I. Tổng quan về quản trị học và tài liệu hướng dẫn học tập
Quản trị học là môn học nghiên cứu cách thức con người phối hợp hoạt động trong tổ chức để đạt mục tiêu chung. Môn học này cần thiết cho mọi loại hình tổ chức, từ doanh nghiệp kinh doanh đến cơ quan nhà nước, trường học hay bệnh viện. Tài liệu hướng dẫn học tập quản trị học được biên soạn chủ yếu phục vụ sinh viên chương trình đào tạo từ xa. Những người không thể đến lớp nghe giảng vẫn có thể tự học hiệu quả. Tài liệu cũng hữu ích cho sinh viên học tập trung cần ôn tập và nắm vững kiến thức cốt lõi. Nội dung tài liệu bao gồm các bài học từ tổng quan về quản trị đến các chức năng cụ thể. Các chức năng chính gồm hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Ngoài ra còn có nội dung về ra quyết định và truyền thông trong quản trị. Mục tiêu của môn học là cung cấp kiến thức và kỹ năng căn bản về quản trị đơn vị. Với những người đã có kinh nghiệm, tài liệu giúp hệ thống hóa kiến thức thực tế làm nền tảng nghiên cứu sâu hơn.
1.1. Định nghĩa và bản chất của quản trị học
Quản trị học, tiếng Anh gọi là Management, là ngành khoa học nghiên cứu quá trình quản lý tổ chức. Bản chất của quản trị bao gồm việc phối hợp nỗ lực con người hướng tới mục tiêu chung. Hoạt động quản trị xuất hiện ở mọi nơi, từ quản lý gia đình đến điều hành doanh nghiệp lớn. Ngay cả học sinh làm lớp trưởng hay sinh viên trong ban cán sự lớp cũng thực hiện công việc quản trị. Quản trị giỏi giúp công việc hoàn thành tốt, tạo sự hợp tác vui vẻ. Quản trị kém dẫn đến mục tiêu không đạt được, đơn vị có nguy cơ tan rã.
1.2. Cấu trúc tài liệu hướng dẫn học tập quản trị học
II. Các vai trò và chức năng của nhà quản trị trong tổ chức
Nhà quản trị đảm nhận nhiều vai trò quan trọng trong tổ chức. Theo phân loại của các nhà nghiên cứu, vai trò nhà quản trị được chia thành ba nhóm chính. Nhóm vai trò giao tiếp bao gồm vai trò người đứng đầu, người lãnh đạo và người liên lạc. Nhóm vai trò thông tin gồm người giám sát, người phát tán và người phát ngôn. Nhóm vai trò quyết định gồm doanh nhân, người giải quyết xáo trộn, người phân phối tài nguyên và nhà thương thuyết. Bốn chức năng quản trị cơ bản là hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Hoạch định xác định mục tiêu và phương thức đạt mục tiêu. Tổ chức thiết lập bộ máy và phân công công việc. Lãnh đạo điều phối, động viên và hướng dẫn nhân viên. Kiểm tra đảm bảo hoạt động đi đúng kế hoạch. Nhà quản trị cần thành thạo tất cả vai trò và chức năng này để đạt hiệu quả cao. Mỗi vai trò đòi hỏi kỹ năng và kiến thức riêng biệt.
2.1. Nhóm vai trò giao tiếp và vai trò thông tin
2.2. Chức năng hoạch định và tổ chức
III. Phương pháp và lý thuyết quản trị hiện đại cần nắm vững
Lý thuyết quản trị hiện đại được xây dựng qua nhiều giai đoạn phát triển. Trường phái quản trị khoa học của Frederick Taylor nhấn mạnh nghiên cứu công việc và nâng cao năng suất. Trường phái hành vi quan tâm đến yếu tố tâm lý và xã hội trong quản trị. Hugo Munsterberg đề xuất dùng trắc nghiệm tâm lý để tuyển chọn nhân viên phù hợp. Mary Parker Follet cho rằng tổ chức là hệ thống quan hệ xã hội, không chỉ đơn thuần kinh tế. Ý tưởng của Follet về phối hợp, hội nhập thành viên được Nhật Bản áp dụng thành công. Trường phái định lượng sử dụng mô hình toán học và máy tính hỗ trợ ra quyết định. Phương pháp học tập hiệu quả yêu cầu sinh viên đọc kỹ tài liệu, ghi chú các khái niệm cốt lõi. Việc liên hệ lý thuyết với thực tế giúp hiểu sâu và nhớ lâu hơn. Sinh viên nên vẽ sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức từng bài học. Thảo luận nhóm cũng là phương pháp hữu ích để trao đổi và làm rõ vấn đề.
3.1. Các trường phái lý thuyết quản trị chính
3.2. Vai trò của Mary Parker Follet và Hugo Munsterberg
IV. Ứng dụng kiến thức quản trị học vào thực tế công việc
Kiến thức quản trị học có giá trị ứng dụng rộng rãi trong đời sống và công việc. Mọi người đều đang thực hiện hoạt động quản trị ở các mức độ khác nhau. Phụ huynh quản lý gia đình, chủ doanh nghiệp quản lý cơ sở kinh doanh. Trưởng phòng quản lý bộ phận, giám đốc quản lý toàn công ty. Kiến thức hoạch định giúp xây dựng kế hoạch rõ ràng, xác định mục tiêu khả thi. Kỹ năng tổ chức hỗ trợ thiết lập bộ máy hiệu quả, phân công đúng người đúng việc. Năng lực lãnh đạo tạo động lực, điều phối nhân viên hướng tới mục tiêu chung. Khả năng kiểm tra giám sát đảm bảo công việc đi đúng tiến độ và chất lượng. Kỹ năng ra quyết định giúp nhà quản trị xử lý tình huống phức tạp. Nghệ thuật truyền thông đảm bảo thông tin được truyền tải chính xác, kịp thời. Sinh viên sau khi học xong môn quản trị học sẽ có nền tảng vững chắc. Nền tảng này phục vụ việc nghiên cứu chuyên sâu hoặc áp dụng trực tiếp vào thực tiễn quản lý.
