633310 ngthingocanh ts ngothithuhang khoa luan tot nghiep ke toan 1

Bài viết phân tích luận văn tốt nghiệp ngành kế toán của sinh viên Ngọc Thị Thùy Hằng, mã số 633310, với những điểm nổi bật và kết quả đạt được.

• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Thu Hằng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Tài Sản Cố Định Vô Hình Tại Công Ty I&E Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.2. Phạm vi không gian
• 1.2.3. Phạm vi thời gian
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp
• 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến tài sản cố định
• 2.1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến tài sản cố định vô hình
• 2.1.3. Tài sản cố định được hình thành từ nội bộ doanh nghiệp theo Chuẩn mực kế toán số 04
• 2.1.4. Một số điểm khác biệt chuẩn mực kế toán Quốc Tế (IAS 38) và Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 04 nhằm làm nổi bật nội dung của Chuẩn mực kế toán số 04
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Giới thiệu khái quát về công ty TNHH Phát Triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của công ty TNHH Phát Triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• 3.3. Đặc điểm chế độ chính sách kế toán áp dụng tại công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• 3.4. Tình hình Biến động Tài sản – Nguồn vốn tại công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam qua 03 năm từ 2019 đến năm 2021
• 3.5. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam qua 03 năm từ 2019 đến năm 2021
• 3.6. Thực trạng công tác kế toán tài sản cố định vô hình tại công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• 3.6.1. Đặc điểm tài sản cố định được sử dụng tại công ty
• 3.6.2. Quá trình hình thành tài sản cố định Hệ thống Phần mềm INEVO
• 3.6.3. Chuẩn mực kế toán số 04 tại công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• 3.7. Bài học kinh nghiệm
• 3.8. Nhược điểm
• 3.9. Ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác xác định nguyên giá tài sản cố định vô hình tại công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam
• DANH MỤC VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khóa Luận Tốt Nghiệp Kế Toán Tài Sản Cố Định Vô Hình

Khóa luận tốt nghiệp kế toán về tài sản cố định vô hình tại Công ty I&E Việt Nam là một nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức quản lý tài sản vô hình trong doanh nghiệp. Tài sản cố định vô hình đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra giá trị cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ.

1.1. Định Nghĩa Tài Sản Cố Định Vô Hình

Tài sản cố định vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Chúng bao gồm phần mềm, bản quyền, và các quyền sở hữu trí tuệ khác.

1.2. Vai Trò Của Tài Sản Cố Định Vô Hình Trong Doanh Nghiệp

Tài sản cố định vô hình giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc quản lý hiệu quả tài sản này là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Vấn Đề Trong Quản Lý Tài Sản Cố Định Vô Hình Tại Công Ty I E Việt Nam

Công ty I&E Việt Nam gặp nhiều thách thức trong việc quản lý tài sản cố định vô hình. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến khả năng định giá và ghi nhận tài sản trong sổ sách kế toán. Việc xác định nguyên giá tài sản vô hình là một trong những thách thức lớn nhất.

2.1. Thách Thức Trong Việc Xác Định Nguyên Giá Tài Sản

Việc xác định nguyên giá tài sản cố định vô hình gặp khó khăn do thiếu thông tin và tiêu chuẩn rõ ràng. Điều này dẫn đến việc ghi nhận không chính xác trong báo cáo tài chính.

2.2. Ảnh Hưởng Của Việc Quản Lý Kém Đến Doanh Nghiệp

Quản lý kém tài sản cố định vô hình có thể dẫn đến mất mát giá trị và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của công ty. Doanh nghiệp cần có các biện pháp cải thiện quản lý để tối ưu hóa giá trị tài sản.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tài Sản Cố Định Vô Hình Tại Công Ty I E Việt Nam

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích tài chính và khảo sát thực tế để đánh giá tình hình tài sản cố định vô hình tại Công ty I&E Việt Nam. Các phương pháp này giúp xác định rõ ràng hơn về giá trị và cách thức quản lý tài sản.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và phỏng vấn nhân viên kế toán. Phương pháp này giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài sản cố định vô hình.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Số Liệu

Số liệu được phân tích để xác định các xu hướng và vấn đề trong quản lý tài sản cố định vô hình. Phân tích này giúp đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả quản lý.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Tài Sản Cố Định Vô Hình

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn tại Công ty I&E Việt Nam nhằm cải thiện quy trình quản lý tài sản cố định vô hình. Việc áp dụng các giải pháp từ nghiên cứu sẽ giúp công ty tối ưu hóa giá trị tài sản và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Quản Lý Tài Sản

Đề xuất các giải pháp như xây dựng quy trình ghi nhận tài sản rõ ràng và đào tạo nhân viên về quản lý tài sản cố định vô hình.

4.2. Kết Quả Dự Kiến Từ Việc Ứng Dụng Nghiên Cứu

Việc áp dụng các giải pháp này dự kiến sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định vô hình và cải thiện tình hình tài chính.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Tài Sản Cố Định Vô Hình Tại Công Ty I E Việt Nam

Nghiên cứu về tài sản cố định vô hình tại Công ty I&E Việt Nam đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc cải thiện quản lý tài sản cố định vô hình là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho công ty trong tương lai.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Tài Sản Cố Định Vô Hình

Tài sản cố định vô hình đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra giá trị cho doanh nghiệp. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp công ty phát triển bền vững.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Công Ty I E Việt Nam

Công ty cần tiếp tục cải thiện quy trình quản lý tài sản cố định vô hình và áp dụng các giải pháp từ nghiên cứu để tối ưu hóa giá trị tài sản.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế tri thức và quá trình chuyển đổi số, tài sản cố định (TSCĐ) giữ vai trò then chốt trong việc tạo lập cơ sở vật chất, phản ánh năng lực công nghệ và quy mô hoạt động của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tài sản cố định đặc trưng nhất là các phần mềm và giải pháp công nghệ số. Khác với tài sản hữu hình, các sản phẩm phần mềm thường trải qua quá trình nghiên cứu và phát triển kéo dài, việc theo dõi, tập hợp chi phí và xác định nguyên giá gặp nhiều trở ngại về mặt kỹ thuật và nghiệp vụ kế toán.

Công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam là doanh nghiệp chuyên nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các hệ thống công nghệ phục vụ truyền thông nội bộ, quản trị hệ thống và chuyển đổi số. Doanh nghiệp đã đầu tư nghiên cứu và phát triển nền tảng công nghệ lõi là Hệ thống Phần mềm INEVO từ năm 2014 và chính thức đưa vào khai thác sản xuất từ năm 2019. Mặc dù sản phẩm này đáp ứng các tiêu chuẩn để ghi nhận là tài sản cố định vô hình, nhưng trên hệ thống sổ sách và báo cáo tài chính của công ty suốt giai đoạn 2019–2021, chỉ tiêu TSCĐ vô hình và chỉ tiêu Giá vốn hàng bán đều được ghi nhận bằng 0. Chi phí phát sinh đều bị hạch toán dồn vào Chi phí quản lý doanh nghiệp, dẫn đến việc thiếu cơ sở tính giá thành sản phẩm, sai lệch giá bán và vi phạm nguyên tắc kế toán phù hợp. Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết bất cập trong công tác xác định giá trị TSCĐ vô hình tự tạo tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu việc vận dụng Chuẩn mực kế toán số 04 (VAS 04) nhằm tập hợp chi phí và xác định giá trị tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tài sản cố định vô hình và phương pháp xác định nguyên giá TSCĐ vô hình hình thành từ nội bộ doanh nghiệp theo quy định hiện hành.
   • Phản ánh và phân tích thực trạng công tác kế toán xác định nguyên giá TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ tại Công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam.
   • Đề xuất các ý kiến và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán xác định nguyên giá TSCĐ vô hình tại công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán xác định nguyên giá tài sản cố định vô hình được hình thành từ nội bộ doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam (Tòa nhà M3-M4-M5, số 91 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu kế toán - tài chính được thu thập trong giai đoạn 2019–2021; thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài từ ngày 30/12/2021 đến ngày 14/06/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận dựa trên các quy định pháp lý, chế độ kế toán và chuẩn mực chuyên ngành gồm:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04 (VAS 04 - Kế toán TSCĐ vô hình): Ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính, quy định tiêu chuẩn ghi nhận, xác định giá trị ban đầu, chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu và nguyên tắc phân bổ khấu hao TSCĐ vô hình.
• Chuẩn mực kế toán Quốc tế số 38 (IAS 38 - Intangible Assets): Được sử dụng để so sánh, đối chiếu làm nổi bật các quy định của VAS 04, đặc biệt trong các giao dịch mua sáp nhập doanh nghiệp (M&A) và phân tách chi tiết các khoản mục tài sản vô hình.
• Thông tư số 45/2013/TT-BTC: Quy định chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định, xác định 3 tiêu chuẩn bắt buộc: chắc chắn thu được lợi ích kinh tế tương lai, thời gian sử dụng trên 1 năm và nguyên giá từ 30.000.000 đồng trở lên.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp được áp dụng tại đơn vị thực tập.
• Các văn bản pháp luật liên quan: Luật Kế toán, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Đất đai năm 2003.

Theo VAS 04, quá trình tạo ra tài sản vô hình từ nội bộ bắt buộc phải phân chia thành 2 giai đoạn:

1. Giai đoạn nghiên cứu: Toàn bộ chi phí phát sinh (tìm kiếm tri thức mới, đánh giá phương án thay thế) phải hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ (TK 642), không được vốn hóa vào nguyên giá.
2. Giai đoạn triển khai: Chi phí phát sinh được ghi nhận vào nguyên giá TSCĐ vô hình nếu thỏa mãn đồng thời 7 điều kiện nghiêm ngặt về tính khả thi kỹ thuật, dự định và khả năng sử dụng/bán, khả năng tạo lợi ích kinh tế, nguồn lực hoàn tất, khả năng đo lường chi phí chắc chắn và đạt chuẩn về thời gian, giá trị.

Phương pháp nghiên cứu thực tế tác giả đã áp dụng bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành điều tra, phỏng vấn thông qua việc thiết lập và phát phiếu điều tra (câu hỏi trắc nghiệm và câu hỏi mở) theo quy trình 4 bước tới các cán bộ phụ trách tại 3 bộ phận: Phòng Kế toán, Phòng Công nghệ và Phòng Dự án.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), sổ Nhật ký chung, phiếu thu, phiếu chi, hóa đơn giá trị gia tăng phát sinh trong giai đoạn 2019–2021 cùng các tài liệu học thuật, giáo trình kế toán.
• Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp trình tự lập, luân chuyển biểu mẫu chứng từ, hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ sách và việc ứng dụng phần mềm máy tính trong công tác kế toán tại công ty.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel; áp dụng phương pháp so sánh (đánh giá biến động tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí qua các năm 2019, 2020, 2021), phương pháp thống kê mô tả (tính số tuyệt đối, số tương đối, tốc độ tăng trưởng bình quân) và phương pháp kế toán nghiệp vụ (phương pháp tính giá, phương pháp chứng từ kế toán).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1. Đặt vấn đề

Phần mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các công ty công nghệ ngày càng phụ thuộc vào sản phẩm phần mềm tự phát triển. Tác giả chỉ ra lỗ hổng quản trị tại Công ty I&E Việt Nam khi Hệ thống Phần mềm INEVO đủ điều kiện là TSCĐ vô hình nhưng chưa được theo dõi trên sổ sách. Nội dung chương đồng thời công bố hệ thống mục tiêu chung, 3 mục tiêu cụ thể, xác định đối tượng nghiên cứu là kế toán xác định nguyên giá TSCĐ vô hình tự tạo, cùng phạm vi không gian và thời gian từ ngày 30/12/2021 đến ngày 14/06/2022.

Phần 2. Tổng quan tài liệu và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương tập trung làm rõ hệ thống lý luận về tài sản cố định và tài sản cố định vô hình theo chuẩn mực VAS 04, IAS 38 và Thông tư 45/2013/TT-BTC. Tác giả phân tích các điều kiện ghi nhận tài sản: tính có thể xác định được (phân biệt với lợi thế thương mại nội bộ), khả năng kiểm soát nguồn lực từ quyền pháp lý, tính chắc chắn của lợi ích kinh tế tương lai và giá trị xác định tin cậy.

Chương 2 trình bày chi tiết sự phân định giữa giai đoạn nghiên cứu và giai đoạn triển khai đối với tài sản hình thành từ nội bộ, các điều kiện vốn hóa chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu và so sánh điểm tương đồng, khác biệt giữa VAS 04 và IAS 38 (đặc biệt trong trường hợp hợp nhất kinh doanh M&A). Cuối chương, tác giả thiết lập quy trình nghiên cứu gồm phương pháp điều tra phỏng vấn 4 bước tại các phòng ban, phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ chứng từ gốc, phương pháp quan sát và các kỹ thuật kế toán, thống kê, phân tích dữ liệu trên Excel.

Phần 3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 3 trình bày toàn bộ kết quả khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam (thành lập ngày 16/06/2014, đại diện pháp luật là ông Phạm Quang Nga, trực thuộc tập đoàn DP&C). Cơ cấu tổ chức gồm Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc điều hành, Giám đốc công nghệ cùng 3 phòng ban chức năng: Phòng Dự án, Phòng Hành chính – Tổng hợp và Phòng Công nghệ. Bộ máy kế toán của đơn vị có đặc điểm tinh giản, chỉ gồm 1 kế toán tổng hợp kiêm nhiệm toàn bộ phần hành từ kế toán thuế, theo dõi công nợ, dòng tiền đến soạn thảo hợp đồng. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp FIFO và trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.

Tác giả phân tích tình hình tài chính và kết quả kinh doanh giai đoạn 2019–2021:

• Tài sản - Nguồn vốn: Năm 2020, tài sản ngắn hạn tăng 795,24% do bổ sung vốn điều lệ 10 tỷ đồng; sang năm 2021 giảm do công ty thực hiện rút bớt 5 tỷ đồng vốn điều lệ.
• Kết quả sản xuất kinh doanh: Chi phí hoạt động tăng nhanh với tỷ lệ tăng bình quân 170,1%/năm, đạt mức cao nhất vào năm 2021 là 2.491.000.000 đồng. Doanh thu biến động theo chu kỳ hình Sin: năm 2019 đạt mức cao do bàn giao hợp đồng cho Đại học Hà Nội, năm 2020 chạm đáy ở mức 27.182.000 đồng (chỉ thu phí bảo trì và bán tên miền/server), năm 2021 tăng vọt lên 1.637.000.000 đồng nhờ nghiệm thu hàng loạt hợp đồng với Đại học Hà Nội, ALOV, Goldsun Group. Tuy nhiên, lợi nhuận các năm đều ở mức tăng trưởng âm.

Về thực trạng kế toán TSCĐ vô hình:

• Bảng cân đối kế toán suốt 3 năm 2019–2021 ghi nhận chỉ tiêu TSCĐ bằng 0. Văn phòng làm việc đứng tên cá nhân; máy tính và nội thất mua lẻ dưới 30 triệu đồng hạch toán vào công cụ dụng cụ; chi phí thuê Server hạch toán thẳng vào TK 6427.
• Hệ thống Phần mềm INEVO được nghiên cứu từ năm 2014, xây dựng và phát triển từ 2015–2018, và bắt đầu thương mại hóa để tạo ra các sản phẩm nhánh (iEstate, Inesn, MyOOH, Digital Workplace, phần mềm dự án Purse) từ năm 2019 nhưng hoàn toàn không được theo dõi nguyên giá.
• Phân tích chứng từ thực tế chỉ ra các sai sót: Nghiệp vụ mua dịch vụ Smart Datacenter Long Vân (10.818.182 đồng) và tiền thuê văn phòng (36.000.000 đồng) đều ghi nhận vào TK 6427 thay vì tập hợp chi phí sản xuất. Nghiệp vụ xuất hóa đơn bán phần mềm dự án Purse cho Đại học Hà Nội ngày 23/11/2021 trị giá 358.000.000 đồng chỉ ghi nhận Doanh thu (Nợ TK 131 / Có TK 511) mà không có bút toán Giá vốn (TK 632 = 0), vi phạm nguyên tắc phù hợp.
• Tác giả xây dựng mô hình đối chứng: Tổng chi phí tạo ra INEVO giai đoạn 2015–2018 được tập hợp là 7.840.000.000 đồng. Khi tính thử nghiệm cho hợp đồng phần mềm với thời gian khấu hao 10 năm (120 tháng), mức khấu hao 2 tháng là 130.666.667 đồng. Nếu tính đủ khấu hao, giá vốn thực tế là 359.822.667 đồng, giá bán kỳ vọng (tỷ suất sinh lời 70%) phải đạt 611.698.000 đồng; trong khi không tính khấu hao, giá vốn chỉ là 229.156.000 đồng và giá bán tính ra là 389.565.000 đồng (gần mức thực tế 358.000.000 đồng). Sự chênh lệch 222.133.000 đồng cho thấy doanh nghiệp đang bán dưới giá trị thực, chịu thiệt hại chi phí khấu hao tính thuế và đối mặt rủi ro pháp lý do chưa đăng ký quyền sở hữu trí tuệ cho INEVO.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa thực trạng quản lý và hạch toán tài sản tại Công ty I&E Việt Nam thông qua hệ thống dữ liệu thực tế và mô hình tính toán đối chứng:

Chỉ tiêu tài chính / Nghiệp vụ	Thực tế ghi nhận tại công ty	Vận dụng theo chuẩn mực VAS 04
Giá trị TSCĐ vô hình trên BCTC (2019–2021)	0 đồng	7.840.000.000 đồng (Nguyên giá ước tính INEVO)
Chỉ tiêu Giá vốn hàng bán (TK 632)	0 đồng (bỏ trống trên Báo cáo KQKD)	Phản ánh chi phí nhân công, Server và khấu hao INEVO
Hạch toán chi phí Server/Datacenter triển khai	Ghi nhận vào TK 6427 (Chi phí QLDN)	Tập hợp vào chi phí sản xuất hình thành TSCĐ vô hình
Giá vốn gói phần mềm ĐH Hà Nội (Purse 01)	229.156.000 đồng (chưa tính khấu hao)	359.822.667 đồng (đã gồm khấu hao INEVO 2 tháng: 130.666.667 đ)
Giá bán kỳ vọng (Tỷ suất lợi nhuận 70%)	389.565.000 đồng (thực thu: 358.000.000 đ)	611.698.000 đồng (chênh lệch thiếu: 222.133.000 đ)

Các đóng góp và giải pháp cụ thể do tác giả đề xuất bao gồm:

1. Phân định rõ 2 giai đoạn theo VAS 04: Chi phí giai đoạn nghiên cứu (năm 2014) hạch toán vào TK 642; chi phí giai đoạn triển khai (2015–2018) gồm lương lập trình viên, thiết kế, khấu hao máy móc, tên miền, Server phải được tập hợp để xác định nguyên giá Hệ thống Phần mềm INEVO.
2. Thực hiện thủ tục pháp lý và định giá: Đăng ký quyền sở hữu trí tuệ để bảo hộ công nghệ lõi INEVO; trường hợp hồ sơ chứng từ nội bộ bị phân tán, thuê tổ chức thẩm định giá độc lập (bên thứ ba) để xác định giá trị hợp lý làm căn cứ ghi tăng tài sản trên sổ kế toán.
3. Hoàn thiện kế toán giá vốn và khấu hao: Thực hiện trích khấu hao đường thẳng cho INEVO, phân bổ chi phí khấu hao vào từng sản phẩm phần mềm bàn giao để phản ánh đầy đủ chỉ tiêu Giá vốn hàng bán (TK 632), đảm bảo nguyên tắc phù hợp và tối ưu hóa chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi một doanh nghiệp quy mô nhỏ với mô hình kế toán 1 người kiêm nhiệm; thời gian thực hiện đề tài giới hạn từ 30/12/2021 đến 14/06/2022; số liệu chứng từ gốc giai đoạn 2014–2018 bị thiếu hụt do công tác lưu trữ chưa hoàn chỉnh, dẫn đến việc xác định tổng nguyên giá phải dựa trên phương pháp ước tính tổng hợp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS/IAS 38) cho các doanh nghiệp công nghệ có hoạt động liên kết, M&A; hoàn thiện quy trình kiểm soát nội bộ và thiết lập phần mềm kế toán quản trị chuyên sâu để tự động hóa việc phân bổ chi phí dự án CNTT.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Kế toán - Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang nghiên cứu chuyên đề về kế toán tài sản cố định vô hình tự tạo theo VAS 04 và IAS 38.
• Kế toán viên, kiểm toán viên và nhà quản trị tại các doanh nghiệp công nghệ thông tin, công ty khởi nghiệp phần mềm cần xây dựng quy trình vốn hóa chi phí R&D, quản lý tài sản trí tuệ và định giá sản phẩm công nghệ.
• Phần đáng tham khảo nhất là phương pháp xử lý dữ liệu thực tế tại Chương 3, đặc biệt là bảng so sánh mô hình tính giá bán khi có và không có chi phí khấu hao nền tảng công nghệ lõi.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Công ty I&E Việt Nam không ghi nhận Hệ thống Phần mềm INEVO vào danh mục tài sản cố định vô hình trong giai đoạn 2019–2021? Do trong giai đoạn đầu thành lập (2014–2018), công ty bị hạn chế về nguồn lực và định hướng quản trị chưa rõ ràng, bộ máy kế toán chỉ có 1 nhân sự kiêm nhiệm nên không theo dõi chi tiết các nghiệp vụ phát sinh. Hệ thống INEVO được phát triển nội bộ nhưng công ty chưa thực hiện thủ tục đăng ký quyền sở hữu trí tuệ và chưa tổng hợp hồ sơ chứng từ để xác định nguyên giá, dẫn đến việc chỉ tiêu TSCĐ vô hình trên Báo cáo tài chính bị bỏ trống.

2. Việc bỏ qua chi phí khấu hao của INEVO dẫn đến sai lệch như thế nào trong việc định giá sản phẩm bán ra? Khi không trích khấu hao INEVO, giá vốn của một sản phẩm phần mềm mẫu (như gói Purse 01) chỉ được tính là 229.156.000 đồng (gồm nhân công và server), từ đó định ra giá bán kỳ vọng 389.565.000 đồng (thực tế ký 358.000.000 đồng). Nếu trích đúng chi phí khấu hao nền tảng lõi 2 tháng (130.666.667 đồng), giá vốn thực tế là 359.822.667 đồng và giá bán kỳ vọng phải đạt 611.698.000 đồng. Việc tính thiếu làm công ty định giá bán thấp hơn 222.133.000 đồng so với mức lợi nhuận kỳ vọng của nhà quản trị.

3. Theo Chuẩn mực kế toán số 04, chi phí tạo ra INEVO trong giai đoạn nghiên cứu và giai đoạn triển khai được xử lý khác nhau ra sao? Chi phí phát sinh trong giai đoạn nghiên cứu (năm 2014) gồm hoạt động tìm kiếm ý tưởng, khảo sát, đánh giá phương án được hạch toán toàn bộ vào chi phí quản lý doanh nghiệp trong kỳ (TK 642). Chi phí phát sinh trong giai đoạn triển khai (2015–2018) gồm lương kỹ sư lập trình, thiết kế giao diện, chi phí kiểm thử, tên miền và Server trực tiếp nếu thỏa mãn 7 điều kiện quy định tại VAS 04 sẽ được tập hợp để vốn hóa thành nguyên giá TSCĐ vô hình.

4. Nghiệp vụ bán phần mềm cho Đại học Hà Nội ngày 23/11/2021 tại I&E Việt Nam vi phạm nguyên tắc kế toán nào? Nghiệp vụ xuất hóa đơn GTGT trị giá 358.000.000 đồng cho Đại học Hà Nội chỉ được kế toán định khoản Nợ TK 131 / Có TK 511 mà không ghi nhận bút toán giá vốn tương ứng (Nợ TK 632), khiến mục Giá vốn trên Báo cáo KQKD bằng 0. Nghiệp vụ này đã vi phạm trực tiếp nguyên tắc Phù hợp (Matching Principle) trong kế toán, do doanh thu được ghi nhận nhưng chi phí tạo ra doanh thu đó không được phản ánh trong cùng kỳ.

5. Tác giả đề xuất phương án nào để xác định nguyên giá INEVO nếu công ty gặp khó khăn trong việc hồi cứu chứng từ cũ? Ngoài việc tự tổng hợp và bóc tách các chứng từ gốc giai đoạn 2015–2018 theo 2 giai đoạn nghiên cứu - triển khai, tác giả đề xuất công ty có thể thuê một đơn vị thẩm định giá độc lập (bên thứ ba) chuyên về lĩnh vực công nghệ để xác định giá trị hợp lý của Hệ thống Phần mềm INEVO, đồng thời tiến hành đăng ký xác lập quyền sở hữu làm căn cứ pháp lý ghi nhận tài sản vào sổ sách kế toán.

Kết luận

Khóa luận đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán tài sản cố định vô hình tại Công ty TNHH Phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam, chỉ rõ các sai phạm về nguyên tắc kế toán khi bỏ trống chỉ tiêu tài sản vô hình và giá vốn hàng bán suốt giai đoạn 2019–2021. Bằng việc phân tích chuyên sâu Chuẩn mực kế toán số 04 (VAS 04) và xây dựng mô hình đối chứng chi phí, tác giả đã chứng minh tổn thất tài chính và rủi ro quản trị khi doanh nghiệp không vốn hóa nền tảng công nghệ lõi INEVO. Các giải pháp đề xuất về phân tách giai đoạn nghiên cứu - triển khai, thẩm định giá độc lập và đăng ký sở hữu trí tuệ mang tính khả thi cao, góp phần chuẩn hóa công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị giá thành cho doanh nghiệp công nghệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Tài sản cố định là điều kiện cần có và bắt buộc để tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật của hoạt động sản xuất kinh doanh. Nó giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm, góp phần tạo nên cơ sở vật chất, trang thiết bị kinh tế. Đối với một doanh nghiệp thì tài sản cố định thể hiện năng lực về trình độ công nghệ, cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như thế mạnh của doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất, kinh doanh; nó là điều kiện cần thiết để tiết kiệm sức lao động của doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế đất nước nói chung. Mỗi công ty, mỗi loại hình kinh doanh sẽ có một loại tài sản cố định đặc trưng.

Riêng đối với các Công ty công nghệ, tài sản cố định đặc trưng nhất là các sản phẩm Phần mềm công nghệ. Với đặc điểm sản phẩm công nghệ được hình thành trong một thời gian dài, việc tập hợp chi phí tính giá thành, nguyên giá tài sản không hề dễ dàng, Chuẩn mực kế toán số 04: Kế toán tài sản cố định vô hình là một Chuẩn mực hướng dẫn chi tiết về các vấn đề xoay quanh tài sản cố định vô hình, vậy nên kế toán cần nắm chắc và hiểu chắc chuẩn mực này để phục vụ tốt công tác kế toán trong doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ. Công ty TNHH Phát triển Giáo Dục và Công nghệ I&E Việt Nam là Công ty Công nghệ, chuyên nghiên cứu và phát triển các sản phẩm dịch vụ và công nghệ phục vụ Truyền thông nội bộ và Quản trị Hệ thống. Qua gần một thập kỷ gây dựng và phát triển, Công ty đã và đang gặt hái được nhiều thành tựu nhất định.

Công tác kế toán tại Công ty cũng đang được kiện toàn và chuẩn hóa tuy nhiên vẫn còn khá nhiều bất cập. Hơn thế nữa, nội tại công ty vẫn còn tồn tại một vài điểm “nóng” khiến Công ty gặp khá nhiều khó khăn trong công tác Kế toán và quản trị, đáng được quan tâm nhất là việc xác định nguyên giá tài sản cố định vô hình được tạo ra từ chính nội bộ Công ty. Hệ thống Phần mềm INEVO là tài sản cố định vô hình của Công ty được sử dụng để tạo ra các sản phẩm công nghệ, phần mềm khác; INEVO đáp ứng đủ các P a g e 1 | 64 tiêu chuẩn để được ghi nhận là tài sản cố định vô hình. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, vì nhiều lý do đến từ nội bộ công ty.

Hệ thống Phần mềm INEVO vẫn chưa được ghi nhận vào sổ sách, dẫn đến thực trạng Công ty gặp nhiều bất cập trong quá trình định giá các sản phẩm được hình thành Hệ thống Phần mềm INEVO. Gây ra không ít ảnh hưởng lớn nhỏ trong quá trình phát triển của công ty. Xuất phát từ tầm quan trọng đó, tác giả quyết định chọn đề tài “Vận dụng chuẩn mực kế toán số 04 nhằm xác định giá trị Tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ tại Công ty TNHH phát triển Giáo dục và Công nghệ I&E Việt Nam” làm đề tài khoá luận của mình. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu chung Tìm hiểu về việc vận dụng Chuẩn mực kế toán số 04 nhằm Tập hợp chi phí xác định giá trị Tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể a. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tài sản cố định vô hình, xác định nguyên giá tài sản cố định vô hình hình thành từ nội bộ doanh nghiệp.