Nghiên Cứu Khó Khăn Trong Hiểu Nghe Tiếng Pháp Của Sinh Viên Vào Năm Nhất Tại ULEI – UNH

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ulis létude des difficultés en compréhension orale des étudiants vrais débutants en première, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hoàng Minh Thúy
• Người hướng dẫn: Pr. Phạm Thị Thất
• Trường học: Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm tiếng Pháp
• Đề tài: Nghiên cứu khó khăn trong nghe hiểu của sinh viên năm thứ nhất bắt đầu học tiếng Pháp khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp - Đại học Ngoại ngữ Đại học Quốc gia Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 1. CHƯƠNG 1: COMPÉTENCE DE LA COMMUNICATION ET LA COMPRÉHENSION ORALE
• 1.1. Compétence de la communication
• 1.1.1. Qu’est – ce que la communication ?
• 1.1.2. Schéma de la communication
• 1.1.2.1. Schéma de Ferdinand de Saussure
• 1.1.2.2. Modèle « mathématique » de la communication de Shannon et Weaver
• 1.1.2.3. Schéma de Jakobson
• 1.1.2.4. Modèle du processus de communication
• 1.1.2.5. Modèle « Speaking » de Hymes
• 1.1.3. Compétence de communication
• 1.1.3.1. Définition
• 1.1.3.2. Composantes de la compétence de communication
• 1.1.3.2.1. La composante linguistique
• 1.1.3.2.2. La composante discursive
• 1.1.3.2.3. La composante référentielle
• 1.1.3.2.4. La composante socioculturelle
• 1.2. Compréhension orale
• 1.2.1. Processus de compréhension orale

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khó Khăn Trong Hiểu Nghe Tiếng Pháp Của Sinh Viên Năm Nhất

Khó khăn trong việc hiểu nghe tiếng Pháp của sinh viên năm nhất là một vấn đề đáng chú ý trong giáo dục ngoại ngữ. Nhiều sinh viên mới bắt đầu học tiếng Pháp thường gặp phải những thách thức lớn trong việc tiếp thu và hiểu các nội dung nghe. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm giảm động lực học tập của họ. Việc nhận diện và phân tích những khó khăn này là cần thiết để tìm ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Khó Khăn Trong Học Tiếng Pháp Đối Với Sinh Viên Mới

Sinh viên năm nhất thường gặp khó khăn trong việc làm quen với ngữ âm và ngữ điệu của tiếng Pháp. Những yếu tố như tốc độ nói nhanh, từ vựng phong phú và cách phát âm khác biệt so với tiếng mẹ đẻ có thể gây ra sự bối rối. Theo nghiên cứu của Hoàng Minh Thúy, nhiều sinh viên cảm thấy áp lực khi phải nghe và hiểu các đoạn hội thoại trong lớp học.

1.2. Tác Động Của Khó Khăn Nghe Hiểu Đến Kết Quả Học Tập

Khó khăn trong việc nghe hiểu tiếng Pháp có thể dẫn đến kết quả học tập không tốt. Sinh viên không thể theo kịp bài giảng, dẫn đến việc thiếu kiến thức cơ bản. Điều này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn, khi sinh viên càng không hiểu thì càng mất động lực học tập. Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện kỹ năng nghe hiểu có thể nâng cao đáng kể hiệu quả học tập của sinh viên.

II. Những Thách Thức Chính Khi Học Nghe Tiếng Pháp

Có nhiều thách thức mà sinh viên năm nhất phải đối mặt khi học nghe tiếng Pháp. Những thách thức này không chỉ đến từ ngôn ngữ mà còn từ phương pháp giảng dạy và tài liệu học tập. Việc nhận diện rõ ràng các thách thức này sẽ giúp giáo viên và sinh viên tìm ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Tốc Độ Nói Và Ngữ Điệu Khó Hiểu

Một trong những thách thức lớn nhất là tốc độ nói của người bản ngữ. Sinh viên thường không quen với việc nghe tiếng Pháp được nói nhanh, điều này làm cho việc hiểu nội dung trở nên khó khăn. Ngữ điệu và cách nhấn nhá cũng có thể gây nhầm lẫn cho sinh viên mới bắt đầu.

2.2. Thiếu Kinh Nghiệm Trong Việc Sử Dụng Chiến Lược Nghe

Nhiều sinh viên không có kinh nghiệm trong việc áp dụng các chiến lược nghe hiệu quả. Họ thường không biết cách tập trung vào các từ khóa hoặc cách ghi chú thông tin quan trọng. Việc thiếu kỹ năng này làm cho họ dễ dàng bị lạc lõng trong các bài nghe.

III. Phương Pháp Học Nghe Tiếng Pháp Hiệu Quả Cho Sinh Viên Năm Nhất

Để cải thiện khả năng nghe hiểu tiếng Pháp, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao kỹ năng nghe mà còn tạo động lực cho sinh viên trong quá trình học tập.

3.1. Sử Dụng Tài Liệu Nghe Đa Dạng

Việc sử dụng tài liệu nghe đa dạng như podcast, video và bài hát có thể giúp sinh viên làm quen với nhiều giọng nói và ngữ điệu khác nhau. Điều này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng nghe mà còn làm cho việc học trở nên thú vị hơn.

3.2. Thực Hành Nghe Thường Xuyên

Thực hành nghe thường xuyên là một yếu tố quan trọng trong việc cải thiện khả năng nghe. Sinh viên nên dành thời gian hàng ngày để nghe tiếng Pháp, từ các bài giảng đến các chương trình truyền hình. Việc này giúp họ dần dần làm quen với ngôn ngữ và cải thiện khả năng hiểu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Các Phương Pháp Học Nghe

Các phương pháp học nghe tiếng Pháp không chỉ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng mà còn có thể được áp dụng trong các tình huống thực tế. Việc áp dụng các phương pháp này trong cuộc sống hàng ngày sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi giao tiếp.

4.1. Giao Tiếp Với Người Bản Ngữ

Giao tiếp với người bản ngữ là một cách tuyệt vời để cải thiện kỹ năng nghe. Sinh viên có thể tham gia các câu lạc bộ tiếng Pháp hoặc tìm kiếm cơ hội giao tiếp với người Pháp để thực hành.

4.2. Tham Gia Các Hoạt Động Văn Hóa Pháp

Tham gia các hoạt động văn hóa Pháp như xem phim, tham gia các buổi hội thảo hoặc sự kiện văn hóa sẽ giúp sinh viên làm quen với ngôn ngữ trong bối cảnh thực tế. Điều này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng nghe mà còn làm phong phú thêm kiến thức văn hóa.

V. Kết Luận Về Khó Khăn Trong Hiểu Nghe Tiếng Pháp Của Sinh Viên Năm Nhất

Khó khăn trong việc hiểu nghe tiếng Pháp của sinh viên năm nhất là một vấn đề phức tạp, nhưng có thể được giải quyết thông qua các phương pháp học tập hiệu quả. Việc nhận diện và hiểu rõ các thách thức sẽ giúp sinh viên có những bước tiến trong việc cải thiện kỹ năng nghe của mình.

5.1. Tương Lai Của Việc Học Nghe Tiếng Pháp

Tương lai của việc học nghe tiếng Pháp sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của các phương pháp giảng dạy và tài liệu học tập. Việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy có thể mở ra nhiều cơ hội mới cho sinh viên trong việc cải thiện kỹ năng nghe.

5.2. Khuyến Khích Sinh Viên Tự Tin Hơn Trong Giao Tiếp

Khuyến khích sinh viên tự tin hơn trong giao tiếp là một yếu tố quan trọng. Việc tạo ra môi trường học tập tích cực và hỗ trợ sẽ giúp sinh viên vượt qua những khó khăn ban đầu và phát triển kỹ năng nghe hiểu tiếng Pháp một cách hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITE NATIONALE DE HANOI ECOLE SUPERIEURE DE LANGUES ET D’ETUDES INTERNATIONALES DEPARTEMENT DE FORMATION POST-UNIVERSITAIRE HOÀNG MINH THÚY L'ÉTUDE DES DIFFICULTÉS EN COMPRÉHENSION ORALE DES ÉTUDIANTS « VRAIS DÉBUTANTS » EN PREMIÈRE ANNÉE AU DÉPARTEMENT DE LANGUE ET DE CIVILISATION FRANÇAISES ULEI – UNH NGHIÊN CỨU KHÓ KHĂN TRONG NGHE HIỂU CỦ A SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT BẮT ĐẦU HỌC TIẾNG PHÁP KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA PHÁP- ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Mémoire de Master en didactique du FLE Code : 601410 Hanoï – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITE NATIONALE DE HANOI ECOLE SUPERIEURE DE LANGUES ET D’ETUDES INTERNATIONALES DEPARTEMENT DE FORMATION POST-UNIVERSITAIRE HOÀNG MINH THÚY L'ÉTUDE DES DIFFICULTÉS EN COMPRÉHENSION ORALE DES ÉTUDIANTS « VRAIS DÉBUTANTS » EN PREMIÈRE ANNÉE AU DÉPARTEMENT DE LANGUE ET DE CIVILISATION FRANÇAISES ULEI – UNH NGHIÊN CỨU KHÓ KHĂN TRONG NGHE HIỂU CỦ A SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT BẮT ĐẦU HỌC TIẾNG PHÁP KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA PHÁP- ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Mémoire de Master en didactique du FLE Code : 601410 Directeur de recherche: Pr. Pham Thi That Hanoï – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE DES MATIERES INTRODUCTION . 5 COMPÉTENCE DE LA COMMUNICATION ET LA COMPRÉHENSION ORALE . Compétence de la communication . Qu’est – ce que la communication ? . Schéma de la communication . Compétence de communication . Processus de compréhension orale . Les stratégies d’écoute . Les types de documents sonores . Les démarches didactiques de la compréhension orale en classe . 19 Conclusion du chapitre . 23 ENSEIGNEMENT DE LA COMPRÉHENSION ORALE AVEC TOUT VA BIEN 1 AUX ÉTUDIANTS DÉBUTANTS AU DLCF. Programme d’étude réservé aux étudiants « vrais débutants ». Objectifs de formation . Méthode Tout va bien 1 . Enseignement de la compréhension orale .1 Présentation des données . 27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Analyse et interprétation des résultats d’enquête et d’entrevue . 29 Conclusion du chapitre . Choix du document . Enseignement explicite des stratégies d’écoute . Démarche didactique de la compréhension orale en classe . Types d’exercices en compréhension orale . 64 Conclusion du chapitre . I iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] INTRODUCTION Problématique Depuis quelques années, on trouve un grand changement dans la politique de sélections lors du concours d’entrée du Département de Langue et de Civilisation françaises : y ont droit non seulement des bacheliers ayant appris le français mais également ceux ayant appris d’autre langues au secondaire. Le nombre des étudiants qui débutent en français augmente de plus en plus : s’ils étaient, pour l’année universitaire 2008-2009, 19 étudiants ayant appris l’anglais au lycée ; le nombre de cette catégorie d’étudiants s’élève à 44 puis à 66 les deux années qui suivent. Pour l’année universitaire 2011-2012, on en compte 120, divisés en 5 classes de 24 chacune. Afin que ces étudiants soient, après une année d’étude, au même niveau que ceux qui ont appris le français au secondaire, le Département leur a organisé les cours intensifs. On observe pourtant qu’ils rencontrent beaucoup de difficultés dans leur apprentissage, leurs résultats d’études en général et de la compréhension orale en particulier sont insatisfaisants. Une question majeure se pose : comment aider ces étudiants à venir à bout de leurs études ? Étant enseignante chargée de l’enseignement de la compétence de compréhension orale- la compétence qui démotive le plus ces étudiants, cette question nous préoccupe et nous pousse à entreprendre ce mémoire portant sur l’ « Étude des difficultés en compréhension orale des étudiants "vrais débutants » en première année au Département de Langue et de Civilisation françaises - ULEI - UNH ». Objectifs de la recherche Cette recherche, partant du problème que nous avons constaté au cours de notre travail, a pour objectifs : - d’identifier les causes principales des difficultés rencontrées dans l’apprentissage de la compréhension orale avec la méthode Tout va bien 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 par les étudiants « vrais débutants » en première année au DLCF- ULEI – UNH. - de proposer des mesures pour améliorer l’enseignement/ apprentissage de la compétence de compréhension orale à ce public particulier. Questions de recherche Pour atteindre ces objectifs, notre recherche vise à répondre aux questions suivantes : - Quelles sont les raisons principales des difficultés rencontrées par les « vrais débutants » au Département de Langue et de Civilisation françaises, ULEI – UNH dans leur apprentissage de la compréhension orale avec la méthode Tout va bien 1. - Quelles mesures faudrait-il prendre pour les aider à améliorer leur compétence de la compréhension orale ? Nos premiers constats nous permettent d’émettre des hypothèses suivantes : - L’inadéquate des documents sonores dans Tout va bien 1 et le manque de stratégie d’écoute sont deux facteurs principaux qui affectent l’apprentissage de la compétence de compréhension orale des étudiants débutants au Département de langue et de civilisation françaises. - Un enseignement tenant compte de tous ces facteurs pourrait les aider à améliorer leur compétence de compréhension orale. Méthodologie de recherche Pour effectuer notre travail, nous allons recourir à différentes méthodes et techniques de recherche. Il s’agit de la méthode descriptive et des techniques analytiques, synthétiques et d’investigation. Tout d’abord, pour construire une base conceptuelle sur laquelle s’appuient les analyses et les études, nous allons collecter, classer et analyser les recherches effectuées auparavant portant sur notre sujet. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ensuite, nous allons faire deux enquêtes par questionnaire, l’une menées auprès des étudiants « vrais débutants » et l’autre auprès des enseignants pour recueillir des données concernant l’enseignement/ apprentissage de la compréhension orale chez les étudiants en première année. L’analyse des données recueillies nous permettra d’identifier les difficultés et les causes de ces difficultés en compréhension orale des étudiants en question. Enfin, partant du fondement théorique et de la réalité pratique, nous essayerons d’avancer des propositions pédagogiques accompagnés des fiches pédagogiques en vue de remédier l’enseignement de la compréhension orale aux étudiants « vrais débutants » en première année du Département de Langue et Civilisation françaises. Structure de la recherche Notre travail se compose de trois chapitres. Après une courte introduction dans laquelle nous essayerons de justifier le choix du sujet de recherche, d’exposer les questions, les hypothèses et les méthodologies de recherche, nous commencerons dans le premier chapitre par constituer le cadre théorique de recherche dans lequel nous esquisserons un panorama de la compétence de communication en générale et de l’enseignement/ apprentissage de la compréhension orale en particulier. Le deuxième chapitre sera destiné à l’analyse des difficultés en compréhension orale des étudiants « vrais débutants » en première année du Département de Langue et de Civilisation françaises. Nous y présenterons dans un premier temps la situation actuelle de l’enseignement et l’apprentissage de la compréhension orale des étudiants « vrais débutants » en première année avec la méthode Tout va bien 1. La deuxième partie du chapitre sera accordée aux analyses et interprétations des données recueillies afin d’identifier des difficultés en compréhension orale des étudiants « vrais débutants » ainsi que les causes de ces difficultés. Dans le dernier chapitre, nous nous permettrons d’avancer des propositions pédagogiques en vue d’un meilleur enseignement de la compréhension orale aux 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] étudiants « vrais débutants » de première année du Département de Langue et de Civilisation françaises. Nous terminerons ce chapitre avec des fiches pédagogiques élaborées en fonction des activités de compréhension orale dans la méthode Tout va bien 1. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chapitre 1 COMPÉTENCE DE LA COMMUNICATION ET LA COMPRÉHENSION ORALE Avant d’aborder la situation d’enseignement/apprentissage du français en général et la compétence de la compréhension orale en particulier avec la méthode Tout va bien 1, nous allons passer en revue, dans ce chapitre, des notions théoriques qui seront la base de notre étude. Il s’agit de concept concernant la compétence de la communication, de la compréhension orale, en mettant l’accent sur le processus, les stratégies d’écoute et les différentes étapes à suivre pendant le cours de compréhension orale. Compétence de la communication 1. Qu’est – ce que la communication ? Le concept de communication a été intégré dans de nombreux domaines de connaissance et s’est infiltré dans presque toutes les activités humaines. Dans le dictionnaire Le petit Larousse, la communication est définie comme « l’action, le fait d’établir une relation avec autrui ». Selon Gilles Amado et André Guittet, “Il y a communication chaque fois qu’un organisme quelconque, et un organisme vivant en particulier, peut affecter un autre organisme en le modifiant ou en modifiant son action à partir de la transmission d’une information (et non par une action directe, telle que celle qu’exerce une force physique mettant en jeu une énergie)”. Pour Shannon, la communication est définie comme un transfert de l’information entre un “émetteur” et un “récepteur” grâce à un message circulant à travers un “canal”. Dans la communication, l’information est proposée par l’émetteur et reçue par le récepteur qui l’accepte ou non. La communication est une conduite psychosociale visant à transmettre une information par l’emploi du langage, des gestes, des attitudes ou des mimiques. La 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] réponse donnée par le récepteur est la garantie que l’émetteur a été compris ou non, c’est – à – dire qu’il y a feed-back positif ou négatif. La communication est donc un feed-back successif. Bien communiquer, c’est faire passer des messages à l’aide d’un langage choisi, en utilisant une voix bien placée, en jouant de ses émotions, en utilisant intelligemment son corps pour que son public, respecté et pris en compte, accepte le message émis et y adhère. Schéma de la communication Il existe plusieurs types de communication. Les individus peuvent communiquer entre eux par gestes, par téléphone, en face à face (communication orale), par écrit,…. Ayant pour objectif la transmission d’un message, la communication est pourtant représentée en schéma différemment par des chercheurs. Nous allons reproduire ci – après les cinq schémas d’auteurs de renom. Schéma de Ferdinand de Saussure Pour Ferdinand de Saussure, la communication est « le circuit de la parole » Schéma 1. Le « circuit de la parole » ( Ferdinand de Saussure) Audition Phonation C = concept A B C I I= Image acoustique C I Phonation Audition 2. Modèle « mathématique » de la communication de Shannon et Weaver 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Selon ces deux mathématiciens, la communication est composée du processus d’encodage, de la transmission et du processus de décodage.  Le processus d’encodage : certains signaux du code ( que ce soient des signaux lumineux, électriques ou électroniques, etc.) sont sélectinonés par la source et encodés pour être transmis ;  La transmission, conçue comme transfert d’énergie vectrice, est effectuée par la voie ;  Le processus de décodage : les signaux reçus par le destinataire sont décodés. Le « bruit », dans ce cadre, est défini comme « un train d’énergie extérieurs », qui déforme la transmission des signaux ou se substitue à elle. Tout cela est représenté dans ce schéma : Schéma 2 : Modèle « mathématique » de la communication (Shannon et Weaver) Source Emetteur Récepteur Destinataire d’informaio n Message Signal Signal Message émis reçu Source de 3. Schéma de Jakobson bruit Jakobson cherche à représenter un schéma les facteurs et les fonctions de la communication verbale Schéma 3 : Facteurs et fonctions de la communication verbale (Jakobson) : Contexte Message Destinateur . Contact Destinataire Code 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Référentielle Poétique Émotive Cognative Phatipue Métalinguistiqu e 4. Modèle du processus de communication Schéma 4 : Ce schéma insiste sur le rôle de la psycholinguistique dans le processus de communication. Coportemen Coportemen Coportement de Coportemen t t t message d’encodage Intentionnel d’encodage Interprétatif I’auditeur Du locuteur du locuteur de Psycholinguistique Linguistique Psycholinguistique I’auditeur 5.