Đồ án tốt nghiệp: Khảo sát hệ thống phanh xe Hyundai Ben HD370 của Lê Ngọc Tâm

Khảo sát chi tiết hệ thống phanh xe Hyundai HD370 hai cầu dẫn hướng. Đồ án cung cấp kiến thức chuyên sâu về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các hư hỏng thường gặp, nâng cao hiệu...

• Tác giả: Lê Ngọc Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Việt
• Chuyên ngành: Cơ khí giao thông
• Đề tài: Khảo sát hệ thống phanh xe Hyundai Ben Hai Cầu Dẫn Hướng - HD370
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 20--
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Mục đích và ý nghĩa của khảo sát hệ thống phanh Hyundai HD370

Hệ thống phanh xe Hyundai HD370 đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đảm bảo an toàn khi vận hành. Khảo sát chi tiết về hệ thống phanh khí nén này giúp sinh viên hiểu rõ cơ chế hoạt động và tính năng của một trong những bộ phận quyết định nhất trên ô tô tải. Mục đích chính của đề tài là nắm vững kết cấu, nguyên lý làm việc và các ưu, nhược điểm của hệ thống phanh Hyundai HD370. Điều này giúp phát triển khả năng phân tích kỹ thuật, xác định các hư hỏng thường gặp và đề xuất giải pháp khắc phục hiệu quả. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là cung cấp tài liệu tham khảo quý báu cho sinh viên ngành cơ khí giao thông và những kỹ sư hoạt động trong lĩnh vực ô tô tải.

1.1. Vai trò của hệ thống phanh trong an toàn vận hành

Hệ thống phanh là thiết bị an toàn quan trọng nhất trên xe, đảm bảo khả năng giảm tốc độ và dừng xe an toàn. Trên xe Hyundai HD370, hệ thống phanh khí nén hoạt động với độ tin cậy cao, cho phép điều khiển lực phanh chính xác. Nó không chỉ giảm tốc độ mà còn giữ xe ổn định trên các mặt dốc, giảm thiểu tai nạn và tăng cường sự thoải mái cho hành khách cũng như bảo vệ hàng hóa.

1.2. Tác động đến hiệu suất vận chuyển hàng hóa

Khảo sát hệ thống phanh xe Hyundai HD370 giúp tối ưu hóa hiệu suất vận chuyển. Phanh khí nén hiệu quả cao cho phép tài xế điều khiển xe linh hoạt trên các điều kiện đường khác nhau. Việc hiểu rõ cơ chế hoạt động giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị, giảm chi phí bảo trì và tăng năng suất chuyên chở, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế của hoạt động vận tải.

II. Công dụng và yêu cầu của hệ thống phanh Hyundai HD370

Hệ thống phanh Hyundai HD370 có nhiều công dụng quan trọng trong quá trình vận hành xe tải. Công dụng chính là giảm tốc độ xe đến khi dừng hẳn hoặc đạt tốc độ cần thiết cho các tình huống khác nhau. Ngoài ra, hệ thống phanh này còn giữ xe đứng yên trên mặt dốc, đảm bảo xe không trượt khi đỗ. Yêu cầu quan trọng đối với hệ thống phanh khí nén là hoạt động bền vững, tin cậy trong các điều kiện khác nhau từ thời tiết nóng đến lạnh, đường bằng phẳng đến dốc núi. Phanh xe cần có hiệu suất cao, phản ứng nhanh và có khả năng điều chỉnh lực phanh linh hoạt để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lái và hàng hóa trên xe.

2.1. Công dụng chính của hệ thống phanh

Hệ thống phanh xe Hyundai HD370 được thiết kế để thực hiện ba chức năng chính: giảm tốc độ, dừng xe hoàn toàn và giữ xe đứng yên trên mặt dốc. Phanh khí nén cung cấp lực phanh mạnh và kiểm soát chính xác, cho phép tài xế điều khiển tốc độ mượt mà trên mọi loại đường. Công dụng này rất thiết yếu đối với xe tải Hyundai HD370 khi vận chuyển hàng hóa nặng trên các tuyến đường phức tạp.

2.2. Yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống phanh

Hệ thống phanh cần đáp ứng các yêu cầu khắt khe: bền vững, tin cậy, phản ứng nhanh và hiệu suất cao. Phanh khí nén phải hoạt động ổn định trong nhiệt độ cực đoan và điều kiện ẩm ướt. Yêu cầu về độ ổn định, tính kinh tế và an toàn là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo hệ thống phanh hoạt động liên tục trong các điều kiện khó khăn nhất.

III. Phân loại và cấu trúc hệ thống phanh trên Hyundai HD370

Hệ thống phanh Hyundai HD370 được phân loại thành hai loại chính: phanh chính và phanh giữ. Phanh chính sử dụng khí nén để tạo lực phanh mạnh, điều khiển bởi bàn đạp phanh của tài xế. Phanh giữ dùng để giữ xe đứng yên khi dừng, sử dụng lò xo và bộ tích lũy áp suất. Cấu trúc của hệ thống phanh xe bao gồm: bình chứa khí nén, van điều tiết áp suất, ống dẫn khí nén, xi lanh phanh bánh trước và bánh sau, khoang phanh với đế phanh và mảnh phanh. Phanh khí nén trên HD370 được tối ưu hóa để cung cấp hiệu suất cao với độ tin cậy tuyệt đối, phù hợp cho xe tải ben hai cầu dẫn hướng với khả năng chở nặng.

3.1. Phân loại hệ thống phanh theo chức năng

Hệ thống phanh Hyundai HD370 được chia thành phanh chính (phanh dịch vụ) và phanh giữ (phanh tay). Phanh chính hoạt động dựa trên khí nén được tích lũy trong bình chứa, cung cấp lực phanh khi tài xế nhấn bàn đạp. Phanh giữ sử dụng lò xo và bộ tích lũy để giữ xe an toàn khi đỗ trên dốc. Cấu trúc hai loại phanh này phối hợp chặt chẽ để đảm bảo an toàn toàn diện cho xe ben Hyundai HD370.

3.2. Các thành phần chính của hệ thống phanh

Hệ thống phanh khí nén trên Hyundai HD370 bao gồm các thành phần chính: bình chứa khí nén công suất lớn, máy nén khí, van điều tiết áp suất, ống dẫn khí, xi lanh phanh bánh, và các cơ cấu phanh bánh. Mỗi thành phần được thiết kế chính xác để đảm bảo lưu lượng khí nén ổn định, tạo áp suất đều đặn và cung cấp lực phanh mạnh mẽ cho toàn bộ hệ thống.

IV. Nguyên lý hoạt động và các hư hỏng thường gặp của hệ thống phanh

Hệ thống phanh Hyundai HD370 hoạt động dựa trên nguyên lý khí nén: máy nén khí cung cấp khí nén được lưu trữ trong bình chứa, khi tài xế nhấn bàn đạp phanh, van điều tiết áp suất mở ra cho khí nén chảy vào xi lanh phanh, tạo áp lực đẩy piston trong khoang phanh, lực này đẩy mảnh phanh vào bánh xe để tạo hiệu ứng phanh. Phanh khí nén trên HD370 nổi bật với độ ổn định cao và phản ứng nhanh chóng. Các hư hỏng thường gặp bao gồm: rò rỉ khí nén qua các khớp nối, mảnh phanh mòn do ma sát liên tục, bình chứa khí nén bị ăn mòn hoặc rỉ sét, van điều tiết áp suất không hoạt động chính xác. Để khắc phục, cần bảo trì định kỳ, thay thế các bộ phận hỏng và kiểm tra chất lượng khí nén.

4.1. Nguyên lý hoạt động chi tiết của hệ thống phanh

Hệ thống phanh Hyundai HD370 sử dụng khí nén tạo ra lực phanh mạnh và kiểm soát. Máy nén khí tích lũy khí vào bình chứa với áp suất 7-8 bar. Khi nhấn bàn đạp phanh, van điều tiết mở cho khí nén chảy vào xi lanh phanh, đẩy piston tạo lực phanh. Hệ thống phanh có khả năng điều chỉnh áp lực chính xác, đảm bảo phanh xe phản ứng nhanh, êm dịu và an toàn tuyệt đối cho xe tải ben.

4.2. Các hư hỏng thường gặp và biện pháp khắc phục

Hệ thống phanh Hyundai HD370 thường gặp các hư hỏng như: rò rỉ khí nén từ khớp nối và seal, mảnh phanh mòn nhanh do áp lực cao, bình chứa khí bị ăn mòn do độ ẩm, van điều tiết hỏng làm giảm hiệu quả phanh. Biện pháp khắc phục: kiểm tra định kỳ, thay thế seal và gasket, bảo dưỡng bình chứa, vệ sinh van điều tiết. Bảo trì tốt sẽ kéo dài tuổi thọ hệ thống phanh và đảm bảo an toàn liên tục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS. Nguyễn Hoàng Việt LỜI NÓI ĐẦU Sự phát triển to lớn của tất cả các ngành kinh tế quốc dân cần chuyên chở khối lượng lớn hàng hóa và hành khách. Tính cơ động cao, tính việt dã và khả năng hoạt động trong những điều kiện khác nhau đã tạo cho ô tô trở thành một trong những phương tiện chủ yếu, phổ biến để chuyên chở hàng hóa và hành khách, được sử dụng rộng rãi trên mọi lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội con người. Trong chương trình đào tạo kỹ sư nghành động lực thì đồ án tốt nghiệp là không thể thiếu, là điều kiện tất yếu rất quan trọng mà mọi sinh viên cần phải hoàn thành, để hiểu biết một cách chặt chẽ và nắm vững sâu về ô tô.

Và trong quá trình học tập, tích lũy kiến thức, việc bắt tay vào khảo sát tính toán thiết kế một bộ phận, một hệ thống trên xe hay tổng thể xe là việc quan trọng hơn hết. Điều này củng cố kiến thức đã được học, thể hiện sự am hiểu về kiến thức cơ bản và cũng là sự vận dụng lý thuyết vào thực tế sao cho hợp lý; Nghĩa là lúc này sinh viên đã được làm việc của một cán bộ kỹ thuật. Phanh ô tô là một bộ phận rất quan trọng trên xe, nó đảm bảo cho ô tô chạy an toàn ở tốc độ cao, do đó nâng cao được năng suất vận chuyển. Nên hệ thống phanh ô tô cần thiết bảo đảm bền vững, tin cậy, phanh êm dịu, hiệu quả phanh cao, tính ổn định của xe, điều chỉnh lực phanh được .để tăng tính an toàn cho ô tô khi vận hành.

Trong đồ án tốt nghiệp khóa học này em được giao nhiệm vụ: KHẢO SÁT HỆ THỐNG PHANH XE HYUNDAI BEN HAI CẦU DẪN HƯỚNG -HD370. Mặc dù đã cố gắng, nhưng do kiến thức có hạn và thời gian khống chế, thiếu kinh nghiệm thực tế nên trong khuôn khổ đồ án này sẽ không tránh những thiếu sót. Em rất mong các thầy góp ý, chỉ bảo tận tâm để kiến thức của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn, thầy giáo duyệt đề tài, các thầy giáo bộ môn động lực đã tận tình giúp đỡ hướng dẫn em hoàn thành tốt nội dung đề tài của mình.

Đà Nẵng, ngày 04 tháng 09 năm 20-- Sinh viên thực hiện Lê Ngọc Tâm SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 1 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS. Nguyễn Hoàng Việt 1. MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI: Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp về mọi mặt, đặc biệt là về mặt kỹ thuật. Ngành ô tô cũng có những bước phát triển rõ nét và có tính đặc trưng riêng.

Ngày nay ô tô không chỉ đơn thuần là mục đích phục vụ đi lại nhanh, chuyên chở nhiều, tuổi thọ cao,. Mà các loại ô tô đời mới trong thời gian gần đây còn đáp ứng nhu cầu càng cao và khắt khe của con người, như: Tính hiệu quả, tính kinh tế, tính công nghệ, tính tiện nghi, nồng độ khí xả đối với môi trường và đặc biệt là vấn đề an toàn cho người và tài sản. Một trong những bộ phận có tính quyết định đến khả năng an toàn khi chuyển động của ô tô là hệ thống phanh. Vì nó đảm bảo cho ô tô chạy an toàn với tốc độ.

Nó góp phần giảm thiểu các tai nạn nguy hiểm có thể xảy ra khi vận hành, nhờ điều khiển quá trình phanh làm chủ được tốc độ, nhanh, chậm và dừng hẳn khi cần thiết. Vì vậy đối với sinh viên ngành cơ khí giao thông việc khảo sát, nghiên cứu về hệ thống phanh càng có ý nghĩa thiết thực hơn. Xuất phát từ những lý do trên nên đề tài khảo sát hệ thống phanh khí nén trên xe HYUN DAI_HD 370 được chọn làm đề tài tốt nghiệp. Đề tài có mục đích và ý nghĩa như sau: 1.

MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI: - Thấy rõ vai trò quan trọng của hệ thống phanh. - Nắm rõ hơn về kết cấu và các ưu, nhược điểm của hệ thống phanh. -Tìm hiểu được các tính năng hoạt động của toàn bộ hệ thống và các chi tiết của hệ thống phanh. -Tìm ra những hư hỏng thường gặp trên hệ thống phanh.

Để từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục, sữa chữa, nâng cao tính kinh tế và tiện nghi sử dụng cũng như độ an toàn khi làm việc của hệ thống phanh. Từ đó giúp cho ta có biện pháp sử dụng hợp lý hơn, đồng thời đánh giá được tình trạng và khả năng làm việc của hệ thống phanh. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI: SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 2 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS. Nguyễn Hoàng Việt - Giúp cho sinh viên củng cố và bổ sung kiến thức trong việc tiếp cận với các loại hệ thống phanh trên xe ô tô.

- Giúp cho sinh viên nắm vững và hiểu rõ nguyên lý hoạt động của các hệ thống phanh trên ô tô nói chung và hệ thống phanh trên xe HYUN DAI -HD370 nói riêng. - Có thể làm tài liệu tham khảo khi chưa có nhịp tiếp xúc với các loại hệ thống phanh từ thực tế. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ: SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 3 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS. Nguyễn Hoàng Việt 2.

CÔNG DỤNG, YÊU CẦU VÀ PHÂN LOẠI: 2.Công dụng: Hệ thống phanh dùng để: Giảm tốc độ của ô tô, máy kéo cho đến khi dừng hẳn hoặc đến một tốc độ cần thiết nào đó. Ngoài ra hệ thống phanh còn có nhiệm vụ giữ cho ô tô, máy kéo đứng yên tại chỗ trên các mặt dốc nghiêng hay trên mặt đường ngang. Với công dụng như vậy, hệ thống phanh là một hệ thống đặc biệt quan trọng: Nó đảm bảo cho ô tô,máy kéo chuyển động an toàn ở mọi chế độ làm việc Nhờ đó mới có thể phát huy hết khả năng động lực, nâng cao tốc độ và năng suất vận chuyển của xe.Yêu cầu: Hệ thống phanh cần đảm bảo các yêu cầu chính sau: Làm việc bền vững, tin cậy. Có hiệu quả phanh cao khi phanh đột ngột với cường độ lớn trong trường hợp nguy hiểm.

Phanh êm dịu trong những trường hợp khác, để đảm bảo tiện nghi và an toàn cho hành khách và hàng hoá. Giữ cho ô tô máy kéo đứng yên khi cần thiết, trong thời gian không hạn chế. Đảm bảo tính ổn định và điều khiển của ô tô máy kéo khi phanh. Không có hiện tượng tự phanh khi các bánh xe dịch chuyển thẳng đứng và khi quay vòng.

Hệ số ma sát giữa má phanh với trống phanh cao và ổn định trong mọi điều kiện sử dụng: Có khả năng thoát nhiệt tốt. Điều khiển nhẹ, nhàng thuận tiện, lực cần thiết tác dụng lên bàn đạp hay đòn điều khiển nhỏ. SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 4 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS. Nguyễn Hoàng Việt Để có độ tin cậy cao, đảm bảo an toàn chuyển động trong mọi trường hợp, hệ thống phanh của ô tô máy kéo bao giờ cũng phải có tối thiểu ba loại phanh, là: Phanh làm việc: Phanh này là phanh chính, được sử dụng thường xuyên ở tất cả mọi chế độ chuyển động, thường được điều khiển bằng bàn đạp nên còn gọi là phanh chân.

Phanh dự trữ : Dùng để phanh ô tô máy kéo trong trường hợp phanh chính hỏng. Phanh dừng: Còn gọi là phanh phụ, dùng để giữ cho ô tô máy kéo đứng yên tại chổ khi dừng xe hoặc khi không làm việc. Phanh này thường được điều khiển bằng tay đòn nên gọi là phanh tay. Ngoài ra còn có phanh chậm dần: Trên các ô tô máy kéo tải trọng lớn (như xe tải, trọng lượng toàn bộ lớn hơn 12 tấn; xe khách- lớn hơn 5 tấn) hoặc làm việc ở vùng đồi núi,thường xuyên phải chuyển động lên xuống các dốc dài còn phải có loại phanh thứ tư là phanh chậm dần, dùng để: Phanh liên tục, giữ cho tốc độ của ô tô máy kéo không tăng quá giới hạn cho phép khi xuống dốc.

Để giảm dần tốc độ của ô tô máy kéo trước khi dừng hẳn. Các loại phanh trên có thể có các bộ phận chung và kiêm nhiệm chức năng của nhau. Nhưng chúng phải có ít nhất là hai bộ phận điều khiển và dẫn động độc lập. Ngoài ra, để tăng thêm độ tin cậy, hệ thống phanh chính còn được phân thành các dòng độc lập để nếu một dòng nào đó bị hỏng thì các dòng còn lại vẫn làm việc bình thường.

Để có hiệu quả phanh cao: Dẫn động phanh phải có độ nhạy lớn. Phân phối mô men phanh trên các bánh xe phải đảm bảo tận dụng được toàn bộ trọng lượng bám để tạo lực phanh. Muốn vậy, lực phanh trên các bánh xe phải tỷ lệ thuận với phản lực pháp tuyến của đường tác dụng lên chúng. SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 5 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS.

Nguyễn Hoàng Việt Trong trường hợp cần thiết, có thể sử dụng các bộ trợ lực hay dùng dẫn động khí nén hoặc bơm thuỷ lực để tăng hiệu quả phanh đối với các xe có trọng lượng toàn bộ lớn. Để đánh giá hiệu quả phanh người ta sử dụng hai chỉ tiêu chính, là: Gia tốc chậm dần và quãng đường phanh. Ngoài ra cũng có thể dùng các chỉ tiêu khác, như: Lực phanh hay thời gian phanh. Giá trị các yêu cầu này có thể tham khảo trong bảng 2-1, 2-2 và 2-3.

Các chỉ tiêu quy định về hiệu quả phanh cho phép do từng quốc gia hay từng hiệp hội quy định riêng dựa vào nhiều yếu tố, như : Nguồn gốc và chủng loại ô tô đang lưu hành, điều kiện đường xá, trình độ tổ chức kiểm tra kỹ thuật, các trang thiết bị kiểm tra. Bảng 2-1: Tiêu chuẩn về hiệu quả phanh (của hệ thống phanh chính) cho phép ô tô lưu hành trên đường- Do Bộ giao thông Vận tải Việt Nam quy định năm 1995. Stt Chủng loại ô tô Quãng đường Gia tốc chậm dần ổn phanh định Sp [ m ] ( ) Jp [ m/s ] (  ) 1 Ô tô du lịch và các loại ô tô khác 7,2 5,8 thiết kế trên cơ sở ô tô du lịch 2 Ô tô vận tải trọng lượng toàn bộ  8 tấn và ô tô khách có chiều dài toàn 9,5 5,0 bộ  7,5 m 3 Ô tô vận tải hoặc đoàn ô tô có trọng lượng toàn bộ > 8 tấn và ô tô khách 11 4,2 có chiều dài toàn bộ > 7,5 m Tiêu chuẩn trình bày ở bảng 2-1 trên được cho ứng với chế độ thử : - Ô tô không tải, chạy trên đường nhựa khô, nằm ngang. - Vận tốc bắt đầu phanh là 30 [ Km/h ] ( 8,33 [ m/s ] ).

SVTH: Lê Ngọc Tâm_Lớp 24C4 Trang 6 Đồ án tốt nghiệp: GVHD:TS.