chương 1) luật du lịch Việt Nam năm 2005 quy định: “Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử - văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”. Qua các khái niệm trên tài nguyên du lịch được coi là tiền đề phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch càng phong phú đặc sắc có mức tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với du khách và có hiệu quả kinh doanh cao. Tài nguyên du lịch là một phạm trù lịch sử, việc khai thác phụ thuộc vào nhiều điều kiện kinh tế - xã hội, khoa học kỹ thuật, chính trị ….
Do vậy, tài nguyên du lịch bao gồm cả tài nguyên đã, đang khai thác và tài nguyên chưa được đưa vào khai thác phục vụ du lịch. Từ những khái niệm trên tác giả cũng mạnh dạn đưa ra khái niệm về tài nguyên du lịch của mình một cách chung nhất: “tài nguyên du lịch bao gồm cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn đã, đang và sẽ được sử dụng vào khai thác phục vụ du lịch, nhằm đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao”. Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 20 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch 1. Đặc điểm của tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch có một vài đặc điểm chính sau: Một số loại tài nguyên du lịch là đối tượng khai thác của nhiều ngành kinh tế - xã hội.
Tài nguyên du lịch có phạm trù lịch sử nên ngày càng có nhiều loại tài nguyên du lịch được nghiên cứu, phát hiện, tạo mới và được đưa vào khai thác, sử dụng. Tài nguyên du lịch mang tính biến đổi. Hiệu quả và mức độ khai thác thài nguyên du lịch phụ thuộc vào các yếu tố. Tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng; có các giá trị thẩm mỹ, văn hóa lịch sử, tâm linh, giải trí; có sức hấp dẫn với du khách.
Tài nguyên du lịch bao gồm các loại tài nguyên vật thể và tài nguyên phi vật thể. Tài nguyên du lịch là những loại tài nguyên có thể tái tạo được. Tài nguyên du lịch có tính sở hữu chung. Việc khai thác tài nguyên du lịch gắn chặt với vị trí địa lý.
Tài nguyên du lịch thường có tính mùa vụ và việc khai thác tài nguyên du lịch mang tính mùa vụ. Tài nguyên du lịch mang tính diễn giải và cảm nhận. Vai trò của tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch có một số vai trò đối với hoạt động du lịch như sau: Tài nguyên du lịch là yếu tố cơ bản để tạo thành các sản phẩm du lịch. Tài nguyên du lịch là mục đích chuyến đi của du khách và tạo điều kiện thuận lợi để đáp ứng các nhu cầu của du khách trong mỗi chuyến đi.
Tài nguyên du lịch là cơ sở để phát triển các loại hình du lịch. Tài nguyên du lịch là một bộ phận cấu thành quan trọng của tổ chức lãnh thổ du lịch. Như vậy, tài nguyên du lịch là yếu tố quan trọng cho việc khai thác phát triển du lịch. Du lịch là một trong những ngành có định hướng tài nguyên rõ rệt.
Phân loại tài nguyên du lịch Bảng 1. Phân loại tài nguyên du lịch Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 21 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch Hợp phần của tài nguyên Các yếu tố Nhóm tài nguyên - Vùng núi có phong cảnh đẹp - Các hang động. Địa hình, địa chất, địa - Các bãi biển, đảo. mạo - Các di tích tự nhiên: hòn Phụ Tử (Hạ Long) hòn Trống mái (Thanh Hóa) - Tài nguyên khí hậu thích hợp với con người, thuận lợi cho việc phát triển các hoạt động du lịch.
Khí hậu - Tài nguyên khí hậu phục vụ chi việc chữa bệnh, an dưỡng - Tài nguyên khí hậu phục vụ cho thể dục, thể thao. Tài nguyên du lịch tự nhiên - Tài nguyên nước mặt: sông, hồ, biển thiếu nước. Tài nguyên nước - Tài nguyên nước khoáng, nước nóng. - Các VQG, Các KBT thiên nhiên và các rừng lịch sử sinh thái văn hóa.
Tài nguyên sinh vật - Một số HST - Các điểm tham quan sinh vật Cảnh quan du lịch tự nhiên Các cảnh quan DSTN Thế giới Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 22 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch Hợp phần của tài Nhóm tài nguyên nguyên Các yếu tố - Các DSVH thế giới - Các DTLSVH thắng cảnh cấp Quốc gia và địa phương: + Các di tích khảo cổ học. Tài nguyên du lịch + Các di tích lịch sử. nhân văn vật thể + Các di tích kiến trúc nghệ thuật. + Các danh lam thắng cảnh - Các công trình đương đại - Vật kỷ niệm và cổ vật - Các DSVH truyền miệng và Tài nguyên du lịch phi vật thể của nhân loại.
nhân văn - Các giá trị văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia và địa phương: + Các lễ hội. Tài nguyên du lịch + Nghề và làng thủ công nhân văn phi vật thể truyền thống. + Các đối tượng du lịch gắn với dân tộc. + Các đối tượng văn hóa thể thao hay những hoạt động có tính sự kiện.
+ Các giá trị thơ ca, văn học. - Đường lối chính sách thuận lợi cho phát triển du lịch. Đường lối chính sách - Đường lối chính sách thuận phát triển du lịch lợi cho phát triển kinh tế xã Tài nguyên kinh tế hội. - kỹ thuật và bổ - Bộ máy tổ chức.
trợ - Đội ngũ cán bộ nhân viên Tổ chức quản lý nhà quản lý. nước về du lịch - Nội dung và nhiệm vụ quản lý. Cách thức quản lý Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 23 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch Nhóm tài nguyên Hợp phần của tài nguyên Các yếu tố - Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch. Quy hoạch du lịch - Quy hoạch cụ thể phát triển du lịch.
- Số lượng nguồn lao động. - Chất lượng, cơ cấu Nguồn lao động du lịch nguồn lao động. - Số lượng các cơ sở đào tạo và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch. - Cơ sở lưu trú và ăn uống.
- Các phương tiện vận chuyển khách. Cơ sở vật chất kỹ thuật - Các cơ sở vui chơi giải trí và các cơ sở vật chất khác. - Các khu du lịch. - Hợp tác trong phát triển du lịch.
Hợp tác và đầu tư trong - Đầu tư trong phát triển phát triển du lịch du lịch (đầu tư trong nước và đầu tư quốc tế) - Xúc tiến quảng bá của cơ quan quản lý du lịch TW. Xúc tiến và quảng bá du - Xúc tiến quảng bá của lịch cơ quan quản lý du lịch ở các địa phương và các doanh nghiệp. - Kết cấu hạ tầng phục vụ Kết cấu hạ tầng du lịch. - Kết cấu hạ tầng chung Nguồn: Bùi Thị Hải Yến, Phạm Hồng Long, Tài nguyên du lịch.
Nxb Giáo dục, 2007. Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 24 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch 1. Tài nguyên du lịch tự nhiên 1. Khái niệm về tài nguyên du lịch tự nhiên Tại khoản 1 (Điều 13, Chương II) Luật du lịch Việt Nam năm 2005 quy đinh: “Tài nguyên du lịch tự nhiên gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan tự nhiên đang được khai thác hoặc có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch”.
Phân loại tài nguyên du lịch tự nhiên 1. Tài nguyên địa hình – địa chất - địa mạo Địa hình hiện tại của bề mặt trái đất là sản phẩm của quá trình địa chất, địa mạo lâu dài. Địa hình là thành phần quan trọng của tự nhiên, nơi diễn ra các hoạt động của con người. Đối với hoạt động du lịch các dạng địa hình tạo lên một yếu tố quan trọng để hình thành các loại tài nguyên khác.
Một số kiểu địa hình đặc biệt có sức hấp dẫn cho phát triển du lịch. Địa hình đồng bằng: Đây là dạng địa hình tương đối đơn điệu về ngoại hình không gây cảm giác mạnh trong du lịch mạo hiểm. Tuy nhiên nơi đây là nơi tập trung đông dân cư và có kinh tế phát triển. Hơn nữa đây là khu vực tập trung nhiều tài nguyên du lịch nhân văn.
Vì vậy địa hình đồng bằng cũng gián tiếp ảnh hưởng đến du lịch. Địa hình miền núi: Đây là địa hình có ưu thế hơn đối với hoạt động du lịch. Địa hình miền núi là một trong những địa hình được khách du lịch thích thú nhất với nhiều đối tượng cho hoạt động du lịch như sông suối, thác nước hang động và rừng cây. Đồng thời nơi đây là khu vực sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiếu số có chứa đựng những yếu tố văn hóa tộc người đặc sắc.
Địa hình vùng đồi: Đây là dạng địa hình tạo ra không gian thoáng đãng, bao la. Nơi du khách có thể cắm trại, tham quan, nghiên cứu theo chuyên đề. Trong các dạng địa hình cần chú ý đến các kiểu địa hình đặc biệt có giá trị rất lớn cho tổ chức du lịch, đó là kiểu địa hình Karst và kiểu địa hình bờ bãi biễn. Kiểu địa hình Karst là kiểu địa hình được tạo thành do sự lưu thông của nước trong các đá dễ hòa tan (đá vôi, đôlômit, đá phấn, thạch cao, muối mỏ…), riêng ở Việt Nam chủ yếu là đá vôi.
Hang động karst ở Việt Nam không dài, không sâu, nhưng lại rất đẹp như ở Phong Nha – Quảng Bình… Kiểu địa hình ven bờ biển có thể tận dụng khai thác du lịch với các mục đích như: tham quan, nghỉ dưỡng, tắm biển, thể thao… Sinh viên: Giang Thị Ngọc Hân – VH 902 25 Tìm hiểu tài nguyên du lịch quận Hải An – Hải Phòng phục vụ khai thác phát triển du lịch 1. Tài nguyên khí hậu Khí hậu là thành phần quan trọng của môi trường tự nhiên đối với hoạt động du lịch. Tài nguyên khí hậu được xách định nhằm khai thác cho du lịch bao gồm: nhiệt độ, độ ẩm, áp suất không khí, lượng mưa, bức xạ mặt trời… Khi khai thác loại tài nguyên này cũng cần đánh giá ảnh hưởng của nó đến sức khỏe của con người.