Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp

Luận văn phân tích kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Việt Bắc, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Thi
• Người hướng dẫn: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty Cổ Phần Việt Bắc
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 2.1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.1.1. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp
• 2.1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 2.1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 2.2. Giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp
• 2.2.1. Khái niệm giá thành sản phẩm
• 2.2.2. Chức năng của giá thành sản phẩm
• 2.2.3. Phân loại giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẨN VIỆT BẮC
• 3.1. Tình hình cơ bản và tổ chức công tác kế toán tại Công ty cổ phần Việt Bắc
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty cổ phần Việt Bắc
• 3.1.2. Đặc điểm hoạt động và cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty
• 3.1.3. Quy mô và nguồn lực kinh doanh
• 3.1.4. Tình hình tổ chức công tác kế toán của Công ty cổ phần Việt Bắc
• 3.2. Thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
• 3.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.2.2. Kỳ tính giá thành
• 3.2.3. Phương pháp kế toán các chi phí sản xuất
• 3.2.4. Phương pháp đánh giá sản phẩm dỡ dang
• 3.2.5. Phương pháp tính giá thành sản phẩm sản xuất
• 4. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VIỆT BẮC
• 4.1. Đánh giá chung về việc tổ chức công tác kế toán của công ty cổ phần Việt Bắc
• 4.2. Đánh giá về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Công ty
• 4.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán và công tác chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm của Công ty Cổ phần Việt Bắc
• 5. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU KHAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Chi Phí và Giá Thành Xây Lắp

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh, các doanh nghiệp xây lắp cần tối ưu hóa lợi nhuận và tạo sự khác biệt. Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm đóng vai trò then chốt trong việc đạt được mục tiêu này. Các chỉ tiêu này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn nắm bắt được thị trường. Chi phí sản xuất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, do đó, việc tập hợp chi phí và tính giá thành một cách hiệu quả là vô cùng quan trọng. Tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm cần có kế hoạch hợp lý, khoa học để tiết kiệm chi phí và tạo lợi thế cạnh tranh. Công tác này được xem là khâu quan trọng, chi phối các phân hành kế toán khác, tạo tiền đề để khắc phục tồn tại và phát huy thế mạnh. Tại Công ty Cổ phần Việt Bắc, công tác này càng trở nên cần thiết do tính chất phức tạp của ngành xây lắp, với nhiều công trình và hạng mục có quy mô lớn, thời gian dài, chi phí phát sinh nhiều và khó kiểm soát.

1.1. Khái Niệm và Vai Trò của Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp là quá trình ghi nhận, phân loại, tổng hợp và phân tích các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất xây lắp. Mục tiêu chính là cung cấp thông tin chi tiết về chi phí để quản lý, kiểm soát và ra quyết định. Theo Huỳnh Lợi, chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ. Việc quản lý hiệu quả chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp

Tính giá thành sản phẩm xây lắp là việc xác định tổng chi phí sản xuất cho một khối lượng sản phẩm, dịch vụ xây lắp hoàn thành. Giá thành là một thước đo giá trị và là đòn bẩy kinh tế quan trọng. Theo TS Huỳnh Lợi, giá thành sản phẩm thường mang tính khách quan và chủ quan, đồng thời là một loại đại lượng cá biệt, mang tính giới hạn và là một chỉ tiêu, biện pháp quản lý chi phí. Việc tính giá thành chính xác giúp doanh nghiệp định giá sản phẩm hợp lý, kiểm soát chi phí và đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả.

II. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí NVLTT Trong Xây Lắp Việt Bắc

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT) là một trong những yếu tố cấu thành quan trọng nhất của giá thành sản phẩm xây lắp. Việc kế toán chi phí NVLTT một cách chính xác và hiệu quả là vô cùng quan trọng để kiểm soát chi phí và đảm bảo lợi nhuận cho doanh nghiệp. Các phương pháp kế toán chi phí NVLTT cần tuân thủ theo các quy định của VAS (Chuẩn mực kế toán Việt Nam) và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công ty Cổ phần Việt Bắc cần xây dựng quy trình hạch toán kế toán NVLTT rõ ràng, từ khâu lập dự toán, mua hàng, nhập kho, xuất kho đến sử dụng và thanh quyết toán.

2.1. Quy Trình Hạch Toán Kế Toán Chi Phí NVLTT Chi Tiết

Quy trình hạch toán kế toán chi phí NVLTT bao gồm các bước sau: Lập dự toán chi phí NVLTT cho từng công trình, hạng mục công trình. Mua hàng và nhập kho NVLTT, ghi nhận chi phí mua hàng và các chi phí liên quan. Xuất kho NVLTT cho thi công, ghi nhận chi phí NVLTT sử dụng cho từng công trình, hạng mục công trình. Kiểm kê và đánh giá NVLTT tồn kho cuối kỳ. Phân bổ chi phí NVLTT cho từng đối tượng tính giá thành.

2.2. Chứng Từ và Sổ Sách Kế Toán Sử Dụng Trong Hạch Toán

Các chứng từ và sổ sách kế toán sử dụng trong hạch toán chi phí NVLTT bao gồm: Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn mua hàng, bảng kê NVLTT sử dụng, sổ chi tiết vật tư, sổ cái tài khoản 152 (Nguyên vật liệu), sổ nhật ký chung. Việc sử dụng đầy đủ và chính xác các chứng từ và sổ sách kế toán giúp đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin kế toán chi phí.

III. Kế Toán Chi Phí NCTT và Chi Phí Sản Xuất Chung Tại Việt Bắc

Ngoài chi phí NVLTT, chi phí nhân công trực tiếp (NCTT) và chi phí sản xuất chung (SXC) cũng là những yếu tố quan trọng cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp. Kế toán chi phí NCTT bao gồm tiền lương, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp tham gia thi công. Chi phí SXC bao gồm các chi phí quản lý, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí vật liệu, chi phí nhân công của bộ phận quản lý và các chi phí khác liên quan đến hoạt động sản xuất chung. Việc kế toán chính xác các loại chi phí này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tính giá thành sản phẩm một cách hợp lý.

3.1. Phương Pháp Hạch Toán Kế Toán Chi Phí NCTT Theo Thông Tư 200

Chi phí NCTT được hạch toán vào tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp). Các chứng từ sử dụng bao gồm: Bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu chi tiền lương, các chứng từ liên quan đến các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ). Việc hạch toán chi phí NCTT cần tuân thủ theo các quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC và các văn bản pháp luật liên quan.

3.2. Phân Bổ Chi Phí Sản Xuất Chung Cho Các Công Trình Xây Lắp

Chi phí SXC được tập hợp vào tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung). Việc phân bổ chi phí SXC cho các công trình xây lắp có thể thực hiện theo nhiều tiêu thức khác nhau, như: Chi phí NVLTT, chi phí NCTT, số giờ máy thi công, hoặc theo một tỷ lệ cố định. Việc lựa chọn tiêu thức phân bổ cần đảm bảo tính hợp lý và phản ánh đúng bản chất của chi phí.

IV. Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty Cổ Phần Việt Bắc

Tính giá thành sản phẩm xây lắp là bước cuối cùng trong quy trình kế toán chi phí. Việc tính giá thành chính xác giúp doanh nghiệp xác định lợi nhuận, đưa ra các quyết định kinh doanh và quản lý chi phí hiệu quả. Có nhiều phương pháp tính giá thành khác nhau, như: Phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, phương pháp phân bước. Việc lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm sản xuất và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Việt Bắc cần lựa chọn phương pháp tính giá thành phù hợp với đặc điểm ngành xây lắp và quy mô hoạt động của công ty.

4.1. Các Phương Pháp Tính Giá Thành Phổ Biến Trong Ngành Xây Dựng

Các phương pháp tính giá thành phổ biến trong ngành xây dựng bao gồm: Phương pháp giản đơn (áp dụng cho các công trình có quy trình sản xuất đơn giản), phương pháp hệ số (áp dụng cho các công trình có nhiều hạng mục với tỷ lệ chi phí khác nhau), phương pháp phân bước (áp dụng cho các công trình có quy trình sản xuất phức tạp, nhiều giai đoạn).

4.2. Quy Trình Tính Giá Thành Chi Tiết và Báo Cáo Giá Thành

Quy trình tính giá thành bao gồm các bước sau: Tập hợp chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí SXC cho từng công trình, hạng mục công trình. Phân bổ chi phí SXC cho các đối tượng tính giá thành. Xác định chi phí sản xuất dở dang (nếu có). Tính giá thành sản phẩm hoàn thành. Lập báo cáo giá thành sản phẩm.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Xây Lắp

Để nâng cao hiệu quả kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp, Công ty Cổ phần Việt Bắc cần thực hiện các giải pháp sau: Hoàn thiện hệ thống chứng từ và sổ sách kế toán. Nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán. Áp dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán. Tăng cường kiểm soát chi phí. Xây dựng hệ thống báo cáo giá thành chi tiết và kịp thời. Các giải pháp này giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn, tính giá thành chính xác hơn và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt hơn.

5.1. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán và ERP Trong Kế Toán Chi Phí

Việc ứng dụng phần mềm kế toán và ERP (Enterprise Resource Planning) giúp tự động hóa các quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả công việc. Các phần mềm kế toán hiện đại có thể hỗ trợ kế toán chi phí theo nhiều phương pháp khác nhau, cung cấp các báo cáo giá thành chi tiết và giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả hơn.

5.2. Tăng Cường Kiểm Soát Chi Phí và Phân Tích Chi Phí Hiệu Quả

Việc tăng cường kiểm soát chi phí và phân tích chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp phát hiện các khoản chi phí bất hợp lý, lãng phí và đưa ra các biện pháp khắc phục. Phân tích chi phí có thể thực hiện theo nhiều tiêu chí khác nhau, như: Theo công trình, theo hạng mục công trình, theo yếu tố chi phí. Kết quả phân tích chi phí là cơ sở để đưa ra các quyết định quản lý chi phí hiệu quả.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả và Rủi Ro Trong Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Đánh giá hiệu quả của kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là rất quan trọng để đảm bảo rằng hệ thống kế toán đang hoạt động hiệu quả và cung cấp thông tin chính xác cho việc ra quyết định. Đồng thời, cần nhận diện và quản lý các rủi ro tiềm ẩn trong kế toán chi phí, như gian lận, sai sót, hoặc không tuân thủ các quy định pháp luật. Việc đánh giá hiệu quả và quản lý rủi ro giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, chính xác và tin cậy của thông tin kế toán.

6.1. Các Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Các chỉ số đánh giá hiệu quả kế toán chi phí và tính giá thành bao gồm: Tỷ lệ chi phí trên doanh thu, tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu, độ chính xác của giá thành sản phẩm, thời gian lập báo cáo giá thành, mức độ tuân thủ các quy định pháp luật về kế toán.

6.2. Nhận Diện và Quản Lý Rủi Ro Trong Kế Toán Chi Phí Xây Lắp

Các rủi ro trong kế toán chi phí xây lắp bao gồm: Gian lận trong kế toán chi phí, sai sót trong hạch toán, không tuân thủ các quy định pháp luật về kế toán, thiếu kiểm soát chi phí. Để quản lý rủi ro, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, đào tạo nhân viên kế toán về các quy định pháp luật và đạo đức nghề nghiệp, và thực hiện kiểm toán định kỳ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường và xu thế hội nhập, các doanh nghiệp xây dựng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức để duy trì sự tồn tại và phát triển. Mục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, nâng cao doanh thu và tiết kiệm chi phí nhằm tạo lập lợi thế cạnh tranh. Đối với lĩnh vực xây lắp, sản phẩm mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài, địa bàn phân tán và chi phí phát sinh phức tạp, đòi hỏi công tác quản lý tài sản, nguồn vốn và hạch toán chi phí phải được thực hiện khoa học, chặt chẽ. Việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chính xác là khâu trung tâm của hệ thống kế toán, cung cấp căn cứ để nhà quản trị đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp và kiểm soát hiệu quả hoạt động thi công.

Tại Công ty Cổ phần Việt Bắc – một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản tại tỉnh Quảng Nam, việc quản lý và kiểm soát các khoản mục chi phí phát sinh từ nhiều công trình, hạng mục công trình có ý nghĩa sống còn. Do đó, đề tài "Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Việt Bắc" được tác giả lựa chọn nhằm nghiên cứu toàn diện quy trình hạch toán thực tế và tìm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kế toán giá thành tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể theo 3 nội dung:

1. Hệ thống hóa và tổng hợp cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.
2. Tìm hiểu và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Việt Bắc.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị khảo sát.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Việt Bắc, trọng tâm là quy trình hạch toán cho công trình "Nâng cấp, cải tạo bếp ăn của Trường TH Lê Thị Hồng Gấm".
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán - Tài vụ của Công ty Cổ phần Việt Bắc (địa chỉ tại số 223 đường Phan Chu Trinh, Phường Phước Hòa, Thành phố Tam Kỳ, Tỉnh Quảng Nam).
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng quan về tình hình lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh được khảo sát qua 3 năm (2017, 2018, 2019). Số liệu chi tiết về nghiệp vụ kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp được thu thập trong năm 2019.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành xây lắp đối với công trình "Nâng cấp, cải tạo bếp ăn của Trường TH Lê Thị Hồng Gấm", khởi công ngày 15/11/2019 và hoàn thành bàn giao vào ngày 31/12/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các giáo trình kế toán chuyên ngành và chế độ kế toán hiện hành:

• Khung lý thuyết và khái niệm:
  • Khái niệm chi phí sản xuất xây lắp theo Huỳnh Lợi (2002, 2010) và Võ Văn Nhị (2010), xác định chi phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác phát sinh để thực hiện khối lượng xây lắp theo hợp đồng giao nhận thầu.
  • Phân loại chi phí theo 3 tiêu thức chính: Theo khoản mục chi phí trong giá thành (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, Chi phí nhân công trực tiếp, Chi phí sử dụng máy thi công, Chi phí sản xuất chung); Theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (Chi phí biến đổi, Chi phí cố định, Chi phí hỗn hợp); Theo nội dung kinh tế ban đầu (Nguyên vật liệu, Nhiên liệu động lực, Nhân công, Các khoản trích theo lương gồm BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ, Khấu hao TSCĐ, Dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác).
  • Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp, 3 chức năng của giá thành (bù đắp chi phí, đòn bẩy kinh tế, lập giá), phân loại giá thành (giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế; giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ).
  • Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm qua công thức cân đối: $$\text{Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành} = \text{Chi phí SXDD đầu kỳ} + \text{Chi phí SX phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí SXDD cuối kỳ}$$
  • Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, sử dụng Tài khoản 154 ("Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang") cùng các tài khoản chi tiết: TK 1541 (Chi phí NVL trực tiếp), TK 1542 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 1543 (Chi phí sử dụng máy thi công), TK 1544 (Chi phí sản xuất chung).

Khoản mục chi phí	Tài khoản hạch toán	Chứng từ kế toán chủ yếu
Chi phí NVL trực tiếp	TK 1541	Phiếu yêu cầu vật tư, Phiếu xuất kho, Hóa đơn GTGT, Phiếu chi
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 1542	Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Hợp đồng giao khoán
Chi phí máy thi công	TK 1543	Hợp đồng thuê máy, Phiếu chi thuê máy, Hóa đơn xăng dầu, Bảng trích khấu hao
Chi phí sản xuất chung	TK 1544	Phiếu chi tiếp khách, Phiếu chi quản lý kho, Bảng phân bổ công cụ dụng cụ
Tập hợp và tính giá thành	TK 154	Bảng tổng hợp chi phí sản xuất, Biên bản nghiệm thu bàn giao

• Phương pháp nghiên cứu thực tế:
  • Phương pháp quan sát: Theo dõi trình tự luân chuyển chứng từ kế toán, cách thức lập và xử lý hóa đơn, quy trình nhập liệu và định khoản nghiệp vụ trên phần mềm tại phòng kế toán.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Sao chụp chứng từ, sổ sách kế toán nội bộ tại doanh nghiệp, kết hợp nghiên cứu tài liệu từ giáo trình, quy chuẩn pháp lý và thông tin ngành.
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá sự biến động về số tuyệt đối và số tương đối qua 3 năm (2017 - 2019) đối với cơ cấu lao động, quy mô tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh.
  • Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với Giám đốc doanh nghiệp (về lịch sử hình thành, cơ cấu bộ máy, ngành nghề), Kế toán trưởng (về chế độ kế toán Thông tư 133, phần mềm Vietshop, phương pháp khấu hao đường thẳng, kê khai thường xuyên, khấu trừ thuế GTGT) và Kế toán vật tư (về quy trình đề nghị, mua sắm và theo dõi xuất nhập kho vật tư).
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính, bảng lương, chứng từ chi phí, sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản kế toán năm 2017 - 2019 của Công ty Cổ phần Việt Bắc; hồ sơ dự toán và quyết toán công trình nâng cấp bếp ăn Trường TH Lê Thị Hồng Gấm.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm doanh nghiệp xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về công tác kế toán chi phí và giá thành trong các doanh nghiệp xây lắp:

• Làm rõ các khái niệm cơ bản về chi phí sản xuất, phân tích bản chất hao phí lao động sống và lao động vật hóa cấu thành giá trị công trình xây dựng.
• Trình bày chi tiết các tiêu thức phân loại chi phí theo khoản mục giá thành, theo ứng xử chi phí và theo yếu tố chi phí.
• Phân tích vị trí, chức năng của chỉ tiêu giá thành sản phẩm xây lắp, phân định sự khác biệt giữa giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành định mức và giá thành thực tế.
• Xác định nhiệm vụ của kế toán chi phí và giá thành trong doanh nghiệp xây dựng: xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí, vận dụng hệ thống tài khoản phù hợp với phương pháp kê khai thường xuyên hoặc kiểm kê định kỳ, kiểm kê và đánh giá khối lượng sản phẩm dở dang cuối kỳ.
• Trình bày quy trình hạch toán chi tiết các khoản mục chi phí thông qua TK 154 (1541, 1542, 1543, 1544) theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và các phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang (theo chi phí thực tế cho công trình bàn giao một lần; theo sản lượng hoàn thành tương đương hoặc định mức cho công trình bàn giao nhiều lần).
• Giới thiệu các phương pháp tính giá thành phổ biến trong xây lắp gồm phương pháp trực tiếp (giản đơn), phương pháp hệ số - tỷ lệ và phương pháp định mức.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Việt Bắc

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động và thực tiễn tổ chức công tác kế toán tại đơn vị khảo sát:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Việt Bắc thành lập ngày 20/08/2007, trụ sở tại 223 Phan Chu Trinh, Tam Kỳ, Quảng Nam, vốn điều lệ 4.000.000.000 đồng, do ông Đặng Xuân Bắc làm Giám đốc. Bộ máy quản trị gồm 5 bộ phận: Giám đốc, Phòng Kỹ thuật, Phòng Kế toán tài vụ, Đội thi công công trình dân dụng, Đội xe cơ giới vận tải, Đội thi công giao thông thủy lợi. Quy trình sản xuất kết hợp thủ công và cơ giới.
• Quy mô lao động: Tổng nhân sự tăng trưởng liên tục qua các năm, từ 40 người (năm 2017) lên 48 người (năm 2018, tăng 20%) và 56 người (năm 2019, tăng 16,67%). Do đặc thù ngành, lao động nam chiếm trên 85% (năm 2019 là 49 người, chiếm 87,50%); lao động gián tiếp chiếm tỷ trọng lớn trên 80% (năm 2019 là 46 người, chiếm 82,14%); lao động phổ thông chiếm đa số với 76,78% năm 2019 (43 người).

Chỉ tiêu lao động	Năm 2017 (Người)	Năm 2018 (Người)	Năm 2019 (Người)	So sánh 2018/2017 (%)	So sánh 2019/2018 (%)
Tổng số lao động	40	48	56	+20,00	+16,67
- Lao động Nam	35	41	49	+17,14	+19,51
- Lao động Nữ	5	7	7	+40,00	0,00
- Lao động trực tiếp	8	8	10	0,00	+25,00
- Lao động gián tiếp	32	40	46	+25,00	+15,00
- Trình độ Đại học - CĐ	5	7	8	+40,00	+14,28
- Trình độ Trung cấp	4	4	5	0,00	+25,00
- Lao động phổ thông	31	37	43	+19,35	+16,21

• Tình hình tài sản và nguồn vốn: Quy mô tài sản và nguồn vốn mở rộng đáng kể. Năm 2018, tổng tài sản tăng 622.848 ngàn đồng (+3,67% so với 2017); năm 2019 tăng đột biến 10.416 ngàn đồng (+58,65% so với 2018). Tài sản ngắn hạn giữ vai trò chủ đạo, trong đó tiền và các khoản tương đương tiền năm 2019 tăng 19,08% (tăng 2.181 ngàn đồng). Về nguồn vốn, nợ phải trả tăng để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động cho nhiều công trình thi công đồng thời (nợ dài hạn năm 2019 tăng 146,18%); vốn chủ sở hữu tăng trưởng đều qua các năm nhờ tích lũy lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (năm 2018 tăng 1,85%, năm 2019 tăng 4,14%).
• Thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành:
  • Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, sử dụng phần mềm Vietshop, phương pháp kê khai thường xuyên và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.
  • Đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành được xác định theo từng công trình, hạng mục công trình cụ thể. Kỳ tính giá thành mở từ ngày khởi công đến khi công trình hoàn thành bàn giao nghiệm thu.
  • Phân tích chi tiết quy trình hạch toán chi phí cho công trình "Nâng cấp, cải tạo bếp ăn Trường TH Lê Thị Hồng Gấm" (15/11/2019 - 31/12/2019): Kế toán sử dụng TK 1541 tập hợp chi phí NVLTT (thép V, cát, xi măng... căn cứ giấy đề nghị vật tư, phiếu chi PC52); TK 1542 tập hợp lương nhân công trực tiếp (theo bảng chấm công và bảng thanh toán lương tháng 11, 12); TK 1543 tập hợp chi phí máy thi công (phiếu chi thuê máy, hóa đơn xăng dầu); TK 1544 tập hợp chi phí sản xuất chung (chi phí quản lý kho, tiếp khách tại công trình). Cuối kỳ, toàn bộ chi phí được kết chuyển sang TK 154 để xác định giá thành thực tế khi công trình bàn giao trọn gói.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Việt Bắc

Chương 3 đưa ra các đánh giá tổng hợp và giải pháp thực tế:

• Đánh giá chung: Đơn vị đã xây dựng được bộ máy kế toán tinh gọn, vận dụng đúng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, tổ chức chứng từ luân chuyển và hạch toán trên phần mềm Vietshop tương đối rõ ràng theo từng công trình.
• Tồn tại: Việc theo dõi và kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại công trường đôi lúc chưa kịp thời; tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung và chi phí máy thi công dùng chung cho nhiều hạng mục còn mang tính giản đơn; việc quản lý nợ dài hạn và áp lực dòng tiền cần được chú trọng hơn.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện quy trình lập và kiểm soát giấy đề nghị vật tư trước khi xuất mua; xây dựng hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật nội bộ chặt chẽ; chuẩn hóa tiêu thức phân bổ chi phí gián tiếp; nâng cao hiệu quả khai thác các phân hệ chuyên sâu của phần mềm kế toán nhằm phục vụ công tác quản trị giá thành.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực nghiệm và số liệu cụ thể:
  • Khóa luận làm rõ bức tranh nguồn lực lao động và tài chính của Công ty Cổ phần Việt Bắc giai đoạn 2017 - 2019: quy mô nhân sự tăng từ 40 lên 56 người (+40% sau 2 năm); tổng tài sản và nguồn vốn tăng trưởng 58,65% trong năm 2019; vốn chủ sở hữu tăng trưởng 4,14% nhờ tích lũy lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.
  • Mô tả hoàn chỉnh hồ sơ chứng từ, quy trình luân chuyển và sổ sách kế toán từ chứng từ gốc (giấy đề nghị vật tư, hóa đơn GTGT, phiếu chi, bảng lương) vào Sổ chi tiết và Sổ cái các tài khoản 1541, 1542, 1543, 1544, 154 cho một công trình xây lắp thực tế hoàn thành trọn gói trong năm 2019.
• Giải pháp đề xuất: Đưa ra các khuyến nghị có tính khả thi cho Công ty Cổ phần Việt Bắc về việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu, hoàn thiện tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung và nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm kế toán Vietshop.
• Đóng góp của đề tài: Hệ thống hóa lý luận kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong điều kiện áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; cung cấp tài liệu nghiên cứu thực tế có số liệu minh chứng cụ thể tại một doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ tại địa bàn miền Trung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Theo tự nhận định của tác giả, do thời gian thực tập có hạn và kinh nghiệm thực tế còn hạn hẹp, khóa luận không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định trong việc phân tích sâu các mối quan hệ chi phí phức tạp. Ngoài ra, nghiên cứu chỉ giới hạn khảo sát trong phạm vi số liệu 3 năm (2017 - 2019) tại một đơn vị duy nhất và minh họa chi tiết trên một công trình xây lắp dân dụng quy mô nhỏ hoàn thành trong thời gian ngắn (1,5 tháng).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang các công trình xây lắp quy mô lớn, kéo dài qua nhiều kỳ kế toán (công trình giao thông, thủy lợi, hạ tầng khu công nghiệp) và hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí, phân tích biến động chi phí thực tế so với giá thành dự toán.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về mảng kế toán chi phí và tính giá thành trong ngành xây lắp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ cần tài liệu tham khảo về quy trình lập chứng từ, ghi sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản chi phí xây lắp (TK 1541 đến TK 1544) trên phần mềm kế toán.
• Nội dung đáng tham khảo nhất là hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán thực tế (giấy đề nghị vật tư, phiếu chi, bảng chấm công, hóa đơn máy thi công), sơ đồ luân chuyển tài khoản chi phí và phương pháp phân tích biến động lao động, tài chính qua chuỗi số liệu 3 năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Việt Bắc áp dụng chế độ kế toán nào và sử dụng phần mềm kế toán gì?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, kê khai hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng và xử lý dữ liệu trên phần mềm kế toán Vietshop.

2. Công trình cụ thể nào được tác giả lựa chọn để nghiên cứu thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành?
Đề tài nghiên cứu số liệu thực tế tại công trình "Nâng cấp, cải tạo bếp ăn của Trường TH Lê Thị Hồng Gấm", khởi công ngày 15/11/2019 và hoàn thành bàn giao ngày 31/12/2019.

3. Tại Công ty Cổ phần Việt Bắc, chi phí sản xuất được theo dõi qua các tài khoản chi tiết nào?
Do áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC, công ty không sử dụng các tài khoản loại 6 (621, 622, 623, 627) mà mở các tài khoản cấp 2 trực thuộc TK 154: TK 1541 (Chi phí NVL trực tiếp), TK 1542 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 1543 (Chi phí sử dụng máy thi công), TK 1544 (Chi phí sản xuất chung) và tập hợp chung về TK 154.

4. Cơ cấu lao động của Công ty Cổ phần Việt Bắc giai đoạn 2017 - 2019 có đặc điểm gì nổi bật?
Tổng số lao động tăng từ 40 người (2017) lên 48 người (2018) và đạt 56 người (2019). Trong đó, lao động nam chiếm tỷ lệ áp đảo trên 85% (87,5% năm 2019), lao động gián tiếp chiếm trên 80% và lao động phổ thông chiếm tỷ trọng cao nhất khoảng 76,78% - 77,50%.

5. Quy mô tài sản và nguồn vốn của công ty biến động như thế nào qua 3 năm khảo sát?
Tổng tài sản và nguồn vốn tăng trưởng liên tục: năm 2018 tăng 3,67% so với 2017, năm 2019 tăng mạnh 58,65% so với 2018. Tài sản ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ yếu với lượng tiền mặt dồi dào, nợ phải trả tăng do nhu cầu vốn thi công nhiều công trình, vốn chủ sở hữu tăng đều nhờ bổ sung nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thi đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Việt Bắc và công trình cụ thể tại Trường TH Lê Thị Hồng Gấm, đề tài đã phản ánh chân thực quy trình hạch toán chứng từ, ghi sổ và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Các phân tích tài chính, nhân sự và giải pháp hoàn thiện được trình bày mạch lạc, dựa trên số liệu thực tế, mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho học tập và công tác kế toán chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.1 Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Sản xuất là quá trình luôn gắn liền với sự hình thành và phát triển của loài người. Trong quá trình sản xuất có sự kết hợp 3 yếu tố cơ bản: đối tượng lao động, tư liệu lao động và lao động sống. Lao động là một hoạt động có ý thức của người lao động tác động đến mục đích đối tượng lao động và tư liệu lao động, qua quá trình biến đổi tạo ra sản phẩm và lao vụ. Đó là sự tiêu hao 3 yếu tố trên.

Trong xã hội tồn tại quan hệ hàng hóa – tiền tệ thì hao phí yếu tố nguồn lực cho sản xuất được biểu hiện dưới hình thức giá trị được gọi là CPSX. Có nhiều khái niệm về chi phí sản xuất, sau đây là 2 khái niệm về chi phí là: “CPSX của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ” (Huỳnh Lợi – Kế toán chi phí – NXB Thống kê,2002). “CPSX trong doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các khoản hao phí vật chất mà doanh nghiệp chi ra để thực hiện công tác xây lắp, nhằm tạo ra các sản phẩm khác nhau theo mục đích kinh doanh cũng như theo hợp đồng giao nhận thầu đã ký kết”(Võ Văn Nhị - Kế toán chi phí – NXB tài chính, 2010).2 Phân loại chi phí sản xuất 6 Mọi chi phí đều có sự phân loại theo từng chức năng khác nhau, đối với chi phí sản xuất trong xây lắp thì thông thường sắp xếp vào từng loại, từng nhóm khác nhau theo từng nội dung nhất định. Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí trong kết cấu giá thành sản phẩm.

Dựa vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và cơ sở tính giá thành cho toàn bộ chi phí được phân theo từng khoản mục. Căn cứ vào công dụng chung của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng để phân loại chi phí cho phù hợp có các loại chi phí như sau: Chi phí NVLTT là tất cả chi phí vật liệu trực tiếp dùng để thi công xây lắp, bao gồm: Vật liệu chính (gạch, gỗ, cát, xi măng, đá,.); Vật liệu phụ (đinh, kẽm, dây buộc,.); Nhiên liệu (củi nấu, nhựa đường,.); Vật kết cấu; Vật liệu luân chuyển tham gia kết cấu thành thực thể sản phẩm (ván, khuôn, dàn giáo,.); Giá trị thiết bị di kèm với vật kiến trúc như (thiết bị vệ sinh, thiết bị thông gió, thông hơi, chiếu sáng, truyền dẫn hơi nóng, hơi lạnh,. Chi phí NCTT là bao gồm tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp cho hoạt động xây lắp (lương chính, lương phụ, phụ cấp lương), kể cả các khoản phải trả về tiền công cho công nhân thuê ngoài. Không bao gồm: lương của công nhân vận chuyển ngoài công trường, lương nhân viên thu mua bốc dỡ, bảo quản vật liệu trước khi đến kho và lương công nhân sản xuất phụ, quản lý, công nhân điều khiển MTC, những người công tác bảo quản công trường.

Chi phí sử dụng MTC bao gồm chi phí về vật liệu, nhân công và các chi phí khác trực tiếp dùng cho quá trình sử dụng máy phục vụ cho các công trường xây lắp. Do MTC phải di chuyển tho các địa điểm thi công theo từng thời kỳ nên chi phí sử dụng MTC chia thành hai loại là chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời. Chi phí SXC: Phản ánh chi phí sản xuất của đội, công trường xây dựng bao gồm lương nhân viên quản lý đội, quản lý công trường, các khoản trích bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT), kinh phí công 7 đoàn (KPCĐ) theo tỷ lệ quy định trên tiền lương của công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân điều khiển xe, máy thi công và nhân viên quản lý đội, khấu hao tài sản cố định dùng chung cho hoạt động của đội và những chi phí khác liên quan đến hoạt động của đội. Phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (mô hình ứng xử của chi phí) Dựa vào sự biến động của chi phí khi mức độ hoạt động thay đổi thì chia chi phí thành 3 loại là chi phí biến đổi, chi phí cố định và chi phí hỗn hợp.

Chi phí biến đổi là những chi phí mà tổng số chi phí sẽ thay đổi tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động. Nếu xét trên một đơn vị sản xuất thì biến phí là một hằng số. Chi phí cố định là những chi phi xét về tổng số ít thay đổi hoặc không thay đổi theo mức độ hoạt động, nhưng nếu xét trên một đơn vị mức độ hoạt động thì tỷ lệ nghịch với mức độ hoạt động. Chi phí hỗn hợp là những chi phí bao gồm hỗn hợp cả định phí và biến phí.

Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu Muốn phục vụ cho việc quản lý và tập hợp chi phí theo nội dung nội dung kinh tế ban đầu thì không cần xét đến địa điểm phát sinh, công dụng, chi phí được theo các yếu tố. Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí. Theo quy định hiện hành ở Việt Nam, toàn bộ chi phí được chia thành các yếu tố: Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng trong SXKD. Chi phí nhiên liệu, động lực: Sử dụng trong quá trình sản xuất.

Chi phí nhân công: Tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương phải trả cho công nhân viên chức. 8 Chi phí BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp phải trả cho công nhân viên. Chi phí khấu hao TSCĐ: Tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng trong SXKD. Chi phí phục vụ mua ngoài: Toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho SXKD.

Một số cách phân loại khác Ngoài các cách phân loại chi phí như trên thì chi phí trong doanh nghiệp còn được phân loại theo một số tiêu thức khác như: phân loại theo cách thức kết chuyển chi phí, phân loại theo phương pháp quy nạp, phân loại chi phí theo khả năng kiểm soát chi phí gồm chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được, hoặc chi phí có thể phân biệt thành chi phí chênh lệch, chi phí cơ hội, chi phí chìm… 1.2 Giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoàn thành nhất định. Giá thành sản phẩm là một thước đo giá trị và cũng là đòn bẩy kinh tế. Giá thành sản phẩm thường mang tính khách quan và chủ quan, đồng thời là một loại đại lượng cá biệt, mang tính giới hạn và là một chỉ tiêu, biện pháp quản lý chi phí (Theo TS Huỳnh Lợi - Kế toán chi phí - NXB Giao thông vận tải, 2010). Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa bỏ ra để tiến hành sản xuất khối lượng sản phẩm, dịch vụ nhất định hoàn thành.Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ chi phí sản xuất bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung tính cho từng công trình, HMCT hay khối lượng xây lắp hoàn thành đến giai đoạn quy ước đã hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao và được chấp nhận thanh toán (Tài liệu kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm – Trang Web Kế toán Thiên Ưng).2 Chức năng của giá thành sản phẩm 9 Chức năng bù đắp chi phí là giá thành sản phẩm biểu hiện những hao phí vật chất mà doanh nghiệp đã bỏ ra để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm những hao phí hao vật chất này cần được bù đắp đầy đủ, kịp thời để đảm bảo yêu cầu kinh doanh.

Thông qua chỉ tiêu giá thành được xác định một cách chính xác các doanh nghiệp sẽ đảm bảo được khả năng bù đắp theo yêu cầu kinh doanh. Chức năng đòn bẩy kinh tế là doanh lợi của doanh nghiệp cao hay thấp phụ thuộc trực tiếp vào giá thành sản phẩm, hạ thấp giá thành sản phẩm chính là biện pháp cơ bản để tăng cường doanh lợi, tạo nên tích lũy để tái tạo sản xuất mở rộng. Nó không chỉ thể hiện các nguyên tắc hạch toán kinh tế của doanh nghiệp mà còn thể hiện rõ nét và tích cực trong nội bộ đơn vị thực hiện hoạch toán kinh tế. Chức năng lập giá là sản phẩm do các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hàng hóa được thực hiện giá trị trên thị trường thông qua giá cả cho nên để thực hiện được yêu cầu bù đắp hao phí vật chất thì khi xây dựng giá phải căn cứ vào giá thành sản phẩm.3 Phân loại giá thành sản phẩm Thông thường giá thành được xem xét nhiều góc độ khác nhau cũng như tùy thuộc vào nhu cầu quản lý và tiêu thức khác nhau cho nên giá thành được chia thành các loại tương ứng.

Căn cứ vào cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành được chia thành 4 loại như sau: • Giá thành dự toán: Là các chi phí theo dự toán về vật liệu, nhân công, chi phí sử dụng máy và chi phí khác được thiết kế theo dự toán, theo định mức hoạt động, theo đơn giá quy định. Giá thành dự toán của Giá thành dự toán của từng = - Lãi định mức từng công trình, HMCT công trình, HMCT Trong đó: Lãi định mức là số phần trăm trên giá thành xây lắp do Nhà Nước quy định đối với từng loại xây lắp khác nhau, từng sản phẩm xây lắp cụ thể. 10 • Giá thành kế hoạch: Dựa trên cơ sở định mức đơn giá của nhà nước quy định và dựa trên cơ sở giá thành của nhà nước.