Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Tập trung nêu ra tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, xác lập và tuyên bố mục tiêu nghiên cứu, đề ra phương pháp nghiên cứu; xây dựng đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị mua hàng trong doanh nghiệp Chương này đưa ra lý luận liên quan đến mua hàng, quản trị mua hàng, các loại hàng hóa mua, cấu trúc tổ chức mua hàng. Tập trung nghiên cứu đi sâu vào các vấn đề liên quan đến nội dung quản trị mua hàng và các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị mua hàng. 5 Chương 3: Thực trạng quản trị hoạt động mua hàng Công ty TNHH Thiết bị BTN Việt Nam Nội dung chương 3 giới thiệu về Công ty TNHH Thiết bị BTN Việt Nam, kết quả kinh doanh của các năm gần đây và đưa ra các kết quả phân tích dữ liệu của phỏng vấn phiếu điều tra cũng như dữ liệu thứ cấp liên quan đến quản trị mua hàng.
Phân tích thực trạng quản trị hoạt động mua hàng tại Công ty TNHH Thiết bị BTN Việt Nam, bao gồm quy trình mua hàng hiện tại, cách tổ chức thực hiện, lựa chọn và đánh giá nhà cung cấp. Nội dung cũng sẽ làm rõ đặc điểm mua hàng theo từng nhóm sản phẩm cụ thể (CNTT, thiết bị giáo dục, màn hình, âm thanh, dây cáp, giải pháp thông minh), đồng thời đánh giá các mặt ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả mua hàng. Chương 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản trị hoạt động mua hàng Công ty TNHH Thiết bị BTN Việt Nam Chương 4 đưa ra những định hướng về hoạt động của doanh nghiệp trong thời gian tới. Từ đó, đề xuất các giải pháp và các kiến nghị đối với doanh nghiệp và nhà nước nhằm hoàn thiện công tác quản trị mua hàng của công ty.
6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ MUA HÀNG DOANH NGHIỆP 2. Tổng quan về hoạt động mua và quản trị mua hàng doanh nghiệp 2. Khái niệm của mua hàng và quản trị mua hàng Theo quan điểm truyền thống, mua (Puchasing) là hành vi thương mại, là hoạt động nhằm tạo nguồn lực đầu vào, thực hiện các quyết định của dự trữ, đảm bảo vật tư, nguyên liệu, hàng hóa cho sản xuất hoặc cung ứng trong phân phối. Ở phạm vi hẹp này, mua là tập hợp các hoạt động nhằm tạo lập lực lượng vật tư, nguyên liệu, hàng hoá cho doanh nghiệp, đáp ứng các yêu cầu sản xuất, dự trữ và bán hàng với tổng chi phí tối ưu.
Cách tiếp cận này tập trung vào các giao dịch hơn là vào các mối quan hệ, hoạt động mua được xử lý ở mức độ tác nghiệp hoặc chiến thuật hơn là chiến lược. Trong chuỗi giá trị mở rộng của M. Porter, mua được xem là liên kết chủ yếu và có vị trí kết nối then chốt giữa các thành viên chuỗi cung ứng. Mua hiệu quả cho phép tối ưu hóa giá trị cho cả bên mua và bán, từ đó tối đa hóa giá trị cho cả chuỗi cung ứng.
Theo cách tiếp cận này, mua (Procurement) được hiểu là một phần chiến lược chuỗi cung ứng, bao gồm những hoạt động liên quan đến xác định nhu cầu, định vị và lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán các điều khoản, theo dõi và đánh giá để đảm bảo hiệu suất và phát triển các nhà cung cấp. Hoạt động mua chú trọng vào bốn chức năng ở các cấp độ khác - Đặt hàng là chức năng thuần túy, bao gồm các hoạt động hành chính dưới hình thức triển khai các đặt hàng. - Lựa chọn nhà cung cấp tiềm năng từ danh sách các nhà cung cấp đã được phê duyệt và đàm phán các thỏa thuận. - Tìm nguồn cung ứng là quyết định tầm chiến lược, liên quan đến các quyết định mua trước khi danh sách nhà cung cấp được phê duyệt.
- Quản lý cung ứng mở rộng chức năng của mua bằng việc đồng bộ hóa các dòng nguyên vật liệu đầu vào với các hoạt động khác của công ty. - Các chức năng này cần phải được thực hiện trong một hệ thống tổng thể chứ không phải riêng rẽ. Khi đó, các luồng thông tin và vật liệu trong toàn bộ tổ chức sẽ được liên kết chặt chẽ hơn. Như vậy có mua hàng (Purchasing) là quá trình tìm kiếm, lựa chọn, đàm phán và thực hiện các giao dịch nhằm đảm bảo nguồn nguyên vật liệu, hàng hóa hoặc dịch vụ cho doanh nghiệp với 7 tổng chi phí tối ưu, tập trung vào các quyết định tác nghiệp hoặc chiến thuật.
Quản trị mua hàng (Purchasing Management) là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, thực hiện, kiểm soát và đánh giá các hoạt động mua hàng nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định, tối ưu hóa chi phí, nâng cao chất lượng đầu vào và tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Có thể thấy rằng quản trị mua hàng (Purchasing Management) không chỉ dừng lại ở việc thực hiện các giao dịch mua sắm mà còn bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, kiểm soát và đánh giá hiệu quả mua hàng trong mối quan hệ với chiến lược kinh doanh tổng thể của doanh nghiệp. Hệ thống quản trị mua hàng hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, cải thiện chất lượng đầu vào, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng cạnh tranh trong môi trường kinh doanh đầy biến động hiện nay. Trong khóa luận này, khái niệm mua hàng được tiếp cận dưới góc độ mua (Procurement) là một phần chiến lược Logistics chuỗi cung ứng, bao gồm những hoạt động liên quan đến xác định mua cầu, định vị và lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán các điều khoản, theo dõi và đánh giá để đảm bảo hiệu suất cung cấp và phát triển các nhà cung cấp (An Thị Thanh Nhàn, 2018).
Quản trị mua hàng là quá trình quản lý các hoạt động lên kế hoạch mua, thực hiện quy trình mua hàng và kiểm soát hiệu quả mua các nguyên liệu, hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu, vai trò của mua hàng doanh nghiệp a. Mục tiêu mua hàng trong doanh nghiệp Mục tiêu quan trọng nhất của hoạt động mua hàng là đảm bảo nguồn cung ổn định, đáp ứng kịp thời nhu cầu về nguyên vật liệu, hàng hóa hoặc dịch vụ để duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Việc cung ứng phải được thực hiện đúng số lượng, đúng thời gian, đúng địa điểm nhằm tránh tình trạng gián đoạn sản xuất hoặc thiếu hụt nguyên liệu, ảnh hưởng đến quá trình vận hành.
Bên cạnh đó, hoạt động mua hàng cũng phải hướng đến tối ưu hóa chi phí, giúp doanh nghiệp giảm thiểu giá thành sản xuất nhưng vẫn đảm bảo chất lượng đầu vào phù hợp. Điều này đòi hỏi sự lựa chọn nhà cung cấp hiệu quả, đàm phán hợp đồng hợp lý và quản lý tốt quá trình mua hàng nhằm đạt được mức giá tối ưu, cân bằng giữa chi phí, chất lượng và tiến độ cung ứng. 8 Mua hàng cũng cần kiểm soát chất lượng đầu vào, đảm bảo hàng hóa, nguyên vật liệu đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu sản xuất. Chất lượng nguyên vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm đầu ra, do đó, doanh nghiệp cần có các tiêu chí rõ ràng trong việc đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp.
Ngoài ra, tối ưu hóa tiến độ và thời gian cung ứng cũng là một yếu tố cốt lõi, giúp doanh nghiệp duy trì lượng hàng tồn kho hợp lý, tránh lãng phí do dư thừa hoặc gián đoạn sản xuất do thiếu hụt nguyên liệu. Một hệ thống mua hàng hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp cân bằng giữa tốc độ cung ứng và chi phí lưu kho, góp phần nâng cao hiệu suất hoạt động. Bên cạnh việc kiểm soát chi phí và chất lượng, hoạt động mua hàng còn hướng đến quản lý rủi ro trong chuỗi cung ứng và phát triển mối quan hệ với nhà cung cấp. Những rủi ro như biến động giá cả, sự thiếu hụt nguồn cung, gián đoạn vận chuyển hay thay đổi chính sách có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Vì vậy, doanh nghiệp cần có các chiến lược dự phòng, đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng mối quan hệ hợp tác dài hạn với các nhà cung cấp để đảm bảo tính linh hoạt trong hoạt động mua hàng. Hơn nữa, hoạt động mua hàng còn phải hỗ trợ chiến lược kinh doanh tổng thể của doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Khi được quản trị hiệu quả, mua hàng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn mang lại lợi thế cạnh tranh bền vững, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển trong dài hạn. Vai trò của mua hàng doanh nghiệp Mua hàng là một trong những hoạt động cốt lõi, giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
Không chỉ đơn thuần là quá trình tìm kiếm và mua sắm nguyên vật liệu, hàng hóa hay dịch vụ đầu vào, hoạt động mua hàng còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành, năng lực cạnh tranh và chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp. Một hệ thống mua hàng hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo nguồn cung liên tục, duy trì chi phí hợp lý mà còn tối ưu hóa mối quan hệ với các nhà cung cấp, hỗ trợ các bộ phận khác trong tổ chức và góp phần thực hiện các mục tiêu kinh doanh. Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh và biến động, quản trị mua hàng không chỉ là một chức năng tác nghiệp mà đã trở thành một yếu tố chiến lược, quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp mà còn: 9 Đảm bảo cung ứng liên tục – Hoạt động mua hàng giúp doanh nghiệp duy trì nguồn cung nguyên vật liệu, hàng hóa và dịch vụ đầu vào ổn định, đáp ứng nhu cầu các bộ phận nội bộ như: sản xuất, kỹ thuật, nghiên cứu và phát triển. Điều này đảm bảo quá trình sản xuất – Kinh doanh diễn ra suân sẻ, không bị gián đoạn.
Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả – Bộ phận mua hàng có trách nhiệm tìm kiếm, lựa chọn và duy trì mối quan hệ với các nhà cung cấp đáng tin cậy, đồng thời tối ưu hóa quy trình mua để giảm thiểu rủi ro về gián đoạn chuỗi cung ứng. Quản lý tốt hoạt động mua hàng giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất và gia tăng tính linh hoạt trong hoạt động vận hành.