định kha phát triển. Đến thời Pháp, Phật giáo phan nao bị kìm kẹp, kiểm soát gắt gao. nhiều chùa chién bị phá hủy, hạn chế tối đa việc nhân dan theo Phật giáo.
Tuy nhiên, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đặc biệt những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 — 1965), Phật giáo có một vai trò quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Có thẻ coi đây là lực lượng tiên phong trong thời điểm lật 46 sự thống trị của “gia đình trị" Ngô Đình Diệm (1963). Bên cạnh Phật giáo, Thiên chúa giáo cũng là một tôn giáo có mặt khá sớm ở Dang Trong vả vùng Sai Gòn - Gia Định. Khác với Phật giáo, Thiên chúa giáo được kẻ thù ưu tiên đặc biệt, số lượng giáo dân không ngừng được tăng lên, nhiêu nhà thờ Thiên chúa được xây dựng.
Tinh tới thời điểm 1954, ở Sài Gòn - Gia Định có tới 248 nhà thờ, nhà nguyện, 9 trường hoc, 8 viện m6 côi, 4 tờ báo, nhiều nhà thờ hiện đại, các cơ sở đào tạo và đoàn thé xã hội.Ngoài ra, ở Sài Gòn - Gia Định còn có các tô chức tôn giáo khác như Tin Lành, Islam, Cao Đài, Hindu, Hòa Hảo.Nhìn chung các tôn giáo nay ngay từ khi ra đời đã gắn liền với một bộ phận dân cư nhất định. làm chỗ dựa tinh thần cho các cộng đồng. vi the cỏ vai trò và vj trí nhất định trong phát triển kinh tế va xã hội của Sai Gon - Gia Định và vùng đất dai Nam Bộ nói chung. Đời sống tin nguémg của các cộng dong tôn giáo không ảnh hưởng đến tính cô kết, ben vững.
cùng tôn tại và phát triển chưa bao giờ xảy ra xung đột sắc tộc hay tôn giáo. trong thời Pháp thuộc, thời 1. Lê Quang Hậu, Phong trac đâu tranh chông Mỹ và Chính quyền Sai Gòn ở Sai Gon - Gia Định (1954-1963), Luận án Tiền sĩ năm 2003, Trường KHXH vá NV TP Hồ Chi Minh. Lé Quang Hậu.
Phong trac đầu tranh chống MỆ và Chính quyền Sài Gòn 6 Sai Gòn - Gia Định (1954-1963), Luận án Tiến sỉ năm 2003, Trường KHXH và NV TP H6 Chi Minh, Tr 20 SVTH: Lẻ Thị Tuyết l Trang MH Khỏa luận tốt nghiệp - GVHD: Th Nguyễn Thanh Tiên kháng chiến chống Pháp cùng như giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Mỳ chính quyền thực dan, để quốc thường sử dụng chính sách chia rẽ, phân biệt va lợi dụng tôn giáo cho các mục tiêu chính trị. Mặc dù vay, đa số các tín dé tôn giáo, phan lớn là nhân dân lao động đã có những đóng góp tích cực trong cuộc kháng chiến chong thực dân Pháp đặc biệt là trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Là một thành phổ trẻ, Sai Gòn - Gia Định trở thành nơi hội tụ của cư dân tử xử. Họ rời lũy tre làng đến với vùng đất mới day thách thức nhưng có điều kiện sản xuất thuận lợi đẻ tim đến cuộc sông 4m no.
Trải qua 300 năm lịch sử, nhân dân Sài Gòn - Gia Định đã để lại cho lịch sử nước nha những trang sử hao hing chói loi trong qua trình kiến tạo, gìn giữ va phát triển mảnh đất phía Nam của tổ quốc này. Từ những năm dau thé ky XVII, từ miền đất hoang vu. Sai Gon - Gia Định dan trở thành bến sông, phố chợ. một sở thu thuế, một ngã tư giao dịch quốc tế, một đồn lũy chiến lược rồi một trung tâm hảnh chỉnh cho cả vùng đất mới.
Từ khi lập đồn thu thuế 1623 cho đến khi đặt phủ sở Gia Dinh 1698, chúa Nguyễn đã chọn Sai Gòn lam tien đồn, một trạm quá cảnh trong buỏn ban với Cao Mién, một hậu cứ vững chắc cho công cuộc mở dat và giữ đắt. Dưới thai chúa Nguyễn, với chính sách thông thoáng, khuyến khích tư hữu về ruộng dat của chính quyền, đất dai ngay cảng được mo rộng, nền hanh chính được xác lập. Chính những điều này phần nào thúc day nền kinh tế phát triển. Lúa gạo sớm tro thành hàng hóa, phố chợ - thành thị cũng nhanh chóng được hình thành.
Sài Gòn trở thành một thành phố phén thịnh kẻ từ khi xây Lũy Bán Bich và đào kênh Ruột Ngựa năm 1772. Tuy nhiên, những năm cuỗi thế ky XVIII, chiến tranh Nguyễn - Tây Son bùng nổ, Nguyễn Ánh và Tây Sơn thay nhau làm chủ Gia Định, cuộc sống của nhân dân Sài Gòn - Gia Định có sự xáo trộn lớn. Vào những năm từ 1788 - 1801, Tây Sơn suy yeu Nguyễn Anh đã chiếm hoàn toàn Gia Định. Sau khi chiém được thành Gia Định.
Nguyễn Ảnh lập Gia Định kinh, xây thành Bát Quai làm bản đạp tan công va tiêu điệt Tây Sơn. Nguyễn Anh lần lượt chiếm Phú Xuan, Thăng Long vả lên ngôi lấy hiệu la Gia Long lập ra nha Nguyễn 1802. Gia Định kinh được đổi thanh Gia Định thanh. Dưới triều Nguyễn.
Sai Gòn vẫn tiếp tục phát triển, điện tích sản xuất va sản lượng lúa gạo không ngừng tăng lên đồng thời với nó thương mại va giao thông tiếp tục được mở rộng. din cư ngày một đông đúc. SVTH: Lê Thị Tuyết Trang I2 Khỏa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Nguyễn Thanh Tiền Thang 2 - 1859, sau khi thất bại ở Da Nẵng, Pháp quyết định tắn công đánh chiếm Gia Định dé mở rộng chiến tranh.