CHƯƠNG I: NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ MARKETING MIX I. Khái niệm và vai trò của Marketing Mix trong hoạt động kinh doanh 1. Khái niệm về Marketing Mix Marketing Mix là một trong những khái niệm cơ bản của hệ thống Marketing hiện đại: “Marketing Mix là một tập hợp những thành phần biến động có thể kiểm soát được của Marketing mà công ty sử dụng nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh đạt hiệu quả tối ưu”. Tập hợp này bao gồm 4 thành phần cơ bản được biết đến như là 4Ps : Sản phẩm (Product), Giá (Price), Phân phối( Place), Xúc tiến thương mại (Promotion) ▪ Sản phẩm là tất cả những cái, những yếu tố có thể thỏa mãn nhu cầu hay ước muốn được đưa ra chào bán trên thị trường với mục đích thu hút sự chú ý mua sắm, sử dụng hay tiêu dùng.
▪ Giá cả của một sản phẩm hoặc dịch vụ là khoản tiền mà người mua phải trả cho người bán để được quyền sở hữu, sử dụng sản phẩm hay dịch vụ đó. ▪ Phân phối là một tập hợp các doanh nghiệp và cá nhân độc lập và phụ thuộc lẫn nhau, tham gia vào quá trình đưa hàng hóa từ người sản xuất tới người tiêu dung. ▪ Xúc tiến thương mại là các hoạt động của công ty nhằm hỗ trợ bán hàng, quảng bá hình ảnh công ty, nâng cao hình ảnh công ty trong 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT tâm trí người tiêu dùng, quảng cáo, quan hệ công đồng, khuyến mãi, các dịch vụ hậu mãi, v.v, để từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. (Nguồn: Giáo trình Marketing căn bản- PGS.
Trần Minh Đạo) 2. Những nội dung chủ yếu của Marketing Mix 2.1 Chính sách sản phẩm Theo Philip Kotler, “Sản phẩm là những cái gì có thể cung cấp cho thị trường, do thị trường đòi hỏi và thoả mãn được nhu cầu của thị trường”. Mỗi sản phẩm là sự kết hợp giữa các đặc tính hữu hình và vô hình nhằm hướng tới thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Cấu trúc của sản phẩm được xác định theo 5 cấp gồm : lợi ích cốt lõi, sản phẩm hiện thực, sản phẩm mong đợi, sản phẩm bổ sung và sản phẩm tiềm năng.
Chu kỳ sống của sản phẩm ( Product life cycle – PLC) là thuật ngữ mô tả sự biến đổi của doanh số tiêu thụ kể từ khi hàng hóa được tung ra thị trường cho đến khi nó phải rút lui khỏi thị trường. (Theo Giáo trình Marketing căn bản – PGS. Trần Minh Đạo) Chu kỳ sống của sản phẩm được chia thành 4 giai đoạn như sau : Thâm nhập, tăng trưởng, chín muồi, và suy tàn. ▪ Giai đoạn thâm nhập Giai đoạn này bắt đầu từ khi đưa sản phẩm ra bán trên thị trường.
Thời kỳ này doanh số nói chung ở mức thấp, thậm chí rất thấp. Chi phí quảng cáo và nhiều chi phí khác phải duy trì ở mức cao nhằm giới thiệu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Thời kỳ này doanh nghiệp lãi rất ít, thậm chí phải tạm thời chấp nhận lỗ vốn. Mục tiêu của doanh nghiệp là thâm nhập thị trường.
5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT ▪ Giai đoạn tăng trưởng Đây là giai đoạn sản phẩm được tiêu thụ và doanh số nhìn chung ngày một tăng nhanh hơn. Giá thành sản phẩm từng bước giảm do quy mô sản xuất được mở rộng. Lợi nhuận đã xuất hiện và từng bước tăng. Mức độ cạnh tranh trong ngành trở nên gay gắt hơn do có nhiều đối thủ khác gia nhập.
Mục tiêu của doanh nghiệp là mở rộng phân phối sản phẩm. ▪ Giai đoạn chín muồi Doanh số tăng mạnh và đạt mức cao nhất. Mức độ cạnh tranh trong thời kỳ này cũng rất gay gắt. Thị trường được mở rộng, lợi nhuận tăng cao do doanh số và giá cả đều tăng, giá thành giảm.
Tuy nhiên vào cuối giai đoạn này, sau khi đạt được cực đại, doanh số và lợi nhuận bão hoà một thời gian nhất định rồi bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu trì trệ và giảm sút cục bộ. Đó là bước chuyển tiếp báo hiệu sự tất yếu đã đến giai đoạn cuối. ▪ Giai đoạn suy tàn. Thực trạng doanh số giảm mạnh.
Giá cả do vậy cũng giảm liên tiếp kéo theo những giảm sút. Căn cứ vào mức giảm sút của doanh số và lợi nhuận, đồng thời đối chiếu với các mục tiêu chiến lược, doanh nghiệp phải cân nhắc những lợi ích trước mắt và lâu dài để có thể loại bỏ đúng đắn sản phẩm lỗi thời và bổ sung kịp thời sản phẩm mới thay thế.2 Chính sách giá cả Giá là một trong bốn tham số cơ bản cùa Marketing Mix, các quyết định về giá có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Khi hoạch định chính sách giá cả, ngoài việc xác định giá ban đầu cho hàng hoá và thiết lập các chính sách giá để làm cho giá ban đầu phù hợp với những yếu tố 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT quan trọng của điều kiện xung quanh, doanh nghiệp còn phải nghiên cứu đến vấn đề giảm giá và những phản ứng cần thiết của doanh nghiệp khi các đối thủ cạnh tranh thay đổi giá. Xác định giá ban đầu cho hàng hoá : bao gồm 6 giai đoạn như sau: a) Xác định mục tiêu hình thành giá cả Với mỗi mục tiêu khác nhau thì mức giá cả đặt ra cũng khác nhau.
Vì vậy nhiệm vụ của việc hình thành giá cả là phải định ra mức giá cho hàng hoá sao cho đáp ứng được mục tiêu của doanh nghiệp. Trong thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn mục tiêu định giá cho mình từ các mục tiêu chính sau: ▪ Định giá nhằm đảm bảo mức thu nhập được xác định trước. Mục tiêu đặt ra cho việc xác định mức giá là đảm bảo một mức lợi nhuận cụ thể, khoản lợi nhuận này được ấn định trước nhằm thoả mãn nhu cầu thu hồi vốn hoặc tái đầu tư có trọng điểm. Khi đó để thoả mãn được mục tiêu này, việc định giá bán phải xuất phát từ chi phí của doanh nghiệp, số lợi nhuận định trước đó để xác định tỷ lệ % của nó trong giá bán.
▪ Định giá nhằm mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận Mục tiêu này yêu cầu xác định mức giá sao cho có thể đạt được lợi nhuận cao nhất khi bán hàng. Để đạt được mục tiêu này, người ta có thể đặt giá ở mức cao nhất cho sản phẩm dịch vụ khi có điều kiện. ▪ Định giá nhằm mục tiêu doanh số bán hàng 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT Đề đáp ứng mục tiêu này, mức giá phải xác định sao cho đem lại mức doanh thu lớn nhất. ▪ Định giá nhằm mục tiêu phát triển các phân đoạn thị trường Mức giá đặt ra để thoả mãn mục tiêu này phải có khả năng hấp dẫn đối với nhóm khách hàng mục tiêu trên thị trường và đảm bảo tính cạnh tranh với các đối thủ.
▪ Định giá nhằm mục tiêu cạnh tranh không mang tính giá cả : Xác định mức giá theo mục tiêu này được thực hiện trên cơ sở kết hợp vai trò của giá với các tham số khác của Marketing hỗn hợp trong kinh doanh. Doanh nghiệp cạnh tranh trên thị trường không phải bằng giá mà bằng các yếu tố khác. Tóm lại, dù với mục tiêu nào đi nữa thì khi định giá cho hàng hoá của doanh nghiệp cũng phải quan tâm đến yếu tố cầu về hàng hoá của doanh nghiệp, do vậy, bước 2 của việc xác định giá ban đầu cho hàng hoá chính là xác định cầu về hàng hóa của doanh nghiệp. b) Xác định cầu về hàng hoá của doanh nghiệp Sau khi xác định được mục tiêu của việc xác định giá thì bước tiếp theo của việc xác định giá chính là việc xác định cầu, vì cầu về hàng hoá của doanh nghiệp chịu tác động rất lớn bởi nhân tố giá.
Để xác định được mức cầu này, doanh nghiệp phải sử dụngcác phương pháp, hình thức khác nhau, đồng thời phải sử dụng những kiến thức kinh tế vi mô để xem xét sự tác động của từng nhân tố ảnh hưởng đến cầu, từ đó doanh nghiệp mới có cơ sở để đưa ra mức giá cao nhất có thể cho hàng hoá đó nhưng vẫn đảm bảo được mục tiêu đề ra cho doanh nghiệp. c) Xác định chi phí 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT Doanh nghiệp cần xác định chi phí để xác định mức giá tối thiểu sao cho nó có thể bù đắp đủ cho tổng chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra. Việc xác định chi phí này doanh nghiệp có thể dựa trên các số liệu thống kê của phòng kế toán, mức giá thị trường hiện hành của những yếu tố hình thành nên chi phí cho doanh nghiệp. d) Phân tích giá cả và hàng hoá của đối thủ cạnh tranh Sau khi đã xác định mức giá tối đa và tối thiểu mà doanh nghiệp có thẻ đặt ra thì bước tiếp theo của việc định giá ban đầu chính là việc phân tích giá cả và hàng hoá của các đối thủ cạnh tranh.
Việc phân tích này giúp cho doanh nghiệp có thể tiến hành so sánh giá cả và bản thân hàng hoá với nhau. Ngoài ra, trong quá trình phân tích này doanh nghiệp có thể yêu cầu người mua phát biểu ý kiến xem họ chấp nhận giá cả và chất lượng hàng hoá của đối thủ cạnh tranh như thế nào. Nếu hàng hoá của doanh nghiệp tương tự hàng hoá của đối thủ cạnh trnah chính thì doanh nghiệp buộc phải định giá gần với hàng của đối thủ đó. Nếu chất lượng hàng hoá của doanh nghiệp thấp hơn, doanh nghiệp phải đặt giá thấp hơn giá của đối thủ đó và ngược lại thì doanh nghiệp có thể đặt giá cao hơn.
e) Lựa chọn phương pháp định giá: Việc sử dụng một phương pháp định giá nào đó sẽ xác định cho doanh nghiệp một mức giá cụ thể, trong đó phương pháp định giá tối ưu là phương pháp đem lại một mức giá phù hợp với mục tiêu đã đặt ra và phù hợp với mức giá trung bình mà công ty đã xác định được ở phần trên. Doanh nghiệp có thể sử dụng một hoặc một số trong các phương pháp tính giá sau: 9 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Cát Thị Hồng Trâm A7-K42B-KTNT ▪ Tính toán giá theo phương pháp chi phí bình quân cộng lãi : Đây là phương pháp tính giá bằng cách tính thêm một khoản tăng vào giá thành của hàng hoá. ▪ Xác định giá căn cứ vào mức giá hiện hành : Định giá theo phương pháp này là căn cứ vào mức giá mà các đối thủ cạnh tranh đang áp dụng để định ra một mức giá cao hơn hay thấp hơn mức giá của các đối thủ cạnh tranh cùng ngành.