CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ HỌC www. TỔ CHỨC VÀ MÔI TRƢỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC 1. MÔI TRƢỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC www. TỔ CHỨC • ĐỊNH NGHĨA • Là tập hợp của hai hay nhiều ngƣời cùng hoạt động trong những hình thái cơ cấu nhất định để đạt đƣợc những mục đích chung.
• CÁC HÌNH THỨC TỒN TẠI • Các tổ chức đang tồn tại trong xã hội vô cùng phong phú và đa dạng.vn CÁC ĐẶC TRƢNG CƠ BẢN CỦA TỔ CHỨC • Mang tính mục đích. • Gồm nhiều ngƣời (một tập thể). • Hoạt động theo những cách thức nhất định để đạt mục đích - các kế hoạch. • Phải thu hút và phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt đƣợc mục đích của mình.
• Hoạt động trong mối quan hệ tƣơng tác với các tổ chức khác. • Cần có những nhà quản trị www.vn CÁC HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA TỔ CHỨC • Tìm hiểu và dự báo • Tìm kiếm và huy động • Tìm kiếm các yếu tố đầu vào • Tiến hành tạo ra các sản phẩm và dịch vụ • e. Cung cấp các sản phẩm và dịch vụ • g. Thu lợi ích và phân phối lợi ích.
Hoàn thiện, đổi mới các sản phẩm, dịch vụ. Đảm bảo chất lƣợng về các hoạt động và các sản phẩm, dịch vụ của tổ chức. MÔI TRƢỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC • KHÁI NIỆM • Môi trƣờng của tổ chức là tập hợp các yếu tố có mối quan hệ tƣơng tác với tổ chức và có ảnh hƣởng nhất định tới sự tồn tại và phát triển của một tổ chức. • PHÂN LOẠI MÔI TRƢỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC • + Môi trƣờng vĩ mô: Điều kiện kinh tế, hệ thống luật pháp, môi trƣờng văn hóa, xã hội, Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế quốc tế, trình độ công nghệ… • + Môi trƣờng vi mô: trình độ cạnh tranh, các nhà cung cấp đầu vào, các sản phẩm thay thế, khách hàng… • + Môi trƣờng nội bộ của tổ chức: gồm các yếu tố của tổ chức nhƣ nguồn lao động, hệ thống cơ sở vật chất kĩ thuật, khả năng khai thác và xử lý thông tin… www.
MÔI TRƢỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC • TÁC ĐỘNG QUA LẠI CỦA MÔI TRƢỜNG • - Môi trƣờng có thể đƣa lại cho tổ chức những tác động tiêu cực hoặc tích cực đối với hoạt động của tổ chức, tức là nó có thể đem đến những cơ hội hoặc những nguy cơ đe doạ tổ chức. • - Ngƣợc lại, trong quá trình hoạt động, tổ chức cũng có những tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với môi trƣờng nhƣ: có thể cải thiện hay phá hoại môi trƣờng… www. QUẢN TRỊ TỔ CHỨC • 1. KHÁI NIỆM VỀ QUẢN TRỊ • 1.
ĐẶC ĐIỂM QUẢN TRỊ • 1. VAI TRÒ CỦA QUẢN TRỊ TỔ CHỨC • 1. CÁC CHỨC NĂNG QUẢN TRỊ TỔ CHỨC www.vn Quản trị là những hoạt động phát sinh từ tập hợp của nhiều ngƣời, một cách có ý thức, để nhằm hoàn thành những mục tiêu chung. Quản trị là sự phối hợp có hiệu quả hoạt động của các cộng sự khác nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu chung www.vn Quản trị là tiến trình hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm tra/kiểm soát những hoạt động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả những nguồn lực của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra Hoạch Định Kiểm Soát Tổ Chức Điều khiển www.vn "Quản trị là sự tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể quản trị lên đối tƣợng quản trị và khách thể quản trị nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng và cơ hội của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trƣờng".vn Tại sao phải quản trị ? Tính chất xã hội hóa của lao động và sản xuất Tác dụng to lớn của quản trị Do có sự hạn chế của các nguồn lực Do việc tăng tính hiệu quả của tổ chức là yêu cầu sống còn của tổ chức.
“Một nhà quản trị giỏi có thể biến rơm thành vàng và một nhà quản trị tồi sẽ làm ngƣợc lại” www.vn Tầm quan trọng của quản trị Phat huy ƣu điểm và khắc phục nhƣợc điểm của tổ chức Sử dụng tốt các nguồn lực bên trong ,bên ngoài Giúp tổ chức phát triển với tốc độ nhanh “Một nhà quản trị giỏi có thể biến rơm thành vàng và một nhà quản trị tồi sẽ làm ngƣợc lại” Đặc điểm quản trị • Hoạt động quản trị chỉ có thể diễn ra khi có đủ ba yếu tố: Chủ thể quản trị, đối tƣợng quản trị và mục tiêu quản trị. • Hoạt động quản trị bao giờ cũng gắn với việc trao đổi thông tin quản trị và đều có mối liên hệ ngƣợc • Quản trị bao giờ cũng có khả năng thích nghi • Quản trị là một khoa học, một nghệ thuật • Quản trị gắn với quyền lực - lợi ích - danh tiếng www.vn Chức năng quản trị • Khái niệm : Chức năng quản trị là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ đích của chủ thể quản trị lên đối tƣợng và khách thể quản trị • Thực chất là tập hợp những nhiệm vụ khác nhau mà chủ thể quản trị phải tiến hành trong quá trình quản trị.vn Các chức năng quản trị • * Theo các triết gia phƣơng đông : • Trị đạo • Trị thể • Trị tài • Trị thuật • Trị phong www.vn Các chức năng quản trị(tt) • * THEO CÁC NHÀ NGHIÊN CỨU TỪ CUỐI THẾ KỶ 19 ĐẾN ĐẦU THẾ KỶ 20: • - Gulick và urwich nêu lên 7 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, bố trí nhân sự, thực hiện, phối hợp, kiểm định, tài chính. • - Henri Fayol nêu lên 5 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, phối hợp, kiểm tra. • - Koontz và O'Donnell nêu lên 5 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạo, kiểm tra.
• James Stoner nêu lên 4 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra.vn Các chức năng quản trị(tt) • *Theo quá trình quản trị có thể gộp các chức năng quản trị thành 4 nhóm: • + Hoạch định: bao gồm việc xác định mục tiêu hoạt động, xây dựng chiến lƣợc tổng thể để đạt mục tiêu và thiết lập một hệ thống các kế hoạch để phối hợp các hoạt động • + Tổ chức: bao gồm xác định việc phải làm, ngƣời nào phải làm, phối hợp hoạt động ra sao, bộ phận nào đƣợc hình thành, quan hệ giữa các bộ phận và hệ thống quyền hành trong tổ chức đó nhƣ thế nào • + Điều khiển: sử dụng quyền hành để giao việc cho nhân viên, động viên đôn đốc, nhắc nhở, thúc đẩy quá trình thực hiện của ngƣời thừa hành. • + Kiểm soát: bao gồm xác định kết quả thu thập thông tin về thực tế, tiến hành các biện pháp điều chỉnh bổ sung những sai sót, nhằm đảm bảo tổ chức hoàn thành đúng mục tiêu www.vn Các chức năng quản trị(tt) • *Theo các lĩnh vực của hoạt động quản trị: • Quản trị đƣợc chia thành các lĩnh vực quản trị chuyên sâu • Quản trị nhân sự • Quản trị tài chính • Quản trị Marketing • Quản trị chất lƣợng sản phẩm • Quản trị dự án đầu tƣ • Quản trị trang thiết bị • …… www. NHÀ QUẢN TRỊ TRONG TỔ CHỨC • 1. NHÀ QUẢN TRỊ LÀ AI ? • 1.
VAI TRÒ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ • 1. CÁC CẤP BẬC CỦA NHÀ QUẢN TRỊ • 1. KỸ NĂNG CỦA NHÀ QUẢN TRỊ • 1.5 CÁC TỐ CHẤT CẦN CÓ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ www.vn Nhà quản trị là ai? • + Là các chủ thể quản trị • + Là ngƣời điều khiển công việc của ngƣời khác, liên kết phối hợp nhịp nhàng các hoạt động của các cá nhân, các bộ phận khác nhau trong tổ chức • + Là ngƣời chỉ huy công việc của nhiều ngƣời, nhƣng cũng có trƣờng hợp nhà quản trị làm cả công việc của ngƣời dƣới quyền • + Là ngƣời nắm giữ những chức danh nhất định trong bộ máy quản trị của tổ chức.vn NHÀ QUẢN TRỊ CÓ VAI TRÒ GÌ ? Vai Trò Đại Diện Chào mừng khách, ký văn bản, luật lệ … Vai Trò Lãnh Đạo Phối hợp & kiểm tra thuộc cấp … Vai Trò Liên Lạc Quan hệ với ngƣời khác trong & ngoài tổ chức … www.vn NHÀ QUẢN TRỊ CÓ VAI TRÒ GÌ ? Thu Thập Thông Tin Qua các báo, tạp chí, báo cáo …, những thông tin nội bộ & bên ngoài tổ chức có thể ảnh hƣởng đến tổ chức Truyền Đạt Thông Chuyển tải các thông tin trong nội bộ tổ chức Tin Nội Bộ thông qua các cuộc họp, điện thoại… Truyền Thông ra Cung cấp thông tin ra bên ngoài tổ chức thông Bên Ngoài qua các phƣơng tiện thông tin… www.vn NHÀ QUẢN TRỊ CÓ VAI TRÒ GÌ ? Doanh Nhân Hành động nhƣ một ngƣời tiên phong, cải tiến các hoạt động của tổ chức, phát triển các chƣơng trình hành động Giải Quyết các Thực hiện các điều chỉnh cần thiết khi tổ chức Xáo Trộn đối mặt với những khó khăn không tiên liệu trƣớc, những cuộc khủng hoảng… Phân Phối Phân bổ ngân sách, nhân lực, thời gian … Nguồn Lực Đàm Phán Thƣơng lƣợng, đàm phán… www.vn Quản Trị Viên Cấp Cao: Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc, Giám đốc … Xây dựng chiến lƣợc, kế hoạch hành động và phát triển tổ chức Quản Trị Viên Cấp Trung: Trƣởng phòng, Quản đốc, Cửa hàng trƣởng … Cụ thể hóa thành các NV để thực hiện kế hoạch và chính sách,CL của tổ chức Quản Trị Viên Cấp Cơ Sở: Tổ trƣởng, Nhóm trƣởng, Trƣởng ca… Hƣớng dẫn, đốc thúc, điều khiển ngƣời thừa hành trong công việc hàng ngày Cấp cao Cấp trung Cấp cơ sở Kỹ Năng Tƣ Duy Kỹ Năng Nhân Sự Kỹ Năng nghiÖp vô www.vn Các tố chất cần có của nhà quản trị • Trí tuệ • Tính quyết đoán • Ý chí • Bề dày kinh nghiệm • Khả năng sử dụng mưu kế www. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QUẢN TRỊ HỌC • 1.
ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU • 1. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU www.vn ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QTH • ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU • Các quan hệ phát sinh trong quá trình hoạt động của các tổ chức. • MỤC ĐÍCH • +Nhằm tìm ra những quy luật và cơ chế vận dụng những quy luật đó trong quá trình tác động lên con người, • +Cung cấp các kiến thức cơ bản làm nền tảng cho việc nghiên cứu sâu các môn học khác www.vn ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QTH • PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QUẢN TRỊ HỌC • - Phƣơng pháp chung :duy vật biện chứng,duy vật lịch sử • - Phƣơng pháp riêng: toán, thống kê, tâm lý và xã hội học, phƣơng pháp phân tích, phƣơng pháp ….