Khảo sát tình hình sử dụng thuốc và sự tuân thủ điều trị ở bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tráng do h pylori tại bệnh viện đa khoa đồng nai

Tài liệu nghiên cứu Khảo sát tình hình sử dụng thuốc và sự tuân thủ điều trị ở bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tráng do h, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: ThS. Đinh Thị Thúy Hà
• Trường học: Trường Đại Học Lạc Hồng
• Chuyên ngành: Khoa Dược
• Đề tài: Khảo Sát Tình Hình Sử Dụng Thuốc Và Sự Tuân Thủ Điều Trị Ở Bệnh Nhân Viêm Loét Dạ Dày – Tá Tràng Do Helicobacter Pylori Tại Bệnh Viện Đa Khoa Đồng Nai
• Loại tài liệu: báo cáo nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Viêm loét dạ dày tá tràng (VLDDTT) do Helicobacter pylori (H. pylori) là bệnh khá phổ biến ở nước ta và nhiều nước trên thế giới
• 1.2. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc của BN viêm loét dạ dày-tá tràng do H. Pylori tại bệnh viện Đa khoa Đồng Nai
• 1.3. Khảo sát sự tuân thủ dùng thuốc và các yếu tố liên quan đến việc không tuân thủ điều trị bằng thuốc ở BN viêm loét dạ dày-tá tràng do H.
• 1.4. Đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị H. Pylori tại bệnh viện
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ VIÊM LOÉT DẠ DÀY TÁ TRÀNG (VLDDTT)
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Nguyên nhân
• 2.1.3. Cơ chế bệnh sinh
• 2.1.4. Các nhóm thuốc điều trị viêm loét dạ dày-tá tràng
• 2.1.4.1. Thuốc ức chế bơm proton (PPI)
• 2.1.4.2. Thuốc kháng acid (antacid)
• 2.1.4.3. Thuốc đối kháng thụ thể histamine H2
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ H.
• 2.2.1. Đặc điểm vi sinh vật của H. pylori
• 2.2.2. Cơ chế gây bệnh của H.
• 2.2.3. Quá trình gây bệnh của H. Pylori
• 2.3. TỔNG QUAN VỀ TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ
• 2.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ điều trị
• 2.3.2. Các phương pháp đánh giá tuân thủ điều trị ở bệnh nhân
• 2.3.2.1. Phương pháp khách quan
• 2.3.2.2. Phương pháp chủ quan
• 2.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng lên sự tuân thủ điều trị
• 2.3.4. Biện pháp cải thiện sự tuân thủ điều trị
• 2.3.5. Các NC liên quan
• 2.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NC
• 2.4.1. Đối tượng NC
• 2.4.2. Tiêu chuẩn chọn mẫu
• 2.4.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4.4. Phương pháp NC
• 2.4.4.1. Thiết kế NC: Xây dựng phiếu thu thập thông tin cho bệnh nhân, hoàn thiện bộ câu hỏi MMAS – phiên bản tiếng việt
• 2.4.4.2. Phỏng vấn bệnh nhân thu thập số liệu
• 2.4.4.3. Các biến số trong NC
• 2.4.4.4. Phân tích, xử lý số liệu
• 2.5. ĐẶC ĐIỂM NỀN BỆNH NHÂN TRONG MẪU NC
• 2.6. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU TRỊ BỆNH VLDDTT CỦA BN
• 2.6.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh VLDDTT của BN
• 2.6.2. Phác đồ điều trị VLDDTT do H.
• 2.6.3. Đặc điểm biến cố có hại của thuốc (ADE)
• 2.6.4. Phác đồ điều trị H. Pylori theo đặc điểm nền và đặc điểm điều trị
• 2.6.5. Đặc điểm các nhóm thuốc dùng kèm trong phác đồ điều trị H.
• 2.7. HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ H.
• 2.7.1. Hiệu quả điều trị VLDDTT do H.
• 2.7.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị
• 2.8. TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN
• 2.8.1. Kết quả điểm tuân thủ sử dụng thuốc theo thang đo MMAS - 8
• 2.8.2. Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của BN
• 2.8.3. Các yếu tố liên quan mức độ tuân thủ sử dụng thuốc
• 2.9. ĐẶC ĐIỂM NỀN CỦA BỆNH NHÂN THAM GIA NC
• 2.10. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU TRỊ BỆNH VLDDTT CỦA BN
• 2.10.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh VLDDTT của BN
• 2.10.2. Phác đồ điều trị VLDDTT do H.
• 2.10.3. Đặc điểm biến cố có hại của thuốc (ADE)
• 2.11. HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ H.
• 2.11.1. Hiệu quả điều trị VLDDTT do H.
• 2.11.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị
• 2.12. TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN
• 2.12.1. Kết quả phỏng vấn theo thang đo MMAS – 8
• 2.12.2. Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của BN (theo thang điểm MMAS)
• 2.12.3. Các yếu tố liên quan đến mức độ tuân thủ dùng thuốc
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về viêm loét dạ dày tá tràng do H

Viêm loét dạ dày tá tràng (VLDDTT) do H. pylori là một trong những bệnh lý phổ biến tại Việt Nam và trên thế giới. Bệnh này không chỉ gây ra triệu chứng khó chịu mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết tiêu hóa và ung thư dạ dày. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, việc điều trị tiệt trừ H. pylori là rất cần thiết để ngăn ngừa các biến chứng này. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm H. pylori ở Việt Nam có thể lên đến 74,6%, cho thấy sự cần thiết phải khảo sát và cải thiện tuân thủ điều trị cho bệnh nhân.

1.1. Đặc điểm của vi khuẩn H. pylori

Vi khuẩn H. pylori là một trực khuẩn Gram âm, có hình dạng cong hoặc chữ S, với khả năng di chuyển nhờ các lông mảnh. Chúng có thể sống trong môi trường acid của dạ dày và gây tổn thương niêm mạc, dẫn đến viêm loét. Việc hiểu rõ đặc điểm của H. pylori giúp trong việc phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả.

1.2. Tác động của H. pylori đến sức khỏe

Nhiễm H. pylori có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm viêm loét dạ dày và ung thư dạ dày. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu các biến chứng này. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tiệt trừ H. pylori có thể giảm nguy cơ ung thư dạ dày từ 36% đến 45%.

II. Vấn đề tuân thủ điều trị viêm loét dạ dày tá tràng

Sự tuân thủ điều trị ở bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori là một vấn đề lớn. Nhiều bệnh nhân không tuân thủ phác đồ điều trị do nhiều lý do khác nhau, bao gồm sự phức tạp của phác đồ, tác dụng phụ của thuốc và thiếu thông tin về bệnh. Việc không tuân thủ điều trị có thể dẫn đến thất bại trong việc tiệt trừ H. pylori và gia tăng nguy cơ tái phát bệnh.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ điều trị, bao gồm sự hiểu biết của bệnh nhân về bệnh, tác dụng phụ của thuốc và sự hỗ trợ từ gia đình và bác sĩ. Nghiên cứu cho thấy rằng bệnh nhân có kiến thức tốt về bệnh và phương pháp điều trị có xu hướng tuân thủ tốt hơn.

2.2. Hệ quả của việc không tuân thủ điều trị

Việc không tuân thủ điều trị có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng, bao gồm sự kháng thuốc của H. pylori và gia tăng nguy cơ tái phát bệnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân mà còn làm tăng chi phí điều trị và giảm chất lượng cuộc sống.

III. Phương pháp khảo sát tuân thủ điều trị tại Đồng Nai

Khảo sát tình hình tuân thủ điều trị viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai được thực hiện thông qua việc phỏng vấn bệnh nhân và thu thập dữ liệu từ hồ sơ y tế. Phương pháp này giúp xác định mức độ tuân thủ và các yếu tố liên quan đến sự không tuân thủ, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả điều trị.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng khảo sát

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, với đối tượng là bệnh nhân được chẩn đoán viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai. Các tiêu chí chọn mẫu và loại trừ được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Công cụ và phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi MMAS-8, một công cụ đánh giá sự tuân thủ điều trị. Bảng hỏi này giúp xác định mức độ tuân thủ của bệnh nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ, từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện phù hợp.

IV. Kết quả khảo sát và ứng dụng thực tiễn

Kết quả khảo sát cho thấy mức độ tuân thủ điều trị ở bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai còn thấp. Nhiều bệnh nhân không tuân thủ phác đồ điều trị do thiếu thông tin và sự hỗ trợ. Việc cải thiện sự tuân thủ điều trị là cần thiết để nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng.

4.1. Mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân

Theo kết quả khảo sát, chỉ có khoảng 60% bệnh nhân tuân thủ đúng phác đồ điều trị. Điều này cho thấy cần có các biện pháp can thiệp để nâng cao nhận thức và sự tuân thủ của bệnh nhân.

4.2. Các biện pháp cải thiện tuân thủ điều trị

Để cải thiện sự tuân thủ điều trị, cần tăng cường giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân, cung cấp thông tin đầy đủ về bệnh và phương pháp điều trị. Đồng thời, sự hỗ trợ từ bác sĩ và gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tuân thủ điều trị.

V. Kết luận và hướng đi tương lai

Khảo sát tình hình tuân thủ điều trị viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori tại Đồng Nai cho thấy sự cần thiết phải cải thiện nhận thức và tuân thủ điều trị của bệnh nhân. Việc nâng cao sự tuân thủ không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu biến chứng và chi phí y tế. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc phát triển các chương trình giáo dục sức khỏe và hỗ trợ bệnh nhân.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao tuân thủ điều trị

Nâng cao tuân thủ điều trị là yếu tố quyết định đến thành công trong việc tiệt trừ H. pylori và giảm thiểu biến chứng. Cần có các biện pháp cụ thể để hỗ trợ bệnh nhân trong quá trình điều trị.

5.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình giáo dục sức khỏe và hỗ trợ bệnh nhân trong việc tuân thủ điều trị. Điều này sẽ giúp cải thiện kết quả điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Viêm loét dạ dày – tá tràng (VLDDTT) do nhiễm khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) là một trong những bệnh lý đường tiêu hóa phổ biến hàng đầu trên thế giới và tại Việt Nam. Theo các nghiên cứu dịch tễ được trích dẫn trong đề tài, tỷ lệ nhiễm H. pylori trên toàn cầu chiếm hơn 50% dân số, trong khi tại Việt Nam tỷ lệ này dao động từ 65,5% đến 78,8% ở cộng đồng dân cư và có thể lên tới 89,5% ở các bệnh nhân qua nội soi tại một số bệnh viện lớn. Nhiễm khuẩn mạn tính H. pylori không chỉ gây ra tổn thương niêm mạc, đau mạn tính và tái phát nhiều lần mà còn là căn nguyên dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày và làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư dạ dày.

Mặc dù các hiệp hội chuyên khoa tiêu hóa quốc tế và trong nước đã ban hành nhiều hướng dẫn điều trị chuẩn hóa, việc tiệt trừ H. pylori trên lâm sàng ngày càng đối mặt với nguy cơ thất bại cao do vi khuẩn đề kháng kháng sinh và đặc biệt là tình trạng không tuân thủ điều trị của người bệnh. Việc sử dụng phác đồ phối hợp nhiều loại thuốc (bao gồm thuốc ức chế bơm proton - PPI và từ 2 đến 3 loại kháng sinh) với liều dùng dày đặc, thời gian kéo dài và nhiều biến cố có hại đi kèm khiến người bệnh dễ tự ý bỏ thuốc, giảm liều hoặc dùng sai hướng dẫn. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phần lớn các công trình nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào tỷ lệ kháng thuốc vi sinh mà ít khảo sát chuyên sâu về mức độ tuân thủ điều trị thực tế cũng như các yếu tố cản trở người bệnh.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Trung Tín đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Dược tại Trường Đại học Lạc Hồng với đề tài "Khảo sát tình hình sử dụng thuốc và sự tuân thủ điều trị ở bệnh nhân viêm loét dạ dày – tá tràng do Helicobacter pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai" (tháng 08/2021), dưới sự hướng dẫn của ThS. Đinh Thị Thúy Hà.

Đề tài xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc của bệnh nhân viêm loét dạ dày – tá tràng do H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
2. Khảo sát sự tuân thủ dùng thuốc và các yếu tố liên quan đến việc không tuân thủ điều trị bằng thuốc ở bệnh nhân viêm loét dạ dày – tá tràng do H. pylori.
3. Đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị H. pylori tại bệnh viện.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân ngoại trú được chẩn đoán xác định viêm dạ dày mạn tính có nhiễm H. pylori, được chỉ định phác đồ điều trị tiệt trừ tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
• Phạm vi không gian: Phòng khám và phòng cấp phát thuốc, Khu A Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai.
• Phạm vi thời gian: Số liệu được thu thập từ ngày 01/12/2020 đến ngày 30/04/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và khung đánh giá

• Cơ chế bệnh sinh và dược lý điều trị: Đề tài dựa trên học thuyết mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công (acid dịch vị, pepsin, thuốc nhóm NSAIDs, corticoid, vi khuẩn H. pylori) và các yếu tố bảo vệ niêm mạc (chất nhầy, bicarbonat, dòng máu niêm mạc, prostaglandin). Cơ chế tác động của nhóm thuốc ức chế bơm proton (PPI) thông qua việc bất hoạt enzym $H^+/K^+$-ATPase được phân tích chi tiết nhằm làm rõ vai trò nâng cao pH dạ dày, tạo môi trường thuận lợi để kháng sinh phát huy tác dụng diệt khuẩn.
• Các hướng dẫn điều trị chuẩn: Khóa luận đối chiếu thực hành kê đơn với khuyến cáo của Đồng thuận Toronto, Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) và Đồng thuận Maastricht IV/V về các phác đồ 3 thuốc, 4 thuốc có Bismuth (PBMT), 4 thuốc không có Bismuth (PAMC) và các phác đồ chứa Levofloxacin.
• Thang đo tuân thủ điều trị: Nghiên cứu sử dụng thang đo chuẩn hóa Morisky Medication Adherence Scale phiên bản 8 câu hỏi (MMAS-8) tiếng Việt. Điểm số MMAS-8 được phân loại thành 3 mức độ: Tuân thủ cao ($MMAS = 8$ điểm), Tuân thủ trung bình ($MMAS$ từ 6 đến dưới 8 điểm) và Tuân thủ thấp ($MMAS < 6$ điểm). Khi phân tích liên quan, mẫu nghiên cứu được gộp thành 2 nhóm: nhóm tuân thủ (mức độ cao) và nhóm không tuân thủ (mức độ trung bình và thấp).
• Thang đo trạng thái nhận thức: Sử dụng bộ câu hỏi Mini Mental State Examination (MMSE) để đánh giá nhận thức của bệnh nhân, loại trừ các đối tượng suy giảm nhận thức có nguy cơ làm sai lệch kết quả phỏng vấn.

Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả kết hợp theo dõi dọc theo quy trình điều trị ngoại trú.
• Cỡ mẫu nghiên cứu: Tổng cộng 216 bệnh nhân thỏa mãn các tiêu chuẩn chọn mẫu trong thời gian nghiên cứu.
• Tiêu chuẩn chọn mẫu:
  • Bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, chẩn đoán viêm dạ dày mạn nhiễm H. pylori và có chỉ định phác đồ tiệt trừ.
  • Có ít nhất 2 xét nghiệm xác định nhiễm khuẩn dương tính: Xét nghiệm 1 bắt buộc là xét nghiệm hơi thở C13 hoặc CLO test; Xét nghiệm 2 là một trong ba xét nghiệm: mô bệnh học ở hang vị, mô bệnh học ở thân vị hoặc nuôi cấy định danh H. pylori.
  • Bệnh nhân đồng ý ký phiếu tham gia nghiên cứu.
• Tiêu chuẩn loại trừ:
  • Bệnh nhân có chẩn đoán ung thư dạ dày.
  • Bệnh nhân suy giảm hoặc mất khả năng nhận thức ($MMSE < 17$).
  • Bệnh nhân không tái khám khi chưa hoàn thành đủ phác đồ điều trị.
  • Bệnh nhân không liên lạc được qua 3 lần gọi điện thoại liên tiếp trong 3 ngày.

Quy trình thu thập dữ liệu và xử lý thống kê

Quy trình thu thập thông tin được thực hiện theo 3 giai đoạn:

• Lần 1 (Tại bệnh viện): Phỏng vấn trực tiếp thu thập thông tin nhân khẩu học, lối sống, tiền sử bệnh, triệu chứng lâm sàng, kết quả cận lâm sàng và phác đồ điều trị được kê đơn.
• Lần 2 (2 - 3 tuần sau kê đơn): Phỏng vấn trực tiếp khi tái khám hoặc gọi điện thoại để đánh giá sự tuân thủ điều trị bằng thang đo MMAS-8 và ghi nhận các biến cố có hại của thuốc (ADE).
• Lần 3 (4 - 8 tuần sau khi kết thúc đợt thuốc): Thu thập dữ liệu đánh giá hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn dựa trên kết quả xét nghiệm kiểm tra lại (test hơi thở hoặc nội soi sinh thiết).

Dữ liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Các biến định lượng được trình bày dưới dạng trung bình $\pm$ độ lệch chuẩn ($SD$) hoặc trung vị cùng khoảng tứ phân vị ($IQR$). Các biến định tính được mô tả bằng tần số và tỷ lệ phần trăm. Phép kiểm Chi bình phương ($\chi^2$), Fisher's exact test và kiểm định phi tham số Mann-Whitney được sử dụng để so sánh giữa các nhóm. Mô hình hồi quy logistic đa biến được áp dụng để xác định các yếu tố độc lập liên quan đến sự tuân thủ điều trị và hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn với mức ý nghĩa thống kê $p < 0,05$ (độ tin cậy 95%).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Đặt vấn đề

Chương này phân tích tính cấp thiết của đề tài, nêu bật gánh nặng bệnh tật của viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori trên quy mô toàn cầu và tại Việt Nam. Tác giả nhấn mạnh mối liên hệ giữa việc tiệt trừ vi khuẩn thành công với khả năng giảm tỷ lệ ung thư dạ dày từ 36% đến 45%. Đồng thời, chương 1 khẳng định khoảng trống nghiên cứu trong nước khi các công trình chủ yếu đào sâu khía cạnh vi sinh kháng thuốc mà chưa chú trọng đúng mức đến rào cản tuân thủ điều trị từ phía người bệnh.

Chương 2. Tổng quan tài liệu

Nội dung chương 2 hệ thống hóa toàn diện các kiến thức nền tảng:

• Bệnh học VLDDTT: Định nghĩa, nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh theo cán cân yếu tố tấn công - bảo vệ.
• Vi sinh vật học H. pylori: Cấu trúc xoắn khuẩn Gram âm, tiêm mao, enzym urease, các protein bám dính (BabA, SabA, OipA) và các độc lực tế bào (VacA, CagA, mucinase, protease, lipase).
• Chẩn đoán cận lâm sàng: Phân tích nguyên lý, độ nhạy, độ đặc hiệu của các phương pháp không xâm lấn (test hơi thở $C^{13}/C^{14}$, test kháng thể huyết thanh, tìm kháng nguyên trong phân) và xâm lấn (CLO-test, mô bệnh học, nuôi cấy kháng sinh đồ).
• Dược lý học lâm sàng và các phác đồ điều trị: Dược động học và liều dùng của 5 hoạt chất PPI phổ biến (Omeprazole, Lansoprazole, Pantoprazole, Rabeprazole, Esomeprazole); tổng hợp hướng dẫn điều trị tiệt trừ từ Đồng thuận Toronto, ACG, Maastricht IV và Maastricht V.
• Tuân thủ điều trị: Khái niệm, phân loại các phương pháp đo lường khách quan và chủ quan, tổng quan cấu trúc thang đo MMAS-8, các nhóm yếu tố ảnh hưởng (chủ quan, nhân viên y tế, điều trị, kinh tế xã hội, bệnh lý) và các can thiệp dược lâm sàng cải thiện tuân thủ.
• Tổng quan các nghiên cứu liên quan: Tóm tắt kết quả từ 2 nghiên cứu trong nước (Nguyễn Hương Thảo - 2019, Lê Thị Xuân Thảo - 2017) và 6 nghiên cứu quốc tế (Aleena Francis - 2020, Mohammad Abbasinazari - 2013, Lefebvre M - 2013, Al-Eidan FA - 2015, Vargas et al. - 2020, Chen et al. - 2021).

Chương 3. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết tiêu chuẩn chọn mẫu và loại trừ trên 216 bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai; thiết kế bảng câu hỏi thu thập thông tin (thực hiện thử nghiệm pilot trên 10 bệnh nhân); định nghĩa và phân loại toàn bộ hệ thống biến số nghiên cứu (nhân khẩu học, lối sống, tiền sử, triệu chứng lâm sàng, chỉ số cận lâm sàng, thuốc và phác đồ sử dụng, biến cố ADE, điểm số MMAS-8, kết quả tiệt trừ); quy trình thực hiện phỏng vấn 3 lần và phương pháp xử lý số liệu trên SPSS 20.

Chương 4. Kết quả nghiên cứu và bàn luận

Chương 4 cung cấp số liệu thực nghiệm và bàn luận theo từng nhóm nội dung:

• Đặc điểm nền của mẫu nghiên cứu: Phân bố giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn, bệnh mắc kèm và các yếu tố lối sống.
• Đặc điểm điều trị: Triệu chứng lâm sàng, phương pháp chẩn đoán vi sinh, hình ảnh nội soi, cơ cấu phác đồ tiệt trừ, tỷ lệ các loại PPI được chỉ định, việc thay thế hoạt chất và ghi nhận các biến cố có hại của thuốc (ADE).
• Mức độ tuân thủ điều trị và hiệu quả tiệt trừ: Điểm số MMAS-8, tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ theo từng phân nhóm và mối tương quan giữa các yếu tố nhân khẩu - điều trị với mức độ tuân thủ và kết quả tiệt trừ vi khuẩn.

Kết quả và đóng góp

Dữ liệu thực nghiệm chính của đề tài

Nhóm chỉ số	Đặc điểm / Phân loại	Số lượng ($N$)	Tỷ lệ (%)
Giới tính	Nữ	137	63,4%
	Nam	79	36,6%
Độ tuổi	Trung vị tuổi ($IQR$)	53,5 (41 - 62)	—
	Nhóm $\ge 40$ tuổi	163	75,5%
	Nhóm $< 40$ tuổi	53	24,5%
Trình độ học vấn	Cấp 1 (Tiểu học)	14	6,5%
	Cấp 2 (Trung học cơ sở)	111	51,4%
	Cấp 3 (Trung học phổ thông)	73	33,8%
	Cao đẳng / Đại học	18	8,3%
Nghề nghiệp	Viên chức	80	37,0%
	Nghề khác (đầu bếp, tài xế, buôn bán...)	55	25,5%
	Công nhân	42	19,4%
	Buôn bán, nội trợ	31	14,4%
	Nông dân	8	3,7%
Bệnh mắc kèm	Không có bệnh mắc kèm	154	71,3%
	Có ít nhất 1 bệnh mắc kèm	62	28,7%
	Các bệnh thường gặp: Tăng huyết áp	23	10,6%
	Các bệnh thường gặp: Rối loạn lipid máu	17	7,9%
	Các bệnh thường gặp: Đái tháo đường	12	5,6%
	Các bệnh thường gặp: Viêm xương khớp	10	4,6%
Lối sống	Uống rượu bia (Nam: 29,2%; Nữ: 4,6%)	73	33,8%
	Hút thuốc lá (Nam: 24,04%; Nữ: 0,46%)	53	24,5%
	Thói quen ăn cay (Nữ: 34,3%; Nam: 8,3%)	92	42,6%
	Thói quen ăn nhiều dầu mỡ (Nữ: 16,7%; Nam: 3,7%)	44	20,4%
Triệu chứng lâm sàng	Đau vùng thượng vị	163	75,5%
	Đầy bụng	130	60,2%
	Ợ chua, ợ hơi	62	28,7%
Phương pháp chẩn đoán	CLO-test (nội soi sinh thiết)	196	90,7%
	Test hơi thở Ure ($C^{13}$)	20	9,3%
Kết quả nội soi	Viêm hang vị	173	80,0%
	Loét hành tá tràng	22	10,0%
	Loét hang vị	13	6,0%
	Loét kèm xuất huyết	8	4,0%
Cơ cấu phác đồ	Phác đồ 4 thuốc có Bismuth (PBMT)	168	77,8%
	Phác đồ 3 thuốc có Levofloxacin (PAL)	18	8,3%
	Phác đồ 3 thuốc có Clarithromycin (PAC)	18	8,3%
	Phác đồ 4 thuốc PBMA	12	5,6%

Đặc điểm sử dụng thuốc và biến cố bất lợi

• Lựa chọn PPI: Trong các đơn thuốc khảo sát, chỉ có 2 loại PPI được chỉ định là Rabeprazole (chiếm 67,6%) và Esomeprazole (chiếm 32,4%).
• Điều chỉnh kháng sinh: Trong 100% các phác đồ 4 thuốc có Bismuth (PBMT) được kê tại bệnh viện, hoạt chất Metronidazole đã được các bác sĩ thay thế hoàn toàn bằng Tinidazole.
• Biến cố có hại của thuốc (ADE): Nghiên cứu ghi nhận các biến cố bất lợi thường gặp trong quá trình dùng thuốc bao gồm tiêu chảy, mệt mỏi, buồn nôn/nôn, nhức đầu, đi ngoài phân đen (do tác dụng của muối Bismuth) và táo bón.

Đóng góp thực tiễn và giải pháp kiến nghị

• Khóa luận cung cấp bức tranh thực tế về mô hình sử dụng thuốc điều trị tiệt trừ H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, chứng minh sự chuyển dịch mạnh mẽ sang phác đồ 4 thuốc có Bismuth (77,8%) phù hợp với khuyến cáo của Maastricht V trong bối cảnh tỷ lệ đề kháng Clarithromycin tại Việt Nam ở mức cao.
• Đề tài chuẩn hóa quy trình phỏng vấn theo dõi bệnh nhân ngoại trú bằng bộ câu hỏi MMAS-8 tiếng Việt, giúp phát hiện sớm các rào cản tuân thủ thuốc.
• Tác giả kiến nghị đẩy mạnh hoạt động tư vấn của Dược sĩ lâm sàng tại khoa Dược và phòng khám ngoại trú, cung cấp tờ rơi hướng dẫn, giải thích trước về các tác dụng phụ thường gặp (như phân đen, buồn nôn, thay đổi vị giác) để giảm tỷ lệ tự ý ngừng thuốc của người bệnh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi và thiết kế: Nghiên cứu được thực hiện tại một trung tâm duy nhất (Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai) trên cỡ mẫu 216 bệnh nhân trong khoảng thời gian 5 tháng, do đó tính đại diện cho toàn bộ quần thể bệnh nhân tiêu hóa ngoại trú ở các khu vực địa lý khác còn hạn chế.
• Hạn chế trong công cụ đo lường tuân thủ: Việc đánh giá sự tuân thủ bằng bảng câu hỏi MMAS-8 tự báo cáo và phỏng vấn qua điện thoại vẫn phụ thuộc vào tính trung thực, trí nhớ của người bệnh, có thể xuất hiện sai lệch hồi tưởng hoặc sai lệch do mong muốn làm hài lòng nhân viên y tế.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng quy mô nghiên cứu đa trung tâm với thời gian theo dõi dài hơn.
  • Triển khai các nghiên cứu can thiệp dược lâm sàng có đối chứng (như tư vấn trực tiếp kết hợp ứng dụng tin nhắn/điện thoại nhắc lịch uống thuốc) để đánh giá định lượng mức độ cải thiện tuân thủ và tỷ lệ tiệt trừ H. pylori.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên ngành Dược và Y đa khoa: Cung cấp tài liệu tổng quan toàn diện, cập nhật về dược lý các nhóm thuốc PPI, cơ chế tác động của phác đồ kháng sinh tiệt trừ H. pylori và các khuyến cáo từ Maastricht IV, Maastricht V, ACG, Toronto.
• Dược sĩ lâm sàng và Bác sĩ tiêu hóa: Tham khảo cơ cấu kê đơn thực tế tại bệnh viện tuyến tỉnh, nhận diện các tác dụng phụ phổ biến và những yếu tố nguy cơ dẫn đến không tuân thủ ở bệnh nhân điều trị ngoại trú.
• Các nhà nghiên cứu Dược xã hội học: Cung cấp bộ công cụ thu thập số liệu, thang đo MMAS-8 phiên bản tiếng Việt đã qua thử nghiệm pilot và khung thiết kế nghiên cứu khảo sát tuân thủ sử dụng thuốc có thể tái sử dụng cho các bệnh lý mạn tính khác.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chuẩn xác định bệnh nhân nhiễm H. pylori được áp dụng trong khóa luận là gì?

Bệnh nhân tham gia nghiên cứu phải thỏa mãn tiêu chuẩn có ít nhất 2 xét nghiệm xác định dương tính: xét nghiệm thứ nhất là xét nghiệm hơi thở $C^{13}$ hoặc CLO test; xét nghiệm thứ hai là một trong ba kỹ thuật: mô bệnh học ở hang vị, mô bệnh học ở thân vị hoặc nuôi cấy vi khuẩn H. pylori.

2. Phác đồ điều trị diệt trừ H. pylori nào chiếm tỷ lệ cao nhất tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai?

Phác đồ 4 thuốc có Bismuth (PBMT) chiếm tỷ lệ cao nhất với 77,8% (168/216 bệnh nhân). Các phác đồ còn lại gồm phác đồ 3 thuốc có Levofloxacin (PAL) chiếm 8,3%, phác đồ 3 thuốc có Clarithromycin (PAC) chiếm 8,3% và phác đồ 4 thuốc PBMA chiếm 5,6%.

3. Những hoạt chất PPI nào được sử dụng và có sự điều chỉnh kháng sinh nào đáng chú ý trong đơn thuốc?

Nghiên cứu ghi nhận chỉ có 2 loại PPI được chỉ định là Rabeprazole (chiếm 67,6%) và Esomeprazole (chiếm 32,4%). Đáng chú ý, trong toàn bộ các đơn thuốc sử dụng phác đồ 4 thuốc có Bismuth (PBMT), 100% hoạt chất Metronidazole đã được bác sĩ thay thế bằng Tinidazole.

4. Khóa luận sử dụng công cụ nào để đánh giá mức độ tuân thủ điều trị và cách phân nhóm ra sao?

Khóa luận sử dụng thang đo Morisky Medication Adherence Scale phiên bản 8 câu hỏi (MMAS-8) tiếng Việt. Điểm số được chia thành 3 mức: Tuân thủ cao (8 điểm), Tuân thủ trung bình (6 - 7 điểm) và Tuân thủ thấp (< 6 điểm). Khi phân tích tương quan, tác giả phân chia thành nhóm tuân thủ (đạt 8 điểm) và nhóm không tuân thủ (dưới 8 điểm).

5. Triệu chứng lâm sàng và tổn thương nội soi phổ biến nhất ở bệnh nhân khảo sát là gì?

Triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất là đau vùng thượng vị (75,5%), tiếp theo là đầy bụng (60,2%) và ợ chua, ợ hơi (28,7%). Về nội soi tiêu hóa, vị trí tổn thương gặp nhiều nhất là viêm hang vị (chiếm 80%), loét hành tá tràng chiếm 10%, loét hang vị chiếm 6% và loét kèm xuất huyết chiếm 4%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Trung Tín đã hoàn thành việc khảo sát đặc điểm sử dụng thuốc và đánh giá sự tuân thủ điều trị trên 216 bệnh nhân viêm loét dạ dày – tá tràng do H. pylori tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai. Kết quả nghiên cứu phản ánh thực trạng kê đơn ưu tiên phác đồ 4 thuốc có Bismuth (PBMT chiếm 77,8%) kết hợp Rabeprazole hoặc Esomeprazole, đồng thời chỉ ra các triệu chứng lâm sàng và biến cố bất lợi thường gặp ở bệnh nhân ngoại trú. Công trình đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn có giá trị, nhấn mạnh vai trò của việc lượng hóa tuân thủ qua thang đo MMAS-8 và đề xuất các giải pháp tư vấn Dược lâm sàng nhằm nâng cao hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn H. pylori.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Viêm loét dạ dày tá tràng (VLDDTT) do Helicobacter pylori (H. pylori) là bệnh khá phổ biến ở nước ta và nhiều nước trên thế giới. Kể từ khi được Warren J. [61] phát hiện và công bố vào năm 1983 đến nay, H.

pylori vẫn đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu của cộng đồng y học trên toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới xác định việc điều trị tiệt trừ H. pylori là một trong các biện pháp chủ yếu ngăn ngừa ung thư dạ dày [44]. pylori là bệnh nhiễm khuẩn mạn tính phổ biến nhất trên toàn thế giới, ảnh hưởng đến khoảng một nửa dân số thế giới [26].

Tại Hoa Kỳ, hàng năm VLDDTT ảnh hưởng đến khoảng 4,5 triệu người [5]. Mỗi năm chi phí y tế chi trả cho một BN trung bình là 23. Tỷ lệ nhiễm H. Pylori ở Hoa Kỳ và Canada là khoảng 30%, trong khi tỷ lệ nhiễm trên toàn cầu là hơn 50% [5].

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc và tỷ lệ nhiễm H. Pylori bao gồm tuổi, dân tộc, giới tính, địa lý và tình trạng kinh tế xã hội [52]. Ở Việt Nam, theo Hoàng Thị Thu Hà nghiên cứu hai nơi là Hà Nội và Hà Tây năm 2005 cho thấy tỷ lệ nhiễm H. Pylori chung ở cộng đồng dân cư là 74,6% [54], và một số nghiên cứu khác thì cho thấy tỷ lệ người nhiễm dao động khoảng 65,5-78,8% [10], [54].

Viêm loét dạ dày là một bệnh mạn tính, dễ tái phát và có nhiều biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày, ung thư dạ dày. Mặc dù hầu hết những người nhiễm H. Pylori không có triệu chứng, chỉ khoảng 15-25% các trường hợp dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng và 1% tiến triển sang ung thư dạ dày [26]. Dựa trên các kết quả lâm sàng của Tổ chức Y tế Thế giới đã đánh giá việc điều trị H.

Pylori là cần thiết, không chỉ ngăn chặn các biến chứng mà còn giảm nguy cơ ung thư dạ dày từ 36% đến 45% [10],[5]. Một số xét nghiệm sàng lọc cũng như các liệu pháp phối hợp thuốc phức tạp có sẵn để phát hiện và điều trị nhiễm H. Nhưng việc điều trị bệnh có thể gặp những thất bại do phác đồ điều trị không thích hợp, vi khuẩn kháng thuốc, sự đa hình gen của vi khuẩn hay sự không tuân thủ trong việc sử dụng thuốc của BN [6], [45]. Như vậy xác định đúng bệnh và sử dụng thuốc phù hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, an toàn, tiết kiệm.

Đồng thời giảm được các biến chứng của bệnh và phòng ngừa các phản ứng có hại của thuốc. Ở Việt Nam chưa có theo dõi trên cộng đồng lớn, chưa có theo 2 dõi dọc, chủ yếu số liệu thống kê dựa trên những nghiên cứu rải rác trong các cộng đồng nhỏ. Tỷ lệ nhiễm H. pylori ở lứa tuổi từ 15-75 là 56%-75,2% với xét nghiệm huyết thanh học và tỷ lệ nhiễm trong các thể bệnh qua nội soi ở người lớn vào khoảng 53-89,5% tại một số bệnh viện thành phố lớn [16],[20].

Xu hướng chung là loại trừ nguyên nhân gây bệnh, diệt vi khuẩn H. pylori, bình thường hóa chức năng của dạ dày, nâng cao khả năng miễn dịch sinh học của cơ thể và tăng cường quá trình tái tạo niêm mạc dạ dày… Tuy nhiên, tỷ lệ tiệt trừ tối ưu của nhiễm H. Pylori chỉ có thể đạt được nếu tuân thủ điều trị bằng thuốc cao hơn. Vì vậy, điều quan trọng nhất là xác định các yếu tố dẫn đến việc tuân thủ điều trị kém để có được kết quả điều trị thành công.

Vai trò của TTĐT trong VLDDTT đã được chứng minh là giúp tối ưu hoá hiệu quả điều trị, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho BN. Trong điều trị tiệt trừ H. pylori, tuân thủ điều trị là yếu tố quan trọng vừa ảnh hưởng đến sự kháng thuốc vừa tác động đến sự thành công của phác đồ điều trị; tuy nhiên hiện nay tất cả các nghiên cứu tại Việt Nam cho đến nay chỉ nhấn mạnh tình hình kháng thuốc mà ít quan tâm đền sự tuân thủ điều trị của BN. Trước tình hình đó nhóm nghiên cứu đã thực hiện đề tài “Khảo sát tình hình sử dụng thuốc và sự tuân thủ điều trị ở BN viêm loét dạ dày - tá tráng do H.

pylori tại bệnh viện Đa khoa Đồng nai” với các mục tiêu sau: 1. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc của BN viêm loét dạ dày-tá tràng do H. Pylori tại bệnh viện Đa khoa Đồng Nai. Khảo sát sự tuân thủ dùng thuốc và các yếu tố liên quan đến việc không tuân thủ điều trị bằng thuốc ở BN viêm loét dạ dày-tá tràng do H.

Đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị H. Pylori tại bệnh viện. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. ĐẠI CƯƠNG VỀ VIÊM LOÉT DẠ DÀY TÁ TRÀNG (VLDDTT) 2.

Khái niệm Viêm loét dạ dày tá tràng là một nhóm bệnh lý của đường tiêu hóa gồm viêm dạ dày, viêm tá tràng, loét dạ dày, loét tá tràng. Các bệnh này thường đi kèm với nhau. Trong đó, hai nhóm bệnh hay gặp là viêm dạ dày và loét dạ dày tá tràng [10], [17] 2. Nguyên nhân + U tuỵ tạng bài tiết gastrin, còn gọi là hội chứng Zollinger Ellison.

+ Một số thuốc: Nhóm Corticoid, nhóm giảm đau chống viêm (Aspirin, Indometacin, phenobutazon), thuốc chữa cao huyết áp (Reserpin ). + Yếu tố di truyền: có liên quan đến nhóm máu O và HLA. + Vai trò của vi khuẩn H. pylori là nguyên nhân gây ra loét.

Đây là xoắn khuẩn đầu có chùm lông. Nó gây tổn thương niêm mạc dạ dày đồng thời sinh urê, giải phóng CO2 (tăng tiết HCl) gây loét. - Những nguyên nhân có thể khác: + Chấn thương tinh thần, tâm lý. Cơ chế bệnh sinh Bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng đã được biết đến từ lâu song cho đến nay cơ chế bệnh sinh vẫn chưa được xác định rõ ràng, giả thuyết được nhiều người chấp nhận nhất là do mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công và các yếu tố bảo vệ [4].

Vì một nguyên nhân nào đó làm tăng yếu tố tấn công mà yếu tố bảo vệ không được tăng cường hoặc yếu tố tấn công bình thường mà yếu tố bảo vệ bị giảm thì đều dẫn đến VLDDTT [45]. Các yếu tố bảo vệ: - Chất nhầy: chất nhầy bao phủ niêm mạc đường tiêu hóa ở dạng gel, mang tính kiềm, ngăn cản pepsin và acid dịch vị khuếch tán sâu vào trong niêm mạc. - Bicarbonat: trung hòa acid dịch vị ở bề mặt niêm mạc, chống lại sự khuếch tán ngược của H+ 4 - Dòng máu qua niêm mạc: nằm dưới lớp biểu mô có vai trò mang đi H+ , cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng cho tế bào biểu mô. - Prostaglandin: có tác dụng ức chế trực tiếp các tế bào thành làm giảm bài tiết acid hydroclorid, kích thích tế bào biểu mô tăng cường bài tiết nhầy và bicarbonat, duy trì dòng máu tới niêm mạc dạ dày Các yếu tố tấn công.

- Acid clohydric và pepsin: gây ăn mòn và gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Các thuốc như aspirin, thuốc nhóm NSAID hay corticoid: cũng có thể làm tổn thương niêm mạc do ức chế tổng hợp prostaglandin. - Một số yếu tố khác như căng thẳng kéo dài, yếu tố miễn dịch, hóa chất sẽ kích thích niêm mạc làm tăng tiết acid dịch vị gây loét. pylori cũng đóng vai trò quan trọng trong viêm loét dạ dày - tá tràng.

Nguyên nhân bệnh sinh gây viêm loét dạ dày-tá tràng 2. Các nhóm thuốc điều trị viêm loét dạ dày-tá tràng 2. Thuốc ức chế bơm proton (PPI) Các PPI được bào chế dưới dạng các base yếu không có hoạt tính (đều là tiền chất). Ở dạng này các phân tử rất dễ bị phân hủy trong môi trường acid của dạ dày nhưng trong môi trường của ruột chúng dễ dàng đi qua màng tế bào vào máu và đến các tế bào thành.

Tại đây thuốc được tích lũy trong các tiểu quản chế tiết. Chính nhờ môi trường acid này các 5 PPI chuyển sang dạng có hoạt tính. Dạng hoạt tính của PPI gắn kết với enzym H+/K+/ATPase tạo nên cầu nối disulfide tương đối ổn định. Ở trạng thái này H+/K+/ATPase bị bất hoạt không còn khả năng vận chuyển ion H+ nữa [10],[53].

Cơ chế tác dụng của thuốc ức chế bơm proton  Dược động học Bảng 2. Một số đặc điểm dược động học của 5 thuốc PPI phổ biến hiện nay Omeprazole Lansoprazole Pantoprazole Rabeprazole Esomeprazole Tiêu chí 20mg 30mg 40mg 20mg 40mg Tmax 1-4 1,2-2,1 2-4 3-5 1,0-3,5 (giờ) Cmax 2,1-2,4 (20mg) 0,23-23,2 1,62-3,25 2,87-8,61 1,14 µmol/l 4,7-5,1 (40mg) AUC 4,2 (20mg) 0,58-3,47 4,6-13,5 5,22-13,04 2,22 µmol-giờ/l 12,6 (40mg) 6 V (L/K) 0,13-0,35 0,4 0,15 0,22-0,26 Cl 400-620 400-650 90-225 160-330 (ml/phút) T1/2 0,15-1,2 0,9-2,1 0,8-2,0 0,6-1,4 1,3-1,6 Tmax: là thời gian đạt nồng độ thuốc trong máu cao nhất. Cmax: nồng độ trong máu cao nhất. AUC: diện tích dưới đường cong biểu thị nồng độ.

V: thể tích phân bố. Cl: độ thanh thải. T1/2 giờ: thời gian bán hủy.  Chỉ định  Loét dạ dày tá tràng do H.

Pylori, do các NSAIDS, do các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu, do stress và các nguyên nhân khác.  Hội chứng Zollinger- Ellison  Trào ngược dạ dày thực quản  Chống chậm tiêu chức năng  Xuất huyết tiêu hóa cao không do tăng áp lực tĩnh mạch cửa  Sau thắt tĩnh mạch thực quản ở BN xơ gan  Liều dùng Bảng 2. Bảng liều của nhóm thuốc PPI PPI Liều chuẩn Liều thấp Liều gấp đôi Esomeprazol 20mg/1 lần/ngày Không có sẵn 40mg/1 lần/ngày Lansoprazol 30mg/1 lần/ngày 15mg/1 lần/ngày 30mg/2 lần/ngày Omeprazol 20mg/1 lần/ngày 10mg/1 lần/ngày 40mg/1 lần/ngày Pantoprazol 40mg/1 lần/ngày 20mg/1 lần/ngày 40mg/2 lần/ngày Rabeprazol 20mg/1 lần/ngày 10mg/1 lần/ngày 20mg/2 lần/ngày PPI được coi như là thuốc cơ bản trong phác đồ điều trị H. Pylori vì lí do PPI làm tăng pH dạ dày giúp nồng độ kháng sinh trong dạ dày tăng cao thấm tốt hơn qua lớp nhầy để diệt 7 H.

Đây là lí do quan trọng nhất trong việc lựa chọn PPI diệt trừ H. Đồng thời PPI cũng tạo môi trường thuận lợi cho H. Pylori nhân lên và đây là thời điểm H. Pylori trở nên nhạy cảm với kháng sinh.

 BNBNBNTác dụng không mong muốn Các tác dụng không mong muốn thường gặp là: đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón… thường là nhẹ và sẽ hết khi dừng thuốc, Đau đầu, đau khớp, phát ban trên da cũng được báo cáo. Khi dùng PPI kéo dài thì khả năng gây loãng xương và gãy xương, nhiễm trùng ảnh hưởng đến khả năng hấp thu B12 và Mg [17],[28]. Thuốc kháng acid (antacid) Antacid thường dùng gồm Mg(OH)2, Al(OH)3, NaHCO3, CaCO3…  Cơ chế: Antacid là những base yếu, phản ứng với HCl trong dịch vị để tạo muối và nước.