Luận án tiến sĩ: Thang đo chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM

Nghiên cứu về chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM ngày càng trở nên cấp thiết trong bối… 216 trang · Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh · 2016.

• Tác giả: Đàm Trí Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Thị Quý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Khám Phá Chất Lượng Giáo Dục Đại Học Ngành Quản Trị Kinh Doanh Tại TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA LUẬN ÁN
• 1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.5.1. Đóng góp về mặt khoa học
• 1.5.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 1.6. Kết cấu của luận án
• 1.7. Lý thuyết chất lượng dịch vụ
• 1.7.1. Một số khái niệm cơ bản. Định nghĩa chất lượng dịch vụ
• 1.7.2. Các thành phần chất lượng dịch vụ
• 1.8. Lý thuyết chất lượng giáo dục đại học
• 1.8.1. Cách tiếp cận giáo dục đại học như là một dịch vụ
• 1.8.2. Định nghĩa chất lượng giáo dục đại học
• 1.8.3. Định nghĩa chất lượng giáo dục đại học trên các góc độ khác nhau
• 1.8.4. Ba thành phần đặc trưng của chất lượng giáo dục đại học
• 1.8.5. Các thành phần chất lượng giáo dục đại học của các nghiên cứu trước có liên quan
• 1.8.6. Khe hổng kiến thức trong nghiên cứu lý thuyết chất lượng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên
• 2. CHƯƠNG 2: KHÁM PHÁ CÁC THÀNH PHẦN, THANG ĐO VÀ ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ THANG ĐO
• 2.1. Khám phá các thành phần và thang đo - Nghiên cứu định tính thông qua phương pháp thảo luận nhóm
• 2.1.1. Lý do chọn phương pháp thảo luận nhóm
• 2.1.2. Thiết kế thảo luận nhóm
• 2.1.3. Kết quả thảo luận nhóm
• 2.2. Quy trình khám phá và xây dựng thang đo
• 2.3. Nghiên cứu định lượng sơ bộ - Đánh giá sơ bộ thang đo các khái niệm nghiên cứu
• 2.3.1. Mô tả mẫu điều tra
• 2.3.2. Đánh giá sơ bộ thang đo các khái niệm nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KIỂM ĐỊNH THANG ĐO VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu chính thức
• 3.2. Đối tượng khảo sát và phương pháp điều tra
• 3.3. Mẫu nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.4. Mô tả đặc điểm mẫu điều tra
• 3.5. Kết quả phân tích EFA và đánh giá độ tin cậy thang đo tại 3 trường đại học
• 3.6. Kết quả phân tích EFA tại 3 trường đại học
• 3.7. Kết quả đánh giá độ tin cậy thang đo tại 3 trường đại học
• 3.8. Kết luận phân tích EFA và độ tin cậy thang đo tại 3 trường đại học
• 3.9. Kiểm định thang đo bằng phương pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 3.9.1. Phương pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 3.9.2. Kết quả phân tích nhân tố khẳng định CFA các thang đo
• 3.10. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 3.10.1. Thảo luận về kết quả nghiên cứu định tính
• 3.10.2. Thảo luận về thang đo đã được kiểm định đạt yêu cầu với các nghiên cứu trước
• 3.10.3. Thảo luận về kết quả kiểm định thang đo
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN, HÀM Ý VÀ HẠN CHẾ ĐỀ TÀI
• 4.1. Tóm tắt các kết quả chính
• 4.2. Đóng góp của nghiên cứu
• 4.2.1. Đóng góp về mặt tổng hợp lý thuyết chất lượng giáo dục đại học
• 4.2.2. Đóng góp về thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học
• 4.3. Hàm ý nghiên cứu đối với nhà nghiên cứu và nhà quản trị
• 4.4. Một số gợi ý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên
• 4.5. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Chất Lượng Đào Tạo Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Nghiên cứu về chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Sự cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi các trường đại học phải nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Việc mở cửa thị trường giáo dục và sự ra đời của các trường đại học ngoài công lập cũng tạo ra áp lực cạnh tranh, buộc các trường phải nỗ lực thu hút sinh viên. Do đó, việc đánh giá và cải thiện chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM là yếu tố then chốt để các trường đại học phát triển bền vững. Luận án này tập trung khám phá thang đo chất lượng giáo dục đại học ngành quản trị kinh doanh từ góc độ sinh viên, cung cấp cái nhìn toàn diện cho nhà quản lý giáo dục.

1.1. Tầm Quan Trọng của Đánh Giá Chất Lượng Giáo Dục Đại Học TPHCM

Việc đánh giá chất lượng giáo dục đại học TPHCM, đặc biệt trong ngành quản trị kinh doanh, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của các trường đại học. Sự cạnh tranh gay gắt giữa các trường, cùng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, đòi hỏi các trường phải liên tục cải thiện chất lượng đào tạo. Theo Chen và cộng sự (2009), các quốc gia tăng cường đầu tư vào giáo dục đại học để nâng cao sức cạnh tranh quốc tế. Do đó, việc đánh giá và cải thiện chất lượng đào tạo là yếu tố then chốt.

1.2. Tại sao Nghiên Cứu Từ Góc Độ Sinh Viên Lại Quan Trọng

Nghiên cứu về chất lượng đào tạo từ góc độ sinh viên là vô cùng quan trọng vì sinh viên là trung tâm của quá trình giáo dục. Trong bối cảnh học phí ngày càng tăng và sự cạnh tranh giữa các trường đại học, sinh viên trở thành khách hàng chính. Theo Hill (1995), sinh viên được xem như là khách hàng chính của giáo dục đại học. Việc lắng nghe ý kiến và đánh giá của sinh viên giúp các trường đại học hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong đợi của họ, từ đó cải thiện chương trình đào tạo và dịch vụ hỗ trợ.

II. Thách Thức trong Nâng Cao Chất Lượng Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Việc nâng cao chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự thiếu hụt về nguồn lực, bao gồm cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và chương trình đào tạo. Thêm vào đó, sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động và yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp đặt ra yêu cầu các trường phải liên tục cập nhật và đổi mới chương trình đào tạo. Theo Nguyễn Văn Tuấn (2011), các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng hiện tại chủ yếu tập trung vào quản lý giáo dục, chưa đi sâu vào đào tạo cấp độ đại học. Do đó, cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn để xác định các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.

2.1. Đánh Giá Chất Lượng Giáo Dục Đại Học TPHCM Tiêu Chuẩn và Tiêu Chí

Việc đánh giá chất lượng giáo dục đại học TPHCM đòi hỏi một hệ thống tiêu chuẩn và tiêu chí rõ ràng, toàn diện và phù hợp với thực tế. Các tiêu chuẩn này cần bao gồm nhiều khía cạnh, từ chất lượng giảng viên và cơ sở vật chất đến chương trình đào tạo và dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Đến năm 2004, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định tạm thời về kiểm định chất lượng trường đại học, bao gồm 10 tiêu chuẩn và 53 tiêu chí (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2004).

2.2. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Kiến Thức Sinh Viên Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Mai Trang và cộng sự (2008) về các yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức thu nhận của sinh viên ngành kinh tế tại TP.HCM cho thấy tầm quan trọng của động cơ học tập. Các yếu tố như phương pháp giảng dạy, môi trường học tập và sự tương tác giữa giảng viên và sinh viên đều có thể tác động đến động cơ học tập và kết quả học tập của sinh viên. Do đó, việc cải thiện các yếu tố này là cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo.

III. Phương Pháp Khám Phá Chất Lượng Đào Tạo Quản Trị Kinh Doanh

Để khám phá chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh, nghiên cứu này sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua thảo luận nhóm với sinh viên để xác định các thành phần và thang đo quan trọng. Nghiên cứu định lượng được thực hiện bằng cách khảo sát sinh viên để kiểm định các thang đo và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các thành phần. Việc sử dụng phương pháp kết hợp giúp đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Dựa vào cách tiếp cận giáo dục đại học là 1 dịch vụ, xem Trƣờng học là đơn vị cung cấp dịch vụ và sinh viên là những ngƣời sử dụng dịch vụ.

3.1. Sử Dụng Thảo Luận Nhóm để Xác Định Thành Phần Chất Lượng

Thảo luận nhóm là một phương pháp hiệu quả để thu thập thông tin sâu sắc về quan điểm và trải nghiệm của sinh viên. Trong nghiên cứu này, thảo luận nhóm được sử dụng để khám phá các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục từ góc độ sinh viên. Các cuộc thảo luận được tiến hành với sinh viên từ nhiều trường đại học khác nhau để đảm bảo tính đa dạng và đại diện của kết quả.

3.2. Kiểm Định Thang Đo Quản Trị Kinh Doanh Bằng Phương Pháp Định Lượng

Sau khi xác định các thành phần và thang đo, nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng để kiểm định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các thành phần này. Phỏng vấn trực tiếp sinh viên các trường đại học: Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Mở TP.HCM, và Đại học Văn Lang thông qua bảng câu hỏi chi tiết. Kích thƣớc mẫu của nghiên cứu này là 2713 sinh viên. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích nhân tố khẳng định (CFA) được sử dụng để đảm bảo tính hợp lệ và độ tin cậy của thang đo.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu về Chất Lượng Giáo Dục Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM được cấu thành từ 6 yếu tố chính: (1) Chương trình đào tạo, (2) Giảng viên, (3) Cơ sở vật chất, (4) Tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, (5) Hoạt động ngoại khóa, và (6) Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Các yếu tố này có ảnh hưởng đáng kể đến sự hài lòng và kết quả học tập của sinh viên. Kết quả cho thấy, các thành phần tạo nên chất lƣợng giáo dục bậc đại học ngành quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên đƣợc khám phá tại Việt Nam gồm 6 thành phần là: (1) Chƣơng trình đào tạo, (2) Giảng viên, (3) Cơ sở vật chất, (4) Tƣơng tác giữa nhà trƣờng và doanh nghiệp, (5) Hoạt động ngoại khóa, và (6) Chất lƣợng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.

4.1. Tầm Quan Trọng của Chương Trình Đào Tạo Quản Trị Kinh Doanh

Chương trình đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên ngành quản trị kinh doanh. Một chương trình đào tạo chất lượng cần đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động, đồng thời cung cấp cho sinh viên cơ hội phát triển toàn diện. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sinh viên đánh giá cao các chương trình đào tạo có tính thực tiễn cao và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp.

4.2. Vai Trò của Giảng Viên trong Đào Tạo Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Giảng viên là người trực tiếp truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cho sinh viên. Một đội ngũ giảng viên chất lượng cần có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tế và khả năng sư phạm tốt. Sinh viên đánh giá cao các giảng viên nhiệt tình, tận tâm và có khả năng truyền cảm hứng cho sinh viên. Ngoài ra, khả năng tương tác và hỗ trợ sinh viên của giảng viên cũng là một yếu tố quan trọng.

4.3. Cơ Sở Vật Chất và Môi Trường Học Tập Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Cơ sở vật chất và môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến chất lượng đào tạo. Các trường đại học cần đầu tư vào cơ sở vật chất hiện đại, bao gồm phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm và các trang thiết bị hỗ trợ học tập. Môi trường học tập thân thiện, cởi mở và tạo điều kiện cho sinh viên phát triển cũng là một yếu tố quan trọng.

V. Ứng Dụng và Hàm Ý Nâng Cao Giáo Dục Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Nghiên cứu này cung cấp những hàm ý quan trọng cho các nhà quản lý giáo dục và các trường đại học trong việc nâng cao chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để thiết kế chương trình đào tạo, cải thiện chất lượng giảng viên, nâng cấp cơ sở vật chất và tăng cường các hoạt động ngoại khóa. Ngoài ra, nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe ý kiến của sinh viên và tạo điều kiện cho họ tham gia vào quá trình đánh giá và cải thiện chất lượng đào tạo.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo TPHCM

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có một số giải pháp có thể được đề xuất để nâng cao chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM. Các giải pháp này bao gồm: (1) Tái cấu trúc chương trình đào tạo để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, (2) Tuyển dụng và đào tạo đội ngũ giảng viên chất lượng cao, (3) Đầu tư vào cơ sở vật chất hiện đại, (4) Tăng cường liên kết với doanh nghiệp, (5) Tổ chức các hoạt động ngoại khóa đa dạng và hấp dẫn, và (6) Cải thiện chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Chất Lượng Đào Tạo TPHCM

Nghiên cứu này có một số hạn chế và có thể được mở rộng trong các nghiên cứu tiếp theo. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể bao gồm: (1) Nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô đến chất lượng đào tạo, (2) So sánh chất lượng đào tạo giữa các trường đại học khác nhau, (3) Nghiên cứu về sự hài lòng của nhà tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp, và (4) Phát triển một mô hình đánh giá chất lượng đào tạo toàn diện.

VI. Kết Luận và Triển Vọng về Ngành Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn toàn diện về chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM từ góc độ sinh viên. Kết quả nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý giáo dục, các trường đại học và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này. Việc nâng cao chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh là yếu tố then chốt để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Nghiên cứu này bổ sung vào thang đo chất lƣợng giáo dục bậc đại học ngành quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả về Chất Lượng Giáo Dục Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Nghiên cứu đã xác định 6 yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo quản trị kinh doanh TPHCM: chương trình đào tạo, giảng viên, cơ sở vật chất, tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, hoạt động ngoại khóa và chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Các yếu tố này cần được cải thiện để nâng cao sự hài lòng và kết quả học tập của sinh viên.

6.2. Triển Vọng và Xu Hướng Phát Triển Quản Trị Kinh Doanh TPHCM

Ngành quản trị kinh doanh tại TPHCM có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với sự hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quản trị kinh doanh ngày càng tăng. Các trường đại học cần liên tục đổi mới và cải thiện chất lượng đào tạo để đáp ứng nhu cầu này và góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Bối cảnh hội nhập quốc tế và cạnh tranh giáo dục đại học ngày càng gia tăng buộc các cơ sở giáo dục đại học phải không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo nhằm đáp ứng các chuẩn mực học thuật quốc tế (Chen và cộng sự, 2009; Lawrence và McCollough, 2001). Tại Việt Nam, quá trình xã hội hóa giáo dục, sự xuất hiện của các trường đại học ngoài công lập, sự thâm nhập của các cơ sở đào tạo nước ngoài và chủ trương mở rộng quyền tự chủ tài chính đối với các trường công lập đã tạo nên áp lực cạnh tranh rõ rệt trong việc thu hút người học. Trong môi trường này, sinh viên đóng vai trò là người chi trả chi phí học tập và là người trực tiếp thụ hưởng dịch vụ giáo dục; sự lựa chọn trường đại học của sinh viên quyết định nguồn thu và sự phát triển bền vững của cơ sở đào tạo.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả chỉ rõ: mặc dù việc đánh giá chất lượng giáo dục đại học có thể tiếp cận từ nhiều góc độ như cơ quan quản lý, nhà tuyển dụng, giảng viên và sinh viên (Harvey và Green, 1993; AUN-QA, 2006), nhưng tại Việt Nam đến thời điểm nghiên cứu chưa có công trình nào khám phá và xây dựng hệ thống thang đo chất lượng giáo dục đại học hoàn chỉnh dưới góc độ cảm nhận của sinh viên đối với ngành Quản trị kinh doanh. Các bộ tiêu chuẩn hiện hành (như quy định kiểm định 10 tiêu chuẩn, 53 tiêu chí của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2004 hay bộ tiêu chuẩn AUN-QA) chủ yếu đứng trên quan điểm quản trị hệ thống; các nghiên cứu trong nước trước đó hoặc chỉ dừng lại ở đề xuất lý thuyết chưa qua kiểm định thực nghiệm (Nguyễn Văn Tuấn, 2011), hoặc chỉ xem xét tác động cục bộ của năng lực giảng viên (Nguyễn Thị Mai Trang và cộng sự, 2008), hoặc kế thừa nguyên bản thang đo nước ngoài như SERVQUAL, SERVPERF hay HEdPERF để đo lường sự hài lòng (Hoàng Trọng và Hoàng Thị Phương Thảo, 2007; Điệp Quốc Bảo và Nguyễn Đông Phong, 2014). Trên bình diện quốc tế, các mô hình thang đo hiện có ở Châu Âu và Châu Á vẫn chưa đạt được sự đồng thuận thống nhất về các thành phần cấu thành (Jain và cộng sự, 2010).

Mục tiêu tổng quát của luận án là khám phá thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Các mục tiêu cụ thể gồm:

• Khám phá các thành phần và thang đo tạo nên chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên.
• Kiểm định thang đo các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên.
• Đề xuất một số gợi ý, hàm ý từ kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên.

Các câu hỏi nghiên cứu được luận án đặt ra:

1. Các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên là những thành phần nào?
2. Thang đo của các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên là gì?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên.
• Đối tượng khảo sát: Sinh viên bậc đại học đang theo học ngành Quản trị kinh doanh.
• Phạm vi không gian: Các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (nghiên cứu định tính tại 6 trường: Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Mở TP.HCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Công nghiệp TP.HCM, Đại học Văn Lang, Đại học Công nghệ Sài Gòn; nghiên cứu định lượng sơ bộ tại Đại học Kinh tế TP.HCM; nghiên cứu định lượng chính thức tại Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Mở TP.HCM và Đại học Văn Lang).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu định tính thực hiện từ tháng 8/2013 đến tháng 11/2013; luận án hoàn thành và bảo vệ năm 2016.
• Giới hạn nội dung: Luận án chỉ tập trung khám phá và kiểm định thang đo cảm nhận chất lượng dịch vụ giáo dục của sinh viên, không đi sâu vào đánh giá toàn diện năng lực quản trị của trường học hay chương trình đào tạo tổng thể, đồng thời không nghiên cứu các mô hình quan hệ tác động đến sự hài lòng hay lòng trung thành.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng quan hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước xoay quanh hai mảng lý thuyết nền tảng: chất lượng dịch vụ và chất lượng giáo dục đại học.

Về lý thuyết chất lượng dịch vụ, tác giả điểm lại các quan điểm kinh điển về chất lượng:

• Feigenbaum (1951): chất lượng là giá trị;
• Gilmore (1974): chất lượng là sự phù hợp với đặc tính kỹ thuật;
• Crosby (1979): chất lượng là sự phù hợp với yêu cầu;
• Peters và Waterman (1982): chất lượng là sự vượt trội;
• Parasuraman, Zeithaml và Berry (1985): chất lượng là làm đúng ngay từ đầu và đáp ứng hoặc vượt quá mong đợi của khách hàng;
• Juran và Gryna (1988): chất lượng là sự phù hợp cho việc sử dụng;
• Garvin (1988): phân loại chất lượng thành 5 nhóm định nghĩa (dựa vào sự vượt trội, sản phẩm, người sử dụng, sản xuất, giá trị).

Về khái niệm và đặc tính dịch vụ, luận án trích dẫn Kothari (1988), Gronroos (1990), Hoffman và Bateson (2002), Kitchroen (2004), Kasper và cộng sự (2006), Kotler và Keller (2012), Yildiz và Kara (2009), nhấn mạnh ba đặc tính cơ bản của dịch vụ là tính vô hình, tính không đồng nhất và tính không thể tách rời giữa sản xuất và tiêu dùng (Parasuraman và cộng sự, 1985; Zeithaml, 1981; Lehtinen và Lehtinen, 1982; Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị Mai Trang, 2008).

Về các mô hình đo lường chất lượng dịch vụ:

• Sasser và cộng sự (1978): 7 đặc tính chất lượng dịch vụ;
• Lehtinen và Lehtinen (1982): mô hình 3 thành phần (vật chất, tương tác, hình ảnh công ty);
• Gronroos (1984): chất lượng kỹ thuật và chất lượng chức năng;
• Rust và Oliver (1994): mô hình 3 thành phần (tương tác khách hàng - nhân viên, môi trường dịch vụ, kết quả);
• Parasuraman và cộng sự (1985, 1988): mô hình khoảng cách với 10 thành phần ban đầu, sau đó rút gọn thành thang đo SERVQUAL gồm 5 thành phần (Tin cậy, Đáp ứng, Năng lực phục vụ, Đồng cảm, Phương tiện hữu hình);
• Haywood-Farmer (1988): 3 thành phần quy trình/cơ sở vật chất, hành vi con người, đánh giá chuyên môn;
• Cronin và Taylor (1992): thang đo SERVPERF đo lường trực tiếp cảm nhận kết quả thực tế với 5 thành phần;
• Brady và Cronin (2001): 3 thành phần gồm chất lượng tương tác, chất lượng môi trường và chất lượng kết quả.

Về lý thuyết chất lượng giáo dục đại học, tác giả tổng hợp các quan điểm tiếp cận giáo dục như một loại hình dịch vụ đặc thù (Zeithaml và cộng sự, 2006; Fisk và cộng sự, 2007; Dann, 2008; Yeo, 2008; Cuthbert, 1996; Hennig-Thurau và cộng sự, 2001; Sultan và Wong, 2010). Các định nghĩa về chất lượng giáo dục đại học được phân tích qua các công trình của Harvey và Green (1993), Green (1994), Harvey và Knight (1996), Cheng (1996), Cheng và Tam (1997), Parri (2006), Nguyễn Văn Tuấn (2011), Ullah và cộng sự (2013), UNESCO (1998), Chen và cộng sự (2007), O'Neill và Palmer (2004).

Luận án so sánh có hệ thống các nghiên cứu thực nghiệm về thành phần chất lượng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên:

• Khu vực Châu Âu (Joseph và Joseph, 1997a; LeBlanc và Nguyen, 1997; Lagrosen và cộng sự, 2004; Tsinidou và cộng sự, 2010): các thành phần phổ biến gồm chương trình đào tạo, giảng viên, cơ sở vật chất, tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp.
• Khu vực Châu Á (Kwan và Ng, 1999; Firdaus, 2006; Chen và cộng sự, 2007; Gamage và cộng sự, 2008; Jain và cộng sự, 2013): các thành phần phổ biến gồm chương trình đào tạo, giảng viên, cơ sở vật chất, tương tác nhà trường - doanh nghiệp, hoạt động ngoại khóa.
• Tại Việt Nam: Các nghiên cứu của Nguyễn Thị Mai Trang và cộng sự (2008), Hoàng Trọng và Hoàng Thị Phương Thảo (2007), Điệp Quốc Bảo và Nguyễn Đông Phong (2014).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết: Các nghiên cứu quốc tế chưa thống nhất về số lượng và nội dung các thành phần chất lượng giáo dục đại học. Tại Việt Nam, chưa có nghiên cứu chuyên sâu khám phá và kiểm định thang đo đo lường chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên, đồng thời chưa có mô hình nào tích hợp yếu tố "Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên" như một thành phần độc lập đã được kiểm định đầy đủ bằng phương pháp định lượng hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án vận dụng cách tiếp cận giáo dục đại học như một dịch vụ, trong đó trường đại học là đơn vị cung cấp dịch vụ và sinh viên là người sử dụng dịch vụ trực tiếp (khách hàng trung tâm). Cụm từ "chất lượng giáo dục đại học" trong luận án được hiểu là chất lượng dịch vụ giáo dục đại học cảm nhận bởi sinh viên.

Luận án lựa chọn định nghĩa của O'Neill và Palmer (2004): Chất lượng giáo dục đại học là sự khác biệt giữa những gì mà sinh viên mong muốn nhận được và nhận thức của họ về sự chuyển giao thực tế. Dựa trên việc phân tích các hạn chế của thang đo SERVQUAL và ưu thế của SERVPERF (Cronin và Taylor, 1992), nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận đo lường trực tiếp nhận thức/cảm nhận thực tế của sinh viên về chất lượng dịch vụ được cung cấp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai phương pháp: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.

Giai đoạn nghiên cứu	Phương pháp thu thập dữ liệu	Kích thước mẫu và đối tượng khảo sát	Kỹ thuật phân tích dữ liệu
1. Nghiên cứu định tính	Thảo luận nhóm tập trung (Focus Group Discussion)	03 cuộc thảo luận nhóm với sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại 06 trường đại học ở TP.HCM (ĐH Kinh tế TP.HCM, ĐH Mở TP.HCM, ĐH Tôn Đức Thắng, ĐH Công nghiệp TP.HCM, ĐH Văn Lang, ĐH Công nghệ Sài Gòn) từ 8/2013 - 11/2013	Phân tích nội dung, đối chiếu với tổng quan tài liệu để khám phá, điều chỉnh và bổ sung các thành phần và biến quan sát
2. Nghiên cứu định lượng sơ bộ	Phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi chi tiết	Mẫu thuận tiện $n = 121$ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM	Đánh giá độ tin cậy Cronbach's Alpha và Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
3. Nghiên cứu định lượng chính thức	Phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi cấu trúc	Mẫu thuận tiện $n = 2.713$ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại 03 trường đại học: ĐH Kinh tế TP.HCM, ĐH Mở TP.HCM, ĐH Văn Lang	Phân tích nhân tố khám phá (EFA) và Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) để kiểm định tính đơn hướng, giá trị hội tụ, giá trị phân biệt, độ tin cậy tổng hợp và phương sai trích

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Dữ liệu thứ cấp: Các văn bản quy phạm pháp luật, quy định kiểm định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Thông tư 10/2009/TT-BGDĐT, Quyết định 2004), tài liệu chuẩn kiểm định AUN-QA, cùng các công trình nghiên cứu học thuật quốc tế và trong nước về chất lượng dịch vụ và chất lượng giáo dục đại học.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập trực tiếp từ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh hệ chính quy và các hệ đào tạo đại học tại các trường đại học công lập và ngoài công lập tại TP. Hồ Chí Minh qua hai giai đoạn thảo luận nhóm và khảo sát bảng câu hỏi.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan của luận án

Chương 1 thiết lập nền tảng tổng quan cho toàn bộ luận án, bao gồm:

• Sự cần thiết của đề tài xuất phát từ áp lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa và tự chủ đại học tại Việt Nam, sự dịch chuyển quan điểm xem sinh viên là khách hàng chính.
• Xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể và 2 câu hỏi nghiên cứu trọng tâm nhằm xác định các thành phần và thang đo chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh.
• Xác định rõ phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu (các thành phần chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh dưới góc độ người học) và đối tượng khảo sát (sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại TP.HCM).
• Tóm lược phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng qua hai bước sơ bộ và chính thức.
• Nêu rõ các đóng góp kỳ vọng về mặt khoa học và thực tiễn, đồng thời giới thiệu kết cấu 5 chương của luận án.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Chương 2 trình bày chi tiết và có hệ thống hai trụ cột lý thuyết:

• Lý thuyết chất lượng dịch vụ: Phân tích các khái niệm chất lượng, dịch vụ, 3 đặc điểm dịch vụ (vô hình, không đồng nhất, không thể tách rời) và các mô hình đo lường chất lượng dịch vụ kinh điển (Lehtinen và Lehtinen, 1982; Gronroos, 1984; Parasuraman và cộng sự, 1985, 1988; Cronin và Taylor, 1992; Rust và Oliver, 1994; Brady và Cronin, 2001).
• Lý thuyết chất lượng giáo dục đại học: Luận giải bản chất dịch vụ của giáo dục đại học (Cuthbert, 1996; Yeo, 2008; Dann, 2008); phân loại 5 nhóm quan điểm về chất lượng giáo dục của Harvey và Green (1993) và Green (1994); trình bày định nghĩa từ các góc độ sinh viên, nhà tuyển dụng, chính phủ và nhà quản lý (AUN-QA, 2006).
• Tổng hợp các thành phần chất lượng giáo dục đại học từ các nghiên cứu trước ở Châu Âu, Châu Á và Việt Nam qua các bảng tổng hợp so sánh (Bảng 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5).
• Xác định rõ khe hổng kiến thức: Sự thiếu nhất quán về thang đo giữa các thị trường và sự vắng bóng thang đo thực nghiệm được chuẩn hóa cho ngành Quản trị kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt là việc chưa định hình rõ ràng thành phần dịch vụ hỗ trợ sinh viên trong cấu trúc lý thuyết.

Chương 3: Khám phá các thành phần, thang đo và đánh giá sơ bộ thang đo

Chương 3 thực hiện hai nhiệm vụ then chốt:

1. Nghiên cứu định tính qua 3 cuộc thảo luận nhóm tập trung (từ tháng 8/2013 đến tháng 11/2013 với sinh viên 6 trường đại học). Kết quả khám phá được 6 thành phần ban đầu cấu thành chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh tại Việt Nam:
   • (1) Chương trình đào tạo;
   • (2) Giảng viên;
   • (3) Cơ sở vật chất;
   • (4) Tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp;
   • (5) Hoạt động ngoại khóa;
   • (6) Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.
2. Nghiên cứu định lượng sơ bộ trên mẫu $n = 121$ sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM:
   • Kết quả phân tích EFA: Trích được 7 nhân tố tại điểm dừng Eigenvalue = 1.037 > 1, với tổng phương sai trích đạt 73%. Các biến quan sát thuộc các nhân tố đều có trọng số nhân tố (factor loading) > 0.50 và mức chênh lệch trọng số giữa các nhân tố > 0.30, chứng minh thang đo đạt giá trị phân biệt sơ bộ. 7 nhân tố trích được gồm: Chương trình đào tạo, Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên, Cơ sở vật chất, Kỹ năng giảng dạy của giảng viên, Tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, Hoạt động ngoại khóa, Tương tác giữa giảng viên và sinh viên (thành phần Giảng viên ban đầu được tách thành Kỹ năng giảng dạy và Tương tác giữa giảng viên và sinh viên).
   • Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha: Tất cả các thang đo thành phần đều có hệ số $\alpha > 0.60$, đủ điều kiện để đưa vào thiết kế bảng câu hỏi cho nghiên cứu định lượng chính thức.

Chương 4: Kiểm định thang đo và thảo luận kết quả nghiên cứu

Chương 4 thực hiện kiểm định thang đo trên tập mẫu định lượng chính thức quy mô lớn ($n = 2.713$ sinh viên tại 3 trường đại học) và thảo luận học thuật:

• Kết quả phân tích EFA trên mẫu chính thức: Xác định và cấu trúc lại 6 thành phần của thang đo chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh dưới góc độ sinh viên:
  1. Chương trình đào tạo
  2. Kỹ năng giảng dạy của giảng viên
  3. Tương tác giữa giảng viên và sinh viên
  4. Cơ sở vật chất
  5. Hoạt động ngoại khóa
  6. Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên
• Kết quả kiểm định độ tin cậy: Tất cả các thang đo tại 3 trường đại học đều đạt hệ số tin cậy Cronbach's Alpha $> 0.60$.
• Kết quả phân tích nhân tố khẳng định (CFA): Khẳng định toàn bộ mô hình đo lường đạt độ tương thích tốt với dữ liệu thực tế, thỏa mãn đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm định khắt khe: tính đơn hướng, giá trị hội tụ, giá trị phân biệt giữa các khái niệm, độ tin cậy tổng hợp (Composite Reliability) và tổng phương sai trích (Variance Extracted).
• Thảo luận kết quả: So sánh đối chiếu cấu trúc 6 thành phần được khám phá với các nghiên cứu trước đây tại Châu Âu và Châu Á, làm rõ tính đặc thù của bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam.

Chương 5: Kết luận, hàm ý và hạn chế đề tài

Chương 5 đúc kết toàn bộ công trình:

• Tóm lược các phát hiện chính về mô hình và hệ thống thang đo 6 thành phần đã được kiểm định.
• Nêu bật các đóng góp học thuật và đóng góp thực tiễn của đề tài đối với công tác nghiên cứu và quản trị đại học.
• Đề xuất các hàm ý quản trị và gợi ý giải pháp cụ thể cho ban lãnh đạo các trường đại học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên đối với từng thành phần: cải tiến chương trình đào tạo bám sát thực tiễn, bồi dưỡng kỹ năng giảng dạy, tăng cường tương tác giảng viên - sinh viên, đầu tư cơ sở vật chất, đa dạng hóa hoạt động ngoại khóa và nâng cao tính chuyên nghiệp của các dịch vụ hỗ trợ sinh viên.
• Trình bày thẳng thắn các hạn chế của nghiên cứu và gợi mở các hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt khoa học và lý luận

1. Tổng hợp có hệ thống lý thuyết chất lượng giáo dục đại học: Luận án đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết chất lượng dịch vụ và chất lượng giáo dục đại học từ các nghiên cứu trước đây trên thế giới (Châu Âu, Châu Á) và tại Việt Nam. Luận án chỉ ra rằng yếu tố dịch vụ hỗ trợ sinh viên là một bộ phận cấu thành thuộc cơ sở lý thuyết nhưng trước đây chưa được định hình rõ nét trong các thang đo chất lượng giáo dục đại học.
2. Khám phá và kiểm định hoàn chỉnh hệ thống thang đo mới: Luận án đã khám phá và kiểm định thành công thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên gồm 6 thành phần:
   • Chương trình đào tạo;
   • Kỹ năng giảng dạy của giảng viên;
   • Tương tác giữa giảng viên và sinh viên;
   • Cơ sở vật chất;
   • Hoạt động ngoại khóa;
   • Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.
3. Bổ sung các thành phần và biến quan sát mới:
   • Bổ sung thành phần mới hoàn toàn: "Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên".
   • Bổ sung và tinh chỉnh các biến quan sát cụ thể cho các thành phần: chương trình đào tạo, kỹ năng giảng dạy của giảng viên, cơ sở vật chất, và chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên, giúp các nhà nghiên cứu hàn lâm và ứng dụng có được bộ công cụ đo lường chuẩn hóa phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn và kiến nghị giải pháp

1. Cung cấp nhận thức đúng đắn cho nhà quản lý: Giúp các nhà quản lý giáo dục đại học nhận diện chính xác các thành phần cốt lõi cấu thành chất lượng dịch vụ đào tạo theo cảm nhận trực tiếp của người học, từ đó loại bỏ các đánh giá chủ quan mang tính hành chính thuần túy.
2. Tài liệu tham khảo cho công tác cải tiến chất lượng: Cung cấp bộ tiêu chí cụ thể để các trường đại học đánh giá điểm mạnh, điểm yếu trong từng khâu vận hành đào tạo ngành Quản trị kinh doanh.
3. Gợi ý các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học:
   • Về chương trình đào tạo: Thường xuyên rà soát, cập nhật nội dung môn học theo hướng hiện đại, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề nghiệp.
   • Về kỹ năng giảng dạy của giảng viên: Đổi mới phương pháp sư phạm, áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, gắn kết bài giảng với tình huống thực tế kinh doanh.
   • Về tương tác giảng viên - sinh viên: Tạo lập các kênh giao tiếp cởi mở, thân thiện, tăng cường thời gian tư vấn học tập và định hướng nghề nghiệp cho sinh viên.
   • Về cơ sở vật chất: Nâng cấp phòng học, trang thiết bị máy chiếu, hệ thống thư viện, phòng máy tính và đường truyền internet phục vụ học tập.
   • Về hoạt động ngoại khóa: Đa dạng hóa các câu lạc bộ học thuật, phong trào văn thể mỹ, rèn luyện kỹ năng mềm và hoạt động cộng đồng.
   • Về chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên: Chuẩn hóa quy trình làm việc của các phòng ban chức năng (phòng đào tạo, công tác sinh viên, y tế, ký túc xá...), nâng cao thái độ phục vụ và tốc độ giải quyết thủ tục hành chính cho sinh viên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Văn bản luận án nêu rõ các hạn chế và định hướng nghiên cứu tiếp theo như sau:

• Hạn chế về đối tượng ngành học: Luận án chỉ tập trung khám phá thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học đối với ngành Quản trị kinh doanh, chưa kiểm định trên các ngành học khác (như kỹ thuật, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn...).
• Hạn chế về không gian địa lý: Dữ liệu khảo sát chỉ được thu thập từ các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chưa mở rộng ra các tỉnh, thành phố khác trên phạm vi toàn quốc.
• Hạn chế về phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện trong cả nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức, điều này có thể làm giảm phần nào tính đại diện tổng thể.
• Hạn chế về phạm vi mô hình: Nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc khám phá và kiểm định thang đo các thành phần chất lượng giáo dục đại học, chưa tiến hành kiểm định mối quan hệ tác động giữa các thành phần chất lượng giáo dục đến các biến kết quả như sự hài lòng, thái độ hay lòng trung thành của sinh viên.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng kiểm định thang đo sang các khối ngành đào tạo khác; thực hiện khảo sát ngẫu nhiên với quy mô đa dạng trên nhiều vùng miền; xây dựng và kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) xem xét tác động của thang đo chất lượng giáo dục đại học đến sự hài lòng và lòng trung thành của sinh viên.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý giáo dục, Đo lường và Đánh giá giáo dục: Tham khảo quy trình phát triển và kiểm định thang đo khoa học (kết hợp thảo luận nhóm định tính, EFA và CFA), hệ thống biến quan sát đo lường chất lượng dịch vụ giáo dục và danh mục tài liệu tham khảo phong phú.
• Ban Giám hiệu và các nhà quản trị trường đại học: Vận dụng 6 thành phần của thang đo làm công cụ tự đánh giá chất lượng dịch vụ đào tạo định kỳ, từ đó xây dựng kế hoạch phân bổ nguồn lực và đổi mới công tác quản lý.
• Các phòng ban chức năng (Phòng Đảm bảo chất lượng, Phòng Quản lý đào tạo, Phòng Công tác chính trị và Quản lý sinh viên): Sử dụng các tiêu chí chi tiết trong thang đo để thiết kế bảng khảo sát lấy ý kiến sinh viên, cải tiến các dịch vụ hành chính và dịch vụ hỗ trợ sinh viên trong nhà trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định chất lượng giáo dục đại học gồm những thành phần cụ thể nào theo góc độ sinh viên?

Sau quá trình nghiên cứu định tính và kiểm định định lượng chính thức qua CFA, thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên gồm 6 thành phần:

1. Chương trình đào tạo
2. Kỹ năng giảng dạy của giảng viên
3. Tương tác giữa giảng viên và sinh viên
4. Cơ sở vật chất
5. Hoạt động ngoại khóa
6. Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên

2. Thành phần mới nào được luận án phát hiện và bổ sung so với các nghiên cứu trước đây?

Luận án đã phát hiện và bổ sung thành phần mới là "Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên". Yếu tố này vốn thuộc về cơ sở lý thuyết nhưng trước đó chưa có nghiên cứu thực nghiệm nào tại Việt Nam và trên thế giới đưa vào thành một thành phần đo lường độc lập đã được kiểm định đầy đủ trong thang đo chất lượng giáo dục đại học từ góc độ sinh viên.

3. Kích thước mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu trong các giai đoạn nghiên cứu của luận án là bao nhiêu?

• Nghiên cứu định tính: 3 cuộc thảo luận nhóm tập trung tại 6 trường đại học trên địa bàn TP.HCM từ tháng 8/2013 đến tháng 11/2013.
• Nghiên cứu định lượng sơ bộ: Mẫu thuận tiện gồm $n = 121$ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Kinh tế TP.HCM.
• Nghiên cứu định lượng chính thức: Mẫu thuận tiện gồm $n = 2.713$ sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại 3 trường đại học (Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Mở TP.HCM và Đại học Văn Lang).

4. Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) trong nghiên cứu định lượng sơ bộ đạt được các chỉ số thống kê nào?

Trong nghiên cứu định lượng sơ bộ ($n = 121$), phân tích EFA trích được 7 nhân tố tại điểm dừng Eigenvalue = 1.037 > 1 với tổng phương sai trích đạt 73%. Tất cả các biến quan sát đều có trọng số nhân tố (factor loading) lớn hơn 0.50 và chênh lệch trọng số lớn hơn 0.30; hệ số tin cậy Cronbach's Alpha của tất cả các thang đo đều đạt giá trị $\alpha > 0.60$.

5. Luận án có kiểm định mối quan hệ giữa chất lượng giáo dục đại học với sự hài lòng hay lòng trung thành của sinh viên không?

Không. Văn bản luận án khẳng định rõ giới hạn phạm vi nghiên cứu chỉ tập trung vào việc khám phá và kiểm định thang đo các thành phần tạo nên chất lượng giáo dục đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên, không nghiên cứu các mô hình quan hệ tác động nhân quả giữa chất lượng giáo dục đại học với sự hài lòng hay lòng trung thành của sinh viên.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đàm Trí Cường đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu khám phá và kiểm định thang đo chất lượng giáo dục bậc đại học ngành Quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh. Thông qua quy trình kết hợp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng chặt chẽ với cỡ mẫu khảo sát chính thức $n = 2.713$, nghiên cứu đã xác lập cấu trúc thang đo gồm 6 thành phần đạt đầy đủ độ tin cậy và giá trị khoa học qua phân tích CFA. Công trình đóng góp thiết thực vào hệ thống lý thuyết đo lường chất lượng dịch vụ giáo dục đại học tại Việt Nam, đặc biệt qua việc bổ sung thành phần dịch vụ hỗ trợ sinh viên, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng giúp các nhà quản trị đại học cải tiến toàn diện chất lượng đào tạo và dịch vụ phục vụ người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ____________________ ĐÀM TRÍ CƢỜNG KHÁM PHÁ THANG ĐO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC BẬC ĐẠI HỌC NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH TRÊN GÓC ĐỘ SINH VIÊN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ____________________ ĐÀM TRÍ CƢỜNG KHÁM PHÁ THANG ĐO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC BẬC ĐẠI HỌC NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH TRÊN GÓC ĐỘ SINH VIÊN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 62340102 Mã 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.

PHẠM XUÂN LAN TP. Hồ Chí Minh – Năm 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của ngƣời hƣớng dẫn khoa học. Tất cả những nội dung đƣợc kế thừa, tham khảo từ nguồn tài liệu khác đều đƣợc tác giả trích dẫn đầy đủ và ghi nguồn cụ thể trong danh mục tài liệu tham khảo. Nghiên cứu sinh Đàm Trí Cƣờng Đàm Trí Cƣờng ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi nhận đƣợc rất nhiều sự hƣớng dẫn tận tình, động viên và giúp đỡ từ rất nhiều ngƣời, từ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học, các Thầy Cô, lãnh đạo, đồng nghiệp, bạn bè, sinh viên và gia đình.

Trƣớc tiên, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc nhất đến PGS. Võ Thị Quý và PGS. Phạm Xuân Lan, là hai ngƣời Cô và Thầy hƣớng dẫn khoa học của tôi. Trong suốt hơn năm năm qua, Cô và Thầy đã luôn nhiệt tình và tận tâm hƣớng dẫn tôi thực hiện luận án này.

Những góp ý, nhận xét và những gợi ý về hƣớng giải quyết vấn đề của Cô và Thầy trong suốt quá trình nghiên cứu, thực sự là những bài học vô cùng quý giá đối với tôi, không chỉ trong việc thực hiện luận án mà còn trong công việc và cộng sống hiện tại. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến các Thầy Cô Khoa Quản trị kinh doanh nói riêng và các Thầy Cô thuộc Trƣờng Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nói chung, nơi tôi học tập và nghiên cứu, đã tận tình giảng dạy và hƣớng dẫn tôi hoàn thành các học phần trong chƣơng trình đào tạo của Nhà trƣờng. Tôi xin cảm ơn chân thành đến tập thể lãnh đạo và các đồng nghiệp thuộc trƣờng Đại học Văn Lang đã luôn động viên và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận án này.

Tôi xin cảm ơn đến các đồng nghiệp và bạn bè đã hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện luận án này. Tôi cũng xin cảm ơn sinh viên đã đồng ý tham gia thảo luận nhóm trong nghiên cứu định tính và trả lời bảng câu hỏi trong nghiên cứu định lƣợng. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến Gia đình của tôi. Những ngƣời đã luôn bên cạnh, động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tôi có đủ nghị lực và sự tập trung hoàn thành luận án này.

Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 04 năm 2016 iii MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục bảng, hình Tóm tắt CHƢƠNG 1. 1 TỔNG QUAN CỦA LUẬN ÁN. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu, đối tƣợng nghiên cứu và đối tƣợng khảo sát. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. Đóng góp về mặt khoa học.

Đóng góp về mặt thực tiễn. Kết cấu của luận án. Lý thuyết chất lƣợng dịch vụ. Một số khái niệm cơ bản.

Định nghĩa chất lƣợng dịch vụ. Các thành phần chất lƣợng dịch vụ. Lý thuyết chất lƣợng giáo dục đại học. Cách tiếp cận giáo dục đại học nhƣ là một dịch vụ.

Định nghĩa chất lƣợng giáo dục đại học. Định nghĩa chất lƣợng giáo dục đại học trên các góc độ khác nhau. Ba thành phần đặc trƣng của chất lƣợng giáo dục đại học. Các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học của các nghiên cứu trƣớc có liên quan.

Khe hổng kiến thức trong nghiên cứu lý thuyết chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên. Tóm tắt chƣơng 2. 65 KHÁM PHÁ CÁC THÀNH PHẦN, THANG ĐO. 65 VÀ ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ THANG ĐO.

Khám phá các thành phần và thang đo - Nghiên cứu định tính thông qua phƣơng pháp thảo luận nhóm. Lý do chọn phƣơng pháp thảo luận nhóm. Thiết kế thảo luận nhóm. Kết quả thảo luận nhóm.

Quy trình khám phá và xây dựng thang đo. Nghiên cứu định lƣợng sơ bộ - Đánh giá sơ bộ thang đo các khái niệm nghiên cứu. Mô tả mẫu điều tra. Đánh giá sơ bộ thang đo các khái niệm nghiên cứu.

Tóm tắt chƣơng 3. 89 KIỂM ĐỊNH THANG ĐO VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu chính thức. Đối tƣợng khảo sát và phƣơng pháp điều tra.

Mẫu nghiên cứu định lƣợng chính thức. Mô tả đặc điểm mẫu điều tra. Kết quả phân tích EFA và đánh giá độ tin cậy thang đo tại 3 trƣờng đại học. Kết quả phân tích EFA tại 3 trƣờng đại học.

Kết quả đánh giá độ tin cậy thang đo tại 3 trƣờng đại học. Kết luận phân tích EFA và độ tin cậy thang đo tại 3 trƣờng đại học. Kiểm định thang đo bằng phƣơng pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA. Phƣơng pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA.

Kết quả phân tích nhân tố khẳng định CFA các thang đo. Thảo luận kết quả nghiên cứu. Thảo luận về kết quả nghiên cứu định tính. Thảo luận về thang đo đã đƣợc kiểm định đạt yêu cầu với các nghiên cứu trƣớc.

Thảo luận về kết quả kiểm định thang đo. Tóm tắt chƣơng 4. 126 KẾT LUẬN, HÀM Ý VÀ HẠN CHẾ ĐỀ TÀI. Tóm tắt các kết quả chính.

Đóng góp của nghiên cứu. Đóng góp về mặt tổng hợp lý thuyết chất lƣợng giáo dục đại học. Đóng góp về thang đo chất lƣợng giáo dục bậc đại học. Hàm ý nghiên cứu đối với nhà nghiên cứu và nhà quản trị.

Một số gợi ý nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên. Hạn chế và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 145 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 147 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

164 DÀN BÀI THẢO LUẬN NHÓM. 164 DANH SÁCH SINH VIÊN THAM GIA THẢO LUẬN NHÓM. 167 vii BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƢỢNG. 170 THÀNH PHẦN VÀ THANG ĐO GỐC.

180 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ THANG ĐO – KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA. 184 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ THANG ĐO – KẾT QUẢ CRONBACH‟ ALPHA. 188 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA TẠI 3 TRƢỜNG ĐẠI HỌC. 192 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY THANG ĐO TẠI 3 TRƢỜNG ĐẠI HỌC.

195 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH PHÂN PHỐI CÁC BIẾN QUAN SÁT. 196 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CFA CÁC THANG ĐO (CHUẨN HÓA). 201 TRÍCH ĐIỀU 30 THEO THÔNG TƢ 10/2009/TT-BGDĐT. 201 viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên đối với nghiên cứu tại Châu Âu .2: Tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên đối với nghiên cứu tại Châu Á .3: Tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên đối với nghiên cứu tại Việt Nam .4: Trình bày tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học giữa các nghiên cứu (Châu Âu, Châu Á và Việt Nam) .5: Tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ nhà quản lý giáo dục .1: Mã hóa ngƣời tham gia thảo luận nhóm .2: Tóm tắt thang đo chất lƣợng giáo dục bậc đại học trên góc độ sinh viên.3: Kết quả EFA các thang đo .1: Theo giới tính tại trƣờng Đại học Kinh Tế TP.2: Theo hệ học tại trƣờng Đại học Kinh tế TP.3: Theo giới tính tại trƣờng Đại học Mở TP.4: Theo hệ học tại trƣờng Đại học Mở TP.5: Theo giới tính tại trƣờng Đại học Văn Lang .6: Theo giới tính tại 3 trƣờng đại học.7: Theo hệ học tại 3 trƣờng đại học.8: Kết quả phân tích EFA tại 3 trƣờng đại học .9: Kết quả kiểm định giá trị phân biệt giữa các khái niệm .10: Kết quả kiểm định hệ số tin cậy tổng hợp và phƣơng sai trích của các khái niệm .11: Tóm tắt kết quả kiểm định thang đo các khái niệm .12: Tổng hợp các thành phần chất lƣợng giáo dục đại học giữa các nghiên cứu (Châu Âu, Châu Á và Việt Nam) .13: Thang đo chƣơng trình đào tạo .14: Thang đo kỹ năng giảng dạy của giảng viên .15: Thang đo tƣơng tác giữa giảng viên và sinh viên .16: Thang đo cơ sở vật chất .17: Thang đo hoạt động ngoại khóa .18: Thang đo chất lƣợng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.

123 DANH MỤC HÌNH Hình 4.1: Kết quả phân tích CFA các thang đo (chuẩn hóa). 107 x TÓM TẮT Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá các thành phần, thang đo các thành phần tạo nên chất lƣợng giáo dục đại học ngành quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh. Dựa vào lý thuyết chất lƣợng dịch vụ và lý thuyết chất lƣợng giáo dục đại học. Trong lý thuyết chất lƣợng giáo dục đại học, dựa vào cách tiếp cận giáo dục đại học là 1 dịch vụ, xem Trƣờng học là đơn vị cung cấp dịch vụ và sinh viên là những ngƣời sử dụng dịch vụ.

Giáo dục đại học đƣợc hiểu nhƣ là 1 dịch vụ và cụm từ chất lƣợng giáo dục đại học mà tác giả sử dụng trong luận án đƣợc ngầm hiểu là chất lƣợng dịch vụ giáo dục đại học. Trên cơ sở đó, xác định đƣợc khe hổng nghiên cứu trong lý thuyết về chất lƣợng giáo dục đại học trên góc độ sinh viên. Khám phá thang đo chất lƣợng giáo dục đại học ngành quản trị kinh doanh trên góc độ sinh viên dựa vào nghiên cứu định tính thông qua phƣơng pháp thảo luận nhóm. Thảo luận nhóm với sinh viên các trƣờng đại học đƣợc tiến hành từ tháng 8/2013 đến 11/2013 (cụ thể với sinh viên của các trƣờng là Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Mở TP.HCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Công Nghiệp TP.HCM, Đại học Văn Lang, Đại học Công Nghệ Sài Gòn).