Tìm Hiểu Mô Hình Tổ Chức Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Làng Nghề Chè Truyền Thống Xóm 9

Khám phá mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Hoàng Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Tìm Hiểu Mô Hình Tổ Chức Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Làng Nghề Chè Truyền Thống Xóm 9
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.2.1. Về chuyên môn
• 1.2.2.2. Về thái độ
• 1.2.2.3. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc
• 1.3. Nội dung và phương pháp thực hiện
• 1.3.1. Nội dung thực tập
• 1.3.2. Phương pháp thực hiện
• 1.3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.3.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.4. Thời gian và địa điểm thực tập
• 1.4.1. Thời gian thực tập
• 1.4.2. Địa điểm thực tập
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khái niệm về làng nghề, làng nghề truyền thống
• 2.2. Vai trò của bảo tồn và phát triển làng nghề chè
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Tổ Chức Sản Xuất Kinh Doanh Làng Nghề Chè Truyền Thống Xóm 9

Mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Làng nghề chè không chỉ tạo ra sản phẩm chất lượng mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và truyền thống của người dân nơi đây. Việc nghiên cứu mô hình này giúp hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất, các yếu tố ảnh hưởng và tiềm năng phát triển trong tương lai.

1.1. Đặc Điểm Nổi Bật Của Làng Nghề Chè Truyền Thống

Làng nghề chè xóm 9 có lịch sử lâu đời với nhiều giống chè đặc sản. Đặc điểm nổi bật của làng nghề này là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong quy trình sản xuất, từ trồng trọt đến chế biến.

1.2. Vai Trò Của Làng Nghề Trong Kinh Tế Địa Phương

Làng nghề chè không chỉ tạo ra việc làm cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Đồng Hỷ. Sản phẩm chè truyền thống đã trở thành thương hiệu nổi tiếng, thu hút khách hàng trong và ngoài nước.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Mô Hình Tổ Chức Sản Xuất Kinh Doanh

Mặc dù có nhiều tiềm năng, mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của làng nghề chè xóm 9 vẫn gặp phải nhiều thách thức. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn đầu tư và công nghệ hiện đại là những vấn đề chính cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Quy Mô Sản Xuất Nhỏ Lẻ

Nhiều hộ sản xuất chè vẫn duy trì quy mô nhỏ lẻ, dẫn đến hiệu quả kinh tế không cao. Việc liên kết giữa các hộ sản xuất còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường.

2.2. Thiếu Vốn Đầu Tư Và Công Nghệ

Nhiều hộ sản xuất gặp khó khăn trong việc huy động vốn để đầu tư vào công nghệ mới. Điều này làm giảm chất lượng sản phẩm và khả năng mở rộng quy mô sản xuất.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Kinh Doanh Chè

Để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và cải tiến quy trình sản xuất. Việc đào tạo kỹ năng cho người lao động cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Đào Tạo Kỹ Năng Cho Người Lao Động

Đào tạo kỹ năng cho người lao động giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của làng nghề.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất chè sẽ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng năng suất. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức để đầu tư vào công nghệ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của làng nghề chè xóm 9 đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Sản phẩm chè truyền thống đã được thị trường đón nhận và có tiềm năng xuất khẩu cao.

4.1. Kết Quả Sản Xuất Chè Truyền Thống

Sản lượng chè của làng nghề đã tăng đáng kể trong những năm qua, nhờ vào việc cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Thị Trường Tiêu Thụ Sản Phẩm

Sản phẩm chè truyền thống xóm 9 đã có mặt trên nhiều thị trường, không chỉ trong nước mà còn xuất khẩu ra nước ngoài, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Làng Nghề Chè

Mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9 có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục các thách thức hiện tại và hướng tới một tương lai bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho làng nghề chè, bao gồm việc bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Hợp Tác Giữa Các Hộ Sản Xuất

Tăng cường hợp tác giữa các hộ sản xuất chè sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh và tạo ra sức mạnh cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây chè là cây công nghiệp dài ngày có vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam. Tỉnh Thái Nguyên là địa phương có diện tích chè lớn thứ hai cả nước (sau tỉnh Lâm Đồng) với thương hiệu chè nổi tiếng. Tại huyện Đồng Hỷ, cây chè được xác định là cây trồng mũi nhọn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân. Tính đến năm 2017, toàn tỉnh Thái Nguyên có 220 làng nghề, trong đó có 198 làng nghề trồng và chế biến chè (chiếm 90% tổng số làng nghề).

Mặc dù việc công nhận làng nghề chè truyền thống đã tạo động lực phát triển, thực tiễn tại các địa phương vẫn bộc lộ nhiều hạn chế: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, vốn tích lũy thấp, liên kết kinh tế giữa hộ sản xuất với hợp tác xã và doanh nghiệp còn lỏng lẻo, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều và thiếu thương hiệu riêng biệt. Làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ được công nhận năm 2012 cũng đối mặt với các rào cản về công nghệ chế biến, thị trường đầu ra và liên kết chuỗi giá trị. Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, Huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên" của tác giả Hoàng Thị Thu Trang được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống tại xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên; trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức phát triển làng nghề.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Đánh giá thực trạng mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9.
   • Phân tích hiệu quả mô hình sản xuất kinh doanh của làng nghề chè xóm 9.
   • Phân tích các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) trong quá trình phát triển của làng nghề.
   • Đề xuất các định hướng và nhóm giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề.
   • Rèn luyện kỹ năng thực tế, thái độ làm việc và phương pháp tiếp cận điều tra nông thôn đối với sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức quản lý, các nguồn lực sản xuất và chuỗi liên kết kinh tế tại làng nghề chè truyền thống.
• Phạm vi không gian: Làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thời gian thực hiện thực tập và điều tra thực địa từ ngày 13/8/2018 đến ngày 23/12/2018; chuỗi số liệu thống kê thứ cấp và sơ cấp được phân tích cho giai đoạn 2016 - 2018.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên các khung lý thuyết về kinh tế nông thôn, làng nghề và chuỗi giá trị nông sản:

• Khái niệm và tiêu chí làng nghề: Tiếp cận theo định nghĩa của GS. Trần Quốc Vượng, tác giả Bùi Văn Vượng, Thông tư số 116/2006/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng quy định của Cục Chế biến Nông lâm sản và Ngành nghề nông thôn. Theo đó, làng nghề phải đảm bảo các tiêu chí định lượng như có từ 35% đến 40% tổng số hộ tham gia hoạt động ngành nghề và giá trị sản lượng ngành nghề chiếm trên 50% tổng giá trị sản lượng của địa phương.
• Đặc điểm kinh tế làng nghề chè: Sản xuất theo chu kỳ thu hái búp tươi (~35 ngày/lứa), kết hợp lao động thủ công với cơ giới hóa bán phần (sao chè tôn quay, máy vò chạy điện, hút chân không), phương thức truyền nghề gia đình, và tính phân tán của thị trường tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp các văn bản pháp quy, số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp, các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của UBND huyện Đồng Hỷ và UBND thị trấn Sông Cầu giai đoạn 2016 - 2018.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Phương pháp quan sát thực địa về địa hình, hệ thống canh tác, quy trình chăm sóc, thu hoạch, chế biến và bảo quản chè.
  • Phương pháp phỏng vấn trực tiếp cán bộ Ban quản lý làng nghề (trưởng xóm 9 kiêm Trưởng ban quản lý làng nghề - ông Nguyễn Đức Trọng) và phỏng vấn thảo luận nhóm với các hộ dân sản xuất chè tại xóm 9.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Thống kê mô tả, phân tích so sánh biến động, phân tích cơ cấu, tính toán tốc độ phát triển bình quân và xây dựng ma trận phân tích SWOT (Điểm mạnh - Điểm yếu - Cơ hội - Thách thức).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài gắn liền với chủ trương xây dựng nông thôn mới và phát triển làng nghề chè truyền thống tại tỉnh Thái Nguyên. Xác định rõ ràng hệ thống mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, nội dung thực tập, phương pháp thu thập/xử lý số liệu, cùng kế hoạch thời gian và địa điểm thực hiện tại xóm 9, Thị trấn Sông Cầu.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các vấn đề lý luận về khái niệm, vai trò, đặc điểm của làng nghề truyền thống đối với quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn. Đồng thời, chương này tổng quan bức tranh thực tiễn:

• Thị trường chè thế giới: Hiện có 58 quốc gia trồng chè, tập trung 90% diện tích tại châu Á. Các quốc gia sản xuất và xuất khẩu lớn gồm Trung Quốc (chiếm 35% sản lượng tiêu thụ toàn cầu), Ấn Độ (chiếm 23% sản lượng toàn cầu), Kenya, Sri Lanka; các thị trường nhập khẩu lớn gồm Nga (nhập khẩu 181.859 tấn/năm), Hoa Kỳ (116.746 tấn/năm).
• Thị trường chè Việt Nam: Sản xuất chủ yếu ở quy mô hộ; 10 tháng đầu năm 2017 xuất khẩu đạt 115,6 nghìn tấn với trị giá 186,1 triệu USD sang các thị trường chính như Pakistan, Đài Loan, Nga, Trung Quốc.
• Ngành chè tỉnh Thái Nguyên: Toàn tỉnh có hơn 21,3 nghìn ha chè (diện tích kinh doanh đạt gần 18,8 nghìn ha), sản lượng chè búp tươi đạt trên 200 nghìn tấn, năng suất bình quân 11,2 tấn/ha. Thị trường nội địa tiêu thụ 70% sản lượng chè thành phẩm với mức giá từ 120.000 đồng/kg đến trên 280.000 đồng/kg đối với chè đặc sản.

Phần 3: Kết quả thực tập

Chương này đi sâu phản ánh toàn diện thực trạng sản xuất kinh doanh tại địa bàn nghiên cứu:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xóm 9: Xóm 9 thuộc Thị trấn Sông Cầu, nằm dọc theo suối Linh Nham, địa hình chia thành 3 tiểu vùng rõ rệt (vùng đồi núi cao trồng rừng, vùng thung lũng dọc suối Linh Nham, và vùng đồi bát úp chuyên canh chè). Khí hậu có nhiệt độ trung bình năm 23°C, lượng mưa và nguồn nước dồi dào. Hệ thống giao thông đã được bê tông hóa, 100% hộ dân dùng điện lưới quốc gia.
• Lịch sử hình thành và thành tựu làng nghề: Nghề trồng chè tại Sông Cầu bắt đầu từ năm 1953 do các hộ dân miền xuôi lên khai hoang. Giai đoạn 1960 - 1990 gắn với Nông trường chè Sông Cầu; từ năm 1990 chuyển sang hình thức giao khoán đến từng hộ gia đình. Năm 2012, xóm 9 được UBND tỉnh Thái Nguyên cấp bằng công nhận Làng nghề chè truyền thống (Quyết định số 38/2012/QĐ-UBND ngày 31/01/2012). Làng nghề đã đạt Cúp vàng hội thi "Búp chè vàng" năm 2012, Cúp đồng năm 2016, Giải nhất kỹ thuật hái chè năm 2017 và được cấp Giấy chứng nhận VietGAP năm 2018.
• Thực trạng các nguồn lực sản xuất giai đoạn 2016 - 2018:
  • Nhân khẩu và lao động: Số hộ trồng chè tăng từ 75 hộ (2016) lên 86 hộ (2018), chiếm 75,4% tổng số hộ của xóm. Lao động nông nghiệp năm 2018 là 209 người (chiếm 65,3% tổng số 320 lao động).

Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Tổng số nhân khẩu	Khẩu	412	435	476	106,4
Tổng số hộ	Hộ	104	108	114	104,7
- Số hộ trồng chè	Hộ	75	81	86	107,05
- Số hộ khác	Hộ	29	27	27	98,4
Tổng số lao động	Người	315	295	320	101,0
- Lao động nam	Người	169	143	173	102,75
- Lao động nữ	Người	143	152	147	100,4
- Lao động nông nghiệp	Người	213	190	209	99,6
- Lao động phi nông nghiệp	Người	102	105	111	104,3
Bình quân nhân khẩu/hộ	Khẩu/hộ	3,96	4,02	4,09	101,55
Bình quân lao động/hộ	LĐ/hộ	3,02	2,73	2,80	96,4

• Đất đai và năng suất: Diện tích chè của xóm tăng từ 37 ha (2016) lên 45 ha (2018), năng suất đạt 12 tấn/ha (120 tạ/ha) vào năm 2018.

Chỉ tiêu	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016 (%)	So sánh 2018/2017 (%)	Tốc độ phát triển bình quân (%)
Diện tích kiến thiết (ha)	4,0	5,0	6,0	125,0	120,0	122,5
Diện tích cho sản phẩm (ha)	27,5	29,0	32,0	105,4	110,3	107,85
Diện tích trồng mới (ha)	5,5	6,0	7,0	109,0	116,6	112,8
Tổng diện tích chè (ha)	37,0	40,0	45,0	108,1	112,5	110,3
Năng suất (tạ/ha)	105	110	120	104,76	109,09	106,93
Sản lượng (tấn)	3.885	4.400	5.400	113,25	122,27	117,9

• Chuyển dịch cơ cấu giống chè: Giảm tỷ lệ giống chè hạt Trung Du truyền thống (từ 40,5% năm 2016 xuống còn 22,3% năm 2018), thay thế bằng các giống chè cành năng suất và chất lượng cao như LDP1, Keo Am Tích, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên, Bát Tiên.

Loại giống chè	Năm 2016 (ha)	Cơ cấu 2016 (%)	Năm 2017 (ha)	Cơ cấu 2017 (%)	Năm 2018 (ha)	Cơ cấu 2018 (%)	Tốc độ tăng BQ (%)
1. Chè Trung Du	15,0	40,5	13,0	32,5	10,0	22,3	81,8
2. Chè Keo Am Tích	5,0	13,5	7,0	17,5	8,0	17,7	127,1
3. Giống khác (LDP1, Kim Tuyên, Bát Tiên, Phúc Vân Tiên)	17,0	46,0	20,0	50,0	27,0	60,0	119,6
Tổng diện tích	37,0	100,0	40,0	100,0	45,0	100,0	110,3

• Trang thiết bị và máy móc: Đã bước đầu cơ giới hóa với 60 máy sao chè bằng củi (trị giá 300 triệu đồng) và 2 máy sao chè bằng ga (trị giá 250 triệu đồng), cùng hệ thống máy vò chè chạy điện và máy đóng gói hút chân không.
• Mô hình tổ chức và liên kết sản xuất: Ban quản lý làng nghề trực tiếp chỉ đạo, phân chia thành các nhóm sản xuất (5 - 7 hộ/nhóm) do nhóm trưởng phụ trách giám sát quy trình kỹ thuật. Mối liên kết kinh tế chủ yếu là liên kết ngang nội bộ; liên kết dọc với doanh nghiệp và hợp tác xã thu mua còn lỏng lẻo, chủ yếu bán sản phẩm thô hoặc chè khô cho thương lái.
• Phân tích SWOT làng nghề xóm 9:
  • Điểm mạnh (S): Vùng chè đặc sản suối Linh Nham; kinh nghiệm chế biến lâu năm; danh hiệu làng nghề được công nhận; hạ tầng giao thông thuận tiện.
  • Điểm yếu (W): Sản xuất quy mô hộ gia đình phân tán; thiếu vốn đầu tư nhà xưởng; máy móc chưa đồng bộ; kỹ năng tiếp thị, bán hàng và nhận diện thương hiệu còn yếu.
  • Cơ hội (O): Chính sách hỗ trợ phát triển nông thôn mới của tỉnh; sự kiện Festival chè; nhu cầu tiêu thụ chè sạch đạt chuẩn VietGAP ngày càng tăng.
  • Thách thức (T): Cạnh tranh từ các vùng chè danh tiếng khác trong tỉnh; tình trạng thương lái ép giá; chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng cao; nguy cơ ô nhiễm môi trường do chất thải lò sao.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính:

• Khóa luận làm rõ bức tranh hoạt động của Làng nghề chè truyền thống xóm 9 đến năm 2018: quy mô 45 ha chè với 86 hộ chuyên canh (chiếm 75,4% số hộ trong xóm), 320 lao động; sản lượng chè búp tươi đạt 5.400 tấn, cung ứng cho nhà máy chi nhánh Sông Cầu khoảng 90 tấn nguyên liệu tươi và chế biến bán ra thị trường 40 - 50 tấn chè búp khô thương phẩm mỗi năm.
• Xác định rõ sự chuyển dịch tích cực về cơ cấu giống chè khi tỷ trọng giống mới (LDP1, Keo Am Tích, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên) tăng lên chiếm 77,7% diện tích vào năm 2018, giúp năng suất bình quân tăng lên 12 tấn/ha.
• Đánh giá chi tiết cơ chế vận hành của mô hình quản lý làng nghề kết hợp giữa Ban quản lý và các nhóm sản xuất tự quản (5 - 7 thành viên/nhóm), chỉ ra hạn chế cốt lõi trong chuỗi liên kết dọc giữa người trồng chè và các doanh nghiệp chế biến.

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất:

1. Giải pháp thị trường và tiêu thụ: Xây dựng thương hiệu và nhãn hiệu tập thể cho chè Sông Cầu xóm 9; cải tiến mẫu mã bao bì hút chân không; đa dạng hóa kênh tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào tư thương.
2. Giải pháp đối với chính quyền địa phương: Đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các kỳ Festival chè; hỗ trợ kinh phí trưng bày sản phẩm; đơn giản hóa thủ tục tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.
3. Giải pháp nguồn lực và đào tạo: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật canh tác VietGAP định kỳ; bồi dưỡng kỹ năng marketing và bán hàng cho người làm chè.
4. Giải pháp quy mô sản xuất: Từng bước quy hoạch vùng sản xuất tập trung, thúc đẩy chuyển đổi từ kinh tế hộ nhỏ lẻ sang mô hình tổ hợp tác và hợp tác xã kiểu mới.
5. Giải pháp về giống: Tiếp tục thay thế diện tích chè Trung Du già cỗi bằng các dòng chè cành lai năng suất cao (LDP1, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên).
6. Giải pháp về vốn: Tạo điều kiện cho các hộ vay vốn trung và dài hạn để đầu tư máy sao ga, máy vò và kho xưởng bảo quản tiêu chuẩn.
7. Giải pháp kỹ thuật và môi trường: Giám sát việc tuân thủ quy trình an toàn thuốc bảo vệ thực vật; xử lý khói bụi và phế phẩm từ quá trình sao sấy chè.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Đề tài được thực hiện trong khuôn khổ khóa luận tốt nghiệp hệ đại học với thời gian thực tập 4 tháng (8/2018 - 12/2018). Các phân tích kinh tế chủ yếu dừng lại ở mức độ thống kê mô tả, phân tích cơ cấu và ma trận SWOT; chưa lượng hóa chi tiết các chỉ tiêu tài chính biên (NPV, IRR, tỷ suất lợi nhuận/chi phí chi tiết từng hộ) hoặc sử dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ tác động của các yếu tố nguồn lực đến thu nhập hộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát so sánh giữa các làng nghề chè trong toàn huyện Đồng Hỷ; nghiên cứu chuyên sâu về hiệu quả kinh tế chuỗi giá trị chè VietGAP và đánh giá mức độ sẵn sàng tham gia các mô hình hợp tác xã kiểu mới của các hộ dân làng nghề.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Quản lý kinh tế nông thôn cần tài liệu thực tế về phương pháp phân tích thực trạng làng nghề truyền thống và kỹ thuật điều tra nông thôn.
• Cán bộ khuyến nông và quản lý hợp tác xã: Tham khảo mô hình tổ chức nhóm sản xuất 5 - 7 hộ tự quản, cơ cấu chuyển đổi giống chè cành và phương thức áp dụng tiêu chuẩn VietGAP tại cấp thôn xóm.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao nhất: Bảng dữ liệu thống kê chi tiết giai đoạn 2016 - 2018 về lao động, đất đai, cơ cấu giống chè, sơ đồ tổ chức quản lý làng nghề và ma trận phân tích SWOT thực địa tại xóm 9, Thị trấn Sông Cầu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Làng nghề chè xóm 9 được công nhận danh hiệu làng nghề truyền thống cấp tỉnh theo quyết định nào?
Làng nghề chè xóm 9 được UBND tỉnh Thái Nguyên công nhận danh hiệu Làng nghề chè truyền thống cấp tỉnh theo Quyết định số 38/2012/QĐ-UBND ngày 31/01/2012.

2. Cơ cấu diện tích giống chè tại xóm 9 đã thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2016 - 2018?
Diện tích giống chè Trung Du truyền thống giảm mạnh từ 15 ha (chiếm 40,5% năm 2016) xuống còn 10 ha (chiếm 22,3% năm 2018). Ngược lại, diện tích các giống chè cành mới (Keo Am Tích, LDP1, Kim Tuyên, Bát Tiên, Phúc Vân Tiên) tăng từ 22 ha lên 35 ha, chiếm 77,7% tổng diện tích chè toàn xóm năm 2018.

3. Làng nghề chè truyền thống xóm 9 đã đạt được những giải thưởng và chứng nhận chất lượng nổi bật nào?
Làng nghề đạt Cúp vàng hội thi "Búp chè vàng" tại Festival chè Thái Nguyên năm 2012, Cúp đồng "Búp chè vàng" năm 2016, Giải nhất về kỹ thuật hái chè năm 2017 và được cấp Giấy chứng nhận sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP năm 2018.

4. Mô hình tổ chức quản lý sản xuất bên trong làng nghề xóm 9 được thiết lập như thế nào?
Làng nghề do Ban quản lý (đứng đầu là Trưởng ban do dân bầu, thường là trưởng xóm) trực tiếp điều hành. Ban quản lý thành lập các nhóm sản xuất nhỏ gồm 5 - 7 hộ/xã viên, có nhóm trưởng chịu trách nhiệm đôn đốc, quản lý và giám sát việc thực hiện quy trình kỹ thuật canh tác, chế biến chè.

5. Sản lượng và năng suất chè của xóm 9 đạt mức bao nhiêu vào năm 2018?
Năm 2018, diện tích chè cho sản phẩm của xóm 9 đạt 32 ha với năng suất bình quân 12 tấn/ha (120 tạ/ha), đạt tổng sản lượng chè búp tươi 5.400 tấn; trong đó hàng năm cung ứng khoảng 90 tấn chè tươi cho nhà máy chế biến và tự sao sấy bán ra thị trường từ 40 - 50 tấn chè búp khô thương phẩm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Thu Trang đã phản ánh trung thực, có hệ thống bức tranh tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh tại Làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu giai đoạn 2016 - 2018. Công trình đã làm rõ những thành tựu đạt được trong chuyển đổi cơ cấu giống chè, bước đầu cơ giới hóa chế biến và áp dụng quy trình VietGAP, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về liên kết chuỗi giá trị và thị trường thương hiệu. Hệ thống 7 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính ứng dụng cụ thể, là tài liệu tham khảo thiết thực cho công tác quản lý và định hướng phát triển kinh tế làng nghề chè tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là một trong những nước có điều kiện tự nhiên thích hợp cho phát triển cây chè. Lịch sử trồng chè nước ta đã có từ lâu, cây chè cho năng xuất sản lượng tương đối ổn định và có giá trị kinh tế, tạo việc làm cũng như thu nhập cao cho người lao động, đặc biệt là các tỉnh trung du và miền núi. Với ưu thế là một cây công nghiệp dễ khai thác, nguồn sản phẩm đang có nhu cầu lớn về xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, thì cây chè đang được coi là một cây trồng mũi nhọn, một thế mạnh của khu vực trung du và miền núi.

Thái Nguyên là tỉnh có diện tích trồng chè 18.679 ha, đứng ở vị trí thứ 2 trên cả nước (sau tỉnh Lâm Đồng), là cây truyền thống mang thương hiệu “chè Thái” nổi tiếng trên cả nước. Vì vậy cây chè đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân trong vùng, đã và đang được mệnh danh là “cây trồng xóa đói giảm nghèo” nên hiện nay nó đang được đầu tư thâm canh để ngày càng được sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng cao và đảm bảo thu nhập cho người dân. Vì thế, việc phát triển cây chè là một trong những trọng tâm của Chương trình nông thôn mới đã và đang được triển khai tại tỉnh Thái Nguyên. [7] Huyện Đồng Hỷ là một huyện trung du, miền núi bắc bộ, được thiên nhiên ưu đãi một hệ thống đất đai và điều kiện khí hậu thời tiết khá thích hợp cho việc phát triển cây chè.

Có diện tích chè khá lớn, hiện nay cây chè đã trở thành một trong những cây trồng mũi nhọn của huyện góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế cải thiện đời sống nhân dân. Những hộ làm nghề chè đã hình thành nên những làng nghề truyền thống ở trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên từ khá lâu. Năm 2017, UBND tỉnh Thái Nguyên công nhận 24 làng nghề, trong đó có 2 làng nghề chè và 22 làng nghề chè truyền thống. Hiện nay, toàn tỉnh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Thái Nguyên có 220 làng nghề trong đó có 198 làng nghề trồng và chế biến chè chiếm 90% tổng số làng nghề.

Các làng nghề chè này đã hình thành nên các vùng làng nghề chè đặc sản nổi tiếng như: Tân Cương (thành phố Thái Nguyên), Sông Cầu (Huyện Đồng Hỷ), La Bằng (Huyện Đại Từ),. Hiện nay, toàn tỉnh Thái Nguyên có 198 làng nghề chè trong tổng số 220 làng nghề. Riêng năm 2017, tỉnh đã công nhận 2 làng nghề chè và 22 làng nghề chè truyền thống. Việc UBND tỉnh Thái Nguyên cấp bằng công nhận làng nghề, làng nghề chè truyền thống đã góp phần động viên, thúc đẩy các làng nghề phát triển đúng hướng; khuyến khích kịp thời người làm chè trong tỉnh tích cực hơn trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế của cây chè, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa nghèo… cho bà con.

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển các làng nghề chè vẫn tồn tại nhiều hạn chế, chưa đảm bảo phát triển bền vững như: Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, kết quả sản xuất kinh doanh thấp, lượng vốn tích lũy để đầu tư phát triển kinh doanh không cao, khó khăn trong huy động được vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Các hoạt động liên doanh liên kết giữa các hộ dân làng nghề với các tổ hợp tác, các hợp tác xã, với doanh nghiệp, và với các thành phần kinh tế khác còn hạn chế, chất lượng sản phẩm không đồng đều, khả năng cạnh tranh không cao,. Hầu hết các hộ làng nghề chè đang gặp khó khăn về đất đai, nhà xưởng, nguồn vốn, năng lượng quản lý,.Vì vậy quy mô sản xuất chè bị bó hẹp, sản xuất thủ công là chủ yếu, sản phẩm làm ra chất lượng chưa cao, chưa đa dạng mẫu mã sản phẩm, vấn đề ô nhiễm môi trường chưa thực sự được quan tâm. Các chính sách của địa phương trong việc hỗ trợ làng nghề về vốn, về công nghệ đào tạo, hoạt động xúc tiến thương mại,.

còn chưa được thực sự chú trọng. Các câu hỏi cấp thiết đặt ra cần trả lời đối với phát triển làng nghề chè là: Thực trạng các làng nghề chè hiện nay hoạt động như thế nào sau khi được công nhận? Tổ chức làng nghề hiệu quả cần như thế nào? Liên kết giữa các hộ, các đơn vị trong làng nghề cần điều kiện gì? Khả năng phát triển LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 kinh tế làng nghề đến đâu? Làm sao để làng nghề chè đem lại hiệu quả kinh tế, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường? Xuất phát từ thực tiễn trên, em tiến hành thực hiện đề tài: “Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, Huyện Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên”. Với mong muốn góp phần bé nhỏ cùng duy trì và phát triển nghề truyền thống này của quê hương Thái Nguyên. Mục tiêu nghiên cứu 1.

Mục tiêu chung Tìm hiểu được mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống tại xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và từ đó đề xuất được một số giải pháp nhằm quản lý, tổ chức phát triển làng nghề chè truyền thống xóm 9 hiệu quả. Mục tiêu cụ thể 1. Về chuyên môn - Đánh giá được thực trạng mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu. - Phân tích được hiệu quả mô hình sản xuất kinh doanh của làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu.

- Phân tích được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong việc phát triển làng nghề chè truyền thống. - Đề xuất được một số định hướng, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của làng nghề chè. Về thái độ - Tạo dựng được mối quan hệ thân thiện, hòa nhã với mọi người trong làng nghề chè xóm 9, Thị trấn Sông Cầu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 - Thực hiện nghiêm túc các nội quy, quy định của làng nghề trong thời gian thực tập về thời gian, trang phục, giao tiếp,.

- Chủ động sẵn sàng trong học tập, trải nghiệm và trong các công việc hỗ trợ, giúp đỡ bà con trong quá trình sản xuất. - Nhiệt tình, chủ động, trách nhiệm với công việc tại làng nghề, cố gắng tiếp cận và hoàn thành tốt công việc được giao. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc - Tạo được kỹ năng sống và làm việc tại làng nghề trên tinh thần cùng học hỏi, cùng chia sẻ, cùng người dân vì người dân làng nghề. - Nâng cao kỹ năng làm việc tập thể: Cùng làm việc, luôn tương trợ, hỗ trợ nhau vì mục tiêu chung.

- Có ý thức trong công việc, thực hiện đầy đủ các công việc được giao tại làng nghề. - Chuẩn bị các thông tin, kiến thức tốt để có thể tự tin trong công việc, trong cuộc sống, sống hòa đồng thân thiện với người dân làng nghề. - Chủ động ghi chép về những nội dung đã thực tập và chuẩn bị số liệu để viết báo cáo thực tập. Không ngừng học tập trau dồi kiến thức nâng cao trình độ chuyên môn.

Nội dung và phương pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập - Đánh giá chung những điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của làng nghề chè xóm 9, Thị trấn Sông Cầu. - Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển làng nghề chè truyền thống xóm 9, thị trấn Sông Cầu. - Phân tích tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm chè của các hộ trong làng nghề.

- Tham gia trải nghiệm thực tế các hoạt động sản xuất tại làng nghề. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề. - Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển làng nghề 1. Phương pháp thực hiện 1.

Phương pháp thu thập thông tin * Thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập những số liệu, thông tin liên quan trực tiếp và gián tiếp đến làng nghề nói chung và làng nghề chè truyền thống nói riêng từ các nguồn chính thống đã được công bố chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, như lấy số liệu từ các ban ngành của huyện, thị trấn, báo cáo tổng kết liên quan đến làng nghề, thu thập số liệu qua sách báo, tạp chí, nghị định, nghị quyết. * Thu thập số liệu sơ cấp: Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ làng nghề chè truyền thống với các phương pháp cụ thể sau: - Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp hoặc gián tiếp bằng các dụng cụ để có thể nắm được các địa hình, địa vật trên địa bàn nghiên cứu. Đây là một trong những phương pháp được sử dụng để thu thập thông tin sơ cấp thông qua tri giác về các vấn đề như tình hình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, các vấn đề liên quan đến việc sản xuất, kinh doanh chè như các khâu chăm sóc, thu hoạch, chế biến, bán ra thị trường,.Các thông tin quan sát được sẽ được ghi chép lại, vừa để thu thập thêm thông tin vừa có thể kiểm chứng về các nguồn thông tin thu thập được bằng các phương pháp khác. - Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp đối với ban quản lý làng nghề để tìm hiểu về quá trình hình thành, những thông tin cơ bản về làng nghề như: Họ tên, tuổi, số hộ trong làng nghề, lao động, vốn sản xuất, thông tin cơ bản kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề.

Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn của làng nghề. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp xử lý số liệu - Số liệu sau khi được thu thập, được tiến hành tổng hợp, hệ thống lại, phân tích lại để có thông tin cần thiết cho đề tài. - Sử dụng phương pháp phân tích SWOT: phân tích SWOT dựa trên những thuận lợi và khó khăn của làng nghề chè từ đó nắm được các cơ hội để phát triển và các mặt hạn chế trong công việc từ đó phát huy được những điểm mạnh, lợi thế đã có và khắc phục những điểm yếu, hạn chế.

Thời gian và địa điểm thực tập 1. Thời gian thực tập Thời gian: Từ ngày 13/8/2018 đến ngày 23/12/2018. Địa điểm thực tập Địa điểm: Làng nghề chè truyền thống xóm 9, Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.