LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cạnh tranh luôn là vấn đề hàng đầu trong nền kinh tế thị trƣờng với sự quản lý của nhà nƣớc. Nƣớc ta trong thời gian qua đã có những biến động về giá cả thị trƣờng nhƣ giá vật tƣ, công cụ dụng cụ, đồ dùng.liên tục tăng đã ảnh hƣởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Trƣớc tình hình giá cả biến động nhƣ hiện nay, sự cạnh tranh càng mạnh mẽ hơn, giá giữ một vai trò quan trọng hơn trong mọi hoạt động của doanh nghiệp.
Cạnh tranh về giá chính là một công cụ cạnh tranh của doanh nghiệp. Do đó chi phí sản xuất và giá thành của sản phẩm là nội dung quan trọng hàng đầu trong các doanh nghiệp để đạt đƣợc mục tiêu tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận. Thông qua tiết kiệm chi phí sẽ tạo nên một nền tảng vững chắc cho việc hạ giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh nhờ cắt giảm chi phí nhƣng vẫn không ngừng nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh chất lƣợng sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính của doanh nghiệp.
Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một nội dung phức tạp trong toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp bởi tất cả các nội dung và phƣơng pháp hạch toán, về nguyên liệu, công cụ dụng cụ, tiền lƣơng, khấu hao TSCĐ đều ảnh hƣởng tới giá thành. Tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách khoa học sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác tối ƣu nguồn lực tiềm tàng, nâng cao năng lực cạnh tranh về giá. Do đó ngƣời làm kế toán là ngƣời am hiểu sâu rộng và nắm vững về nghiệp vụ chuyên môn, phải nhận diện chi phí để giá thành phản ánh đúng bản chất của nó. Vì thế công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm càng giữ vai trò quan trọng hơn.
Đối với ngƣời quản lý thì chi phí là mối quan tâm hàng đầu bởi vì lợi nhuận thu đƣợc nhiều hay ít ảnh hƣởng trực tiếp của những chi phí bỏ ra. Do đó, quản lý chi phí và đánh giá công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công việc cần thiết để đảm bảo lợi nhuận và không ngừng nâng cao chất lƣợng sản phẩm. Nhận thức Sinh viên: Hà Lệ Giang Lớp: K17A - ĐH Kế toán 7 Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại học Hồng Đức đƣợc tầm quan trọng của vấn đề về nghiên cứu lý luận và thực tế công tác kế toán chi phí giá thành tại công ty. Vì vậy, em quyết định chọn đề tài “Thực trạng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung ” làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình.
Mục đích nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp - Phản ánh đƣợc thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung 3. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu 3. Đối tƣợng nghiên cứu Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm công trình xây lắp tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung - Về thời gian: Số liệu năm 2017 4.
Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: thu thập tài liệu, các thông tin từ các giáo trình, sách tham khảo, hệ thống sổ sách, số liệu thông tin trên các BCTC của Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung - Phƣơng pháp phân tích, đánh giá: Tìm hiểu thực trạng của đơn vị để phân tích và đƣa ra những nhận xét đánh giá về đơn vị. Bố cục của báo cáo thực tập Trong bài viết ngoài lời nói đầu và phần kết luận, khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp. Chƣơng 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung Sinh viên: Hà Lệ Giang Lớp: K17A - ĐH Kế toán 8 Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại học Hồng Đức Chƣơng 3: Một số ý kiến góp phần hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Tổng Công ty Cổ Phần Miền Trung CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất. Bất kỳ một doanh nghiệp nào khi tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng cần phải có sự kết hợp hài hòa giữa ba yếu tố cơ bản là: tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và sức lao động. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp là quá trình lao động sử dụng tƣ liệu lao động tác động vào đối tƣợng lao động để sản xuất ra sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội. Quá trình sử dụng các yếu tố sản xuất để tạo ra sản phẩm cũng là quá trình phát sinh những hao phí nhất định về tý liệu lao động, đối tƣợng lao động và sức lao động (hay hao phí về lao động sống và lao động vật hóa).
Hao phí về lao động vật hóa là các chi phí về toàn bộ các tý liệu đã tiêu hao trong quá trình sản xuất để tạo nên sản phẩm nhƣ chi phí về nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí về khấu hao tài sản cố định… Hao phí về lao động sống là các chi phí về tiền lƣơng, tiền công phải trả cho ngƣời lao động tham gia vào quá trình tạo nên sản phẩm. Để đo lƣờng các hao phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong một thời kỳ nhất định nhằm tổng hợp, xác định kết quả kinh doanh, phục vụ cho yêu cầu quản lý thì mọi hao phí biểu hiện dƣới hình thái giá trị gọi là chi phí sản xuất. Vậy: Chi phí sản xuất là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, biểu hiện bằng tiền và đƣợc tính cho một thời kỳ nhất định. Sinh viên: Hà Lệ Giang Lớp: K17A - ĐH Kế toán 9 Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại học Hồng Đức Đối với hoạt động xây dựng cơ bản, thì chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành hoạt động thi công xây lắp trong một thời kỳ nhất định.
Chi phí sản xuất của doanh nghiệp phải đƣợc đo lƣờng và tính toán bằng tiền trong một khoảng thời gian xác định. Độ lớn của chi phí sản xuất là một đại lƣợng xác định và phụ thuộc vào 2 nhân tố chủ yếu: Nhân tố thứ nhất là khối lƣợng lao động và tƣ liệu sản xuất đã tiêu hao vào quá trình sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Nhân tố thứ hai là giá cả của một đơn vị tƣ liệu sản xuất đã hao phí và tiền công của một đơn vị lao động đã hao phí. Khi nghiên cứu về chi phí, chúng ta cũng cần phải xem xét và phân biệt đƣợc sự khác nhau giữa chi phí và chi tiêu của doanh nghiệp.
Muốn vậy cần phải nắm đƣợc bản chất của chi phí trong hoạt động của doanh nghiệp. Đó là những hao phí về tài nguyên, vật chất, về lao động và phải gắn liền với mục đích kinh doanh. Còn chi tiêu của doanh nghiệp là sự chi ra, sự giảm đi thuần túy của tài sản doanh nghiệp không kể các khoản đã dùng vào việc gì và dùng nhƣ thế nào. Phân loại chi phí sản xuất.
Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau. Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng nhƣ phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh, chi phí sản xuất kinh doanh cần phải đƣợc phân loại theo những tiêu tiêu thức phù hợp. * Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo hoạt động và công dụng kinh tế. Căn cứ vào mục đích của từng loại hoạt động trong doanh nghiệp, căn cứ vào công dụng kinh tế của chi phí thì chi phí sản xuất kinh doanh đƣợc chia thành: Chi phí hoạt động kinh doanh thông thường.
Căn cứ vào chức năng, công dụng của chi phí thì chi phí này đƣợc chia thành chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí hoạt động tài chính. Chi phí sản xuất kinh doanh: gồm chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất. Sinh viên: Hà Lệ Giang Lớp: K17A - ĐH Kế toán 10 Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại học Hồng Đức Chi phí sản xuất: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, lao vụ dịch vụ trong một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp bao gồm: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu đƣợc sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm, lao vụ dịch vụ.
- Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm tiền lƣơng và các khoản phải trả trực tiếp cho công nhân sản xuất, các khoản trích theo lƣơng của công nhân sản xuất nhƣ kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. - Chi phí sản xuất chung: Là các khoản chi phí sản xuất liên quan đến việc phục vụ và quản lý sản xuất trong phạm vi các phân xƣởng, đội sản xuất. Chi phí sản xuất chung bao gồm các yếu tố chi phí sản xuất sau: + Chi phí nhân viên phân xƣởng: bao gồm chi phí tiền lƣơng, các khoản phải trả, các khoản trích theo lƣơng của nhân viên phân xƣởng, đội sản xuất.