John Kelly CÁC KINH PHẬT NÓI CHO NGƯỜI TẠI GIA Khảo Sát & Tìm Hiểu Lê Kim Kha dịch NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC ii MỤC LỤC Vài lời của người dịch. 3 Những Mục Tiêu. 3 Phương Pháp Khảo Sát. 6 Những Điều Cần Báo Trước!.
CÁC HẠNG-MỤC ĐỂ PHÂN TÍCH. 23 (1)—Phân Loại Người Nghe. 23 (2)—Mục Tiêu của Bài Kinh. 47 (3)—Loại Bài Kinh.
ĐỐI CHIẾU & NHẬN ĐỊNH. 105 DANH SÁCH A: TẤT CẢ CÁC KINH ‘NÓI CHO NGƯỜI TẠI GIA’. 107 trong BỘ KINH DÀI (DN). 111 trong BỘ KINH TRUNG (MN).
114 trong BỘ KINH LIÊN-KẾT (SN). 122 iv trong BỘ KINH TĂNG CHI (AN). 144 trong BỘ KINH NGẮN (KhN). 165 DANH SÁCH B: NHỮNG NGƯỜI TẠI GIA LÀ NGƯỜI-NGHE TRONG CÁC KINH.
175 CHỮ VIẾT TẮT. 185 SÁCH & TÀI LIỆU ĐÃ ĐƯỢC THAM KHẢO. 187 Vài lời của người dịch Kính gửi quý Phật tử và độc giả: Tôi chỉ muốn ghi vài điều để quý vị có thể hình dung trước những trang quý vị sắp đọc là gì. Đây là một công trình nghiên cứu của học giả John Kelly về “Tất cả các bài kinh Phật nói cho những người tại gia”, có lẽ là công trình nghiên cứu đầy đủ nhất, mặc dù nó là nghiên cứu thứ hai (năm 2009) sau một nghiên cứu tương tự của học giả người Đức Fritz Schafer (năm 2000).
Người nghiên cứu John Kelly có được nhiều điều kiện thuận lợi hơn để khảo-sát và phân-loại tất cả ‘các kinh nói cho người tại gia’. Bởi vì: - Ông đã được nhiều học giả và sư thầy gợi ý và trợ giúp để thực hiện cuộc nghiên cứu này. - Đặc biệt, ông là người phụ tá biên tập bản dịch Bộ Kinh Tăng- Chi (AN) của nhà sự học giả dịch giả kinh điển Phật giáo là Bhikhu Bodhi (Tỳ Kheo Bồ-Đề); đó là bộ kinh chứa nhiều nhất số lượng bài kinh nói cho người tại gia—do vậy ông có được nhiều điều kiện tốt để tiếp-cận và khảo-sát các bài kinh (như ông đã giải thích đôi lần trong bài nghiên cứu và trong lời cảm ơn ở cuối bài). Như vậy, tới thời điểm này, chúng ta đang có trong tay một bài nghiên-cứu và khảo-sát tốt nhất về ‘tất cả các kinh nói cho người tại gia’ với nhiều thông-tin, số-liệu và thống-kê đáng đọc qua.
Bài nghiên cứu này có thể hữu ích cho những Tăng, Ni, sinh viên Phật giáo, và những người muốn có hiểu biết tổng quan về các kinh Phật đã nói cho những người tại gia. Nó cũng giúp ích cho những người muốn nghiên cứu sâu hơn trong tiến trình học Phật giáo của vi mình với những số liệu, thông tin, thống kê, và những nhận định có được sau quá trình khảo sát khá nhiều công phu của tác giả. Một số nhận-định (có được từ kết quả khảo sát rõ ràng) có thể làm quý vị phải thấy ngạc nhiên vì chúng có thể khác so với những suy đoán và hiểu biết trước giờ của quý vị. Tôi kính gửi tặng bản dịch này cho các sư thầy, tăng sinh, và các Phật tử gần xa.
Hy vọng nó mang lại nhiều điều ích lợi cho quý vị. Nếu có góp ý để hoàn thiện bản dịch, quý vị vui lòng gửi về email (lekimkha@gmail. Hồ Cốc, cuối năm 2015 Hiệu đính và bổ sung tháng 8 năm 2022 Lê Kim Kha KHẢO-SÁT VÀ NHẬN-ĐỊNH: TẤT CẢ CÁC BÀI KINH & NHỮNG CÁCH MÀ ĐỨC PHẬT ĐÃ GIẢNG DẠY CHO NHỮNG NGƯỜI TẠI GIA. SƠ LƯỢC Trong nghiên cứu này, tất cả các bài kinh ‘nói cho những người tại gia’ đều nằm trong bốn Bộ Kinh Nikaya đầu, và trong một phần lớn (không toàn bộ) của Bộ Kinh thứ năm, tức Bộ Kinh Ngắn (Tiểu Kinh Bộ; Khuddaka-nikaya) thuộc Rỗ Kinh hay Tạng Kinh Pali (Suttanta-Pitaka).
Tất cả những bài kinh ‘nói cho người tại gia’ này đã được khảo sát, phân loại, và phân tích. Đức Phật đã dùng rất nhiều cách khác nhau để giảng dạy Giáo Pháp tùy theo những “đặc tính về nhân khẩu học” của người nghe (ví dụ như tuổi tác, giới tính, giai cấp, trình độ giác ngộ của từng người nghe hoặc của nhóm người nghe…); trong nghiên cứu này, những đặc tính và cách thức đó đã được tìm ra và ghi lại, được đánh dấu, phân loại, thảo luận và nhận định. Nhiều thông tin đã được phát hiện như mong đợi, tuy nhiên có nhiều chỗ không được rõ ràng như mong đợi. Có nhiều sự khác biệt về giới tính và giai cấp của người nghe trong cùng một bài kinh , hoặc có cùng chủ đề thuyết giảng đã được nói cho những loại người khác nhau trong những bài kinh khác nhau.
Nó còn tùy thuộc vào mục đích của bài kinh: có bài kinh hướng người nghe tới những mục tiêu hạnh phúc thế tục, điều đó khác biệt với các bài 2 • Khảo sát & Tìm hiểu Các Kinh Phật nói cho người tại gia kinh được nói để hướng người nghe tới mục tiêu giải thoát khỏi luân hồi sinh tử. Ngoài ra các bài kinh còn khác nhau ở chỗ tuổi tác của người nghe. Nghiên cứu này cũng giúp chúng ta nhìn thấy những đặc điểm riêng của các bộ kinh (nikaya) khác nhau trong Tạng Kinh Pali: khác nhau về tỷ lệ số lượng các kinh ‘nói cho người tại gia’ nằm trong mỗi bộ kinh. Như là: bộ Bộ Kinh Tăng-Chi (Anguttara Nikaya, Bộ Kinh Xếp Theo Số Tăng) chứa nhiều kinh ‘nói cho người tại gia’, chứa nhiều kinh ‘nói cho những phụ nữ và người dân thuộc giai cấp trung lưu’, và các bài kinh đó thường chỉ nhấn mạnh vào việc tu tập hướng thiện căn bản để đạt tới hai nhóm mục tiêu là: (i) có được những hạnh phúc thế tục trong kiếp này, và (ii) được tái sinh tốt lành sau khi chết.
Hầu hết các kinh ‘nói cho người tại gia’ đều nhấn mạnh về giới hạnh của ba nghiệp “thân, miệng, ý” (hành động, lời nói, tâm ý). Nhưng nói như vậy không nghĩa là trong các kinh dành cho người xuất gia không nhấn mạnh quan trọng như vậy; chỉ là bài nghiên cứu này chỉ đang tập trung khảo sát phần ‘các kinh nói cho người tại gia’ mà thôi. Sau khi khảo sát và tìm thấy, một danh sách ‘tất cả các bài kinh nói cho người tại gia’ trong Tạng Kinh Pali sẽ được ghi ra ở phần DANH SÁCH A. GIỚI THIỆU Những Mục Tiêu Mục tiêu của tôi trong công trình nghiên cứu này là phân tích tất cả các bài kinh (sutta)1 nằm trong phần Rỗ Kinh tức Tạng Kinh Pali, đã được nói cho những người tại gia.
Tôi đã khảo sát tất cả năm (05) bộ kinh nikaya, đã tìm ra, nhận dạng và đã xếp loại chúng là ‘các kinh nói cho người tại gia’, và sau đó đã xem xét các cách thức và các nội dung mà Đức Phật2 đã dùng để thuyết giảng cho những loại người tại gia khác nhau mà Phật đã gặp. Trong quá trình làm, tôi đã tìm ra sự khác biệt của những ‘kinh nói cho người tại gia’ trong mỗi bộ kinh so với chúng trong các bộ kinh khác. Kinh Điển Pali gồm có 03 rỗ hay tạng (03 pitaka)—đó là Tạng Luật (Vinaya-pitaka), Tạng Kinh (Suttanta-pitaka), và Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma-pitaka). Trong Tạng Luật có một số chỗ Phật đã nói cho những người tại gia [ví dụ: trong Vin I từ trang 290-trở đi, nói cho cư sĩ Visakha], tuy nhiên tôi chỉ khoanh công 1 Sutta (Pali) hay sutra (Phạn) có nghĩa là ‘sợi dây, dây kết nối’, và thường được dùng như chữ để chỉ những phần kinh điển [riêng rời, được thuật lại] tức những bài-kinh, trong kinh điển Phật giáo [theo định nghĩa của Rhys Davids & Stede, 1921: 718] và cũng thường được gọ i là “bài thuyết giảng” (và được gọi là bài “kinh” theo tiếng Hán -Việt).
Trong những phần còn lại tôi thường dùng chữ sutta này luôn và không cần viết nghiêng nữa; (bản dịch Việt sẽ thay thế bằng chữ ‘kinh’, ‘bài kinh’, ‘bài thuyết giảng’ tùy theo ngữ cảnh và ngữ điệu mỗi lúc). 2 Các bài kinh là do Đức Phật nói, nhưng cũng có một số bài kinh do một hay nhiều vị đại đệ tử của Phật nói. 4 • Khảo sát & Tìm hiểu Các Kinh Phật nói cho người tại gia trình nghiên cứu ‘tất cả các bài kinh nói cho người tại gia’ này chỉ nằm trong phần Tạng Kinh mà thôi. Điều này (i) giúp làm gói gọn cái phạm vi nghiên cứu; và cũng bởi vì (ii) gần-như-tất-cả ‘các bài kinh nói cho người tại gia’ đều nằm trong Tạng Kinh.
Theo các nghiên cứu của các học giả phương Tây, các kinh Phật nói cho người tại gia đã ít được quan tâm như các kinh nói cho những người xuất gia. Như học giả Conze cho rằng: “Về căn bản và cốt lõi, Phật giáo là một phong trào của các tu sĩ thuộc Tăng Đoàn …” [1951: 70]. Thêm nữa, học giả Bluck thì chỉ ra luôn rằng: “Mặc dù có một số lượng lớn các đệ tử tại gia được thấy trong Kinh Điển Pali, chữ ‘upasaka’ (u-bà-tắc) đã được dùng để gọi các ‘cư sĩ nam’ (hoặc ‘upasika’ (u-bà-di) là cư sĩ nữ) cũng chỉ có nghĩa gốc là ‘người phục vụ’, ‘người tùy hầu’ cho các bậc tôn kính.” (2002:1) Mặc dù như vậy, chúng ta vẫn không nên bỏ lơ những thông điệp mà Phật đã nói cho những người tại gia, bởi vì chúng ta sẽ thấy trong bài nghiên cứu này: số-lượng các kinh và các chủ-đề nội dung được nói cho người tại gia không phải là tầm thường hay ít ý nghĩa thâm sâu. Điều tôi nhận thấy cũng giống như Tỳ kheo Basnagoda Rahula đã nói ra một cách súc tích như vầy: “Trong thời gian Phật dùng mọi nỗ lực để dẫn dắt những đệ tử xuất gia tu tiến đạt tới những thành tựu tâm linh cao nhất, thì Phật cũng dùng mọi nỗ lực để dẫn dắt những Phật tử tại gia tu sửa để đạt tới sự no ấm, sự hiểu biết, và sự bình an bên trong— nhưng hình như lịch sử đã vùi lấp đâu mất gần hết cái phần chỉ dạy này của Đức Phật!.” [2008: xi] Phần 1 — Giới Thiệu • 5 Những người tại gia thời Đức Phật đã rất mong muốn được nghe những lời dạy của Phật, bằng chứng là họ đã tìm đến và thỉnh cầu Đức Phật hướng dẫn chỉ dạy cho họ.
Trong rất nhiều trường hợp, người tại gia cũng thỉnh cầu Phật chỉ dạy và giải đáp thẳng vào những vấn đề thường được quan tâm trong đời sống của những người thế tục. Ví dụ, có nhiều bài kinh có những đoạn kinh giống vầy, cho thấy có nhiều người tại gia đã đến thỉnh cầu Đức Phật chỉ dạy cách thức để họ có được và duy trì sự sống ấm no và hạnh phúc của đời sống thế tục: “Tôi nghe như vầy: “Có lần khi Đức Thế Tôn đang trú ngụ ở … Lúc bấy giờ, có ông … đến gặp Đức Thế Tôn, kính lễ Đức Thế Tôn và ngồi xuống một bên.