Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế hiện đại, du lịch là một trong những ngành kinh tế dịch vụ hàng đầu, đóng góp vào tăng trưởng thu nhập quốc dân và hỗ trợ cân bằng cán cân thanh toán quốc tế. Cùng với sự phát triển chung của toàn ngành du lịch, các doanh nghiệp khách sạn giữ vai trò là mắt xích cốt lõi trong chuỗi cung ứng, đảm bảo các nhu cầu thiết yếu của du khách về lưu trú, ăn uống và dịch vụ bổ sung. Kinh doanh khách sạn đòi hỏi mức đầu tư lớn và chịu áp lực cạnh tranh cao, do đó việc tối ưu hóa nguồn lực nhằm đạt hiệu quả kinh tế tối đa là yêu cầu sống còn đối với mỗi doanh nghiệp.

Khóa luận được thực hiện dựa trên quá trình thực tập thực tế 5 tuần của tác giả tại Khách sạn The Shine (thành phố Hải Phòng). Khách sạn bắt đầu đi vào vận hành từ tháng 6 năm 2020 — thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng phát phức tạp. Mặc dù Ban Lãnh đạo khách sạn đã áp dụng nhiều biện pháp điều hành nhằm duy trì và nâng cao hiệu quả kinh doanh, thực tế khai thác nguồn lực tại đơn vị vẫn còn những điểm chưa hợp lý, chưa phát huy hết tiềm năng kinh tế. Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài "Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại khách sạn The Shine" được lựa chọn nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm 3 nhiệm vụ cụ thể:

  1. Tìm hiểu hoạt động kinh doanh tại khách sạn The Shine.
  2. Nhận diện và đánh giá hoạt động kinh doanh tại khách sạn The Shine.
  3. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh tại khách sạn The Shine.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh doanh của khách sạn The Shine, tập trung vào thực trạng kinh doanh, hiệu quả kinh doanh và các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh.
  • Phạm vi không gian: Khách sạn The Shine (Thửa số 1, lô 22A, Khu đô thị mới ngã 5 sân bay Cát Bi, đường Lê Hồng Phong, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động kinh doanh trong giai đoạn 2020 – 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên cơ sở khoa học quản trị kinh doanh dịch vụ và các văn bản pháp luật chuyên ngành:

  • Khung pháp lý và khái niệm: Vận dụng Luật Du lịch Việt Nam (Điều 62 về phân loại cơ sở lưu trú du lịch; Điều 4 khoản 12 xác định khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch chủ yếu). Khái niệm kinh doanh khách sạn được xác định là hoạt động kinh doanh của cơ sở lưu trú dựa trên việc cung ứng dịch vụ lưu trú, ăn uống và dịch vụ bổ sung.
  • Bản chất và phân loại sản phẩm khách sạn: Phân định giữa sản phẩm hàng hóa (thức ăn, đồ uống, hàng lưu niệm) và sản phẩm dịch vụ (dịch vụ chính gồm buồng ngủ, ăn uống; dịch vụ bổ sung). Cấu trúc sản phẩm dịch vụ trọn gói bao gồm 4 thành phần: phương tiện thực hiện dịch vụ, hàng hóa bán kèm, dịch vụ hiện, dịch vụ ẩn. Sản phẩm khách sạn có 6 đặc tính: tính vô hình, không thể lưu kho cất trữ, tính cao cấp, tính tổng hợp cao, có sự tham gia trực tiếp của khách hàng và phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật.
  • Đặc điểm kinh doanh khách sạn: Xác định 4 đặc thù gồm (1) Phụ thuộc vào tài nguyên du lịch tại điểm đến; (2) Đòi hỏi dung lượng vốn đầu tư lớn; (3) Đòi hỏi dung lượng lao động trực tiếp tương đối lớn; (4) Mang tính quy luật (tự nhiên, kinh tế - xã hội, tâm lý con người).
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh: Khóa luận thiết lập hệ thống công thức đo lường hiệu quả tài chính và phi tài chính:
    • Chỉ tiêu hiệu quả kinh tế tổng hợp: $H_1 = \frac{D}{C}$ (trong đó $D$ là doanh thu du lịch, $C$ là chi phí du lịch; $H_1 > 1$: có lãi, $H_1 = 1$: hòa vốn, $H_1 < 1$: lỗ).
    • Chỉ tiêu lợi nhuận và doanh lợi: Lợi nhuận $L = D - C$; Doanh lợi theo chi phí $H_2 = (\frac{L}{C}) \times 100$; Doanh lợi theo vốn $H'_2 = (\frac{L}{V}) \times 100$ (với $V$ là vốn kinh doanh).
    • Công suất sử dụng buồng, phòng: $H_b = (\frac{BSD}{BTK}) \times 100$ ($BSD$: số ngày buồng thực tế sử dụng; $BTK$: số ngày buồng thiết kế).
    • Thời gian lưu lại trung bình: $T_{LL} = \frac{NK}{K}$ ($NK$: tổng ngày khách; $K$: tổng lượt khách).
    • Chi phí trung bình một ngày khách: $C_{TB} = \frac{C}{N}$ ($N$: tổng ngày khách).
    • Lợi nhuận trung bình một ngày khách: $L_{TB} = \frac{L}{N}$.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận bao gồm:

  • Phương pháp khảo sát thực tế: Thực hiện quan sát, tìm hiểu trực tiếp các khâu vận hành, quy trình phục vụ và công tác quản lý tại các bộ phận của khách sạn The Shine trong đợt thực tập 5 tuần.
  • Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp, báo cáo tổng hợp nội bộ từ các bộ phận Lễ tân, Kế toán, Hành chính - Nhân sự của khách sạn, kết hợp thông tin trên internet và truyền thông.
  • Phương pháp thống kê, phân tích số liệu: Phân tích, tổng hợp và so sánh các chỉ tiêu định lượng về lượt khách, cơ cấu doanh thu theo lĩnh vực, chi phí và biến động cơ cấu lao động giữa hai năm 2020 và 2021.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là số liệu thống kê nội bộ chính thức do các phòng ban chức năng thuộc Khách sạn The Shine (Công ty Cổ phần Đầu tư Dịch vụ và Du Lịch Quang Minh) cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về hiệu quả kinh doanh du lịch của khách sạn

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết cơ bản về kinh doanh lưu trú du lịch. Tác giả phân tích quá trình phát triển của khái niệm kinh doanh khách sạn từ hoạt động cho thuê buồng ngủ đơn thuần đến mô hình tổ chức dịch vụ phức hợp hiện đại. Nội dung chương đi sâu luận giải 11 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh: vị trí, cơ sở vật chất kỹ thuật, đội ngũ lao động, hệ thống sản phẩm - dịch vụ, môi trường chính trị - xã hội - kinh tế, tình hình cạnh tranh, chính sách marketing, quy mô vốn, trình độ công nghệ, quy trình phục vụ và cách thức quản lý. Đồng thời, chương 1 chuẩn hóa các công thức định lượng đánh giá hiệu quả kinh tế tổng hợp, công suất sử dụng buồng phòng và các chỉ tiêu bình quân trên ngày khách, tạo khung tham chiếu cho việc đánh giá thực tiễn tại Chương 2.

Chương 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh của khách sạn The Shine

Chương 2 trình bày chi tiết bức tranh vận hành của khách sạn The Shine từ khi thành lập đến hết năm 2021:

  • Tổng quan đơn vị: Khách sạn The Shine tọa lạc tại Thửa số 1, lô 22A, Khu đô thị mới ngã 5 sân bay Cát Bi, đường Lê Hồng Phong, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, TP. Hải Phòng (diện tích $1024\text{ m}^2$), trực thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư Dịch vụ và Du Lịch Quang Minh. Khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 sao quốc tế, chính thức hoạt động từ ngày 30/06/2020.
  • Cơ cấu tổ chức bộ máy: Vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng. Ban Lãnh đạo gồm Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc và Giám đốc điều hành. Bộ máy trực thuộc gồm 6 bộ phận chuyên môn:
    • Bộ phận Kinh doanh: 1 trưởng bộ phận, 5 nhân viên.
    • Bộ phận Lễ tân: 1 trưởng bộ phận, 7 nhân viên.
    • Bộ phận Hành chính - Nhân sự: 1 trưởng phòng, 4 nhân viên.
    • Bộ phận Kế toán: 1 trưởng phòng, 3 nhân viên.
    • Bộ phận Nhà hàng: Trưởng bộ phận phụ trách 2 tổ: Tổ Bếp (1 bếp trưởng, 3 bếp chính, 2 phụ bếp, 2 tạp vụ) và Tổ Bàn (Khu vực bar: 2 bartender, 4 nhân viên phục vụ; Khu vực nhà hàng: 2 thu ngân, 8 nhân viên phục vụ).
    • Bộ phận House-keeping: Trưởng bộ phận phụ trách 3 tổ: Tổ Buồng phòng (10 nhân viên), Tổ Giặt là (1 tổ trưởng, 5 nhân viên), Tổ Vệ sinh (4 nhân viên).
    • Bộ phận Kỹ thuật: Trưởng bộ phận phụ trách Tổ Kỹ thuật (6 nhân viên) và Tổ Bảo vệ (6 nhân viên).
  • Lĩnh vực kinh doanh và cơ sở vật chất:
    • Lưu trú: 137 phòng nghỉ thuộc 4 hạng phòng (Tổng thống, Suite, Deluxe, Superior).
    • Ăn uống: Nhà hàng Galaxy tại tầng 19 (sức chứa trên 1500 khách), Nhà hàng tiệc cưới The Light (sức chứa 350 – 500 khách), Quầy bar (sức chứa trên 150 khách).
    • Dịch vụ bổ sung: Phòng Hội thảo The Sun (sức chứa khoảng 100 khách), Câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe The Star (massage, spa, phòng gym, bể bơi), giặt là, thuê xe, đưa đón sân bay, đặt tour.
  • Thị trường khách: Do tác động của dịch Covid-19, khách sạn tập trung chủ yếu vào thị trường khách công vụ và thương gia. Cơ cấu khách phân bổ: 70% đến từ doanh nghiệp và khu công nghiệp trên địa bàn Hải Phòng (VSIP, Nomura, LG Display...); 20% đến từ doanh nghiệp ngoài thành phố; 10% là khách du lịch thuần túy. Khách quốc tế chủ yếu đến từ khu vực Đông Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc).
  • Kết quả kinh doanh và nguồn lực: Số lượt khách năm 2021 đạt 16.536 lượt, tăng 30,1% so với năm 2020 (12.713 lượt). Tổng doanh thu năm 2021 tăng 30,1% so với năm 2020 (trong đó lưu trú tăng 29,5%, ăn uống tăng 47,5%, dịch vụ bổ sung giảm 31,4%). Quy mô lao động giảm từ 109 người (năm 2020) xuống 84 người (năm 2021), tuy nhiên tỷ lệ lao động có trình độ đại học tăng từ 47,7% lên 53,6%.
  • Đánh giá hạn chế: Bãi đỗ xe có diện tích nhỏ hẹp, thường xuyên phải gửi nhờ địa điểm lân cận; vị trí gần khu dân cư gây ảnh hưởng tiếng ồn; khách sạn chưa linh hoạt trong việc ứng phó với biến động môi trường dịch bệnh; dịch vụ bổ sung bị gián đoạn và giảm sút doanh thu.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của khách sạn The Shine

Dựa trên các định hướng phát triển của khách sạn The Shine và kết quả phân tích thực trạng ở Chương 2, Chương 3 đề xuất các nhóm giải pháp quản trị mang tính khả thi:

  • Đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các sản phẩm mới.
  • Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
  • Mở rộng thị trường và thâm nhập sâu hơn vào thị trường hiện tại.
  • Tăng cường các hoạt động marketing du lịch.
  • Triển khai một số giải pháp bổ trợ khác liên quan đến quản lý chi phí và vận hành cơ sở vật chất kỹ thuật.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa cụ thể các chỉ tiêu hoạt động của khách sạn The Shine qua các bảng dữ liệu sau:

Bảng 1: Số lượt khách của khách sạn The Shine giai đoạn 2020 – 2021

Chỉ tiêu Năm 2020 (Lượt) Tỷ lệ 2020 (%) Năm 2021 (Lượt) Tỷ lệ 2021 (%) Tốc độ tăng trưởng (%)
Khách quốc tế 6.985 55,0 8.340 50,4 19,4
Khách nội địa 5.728 45,0 8.196 49,6 43,1
Tổng số lượt khách 12.713 100,0 16.536 100,0 30,1

(Nguồn: Phòng Lễ tân khách sạn The Shine)

Bảng 2: Biến động doanh thu theo lĩnh vực kinh doanh giai đoạn 2020 – 2021

Lĩnh vực kinh doanh Tốc độ tăng trưởng 2021/2020 (%) Xu hướng và đặc điểm ghi nhận
Kinh doanh lưu trú +29,5% Tăng trưởng nhờ nguồn khách công vụ ổn định và chính sách kích cầu
Kinh doanh ăn uống +47,5% Tăng trưởng cao nhất, đóng góp từ nhà hàng Galaxy và tiệc cưới The Light
Kinh doanh dịch vụ bổ sung -31,4% Giảm mạnh do tạm dừng một số dịch vụ không thiết yếu trong các đợt dịch
Tổng doanh thu +30,1% Doanh thu năm 2020 chỉ tính từ tháng 6/2020; năm 2021 tính trọn vẹn cả năm

(Nguồn: Phòng Kế toán khách sạn The Shine)

Bảng 3: Cơ cấu lao động khách sạn The Shine theo trình độ học vấn

Trình độ học vấn Năm 2020 (Người) Tỷ lệ 2020 (%) Năm 2021 (Người) Tỷ lệ 2021 (%)
Đại học 52 47,7 45 53,6
Cao đẳng 30 27,5 21 25,0
Trung cấp 15 13,8 10 11,9
Lao động phổ thông 12 11,0 8 9,5
Tổng cộng 109 100,0 84 100,0

(Nguồn: Phòng Hành chính - Nhân sự khách sạn The Shine)

Đóng góp của khóa luận:

  • Phản ánh trung thực tình hình tổ chức bộ máy và hoạt động thực tế của một khách sạn 4 sao mới đi vào hoạt động tại Hải Phòng trong giai đoạn dịch Covid-19.
  • Chỉ rõ sự phân hóa giữa các nguồn thu: trong khi mảng ăn uống và lưu trú duy trì tăng trưởng dương thì mảng dịch vụ bổ sung suy giảm rõ rệt (-31,4%).
  • Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tinh gọn nhân sự (giảm từ 109 xuống 84 người) nhưng nâng cao tỷ trọng nhân lực có trình độ đại học (từ 47,7% lên 53,6%).
  • Đề xuất 5 nhóm giải pháp bám sát các hạn chế nội tại của khách sạn về sản phẩm, nhân sự, thị trường và xúc tiến marketing.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận thu thập số liệu trong phạm vi thời gian 2 năm (2020 – 2021). Đây là giai đoạn khách sạn mới thành lập (năm 2020 chỉ vận hành 2 quý cuối năm) và trùng với thời điểm đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, khiến việc đánh giá chu kỳ kinh doanh dài hạn chưa thể phản ánh trọn vẹn trạng thái bình thường của thị trường. Ngoài ra, các phân tích chỉ tiêu tài chính chuyên sâu ($H_1, H_2, H'_2$) chưa được thể hiện đầy đủ do giới hạn tiếp cận số liệu chi phí chi tiết.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng chuỗi số liệu theo dõi trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch; thực hiện các nghiên cứu định lượng khảo sát mức độ hài lòng của phân khúc khách công vụ và khách hội nghị; đánh giá hiệu quả kinh tế của từng loại hình buồng phòng và gói dịch vụ ẩm thực tại khách sạn The Shine.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Quản trị Khách sạn, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Việt Nam học (chuyên ngành Văn hóa Du lịch); các nhà quản lý cơ sở lưu trú 3 - 4 sao tại các đô thị công nghiệp loại I.
  • Nội dung tham khảo:
    • Cấu trúc mô hình tổ chức bộ máy trực tuyến - chức năng chi tiết cho khách sạn quy mô 137 phòng.
    • Phân tích kinh nghiệm lựa chọn thị trường mục tiêu (tập trung 70% vào khách doanh nghiệp khu công nghiệp) để duy trì hoạt động trong bối cảnh thị trường du lịch thuần túy bị gián đoạn.
    • Phương pháp phân loại và đánh giá hệ thống trang thiết bị kỹ thuật đồng bộ trong cơ sở lưu trú đạt chuẩn 4 sao.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn The Shine chính thức hoạt động từ thời điểm nào và trực thuộc đơn vị nào?
Khách sạn The Shine bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 30 tháng 6 năm 2020, là khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 sao quốc tế trực thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư Dịch vụ và Du Lịch Quang Minh tại Hải Phòng.

2. Khách sạn The Shine có quy mô buồng phòng và năng lực phục vụ ăn uống như thế nào?
Khách sạn có quy mô 137 buồng phòng (gồm 4 hạng: Tổng thống, Suite, Deluxe, Superior). Về dịch vụ ăn uống, khách sạn sở hữu Nhà hàng Galaxy tại tầng 19 với sức chứa trên 1500 khách, Nhà hàng tiệc cưới The Light với sức chứa từ 350 – 500 khách và quầy bar có sức chứa trên 150 người.

3. Khách hàng mục tiêu chủ yếu của khách sạn The Shine trong giai đoạn 2020 – 2021 là đối tượng nào?
Khách hàng mục tiêu chủ yếu của khách sạn là khách công vụ và khách thương gia. Trong đó, khoảng 70% lượng khách đến từ các doanh nghiệp và khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng (như KCN VSIP, Nomura, LG Display), 20% đến từ doanh nghiệp ngoài thành phố và 10% là khách du lịch.

4. Doanh thu các mảng kinh doanh của khách sạn The Shine biến động ra sao giữa năm 2020 và 2021?
Năm 2021, tổng doanh thu của khách sạn tăng 30,1% so với năm 2020. Trong đó, doanh thu kinh doanh ăn uống có tốc độ tăng trưởng cao nhất (+47,5%), doanh thu kinh doanh lưu trú tăng 29,5%, trong khi doanh thu từ các dịch vụ bổ sung giảm 31,4% do việc tạm dừng các dịch vụ không thiết yếu trong các đợt dịch.

5. Cơ cấu nhân sự và trình độ học vấn của lao động tại khách sạn The Shine thay đổi thế nào trong 2 năm 2020 – 2021?
Tổng số lao động của khách sạn giảm từ 109 người năm 2020 xuống còn 84 người năm 2021. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động có trình độ đại học tăng từ 47,7% (52 người) lên 53,6% (45 người), tỷ lệ cao đẳng chiếm 25,0% (21 người), trung cấp chiếm 11,9% (10 người) và lao động phổ thông chiếm 9,5% (8 người).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thanh Hằng đã tổng hợp cơ sở lý luận về quản trị kinh doanh khách sạn và phản ánh chi tiết thực trạng vận hành của khách sạn The Shine (Hải Phòng) trong giai đoạn 2020 – 2021. Nghiên cứu đã làm rõ cấu trúc tổ chức bộ máy, đặc điểm thị trường khách công vụ, biến động doanh thu và cơ cấu nhân lực tại đơn vị. Trên cơ sở nhận diện những tồn tại về khai thác nguồn lực và hạ tầng, đề tài đã đề xuất 5 nhóm giải pháp định hướng nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh cho khách sạn trong giai đoạn tiếp theo.