Khóa Luận Tốt Nghiệp Khoa Tài Chính - Ngân Hàng: Thực Tập và Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại cổ phần đông nam á, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề

• Tác giả: Bùi Thị Ngọc Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Phương Liên
• Trường học: Trường đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đông Nam Á Chi Nhánh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU , SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 0.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 0.3. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 0.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.5. KẾT CẤU KHÓA LUẬN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về cho vay dự án đầu tư của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Đầu tư và dự án đầu tư
• 1.1.1.1. Đầu tư
• 1.1.1.2. Dự án đầu tư
• 1.2. Thẩm định tài chính dự án đầu tư của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm thẩm định và thẩm định tài chính dự án đầu tư
• 1.2.1.1. Khái niệm thẩm định dự án đầu tư
• 1.2.1.2. Thẩm định dự án đầu tư
• 1.2.2. Nội dung thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại
• 1.2.2.1. Xác định tổng vốn đầu tư
• 1.2.2.2. Xác định nguồn vốn, cơ cấu vốn, sự đảm bảo của nguồn vốn với tài trợ cho dự án và tiến độ bỏ vốn
• 1.2.2.3. Xác định chi phí sản xuất và giá thành
• 1.2.2.4. Xác định doanh thu và lợi nhuận
• 1.2.2.5. Xác định dòng tiền dự kiến
• 1.2.2.6. Tính toán chỉ tiêu chi phí sử dụng vốn của dự án
• 1.2.2.7. Xác định các chỉ tiêu phân tích tài chính dự án (hiệu quả đầu tư)
• 1.3. Chất lượng thẩm định tài chính dự án và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thẩm định tài chính dự án tại ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG NAM Á CHI NHÁNH THANH HÓA
• 2.1. Giới thiệu chung về cho vay theo dự án đầu tư của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu và tổ chức
• 2.1.3. Vài nét về hoạt động cho vay theo dự án đầu tư của ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á Chi nhánh Thanh Hóa
• 2.1.3.1. Công tác huy động vốn
• 2.1.3.2. Hoạt động cho vay
• 2.1.3.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của NH TMCP Đông Nam Á Chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2. Thực trạng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.1. Quy trình thẩm định dự án tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.2. Nội dung công tác thẩm định tài chính dự án tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.2.2.1. Thu thập và xử lý thông tin về khách hàng
• 2.2.2.2. Thẩm định vốn đầu tư
• 2.2.2.3. Thẩm định doanh thu, chi phí, dòng tiền của dự án
• 2.2.2.4. Thẩm định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính của dự án và khả năng trả nợ của dự án
• 2.2.2.5. Xác định bảng cân đối khả năng trả nợ của doanh nghiệp vay vốn đầu tư
• 2.2.2.6. Thẩm định các điều kiện đảm bảo an toàn vốn vay
• 2.3. Một số đánh giá về công tác thẩm định tài chính dự án tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.3.1. Những ưu điểm đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế trong công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư và nguyên nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 2.3.2.1. Về quy trình và công tác tổ chức thẩm định
• 2.3.2.2. Về phương pháp thẩm định
• 2.3.2.3. Về nội dung thẩm định
• 2.3.2.4. Về nguồn nhân lực
• 2.3.2.5. Các hạn chế khác
• 2.3.2.6. Nguyên nhân khác
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG NAM Á CHI NHÁNH THANH HÓA
• 3.1. Định hướng cho vay dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 3.2.1. Giải pháp về quy trình thẩm định
• 3.2.2. Giải pháp về nội dung thẩm định
• 3.2.3. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.2.4. Tăng cường công tác Thu thập và xử lý thông tin
• 3.2.5. Một số giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa
• 3.3.1. Với chính phủ và các bộ ngành liên quan
• 3.3.2. Với ngân hàng nhà nước
• 3.3.3. Với ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á
• 3.3.4. Với các khách hàng
• KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU VÀ GỢI Ý CHO CÁC NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khóa Luận Tốt Nghiệp Khoa Tài Chính Ngân Hàng

Khóa luận tốt nghiệp Khoa Tài chính - Ngân hàng là một phần quan trọng trong quá trình học tập của sinh viên. Nó không chỉ giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn mà còn rèn luyện kỹ năng nghiên cứu và phân tích. Đặc biệt, việc thực tập và thẩm định tài chính dự án đầu tư là một trong những nội dung cốt lõi của khóa luận này. Qua đó, sinh viên có cơ hội tiếp cận thực tế, nâng cao kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

1.1. Lý Do Chọn Đề Tài Khóa Luận Tốt Nghiệp

Lý do chọn đề tài khóa luận thường xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trong ngành tài chính ngân hàng. Việc nghiên cứu thẩm định tài chính dự án đầu tư giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình cho vay và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

1.2. Mục Đích Nghiên Cứu Khóa Luận

Mục đích nghiên cứu khóa luận là hệ thống hóa lý luận về thẩm định tài chính dự án đầu tư, phân tích thực trạng tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á, từ đó đưa ra giải pháp cải thiện.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư

Thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như nợ xấu, quy trình thẩm định chưa hiệu quả, và thiếu thông tin chính xác là những yếu tố cần được giải quyết. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến ngân hàng mà còn đến các doanh nghiệp vay vốn.

2.1. Những Thách Thức Chính Trong Thẩm Định

Một trong những thách thức lớn nhất là việc đánh giá chính xác khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Nhiều dự án đầu tư không đạt hiệu quả như dự kiến, dẫn đến rủi ro cho ngân hàng.

2.2. Tác Động Của Nợ Xấu Đến Hoạt Động Ngân Hàng

Nợ xấu gia tăng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn làm giảm khả năng cho vay, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế.

III. Phương Pháp Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư Hiệu Quả

Để nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong thu thập và phân tích dữ liệu là rất cần thiết. Ngoài ra, việc đào tạo nhân lực cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Thẩm Định

Công nghệ thông tin giúp ngân hàng thu thập và phân tích dữ liệu nhanh chóng, chính xác hơn. Điều này giúp cải thiện quy trình thẩm định và giảm thiểu rủi ro.

3.2. Đào Tạo Nhân Lực Trong Ngành Tài Chính

Đào tạo nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng thẩm định. Nhân viên ngân hàng cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện thẩm định hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư

Thẩm định tài chính dự án đầu tư không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Qua thực tập tại ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á, sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế, từ đó rút ra bài học quý giá cho bản thân.

4.1. Kinh Nghiệm Từ Thực Tập Tại Ngân Hàng

Thực tập tại ngân hàng giúp sinh viên hiểu rõ quy trình thẩm định và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay. Đây là cơ hội để áp dụng lý thuyết vào thực tiễn.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Khóa Luận

Kết quả nghiên cứu từ khóa luận cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy trình thẩm định tài chính để nâng cao hiệu quả cho vay và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Thẩm Định Tài Chính Dự Án Đầu Tư

Kết luận từ khóa luận nhấn mạnh tầm quan trọng của thẩm định tài chính trong hoạt động ngân hàng. Tương lai của ngành tài chính ngân hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng cải thiện quy trình thẩm định và ứng dụng công nghệ mới.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Thẩm Định Tài Chính

Thẩm định tài chính là yếu tố quyết định đến sự thành công của các dự án đầu tư. Ngân hàng cần chú trọng đến quy trình này để đảm bảo an toàn vốn.

5.2. Xu Hướng Tương Lai Trong Ngành Tài Chính

Ngành tài chính ngân hàng sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả thẩm định và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Ngọc Hạnh (Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Thương Mại; dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Phương Liên) tập trung nghiên cứu hoạt động cấp tín dụng trung và dài hạn cho các dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam thực hiện đổi mới toàn diện nhằm hướng tới mục tiêu cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2020, hoạt động đầu tư theo dự án được xác định là phương thức căn bản mang lại hiệu quả kinh tế và hạn chế rủi ro.

Với vai trò trung gian phân phối vốn, việc tài trợ cho các dự án đầu tư đòi hỏi các ngân hàng thương mại phải thực hiện quy trình thẩm định tài chính chính xác và hoàn thiện nhằm bảo đảm an toàn vốn. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á (SeABank) Chi nhánh Thanh Hóa, bên cạnh các kết quả đạt được, hoạt động tín dụng trong giai đoạn 2010–2012 bộc lộ một số khó khăn: công tác thẩm định cho vay chưa thực sự hiệu quả, chất lượng tín dụng suy giảm và tỷ lệ nợ xấu gia tăng. Do đó, đề tài "Thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng Thương Mại cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa" được lựa chọn để nghiên cứu.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về cho vay dự án đầu tư và công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, làm rõ thực trạng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại SeABank Chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2010–2012; đánh giá ưu điểm, chỉ ra những hạn chế tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại SeABank Chi nhánh Thanh Hóa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại SeABank Chi nhánh Thanh Hóa.
• Phạm vi không gian: SeABank Chi nhánh Thanh Hóa (số 10 Đại lộ Lê Lợi, Phường Điện Biên, Thành phố Thanh Hóa) cùng 2 phòng giao dịch trực thuộc (PGD Trường Thi và PGD Nguyễn Trãi).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thực trạng hoạt động trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận và khung pháp lý:

• Khái niệm dự án đầu tư theo Nghị định số 52/1999/NĐ-CP về quy chế quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản.
• Phân loại dự án đầu tư theo Nghị định số 112/2006/NĐ-CP (Dự án quan trọng quốc gia, Dự án nhóm A, B, C; phân loại theo nguồn vốn huy động trong nước/nước ngoài; theo tính chất đầu tư mới, đầu tư chiều sâu, đầu tư mở rộng; theo lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, hạ tầng).
• Khung lý thuyết thẩm định dự án toàn diện gồm 6 phương diện: điều kiện pháp lý, sự cần thiết đầu tư/thị trường, kỹ thuật và công nghệ, tổ chức quản lý, tài chính, và hiệu quả kinh tế - xã hội.
• Khung nội dung thẩm định tài chính chuyên sâu:
  • Xác định tổng mức vốn đầu tư: Vốn cố định (chi phí chuẩn bị, chi phí xây lắp và mua sắm thiết bị) và Vốn lưu động ban đầu (vốn sản xuất, vốn lưu thông, vốn dự phòng).
  • Xác định cơ cấu nguồn vốn và tiến độ bỏ vốn.
  • Xác định chi phí sản xuất, giá thành, doanh thu và lợi nhuận sau thuế ($LNST$).
  • Xác định dòng tiền ròng hàng năm: $CF_t = LNST_t + \text{Khấu hao}_t + \Delta \text{Vốn lưu động}_t$.
  • Tính toán chi phí sử dụng vốn bình quân ($WACC$): $$WACC = \left(\frac{E}{V}\right) \times R_e + \left(\frac{D}{V}\right) \times R_d \times (1 - T)$$ (Trong đó: $E$ là vốn chủ sở hữu, $D$ là nợ vay, $V = E + D$, $R_e$ là tỷ suất sinh lời kỳ vọng của chủ đầu tư, $R_d$ là lãi suất vay, $T$ là thuế suất thuế TNDN).
  • Hệ thống các chỉ tiêu hiệu quả tài chính: Giá trị hiện tại thuần ($NPV$), Tỷ suất hoàn vốn nội bộ ($IRR$), Thời gian hoàn vốn đầu tư ($PP$), Điểm hòa vốn, Tỷ suất sinh lời vốn đầu tư ($PI$), Số vòng quay vốn lưu động, và phân tích độ nhạy (1 chiều, 2 chiều).
  • Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ doanh nghiệp của SeABank gồm 10 bậc rủi ro từ thấp đến cao: AAA, AA, A, BBB, BB, B, CCC, CC, C, D.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.
• Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh số liệu (so sánh tuyệt đối, so sánh tương đối giữa các năm 2011 và 2012).
• Ứng dụng tin học (bảng tính điện tử Excel) trong xử lý số liệu, tính toán các chỉ tiêu tài chính và lập bảng phân tích độ nhạy.

Nguồn dữ liệu:

• Báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết tình hình hoạt động kinh doanh các năm 2011, 2012 của SeABank Chi nhánh Thanh Hóa.
• Số liệu tổng hợp từ Phòng Khách hàng Doanh nghiệp, Phòng Tín dụng, Phòng Kế toán - Ngân quỹ.
• Dữ liệu tra cứu lịch sử tín dụng từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận cơ bản về thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại

Chương này tổng quan về cho vay dự án đầu tư – một hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn (thời gian thu hồi vốn trên 12 tháng) với các đặc điểm: giá trị khoản vay lớn, thời gian vay dài, thời gian hoàn vốn chậm và tiềm ẩn mức độ rủi ro cao. Tác giả phân tích vai trò của tín dụng dự án đối với doanh nghiệp (duy trì sản xuất liên tục, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hình thành cơ cấu vốn tối ưu, tăng sức cạnh tranh) và đối với ngân hàng thương mại (chiếm hơn 70% tổng tài sản có và đóng góp 60%–70% tổng lợi nhuận).

Tiếp đó, chương luận giải chi tiết 7 nội dung kỹ thuật trong thẩm định tài chính dự án: xác định tổng mức đầu tư; xác định nguồn vốn và tiến độ giải ngân; xác định chi phí và giá thành; xác định doanh thu và lợi nhuận; xác định dòng tiền dự kiến; xác định chi phí sử dụng vốn ($WACC$); và tính toán các chỉ tiêu hiệu quả tài chính ($NPV$, $IRR$, $PP$, điểm hòa vốn, $PI$, vòng quay vốn lưu động, phân tích độ nhạy). Chương I kết thúc bằng việc phân tích các tiêu chí đo lường chất lượng thẩm định và các nhân tố ảnh hưởng (nhân tố chủ quan: nhân sự, thông tin, phương pháp, tổ chức điều hành, công nghệ; nhân tố khách quan: năng lực chủ đầu tư, môi trường pháp lý, biến động thị trường).

Chương II: Thực trạng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa

Chương II giới thiệu lịch sử hình thành SeABank Thanh Hóa (khai trương ngày 29/11/2010, là chi nhánh thứ 20 và điểm giao dịch thứ 100 của hệ thống SeABank) và cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc cùng các bộ phận nghiệp vụ. Tác giả phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh giai đoạn 2011–2012 qua các bảng số liệu:

Bảng 1: Tình hình huy động vốn tại SeABank Thanh Hóa (2011–2012)

Chỉ tiêu	Năm 2011 (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)	Năm 2012 (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)	So sánh 2012/2011 (%)
Tiền gửi của các TCTD khác	35.333	0,40	—	—	—
Tiền gửi của khách hàng	3.395.321	60,19	—	—	—
Phát hành giấy tờ có giá	2.196.385	39,58	—	—	Giảm 0,42%
Tổng cộng	5.627.039	100,00	5.291.019	100,00	94,03 (-5,9%)

Bảng 2: Tình hình hoạt động cho vay theo kỳ hạn (2011–2012)

Chỉ tiêu	Năm 2011 (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)	Năm 2012 (Triệu đồng)	Tỷ trọng (%)	So sánh 2012/2011 (%)
Doanh số cho vay	5.517.346	—	6.399.170	—	115,98 (+15,98%)
Tổng dư nợ cho vay	4.172.806	100,00	6.055.718	100,00	145,12 (+45,12%)
- Dư nợ ngắn hạn	2.177.743	52,25	2.858.269	47,20	+31,00%
- Dư nợ trung hạn	530.966	12,54	289.376	4,78	-45,50%
- Dư nợ dài hạn	1.464.097	35,06	2.908.073	48,02	+100,00% (tăng gấp đôi)

Bảng 3: Kết quả hoạt động kinh doanh rút gọn (2011–2012)

Chỉ tiêu	Năm 2011 (Triệu đồng)	Năm 2012 (Triệu đồng)	Chênh lệch tuyệt đối (Triệu đồng)	Tỷ lệ tăng/giảm (%)
A. Tổng thu nhập	517.576	672.271	+154.695	+29,00%
- Thu nhập từ lãi	425.957 (82,40%)	648.047 (96,40%)	+222.090	+52,14%
- Thu nhập ngoài lãi	91.619 (17,60%)	24.224 (3,60%)	-67.395	-73,56%
B. Tổng chi phí	443.208	652.511	+209.303	+47,22%
- Chi trả lãi	363.481 (82,92%)	567.157 (86,92%)	+203.674	+35,00%
- Chi phí ngoài lãi	79.727 (17,08%)	85.354 (13,08%)	+5.627	+7,06%
C. Chênh lệch thu - chi	74.368	19.760	-54.608	-73,43%
D. Dự phòng rủi ro	59.867	69.891	+10.024	+16,74%
E. Lợi nhuận sau dự phòng	14.501	-50.131	-64.632	Thua lỗ

Về quy trình thẩm định, chi nhánh áp dụng quy trình 5 bước:

1. Tiếp xúc khách hàng và hướng dẫn lập hồ sơ vay vốn.
2. Tiếp nhận và kiểm tra tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ.
3. Thẩm định khách hàng vay vốn (năng lực pháp lý, kiểm tra báo cáo tài chính 2 năm liền kề, tra cứu thông tin CIC, chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ từ AAA đến D).
4. Thẩm định dự án đầu tư (tổng mức vốn đầu tư, chi phí, doanh thu, dòng tiền ròng, tính $NPV$, $IRR$, phân tích độ nhạy 1 chiều và 2 chiều trên Excel) và lập tờ trình thẩm định.
5. Phán quyết tín dụng (thời hạn tối đa 15 ngày làm việc đối với dự án thuộc thẩm quyền chi nhánh; dự án vượt quyền phán quyết phải trình cấp trên xử lý trong thời hạn 15 ngày làm việc).

Tác giả chỉ ra thực trạng nợ xấu năm 2012 của chi nhánh lên tới 551 tỷ đồng (chiếm xấp xỉ 9% tổng dư nợ, cao hơn nhiều so với mức bình quân 3,8% của toàn hệ thống ngân hàng), trong đó nợ nhóm 5 chiếm 4% tổng dư nợ. Nguyên nhân đến từ việc tài trợ các dự án lớn (như các đối tác thuộc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, Lilama, Intimex, Nhà máy đóng tàu Hạ Long, TCT Đường sắt Việt Nam, TCT Cà phê Việt Nam...) gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh, dẫn đến dư nợ tích lũy tăng cao và chi nhánh phải trích lập dự phòng rủi ro lớn (69.891 triệu đồng), gây lỗ sau dự phòng -50.131 triệu đồng.

Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án đầu tư tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á chi nhánh Thanh Hóa

Dựa trên các tồn tại về phương pháp thẩm định còn mang tính hình thức, thông tin đầu vào phụ thuộc vào hồ sơ doanh nghiệp và nhân sự chưa đồng đều, chương III đưa ra các nhóm giải pháp và kiến nghị:

• Nhóm giải pháp hoàn thiện:
  • Hoàn thiện quy trình và công tác tổ chức thẩm định (rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn đảm bảo tính độc lập, khách quan).
  • Hoàn thiện nội dung và phương pháp thẩm định tài chính (chuẩn hóa cách xác định dòng tiền ròng, loại bỏ sai lệch trong tính toán khấu hao và chi phí cơ hội, ứng dụng nghiêm ngặt phân tích độ nhạy đa chiều đối với biến động giá cả và sản lượng).
  • Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cán bộ tín dụng (đào tạo chuyên sâu kỹ năng phân tích tài chính dự án, am hiểu kỹ thuật ngành nghề và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp).
  • Tăng cường công tác thu thập, xử lý và kiểm chứng thông tin (kết hợp dữ liệu CIC, xác minh chéo từ cơ quan thuế, hải quan, bạn hàng và kiểm tra thực tế hiện trường dự án).
• Nhóm kiến nghị:
  • Kiến nghị với Chính phủ và các bộ ngành (hoàn thiện khung pháp lý về đầu tư xây dựng, minh bạch hóa thông tin doanh nghiệp).
  • Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước (nâng cao chất lượng dữ liệu của Trung tâm CIC, hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất).
  • Kiến nghị với Hội sở chính SeABank (nâng cấp hệ thống phần mềm chấm điểm tín dụng, phân cấp phán quyết linh hoạt).
  • Kiến nghị đối với khách hàng vay vốn (nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính, phối hợp cung cấp dữ liệu trung thực).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính từ số liệu văn bản:

• Nguồn vốn huy động của chi nhánh có sự sụt giảm từ 5.627.039 triệu đồng (2011) xuống 5.291.019 triệu đồng (2012), giảm 336.020 triệu đồng (giảm 5,9%).
• Tổng dư nợ cho vay tăng mạnh từ 4.172.806 triệu đồng (2011) lên 6.055.718 triệu đồng (2012), tăng 45,12%; trong đó dư nợ cho vay dài hạn tăng 100% (từ 1.464.097 triệu đồng lên 2.908.073 triệu đồng), phản ánh quy mô mở rộng tín dụng dự án đầu tư.
• Cơ cấu thu nhập của chi nhánh phụ thuộc nặng nề vào thu nhập từ lãi (chiếm 96,40% tổng thu nhập năm 2012, trong đó thu lãi cho vay chiếm trên 98% thu nhập từ lãi), trong khi thu ngoài lãi giảm 73,56%.
• Tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) năm 2012 tăng vọt lên mức 551 tỷ đồng (chiếm xấp xỉ 9% tổng dư nợ), nợ nhóm 5 chiếm 4%. Do phải trích lập dự phòng rủi ro 69.891 triệu đồng, kết quả kinh doanh sau dự phòng năm 2012 bị âm 50.131 triệu đồng (so với mức lãi 14.501 triệu đồng năm 2011).

Đóng góp của khóa luận:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy trình thẩm định tài chính dự án đầu tư áp dụng riêng cho mô hình chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần cấp 1.
• Phân tích chi tiết quy trình thẩm định 5 bước thực tế tại SeABank Thanh Hóa; làm rõ sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn (như việc loại bỏ lá chắn thuế $(1-T)$ trong công thức tính $WACC$ để tăng tính an toàn).
• Đưa ra bức tranh thực tế về rủi ro tín dụng dự án trung - dài hạn trong giai đoạn suy thoái kinh tế 2011–2012, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gắn liền với quy trình nghiệp vụ, phương pháp phân tích độ nhạy và đào tạo nhân sự.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn về thời gian thực tập và phạm vi tiếp cận dữ liệu tại một chi nhánh mới thành lập (cuối năm 2010), các chuỗi số liệu hoạt động kinh doanh và tín dụng dự án mới chỉ được phân tích tập trung trong giai đoạn 2 năm (2011–2012).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu với chuỗi dữ liệu thời gian dài hơn; đánh giá kết quả xử lý nợ xấu và tái cơ cấu các khoản nợ vay dự án lớn sau năm 2012; nghiên cứu ứng dụng các mô hình lượng hóa rủi ro tín dụng hiện đại trong thẩm định dự án đầu tư tại hệ thống SeABank.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Ngân hàng, Tín dụng Thương mại tại các trường đại học khối kinh tế; Cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định dự án tại các ngân hàng thương mại.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Hướng dẫn chi tiết phương pháp lập dòng tiền ròng ($CF_t$), kỹ thuật tính $NPV$, $IRR$ và lập bảng phân tích độ nhạy 1 chiều, 2 chiều trên Excel.
  • Bảng tổng hợp thực trạng tài chính, cơ cấu dư nợ và biến động nợ xấu thực tế giai đoạn 2011–2012 tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu của SeABank Chi nhánh Thanh Hóa năm 2012 là bao nhiêu và có mức chênh lệch thế nào so với bình quân toàn ngành?
Năm 2012, nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) của SeABank Chi nhánh Thanh Hóa ở mức 551 tỷ đồng, chiếm xấp xỉ 9% tổng dư nợ (trong đó nợ nhóm 5 chiếm 4%). Con số này cao hơn đáng kể so với tỷ lệ nợ xấu bình quân của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam năm 2012 (ở mức 3,8%).

2. Lợi nhuận sau trích lập dự phòng rủi ro của SeABank Thanh Hóa biến động như thế nào trong giai đoạn 2011–2012?
Năm 2011, chênh lệch thu - chi đạt 74.368 triệu đồng, sau khi trích dự phòng rủi ro 59.867 triệu đồng, lợi nhuận sau dự phòng đạt 14.501 triệu đồng. Năm 2012, chênh lệch thu - chi giảm mạnh xuống 19.760 triệu đồng (giảm 73,43%), trong khi chi phí trích dự phòng rủi ro tăng lên 69.891 triệu đồng, dẫn đến kết quả lợi nhuận sau dự phòng bị âm 50.131 triệu đồng.

3. Điểm khác biệt khi tính chi phí sử dụng vốn bình quân ($WACC$) trên thực tế tại ngân hàng so với công thức lý thuyết là gì?
Trên thực tế thẩm định, cán bộ ngân hàng áp dụng công thức $WACC = (E/V) \times R_e + (D/V) \times R_d$ nhưng bỏ qua phần nhân với $(1 - T)$ (lá chắn thuế). Lý do là ngân hàng giả định tác dụng của lá chắn thuế không đáng kể hoặc phòng ngừa rủi ro doanh nghiệp chưa chắc có lãi, việc tăng $WACC$ giúp kiểm tra xem dự án có đảm bảo khả năng trả nợ trong điều kiện ngặt nghèo hay không.

4. Thời gian quy định thẩm định và ra quyết định cho vay trung, dài hạn tại SeABank Thanh Hóa là bao lâu?
Đối với các dự án thuộc quyền phán quyết của chi nhánh, thời gian quyết định và thông báo cho vay/không cho vay tối đa là 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với các dự án vượt quyền phán quyết, chi nhánh hoàn tất thủ tục trình cấp trên trong vòng 15 ngày làm việc và cấp trên có 15 ngày làm việc để ra thông báo chấp thuận hoặc từ chối.

5. Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn của chi nhánh thay đổi như thế nào giữa năm 2011 và 2012?
Tổng dư nợ tăng 45,12% (từ 4.172.806 triệu đồng lên 6.055.718 triệu đồng). Trong đó: dư nợ ngắn hạn tăng 31% (đạt 2.858.269 triệu đồng); dư nợ trung hạn giảm 45,5% (xuống 289.376 triệu đồng); và dư nợ dài hạn tăng 100% (tăng gấp đôi, đạt 2.908.073 triệu đồng).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Ngọc Hạnh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy trình nghiệp vụ thẩm định tài chính dự án đầu tư của ngân hàng thương mại. Thông qua việc phân tích nguồn số liệu thực tế giai đoạn 2011–2012 tại SeABank Chi nhánh Thanh Hóa, đề tài đã phản ánh chân thực bức tranh tăng trưởng tín dụng dài hạn đi kèm áp lực nợ xấu gia tăng (đạt 9%) và trích lập dự phòng rủi ro làm suy giảm lợi nhuận. Các giải pháp và kiến nghị được tác giả đề xuất mang tính đồng bộ, tập trung vào việc chuẩn hóa phương pháp thẩm định dòng tiền, tăng cường phân tích độ nhạy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tín dụng nhằm đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 Tổng quan về cho vay dự án đầu tư của ngân hàng thương mại.1 Đầu tư và dự án đầu tư 1.1 Đầu tư  Khái niệm đầu tư theo quan điểm của chủ đầu tư (doanh nghiệp) : Đầu tư là hoạt động bỏ vốn kinh doanh để từ đó thu được số vốn lớn hơn số đã bỏ ra, thông qua lợi nhuận  Khái niệm đầu tư theo quan điểm của xã hội (quốc gia) : Đầu tư là hoạt động bỏ vốn phát triển, để từ đó thu được các hiệu quả kinh tế xã hội, vì mục tiêu phát triển quốc gia 1.2 Dự án đầu tư  Khái niệm: Ở Việt Nam, khái niệm Dự án đầu tư được trình bày trong nghị định 52/1999 NĐ-CP về quy chế quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản: “ Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất có liên quan tới việc bỏ vốn để tạo vốn, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thơì gian nhất định”. Xét về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai  Phân loại: Trên thực tế, các Dự án đầu tư rất đa dạng về cấp độ, loại hình, quy mô ,thời hạn và được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau. Sau đây là một số cách phân loại dự án nhằm tạo thuận lợi cho việc quản lý, theo dõi và đề ra các biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động 4 SV: Bùi Thị Ngọc Hạnh- 09D180256 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa Tài chính - Ngân hàng * Phân loại theo quy mô (hay thẩm quyền quyết định): Ở Việt Nam, theo “ Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng” ban hành kèm theo Nghị định số 112/2006/NĐ-CP, ngày 29/09/2006 của Chính phủ, dự án đầu tư được phân loại thành 4 nhóm: Dự án quan trọng quốc gia ; Dự án nhóm A ; Dự án nhóm B ; Dự án nhóm C. * Theo nguồn vốn đầu tư: - Dự án đầu tư có vốn huy động trong nước: bao gồm: Vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước, các nguồn vốn khác.

- Dự án đầu tư có vốn huy động từ nước ngoài: bao gồm: Vốn thuộc các khoản vay của nước ngoài của Chính phủ và các nguồn viện trợ quốc tế dành cho đầu tư phát triển(kể cả vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA), vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài FDI, vốn đầu tư của cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và cơ quan nước ngoài khác đầu tư xây dựng trên đất Việt Nam, vốn vay nước ngoài do Nhà nước bảo lãnh đối với doanh nghiệp. * Theo tính chất dự án đầu tư: - Dự án đầu tư mới: là hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, nhằm hình thành các công trình mới. Thực chất trong đầu tư mới, cùng với việc hình thành các công trình mới, đòi hỏi có bộ máy quản lý mới. - Dự án đầu tư chiều sâu: là hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, nhằm cải tạo, mở rộng, nâng cấp, hiện đại hóa, đồng bộ hóa dây chuyền sản xuất, dịch vụ; trên cơ sở các công trình đã có sẵn.

Thực chất trong đầu tư chiều sâu, tiến hành việc cải tạo mở rộng và nâng cấp các công trình đã có sẵn, với bộ máy quản lý đã hình thành từ trước khi đầu tư. - Dự án đầu tư mở rộng: là dự án nhằm tăng cường năng lực sản xuất – dịch vụ hiện có nhằm tiết kiệm và tận dụng có hiệu quả công suất thiết kế của năng lực sản xuất đã có 5 SV: Bùi Thị Ngọc Hạnh- 09D180256 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa Tài chính - Ngân hàng * Theo lĩnh vực đầu tư: Bao gồm Dự án đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng ; Dự án đầu tư phát triển công nghiệp ; Dự án đầu tư phát triển nông nghiệp và Dự án đầu tư phát triển dịch vụ  Đặc điểm của các dự án đầu tư - Giá trị khoản vay lớn Các dự án đầu tư thường là những dự án đầu tư kéo dài. Các dự án này cần đòi hỏi một khoản đầu tư lớn phân bổ trong quá trình thực hiện dự án. Nguồn vốn tự có của các chủ đầu tư khó có thể đáp ứng được nhu cầu của dự án vì vậy rất cần đến sự tài trợ của các Ngân hàng, số tiền đó là rất lớn có thể chiếm trên 50% vốn của dự án.

- Thời gian vay dài Dự án đầu tư có thời hạn đầu tư kéo dài, nguồn vốn đầu tư lớn nên thời gian thu hồi vốn của dự án cũng rất chậm vì vậy nên đòi hỏi các ngân hàng phải tài trợ vốn trong một thời gian dài - Mức độ rủi ro cao Giá trị khoản vay lớn, thời gian vay dài ẩn chưa nhiều rủi ro với dự án và khi dự án gặp rủi ro thì khả năng trả nợ và tiến độ trả nợ cũng bị ảnh hưởng. Mức độ rủi ro của dự án vay vốn cũng chính là rủi ro với các ngân hàng cho vay - Thời gian hoàn vốn chậm Nguồn trả tiền vay cho ngân hàng chủ yếu được lấy từ quỹ khấu hao và một phần từ lợi nhuận của chính dự án mang lại. Vì thế khách hàng chỉ có thể hoàn trả khoản vay có quy mô lớn thành nhiều lần khác nhau và kéo dài trong nhiều năm.2 Cho vay dự án đầu tư của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Cho vay DAĐT là một dạng cho vay trung và dài hạn chủ yếu nhất của các ngân hàng thương mại. Đó là việc các ngân hàng thương mại hỗ trợ các 6 SV: Bùi Thị Ngọc Hạnh- 09D180256 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa Tài chính - Ngân hàng khách hàng có đủ nguồn lực tài chính thực hiện các dự án đầu tư mà thời gian thu hồi vốn đầu tư vượt quá 12 tháng.2 Đặc điểm - Đối tượng cho vay là các dự án đầu tư về thiết bị, máy móc, nhà xưởng, các công trình xây dựng cơ bản nên thời hạn cho vay thường dài.

Do vậy, cho vay theo dự án đầu tư thuộc loại tín dụng trung, dài hạn. - Đối với các dự án đầu tư vào thiết bị, máy móc thì đối tượng cho vay là các thiết bị, máy móc trong dự án. Loại tài sản này sau khi hoàn thành lắp đặt sẽ được sử dụng ngay nên ngân hàng tiến hành thu nợ theo định kỳ dựa trên số tiền trích khấu hao định kỳ của những tài sản này và một số nguồn khác. - Đối với các dự án là các công trình phải qua quá trình xây dựng cơ bản thì đối tượng cho vay là các chi phí phát sinh trong thời gian xây dựng cơ bản để hoàn thành công trình, kể cả chi phí trả lãi vay nếu được tính vào giá thành công trình.

Do vậy, sau khi hoàn thành công trình và quyết đoán được duyệt ngân hàng và khách hàng vay sẽ chính thức xác nhận số nợ của khoản vay và xác định kỳ hạn nợ cuối cùng và kế hoạch trả nợ định kỳ.3 Vai trò của cho vay dự án đầu tư  Đối với doanh nghiệp: Trong nền kinh tế thị trường sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp là một tất yếu khách quan, các doanh nghiệp nãy sử dụng vốn tín dụng ngân hàng để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt vốn cũng như để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn của mình.Vốn tín dụng ngân hàng đầu tư cho các dự án đóng vai trò rất quan trọng như:  Tín dụng ngân hàng góp phần đảm bảo cho hoạt động của doanh nghiệp được liên tục: Trong nền kinh tế thị trường đòi hỏi doanh nghiệp luôn luôn phải thay đổi, cải tiến mặt hàng, công nghệ máy móc để có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp khác.Trên thực tế không có một doanh nghiệp nào đảm bảo đủ 100% vốn cho nhu cầu sản xuất kinh doanh, giúp các doanh nghieephh hoạt động được đảm bảo liên tục. 7 SV: Bùi Thị Ngọc Hạnh- 09D180256 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Khoa Tài chính - Ngân hàng  Tín dụng ngân hàng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp: Khi sử dụng vốn tín dụng ngân hàng thì các doanh nghiệp phải tôn trọng hợp đồng tín dụng, phải đảm bảo hoàn trả cả vốn lẫn lãi đúng hạn và phải tôn trọng các điều khoản của hợp đồng cho dù doanh nghiệp có làm ăn hiệu quả hay không.Do đó đòi hỏi các doanh nghiệp muốn có vốn tín dụng thì phải có phương án sản xuất khả thi.Không chỉ là thu hồi được vốn mà mục tiêu là lợi nhuận đạt được và trong quá trình cho vay ngân hàng thực hiện kiểm soát trước, trong và sau khi giải ngân buộc doanh nghiệp phải sử dụng vốn đúng mục đích và có hiệu quả.  Tín dụng ngân hàng góp phần hình thành cơ cấu vốn tối ưu cho doanh nghiệp: Trong một nền kinh tế thị trường như hiện nay hiếm có doanh nghiệp nào dung vốn tự có để sản xuất kinh doanh. Nguồn vốn vay chính là công cụ đòn bẩy để doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

Để hiệu quả thì doanh nghiệp phải có một cơ cấu vốn tối ưu, kết cấu hợp lý nhất là nguồn vốn tự có và vốn vay nhằm tối đa hóa lợi nhuận tại mức giá vốn bình quân rẻ nhất.  Tín dụng ngân hàng góp phần tập trung vốn sản xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp: Cạnh tranh là một quy luật tất yếu của nền kinh tế thị trường, muốn tồn tại được vững đòi hỏi các doanh nghiệp phải chiến thắng trong cạnh tranh và thiếu vốn thì làm doanh nghiệp mất cơ hội trên thị trường như vậy có thể đáp ứng kịp thời thì các doanh nghiệp tìm đến tín dụng ngân hàng.  Đối với ngân hàng: Có thể nói cho vay dự án đầu tư có thể mang lại cho ngân hàng nguồn lợi nhuận không hề nhỏ, các dự án thường vay lượng vồn lớn tạo doanh thu từ lãi của ngân hàng khi đầu tư có hiệu quả.