ĐẶT VẤN ĐỀ Dinhhdườn %———————* Sức khỏc XQ Z Phát triển Trong bài nói chuyện nhân ngày thầy thuốc Việt Nam 27/2/1985, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng khẳng định: “Dinh dưỡng có vai trò tối trọng để tạo nên, hảo về, và nâng cao sức khóc trẻ cm hiện tại và thanh thiếu niên sau nay"! Và thiết nghĩ, toàn xã hội nên thực hiện câu khẩu hiệu: “Sức khỏc trẻ em hôm nay — không phải ngày mai” (Child health today = Not tomorrow). Trong nhiều thập niên trước đây, với sự nỗ lực của các quốc gia và các tố chức quốc tế, tình hình sức khỏe trẻ em ở các nước phát triển được cải thiện rõ rệt, nhưng đứng trên bình diện toàn cầu thì lại chưa được cải thiện bao nhiêu, Qua điều tra ti lệ suy dinh đưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi trên thế giới trong hai thập kỷ 1963-1973 và 1973-1983, cho thấy là 42,7% và 42,3%, nghĩa là không thay đổi. Tỷ lệ tử vong của trẻ em dưới 1 tuổi còn rất cao, chung cho toàn thế giới là 61%: các nước công nghiệp là 7%; các nước đang phát triển là 67%; các nước kém phát triển là 109%, Hàng năm có khoang hơn 2.000 trẻ em dưới 5 tuổi đ các nước đang phát triển bị chết, trong đó chết trong giai đoạn sơ sinh khoảng 4,000,000, từ 1-11 tháng tuổi khoảng 4.000 và từ 1-5 tuổi là {i231 4.000, Như vay 2/3 số tử vong trẻ dưới 5 tuổi xảy ra trong năm đầu. sa LUẬN VĂN TOV NGHIỆP KHOA 1997-200] ĐẶT' VẤN ĐỀ Nhiều nghiên cứu của Viện dinh đưỡng Việt Nam, Trung tâm dinh dưỡng TPHCM.
Sở Y tế TPHCM. đã góp phan mô tả cơ bản vẻ tình trạng dinh dưỡng và tốc độ tăng trưởng của trẻ em từ 0-5 tuổi. Một số kết quả nghiên cứu có báo cáo tốc đô tăng trưởng trẻ em dưới 5 tuổi thể hiện qua bằng sau:!”! Thiết kế Tốc đô tăng trưởng Tác giả Đối tượng nghiên cứu (gram/thang) Trẻ 8-24 tháng Tran Văn Hiển |Nghiên cứu - Không ăn bổ sung và CS thực nghiệm - Có ăn bố sung — — pm Hàn Kim Nghiên cứu Nguyệt Chị và [#. | Viện Dinh | Nghiên cứu | Dưỡng Bảng 1.1: Kết quả bdo cáo tốc độ tăng trưởng của trẻ em đưới 5 tuổi qua một số nghiên cứu ở TP.
Nghiên cứu vẻ dinh dưỡng trẻ em ở TPHCM, nơi có thu nhập bình quân cao nhất nước. sẽ có ích trong việc phat họa tình hình dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam trong tướng lai. là cơ sở để để xuất các chính sách phù hợp. LUẬN VAN TOT NGHIỆP KHOA 1997-2001 DAT VAN DE Muốn nghiên cứu tốc độ tăng trưởng chúng ta cn thiết tiến hành nghiên cứu cất ngang hoặc cắt dọc, Nghiên cứu cắt dọc khó thực hiện, tốn thời gian, đòi hoi kiện nhẫn và có kỹ thuật cao, đặt biệt là với tốc đô tăng trưởng.
Vì vậy trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, những nghiên cứu tốc độ tang trưởng thường được tiến hành trên cộng đồng được can thiệp dinh dưỡng hay trên các đối tượng là học sinh phổ thông, nhà trẻ, mẫu giáo. II- LÝ DO CHON ĐỀ TÀI: Dinh dưỡng trẻ em đang là vấn để quan tâm của cả Việt Nam và thế giới. Nghiên cứu về dinh dưỡng trẻ em luôn là vấn đề cần thiết cho mọi thời đại vì có tác dụng thúc đẩy sự điều chỉnh các chính sách ở tam vi mô và vĩ mô của nhà nước. các cơ quan chức năng có liên quan.
Dinh dưỡng ảnh hưởng mạnh mè đến sự tăng trưởng và phát triển toàn điện của trẻ em, góp phần hình thành nhân cách cho trẻ sau này. Do đó, chúng tôi chọn dé tài này nhằm góp phần phát hoa hai chỉ số nhân trắc cơ bản để đánh giá sự tăng trưởng là chiểu cao — cân nặng của trẻ 36-48 tháng tuổi ở 'TP. Đồng thời, khảo sát việc áp dụng các quy định về khẩu phần dinh dưỡng ở các trường mam non trên địa bàn thành phố, khảo sát mối quan hệ tương quan giữa các loại khẩu phần dinh dưỡng với hai chỉ số nhân trắc trên. SỊ LUAN VAN LOU NGHIỆP KHÓA 1997-2001 DAT VAN DE HI- GIỚI HAN ĐỀ TÀI: Dinh dưỡng trẻ em và việc khảo sát các chỉ số nhân trắc để đánh giá mức độ anh hưởng của dịnh dưỡng lên sự phát triển của trẻ cm là một quá trình nghiên cứu lâu đài, tốn nhiều thời gian, công sức, kinh phí, cơ sở vất chất.
Thiết kế nghiên cứu đòi hoi phải da dang. Do thời gian nghiên cứu khá ngắn. kinh phí co hẹp và chỉ dừng lại ở việc khảo sit xo sánh mức độ tương đối các vấn để nên chúng tôi chỉ khảo sát được ở đối tướng trẻ em 36-48 tháng tuổi đang theo học tại một số trường mam non trên địa ban TP. Những kết quả thu được trong luận văn này chúng tôi chỉ nhận định ở mức độ tương đối vì sự nghiên cứu chưa thật sự toàn diện đối với tất cả các yếu tố tác động liên quan đến dịnh dưỡng trẻ em và tốc độ tăng trưởng.
LAN VAN TỐT NGHIỆP KHOA 1997-2001 TONG QUAN PHẨNH: = TONG QUAN. - BOL CANH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM VÀ CÁC CHƯƠNG TRÌNH CÓ LIEN QUAN ĐẾN DINH DƯỠNG ĐƯỢC ÁP DỤNG Ở VIỆT NAM VÀ TPHCM: Nước ta, xếp theo tổng sẵn phẩm quốc nội (GDP) thì thuộc một trong 10 nước có tổng thu nhập bình quân đẩu người thấp nhất thế giới (300USI/người/näm), nhưng chỉ số sức khỏe nói chung và của trẻ em nói riêng thuộc loại trung bình của thế giới (thứ 70/129 nước). "7! Kết quả hơn 15 năm đổi mới bộ mặt đất nước đã thay đổi hẳn. Mức tăng trưởng kinh tế trung bình hang năm đạt từ 9-10%.
Bên cạnh đó, Việt Nam còn thu được những thành tích tốt đẹp về sự phát triển của con người, Tử vong trẻ em và tỷ suất sinh đã tiến gắn tương đương với các nước có thu nhập trung bình. Vé dinh dưỡng trẻ em được nhà nước ta quan tâm đặt biệt. Vấn để dinh dưỡng được lỗổng ghép trong các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hôi. Những chương trình có liên quan đến dinh dưỡng đã và đang thực hiện ở nước la được tóm tắt qua bang sau: bì L1'AM VAN [OT NGHIỆP KHÓA 1997-2001 TONG QUAN CƠ QUAN TEN ` | MỤC TIỂU THUC HIEN, CHƯƠNG TRÌNH | : | THỜI GIAN 2, Cải thiện tăng trọng hình chống suy dính quân của thai phụ.
1994 — 2000 tưởng prôtein | năng lương 3. Giảm tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh xuống dưới 10% Dư án dinh Giảm PEM ở trẻ dưới 2 tuổi từ Uy ban bảo vệ và dưỡng trẻ cm |45% xuống dưới 30% chăm sóc sức khốc trẻ dựa vào cộng | em & UNICEF | đồng | 1997 — 2000 | | Dy án tảng 1. Phát triển sáng kiến của bệnh Hệ thống bảo vệ ba cường sửa mẹ. vién bạn trẻ em.
mẹ trẻ em và kế ude gia 3 hoạch hóa gia đình xung -2. Thực hiện điều luật về sữa me | 5 để ting cường sữa me. Cải thiện hoạt động thông tin giáo dục truyền thông. WAN VAN TOT NGHIỆP KHOA 1997-2001 TONG QUAN Chương trình - Thanh toán khô mất vào năm | Viện dinh dưỡng Việt quốc gia phòng 1995.
Nam và các cơ quan. vile iin (~ Thanh toán thiếu Vitamin A | vào năm 2000. 1992 - 2000 Chương trình Giảm tỷ lệ thiếu máu ở nhóm Viện dinh dưỡng Việt quốc gia phòng | nguy cơ, dat biệt là ở trẻ dưới 2 Nam chống thiếu máu. tuổi và phụ nữ mang thai.
1991 = 2000 thiếu xất Chương trình | Loại trừ tình trạng thiếu lod vào Uy ban quốc gia phòng chống rối năm 2000 và thanh toán thiếu phòng chống rối loan loạn thiểu lod lod vào năm 2005 thiếu lod 1996 - 2005 Chương trình Hỗ trợ chăm sóc sức khỏc ban Bộ Kế hoạch đấu tư, thực phẩm thế đầu và chương trình sức khỏc ba Bộ Ngoai giao,. tới (chương me - trẻ em, cải thiện sức khỏc trình 3844-1) bà mẹ mang thai và cho con bú, ' trẻ dưới 3 tuổi và người dan tộc ít người. Chương trình | Giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng 2-3% Ủy ban chăm sóc và phát triển trẻ thơ | hàng năm ở các nhà trẻ bảo vệ trẻ em, Viện dinh dưỡng Việt Nam dạng tiến hành ở Việt Nam. 9 LAN VĂN TOT NGHIỆP KHOA 1997-200] TONG QUAN Tai TPHCM, chương trình sức khỏe trẻ em được hình thành và triển khai vào năm 1984, lúc đó gọi là chương trình cham sóc sức khỏc trẻ em lành mạnh, nhằm theo đối và tác động vào sự phát triển thể lực, tâm sinh lý, chung ngừa phòng hệnh.
phát hiện sớm bệnh tật và góp phần giải quyết vấn để giáo dục bà mẹ về nuôi đưỡng trẻ và chăm sóc trẻ khi bị bệnh thông qua việc quản lý |!" Từ 1991-1995, các chương trình sức khỏe được ling ghép trong chương trình sức khỏe trẻ em tại TPHCM bao gồm: '""! 1, — Chương trình sức khỏc trẻ em. Chương trình phòng chống suy dinh dưỡng. _ Chương trình tiêm chủng mở rộng. 4, Chương trình ARI.
Chương trình CDD và phòng chống bệnh đường ruột. Chương trình phòng chống sốt xuất huyết. Chương trình vitamin A. — Chương trình quản lý sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh.
Những chương trình có liên quan đến dinh dưỡng nêu trên đã góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam nói chung và trẻ em TPHCM nói riêng. Từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng thể lực của trẻ cm toàn thành phố. 10 [ LẦN VAN TOT NGHIỆP KHÓA 1997-2001 TONG QUAN Il- PAC ĐIỂM SINH LY TRE 36-48 THANG TUỔI: Trẻ em là một cơ thể đang lớn và phát triển. Quá trình lớn và phát triển của trẻ cũng tuân theo những quy luật chung của sự tiến hóa sinh vật, đi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp.
Quá trình tiến hóa này không phải là mot quá trình tuần tiến mà có những bước nhảy vot, có sự khác nhau vé chất chứ không đơn thuần về số lượng. Vì vậy, khi nói đến ưrẻ em không thể nói chung mà mỗi lứa tuổi có một đặc điểm sinh học riêng, chỉ phối đến sự phát triển bình thường cũng như bệnh lý của trẻ, "”! Sự phát triển cơ thể trẻ trước hết thể hiện ở sự tăng trưởng về khối lượng, kích thước toàn bộ cơ thé, của từng cơ quan riêng lẻ và ở sự tăng cường các chức nang của chúng. Sự tăng trưởng của cơ thể thường diễn ra theo một số quy luật: quy luật tỷ lệ kích thước giữa các bộ phận khác nhau và kích thước của toàn bộ cơ thể thường thay đổi nhiều và rất khác nhau; quy luật tăng trưởng không đều của các cơ quan khác nhau: quy luật nhịp độ tăng trưởng của các cơ quan của cơ thể không đều.