CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Giới thiệu một số phần mềm hỗ trợ cho việc day và học môn Địa Lý Một thời gian rất đài, song hành với các phương pháp dạy học truyền thông. các dụng cụ sử dụng trong đạy học được gọi là "do diing day hoc" hay “dung cu trực quan”, “phương tiện trực quan”. Chức năng chủ yếu của chúng là dé giáo viên sử dung như một phương tiện minh họa cho việc trình bày kiến thức bang lời giảng của mình. Từ các hình anh được trực quan hoá hình thành biểu tượng rÖ nét.
đẻ tiến tới xây dựng khái niệm là một con đường phỏ biến trong day học. Với ý nghĩa như vậy, rõ ràng không thé phú nhận vai trò minh họa hay cụ thé hoá của các dung cụ trực quan. Nó trở thành phương tiện của giáo viên trong giờ học nên có tên là "phương tiện day học”. Phương tiện dạy học còn là “hinh ảnh kép” của phương pháp dạy học.
Mỗi phương pháp dạy học - với đặc trưng là một hệ thông các hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình day học - điều này đòi hoi phải có phương tiện dạy học phù hợp (Vi du: [di nói, ban do, tranh anh, thé hoạt động. nói đến phương pháp dạy học là nói đến phương tiện dạy học và ngược lại. Ngày nay, với sự phát triển của phương tiện dạy học liên quan đến nhiều yếu tỏ trong đó quan trọng nhất là phương pháp day học trong nhà trường. Sự tiền bộ nhanh chóng cua khoa học kỹ thuật, dat biệt trong những năm trở lại đây đã tạo nên những trang thiết bị kỹ thuật hiện đại vẻ phương tiện nghe nhìn, công nghệ thông tin và kỹ thuật vi tính, Nhiều thiết bị kỹ thuật hiện đại đã được nghiên cứu và van dung rong rải trong quá trình dạy học Địa Ly.
Theo những phương pháp day học Trang 9 Khoa luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Hoài Hậu thích hợp. các phương tiện dạy học này một mat làm thay đỏi phương pháp day học truyền thông. mặt khác góp phan đổi mới phương pháp day học và mở rộng thêm kha nang lĩnh hội trì thức khoa học hiện đại. một van dé đặt ra hiện nay doi với việc sứ dụng các phương tiện day học hiện đại hay còn gọi là " Ủng dung công nghệ thông tin trong day học ở trường phó thông” sao cho hiệu quả và hợp lý lại là một vấn để cần được quan tâm và bàn bạc thêm bởi lẽ cơ sở vật chat cia các trường THPT vẫn chưa đảm bảo, thêm vào đó trình độ công nghệ thông tin của một số giáo viên còn nhiều hạn chẻ.
Trong khuôn khỏ một bài khóa luận, tôi không có ý đi sâu vào khía cạnh phỏ bien kinh nghiệm vẻ các biện pháp quan lý thúc day việc img dung công ngh thông tin trong giảng dạy mà chỉ có ý dé cập và giới thiệu các phan mẻm đã được sử dụng đẻ nghiên cứu và giảng dạy môn Địa Lý ở Trưởng pho thông, nhằm cung cap thông tin cho các giáo viên có thẻ tiếp cận và nghiên cứu sử dụng trong quá trình giảng day.1 Phin mém PCFACT PCFACT là một phan mém vẻ Địa Lý có nhiều tư liệu quý và cản thiết đối với các giáo viên Địa Lý. Chương trình này rit để sử dung, không đòi hỏi người dùng phải biết nhiều tiếng Anh cũng như không phải nhở nhiều lệnh phức tạp. Các lệnh đã được thay thể bằng các biểu tượng đỏ họa. Người dùng chỉ cân sử dụng chuột đẻ bắm vào các hình là được.
Phan mềm PCFACT tương đương khoảng IOMB. Chương trình có thé chạy cá trên DOS và trên Window. Phan mém PCFACT có nhiều nội dung thích hợp cho việc dạy môn Địa Ly. a) Ve ban đỏ: Chương trình có thể cho xuất hiện trên màn hình và in ra giấy các loại bản đỏ sau: - Ban đồ hành chính thé giới.
các châu lục, các khu vực lớn và hau hết các nước trên thẻ giới (gan 200 nước) - Ban đỏ tự nhiên thé giới. các châu lục, các khu vực lớn và các nước trên thé gin, - Bản đỏ các múi giờ trên Trái Dat. - Các ban đỏ kinh té xã hội như: dân sé, nông nghiệp, công nghiệp. Trang 10 Khóa luận tot nghiệp Nguyễn Thi Hoài Hậu - Các bán dé cam dé có thé điển các địa danh (ban dé thể giới, các châu, các nude.) b) Vẻ tư liệu: Chương trình cung cấp các tư liệu vẻ Địa Lý (ké cá sé liệu): - Các tháp tuôi và sé liêu, biểu đỏ vẻ dan số, về kinh tế của tat cả các nước trên thẻ giới.
- Các tư liêu tóm tắt vẻ Dia Lý. lịch sử, chính trị của từng nước trên thé giới. - Bang danh sách của khoảng gần 10.000 địa danh trên thé giới vẻ núi. - Sơ đồ chi vi trí của khoảng 4.500 thành phỏ trên thé giới.
- Quốc kỳ và Quốc ca (nghe được qua loa trong máy) của tất cả các nước trên thẻ giới. Nói chung phan mềm này, giáo viên Dia Lý có thể khai thác được đây đủ các tài liệu cần thiết vẻ các nước trên thế giới để cung cắp cho học sinh học tập (trong điều kiện thiếu ban dé) đặc biệt cung cấp ban đồ câm cho học sinh làm bài tập và bài thực hành.2 Phần mềm Địa Lý DB -MAP: Đây là phan mém do viên công nghệ thông tin của Trung tâm KHTN&CN quốc gia xây dựng tir năm 1992, Phan mém này đã phát huy được những tính năng ưu việt của nó và đã được vận dụng vào nhiều lĩnh vực, nhiều dự án có liên quan đến Dia Lý ở nước ta và quốc tế. Năm 1998 phan mềm này được xây dung thành mot phan mềm phục vu cho việc giảng day Địa Lý trong các trường phổ thông. Phần mềm này đã trở thành một phương tiên day học mới, có hàm lượng khoa học cao và chắc chắn nó sẽ giúp ích nhiều cho các giáo viên Địa Lý ở các trường phô thông, Cao đăng và Đại học.
=~» »S=SSs‘Sé:é*~: Khóa luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Hoài Hậu Dưới day là một số đặc tính của phan mem DB-MAP. + Đây là phan mẻm DB-Map rất gọn nhẹ. dé sử dung, cài đặt hét sức dé dang và thuận lợi trong các máy tính. thích hợp với các thiết bị của các trường phô thông ở nước ta hiện nay.
+ Nội dung của phan mềm này có 2 đơn vị nội dung lớn: Phan Map Editor (phan biên soạn, nhập ban đỏ) và phản Map View (phan xem và khai thác ban đỏ). Hiện nay, trong chương trình đã có vẽ và nhập được 13 bán đỏ Việt Nam, làm cơ sở cho việc giảng dạy chương trình Dia lí Việt Nam ở các trường phô thông, cao đẳng và đại học. Tuy nhiên, số ban đỏ này còn có thé tăng thêm về mặt số lượng và chất lượng (điều chỉnh và cập nhật) tuỷ theo nhu cau và kha nang của người sử dụng. + Trong phan mém này đã có 13 ban đỏ Việt Nam được số hoá từ ban đô hành chính Việt Nam có tỉ lệ 1: 1.000 của Cục đo đạc và Bản đồ Nhà nước xuất ban năm 1993, Các bản đồ khác được số hoá từ các ban đỏ trong tập Atlát Địa lí Việt Nam của Trung tâm Bản đồ và Tranh anh Giáo khoa dé thống nhất nội dung với các bản đỏ đã có trong nhà trường pho thông.
13 ban đồ hiện có trong phần mềm này là: © Ban do hành chính Việt Nam ® Ban đỏ tự nhiên Việt Nam ® Bản đồ khoáng sản Việt Nam ® Ban đỏ khí hậu Việt Nam ® Bản do đất - thực vật Việt Nam ® Bản do dân cư và dân tộc Việt Nam ® Bản dé nông nghiệp chung Việt Nam e Ban đô các vùng nông nghiệp Việt Nam ® Ban dé lâm- ngư nghiệp Việt Nam ® Bản đỏ công nghiệp chung Việt Nam ® Ban đò giao thông Việt Nam ® Bản đò câm (trông) Việt Nam 1.3 Phan mềm Mapinfo Trang 12 Khóa luận tot nghiệp Nguyễn Thị Hoài Hau Mapinfo là môt phan mềm xây dung và quan lý các hé thống thông tư Dia Lý được càt dat trong Window. Hiện nay chương trình mới nhất là Mapinfo 9.0 vơi nhiều tiên ích dung dé quan lý, xử lý và thê hiện các dừ liêu Dia Lý nhăm thực hiện có hiệu qua các công việc như: thu thập, lưu trữ, phân tích, trình bày tắt ca các dang thông tin Dia Lý trên ban dé lãnh thd. MT S song” tres talents Wis ard Cong he te The wer aed ene tứ cv CC! before Mapirdo fra een ? S SP (0x44 be cosgáot s9. gxớ am! cd Fire) to ot the word 1.
Phần mềm Google-Earth Đây là phan mém mới được xây dựng trong thời gian gân đây. Nó ra đời trên cơ sở sự phát triển của công nghệ 3D (không gian 3 chiêu). Đây là một phân mém hết sức tiện đụng được áp dụng trong nhiêu lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong việc giảng dạy môn Dia Lý. Với ưu điểm vượt trội của công nghệ 3D các đôi tương Dia Lý trở nên sinh đông và gan gidng với thực tế.
Vì vậy sẽ giúp học sinh hình thành các biểu tượng Dia Lý nhanh hơn. Khóa luân tot nghiệp Nguyễn Th: Hoài Hau Có khả nang thé hiện được day đủ tat cả các quốc gia trên thé giới với đường biên giới rò ràng - Có kha năng thẻ hiện được dân số, điện tích khoảng cách trên thực tế của h tắt ca các địa phương tư cap tình, huyền cua các nước trên thẻ giới. Các so liệu này có thé dé dang được cập nhật thường xuyên dé sát với thực tế. - Có kha năng phóng to, thu nhỏ bat kỳ một điểm nào trên Trái dat với đô phân giải ngày càng cao Với những tính năng vượt trôi nhờ sử dụng công nghề 3D như vậy nên đây là phan mềm rất hữu ích đối với các giáo viên day môn Dia Lý.
Phan mềm này rat dễ sử dụng. rất để cài đặt, do vậy, nó không đồi hỏi người sử dụng phải có kiến thức tin học ở trình đô cao như các phản mém khác nên mọi giáo viên có thé dé dang tiếp can và sur dụng nó trong quá trình giảng dạy môn Địa Ly Do thời gian có hạn cùng với sự hiểu biết về công nghệ thông tin chưa nhiều nên trong bản khóa luận này tôi chỉ nêu lên (mang tính chat giới thiểu) một so phản mem thông dung rat thiết thực cho việc nghiên cưu và giảng day môn Dia Lý đề những ai quan tâm, đặc biệt là các giáo viên Dia Ly có thẻ tiếp cân. tìm hiểu, học tap dé phục vu cho việc giảng day môn Địa Ly ơ trường pho thông được tot hơn. Trang 14 Khóa luận tot nghiệp Nguyễn Thị Hoài Hậu 1.