Chương 1: Kinh tế du lịch và việc khai thác tiềm năng kinh tế du lịch ở nước ta. Chương 2: Khai thác tiềm năng kinh tế du lịch ở các tỉnh DHMT - Thực trạng và triển vọng. Chương 3: Phương hướng và những giải pháp chủ yếu để khai thác tiềm năng kinh tế du lịch ở các tỉnh DHMT. CHUONG 1 KINH TE DU LICH VA VIEC KHAI THAC TIEM NANG KINH TE DU LICH 6 NUOC TA 1.Kinh tế du lịch và vai trò của du lịch trong quá trình phát triển kinh tế -xã hội ở nước ta.Sự hình thành và phát triễn.
Du lịch xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử xã hội loài người. Hơn 4000 năm trước đây con người đã có những cuộc vi hành từ nơi này đến nơi khác để tham quan hoặc nghỉ ngơi. Năm 776 trước công nguyên, người Hy Lạp đã tổ chức các đại hội Olimpic, người đi xem đông có nhu cầu nghỉ lại, từ đó các nhà nghỉ, nhà trọ cho vận động viên và cho khán giả ra đời. Thời kỳ La Mã cô đại, người ta thường tô chức đi tham quan các ngôi đền và những danh lam thắng cảnh ở Ai Cập, ở Địa Trung Hải.
Nhu cầu đi lại tăng lên nhiều cho nên kinh doanh du lịch cũng được ra đời từ đó. Thời Trung cận đại kinh tế, xã hội phát triển, nhất là giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt mở rộng, nối liền nhiều nước, nhiều khu vực khác nhau, du lịch cũng phát triển mạnh và trở thành phô biến ở nhiều nước trên thế giới. Đến thế kỷ XX, du lịch được xem như là một hiện tượng nhân văn làm phong phú thêm đời sống văn hóa và nhận thức của con người về tự nhiên, về xã hội. Ngày nay du lịch phát triển mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, du lịch là ngành công nghiệp không có ống khói kích thích kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển, làm tăng thêm sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia dân tộc, đem lại thu nhập và sự phổn vinh cho nhiều quốc gia.
Vậy, du lịch được cắt nghĩa như thế nào? Cho đến nay còn có những ý kiến khác nhau về du lịch. Theo tổ chức thương mại, du lịch là tổng thể những hiện tượng và những mối quan hệ phát sinh từ sự tác động qua lại lẫn nhau giữa khách du lịch, những nhà kinh doanh du lịch, chính quyền sở tại và cộng đồng dân cư địa phương trong quá trình thu hút và lưu giữ khách du lịch. Đối với khách du lịch, du lịch mang lại cho họ một sự hài lòng do đáp ứng được các yêu cầu về giải trí, nghỉ ngơi, tham quan, tìm hiểu, thăm viếng. Đối với các đơn vị kinh doanh, đây là cơ hội để họ cung ứng hàng hóa, dịch vụ cho du khách và thu được lợi nhuận.
Khách du lịch càng nhiều, cơ hội kinh doanh càng lớn. Đối với chính quyền địa phương, du lịch được xem là nhân tố thuận lợi, là môi trường để tạo việc làm, tăng thu nhập cho dân cư, tăng thu ngân sách cho nhà nước. Khách du lịch là một khái niệm tương đối phức tạp. Năm 1937, Ủy ban thống kê của Hội Quốc liên, nay là Liên Hiệp Quốc đã đưa ra khái niệm: “Khách dụ lịch Quốc tế là người viếng thăm một quốc gia ngoài quốc gia cu tru thường xuyên của mình trong thời gian ít nhất 24 giờ”.
Theo định nghĩa của tổ chức Du lịch thế giới (World tourist organization), một tô chức của Liên Hiệp Quốc thì: Du lịch là hành động rời khỏi nơi thường trú dé đi đến một nơi khác, một môi trường khác trong một thời gian ngắn nhằm mục đích tìm hiểu, khám phá, vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng. Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành tạm trú trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn, cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng ngoại trừ các du hành mà có mục đích chính là làm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hn nơi định cư. Để thống nhất khái niệm du khách và khách tham quan, năm 1963 Hội nghị của Liên Hiệp Quốc về du lịch tổ chức tại Rome (Italia) đã đưa ra khái niệm Visitor - khách du lịch như sau: “Khách du lịch Quốc tế là những người đi thăm viếng một số nước khác ngoài nước cư trú của mình cho bat ky lý do nào ngoài mục đích hành nghề để thu nhập từ trong nước viếng thăm ”.
Về mặt kinh doanh du lịch, sự khác biệt giữa du khách và khách tham quan ở chỗ là việc họ có lưu lại qua đêm hay không. Theo khái niệm Visitor được nêu tại Rome năm 1963 thì khách Quốc tế là những người sau đây: Trên đường đi thăm một nước khác với nước mà họ cư trú thường xuyên, lâu dài. Mục đích chuyến đi là tham quan, nghỉ dưỡng, thăm viếng, tìm hiểu với thời gian không quá 3 tháng, trên 3 tháng phải được gia hạn. Không được làm bất cứ việc gì đê được trả thù lao ở nước đến do ý muốn của khách hay do yêu cầu của nước sở tại.
Sau khi kết thúc đợt tham quan phải rời khỏi nước đến tham quan đề về nước thường trú của mình hoặc đến một nước khác. Những người không được coi là khách dụ lịch Quốc tế là những người không thỏa mãn những điều kiện trên. Cùng với khái niệm khách du lịch Quốc tế thì khái niệm khách du lịch nội địa cũng được quan niệm không giống nhau ở các nước khác nhau. Nhìn chung, khách du lịch nội địa được phân biệt với khách quốc tế ở chỗ, nơi họ đến cũng chính là nơi cư trú thường xuyên.
Ở nước ta, khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam đã tham quan, thăm viếng và lưu lại qua đêm tại một địa điềm lưu trú của cơ sở du lịch trong nước. Tiềm năng kinh tế du lịch là cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử, di tích cách mạng, nhân văn công trình sáng tạo của con người để thỏa mãn nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các điểm du lịch, khu du lịch nhằm tạo sự hấp dẫn cho du khách thông qua khai thác các nguồn tiềm năng của hoạt động du lịch để đưa lại nguồn thu cho địa phương, cho nhà nước nhằm góp phần cải thiện dân sinh. Sản phẩm du lịch là sự kết hợp những địch vụ và phương tiện vật chất trên cơ sở khai thác các tiềm năng kinh tế du lịch nhằm cung cấp cho du khách một thời gian nghỉ ngơi, khám phá, thưởng thức thú vị, tìm hiểu cơ hội đầu tư, hợp tác kinh tế giữa các quốc gia, một kinh nghiệm du lịch trọn vẹn và sự hài lòng về một chuyến đi. Sản phâm du lịch được hình thành bởi các bộ phận như: dịch vụ lưu trú, dịch vụ vận chuyển, dịch vụ giải trí, dịch vụ mua sắm.
Sản phẩm du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu đặc biệt như tìm hiểu kiến thức lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, ngôn ngữ, nghệ thuật, thưởng thức những danh lam thắng cảnh của tự nhiên. Vì vậy các nhà kinh doanh phải căn cứ nhu cầu của du khách để xây dựng chiến lược khai thác tiềm năng hoặc các phương thức kinh doanh cho phù hợp. Kinh tế du lịch là một họat động kinh doanh tổng hợp bao gồm việc tổ chức, hướng dẫn khách du lịch, dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, dịch vụ giải trí, sản xuất các loại sản phẩm phục vụ du lịch, trao đổi hàng hóa, dịch vụ với các đơn vị khác nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí nghỉ ngơi của du khách. Kinh tế du lịch có những đặc điểm là: -Kinh doanh du lịch tổng hợp đòi hỏi phải khai thác, sử dụng kiến thức của nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.
-Du lịch là một ngành kinh tế đặc biệt, kinh doanh du lịch thể hiện tập trung ở các loại sản phẩm du lịch và thu nhập trong du lịch. -Hinh thức và phương tiện phục vụ du lịch phong phú, da dang; do đó, kinh doanh du lịch phải bảo đảm tính đồng bộ, kịp thời. -Kinh doanh du lịch là hoạt động kinh tế có ưu thế và hiệu quả hơn so với các ngành khác, nó tiết kiệm được chỉ phí đóng gói, lưu thông, thuế xuất nhập khẩu. -Kinh doanh du lịch có thể thực hiện được tất cả các khâu hoặc một số công đoạn của hoạt động du lịch nhằm mục đích sinh lợi như kinh doanh nhà hàng, kinh doanh khách sạn, kinh doanh vận chuyên, bán hàng lưu niệm, các dịch vụ vui chơi giải trí, tham quan.
-Kinh doanh du lịch có thê thực hiện trong các thành phần kinh tế, nó có khả năng lôi cuốn mọi người dân tham gia tùy thuộc vào khả năng, lợi thế của mỗi người. Tóm lại, du lịch là ngành kinh tế quan trọng dựa trên lợi thế tiềm năng và mức độ hiệu quả của việc khai thác ở khu vực III cùng với các ngành dịch vụ khác như thương mại, các ngành vận tải, bưu chính viễn thông, ngân hàng. Ngày nay du lịch được mệnh danh là ngành “Công nghiệp không có ống khói” phát triền mạnh mẽ, rộng khắp, tạo ra thu nhập cao. Kinh doanh du lịch là thể hiện sự văn minh, hap dan trong viéc khai thác tiềm năng nhăm thu được nhiều lợi nhuận của các quốc gia.
Ở nước ta 10 ngành du lịch có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, xã hội, góp phan đầy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Vai trò của du lịch đối với sự phát triển kinh tế, xã hội ở nước ía. -Du lịch thúc đây chuyên dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ. Du lịch phát triển tạo thu nhập làm tăng GDP trong cơ cấu kinh tế. Ở các nước có ngành du lịch phát triển mạnh như Pháp, Anh doanh thu ngành du lịch chiếm từ 17-19% GDP; Singapore 15%, Trung Quốc 10%, Thái Lan 7%.
Ở Việt Nam, từ 1995-2005 riêng lĩnh vực khách sạn, nhà hàng đóng góp từ 3-4% GDP. Riêng Đà Nẵng năm 1993 kinh doanh du lịch đóng góp 3,47% GDP, năm 2005 đạt 10,52% GDP và trong chiến lược phát triển của mình, từ năm 2010 cơ cấu ngành kinh tế thành phó Da Nẵng là du lịch dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp.
