Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh… 57 trang · Trường Trung Học Kỹ Thuật Nghiệp Vụ Thủ Đức · 2008.

• Tác giả: Phạm Thị Kim Ngân
• Người hướng dẫn: Trần Hóa
• Trường học: Trường Trung Học Kỹ Thuật Nghiệp Vụ Thủ Đức
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KT XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
• 1.1. KT tập hợp doanh thu
• 1.2. Nguyên tắc ghi nhận doanh thu
• 1.3. Kết cấu và nội dung phản ánh vào tài khoản
• 1.4. KT các khoản giảm trừ
• 1.4.1. KT chiết khấu thương mại
• 1.4.2. KT hàng bán bị trả lại
• 1.4.3. KT giảm giá hàng bán
• 1.5. Thuế GTGT (phương pháp trực tiếp) phải nộp
• 1.6. Thuế xuất khẩu phải nộp
• 1.7. Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp
• 1.8. KT giá vốn hàng bán
• 1.9. KT chi phí bán hàng
• 1.10. KT chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.11. KT doanh thu hoạt động tài chính
• 1.12. KT chi phí hoạt động tài chính
• 1.13. KT thu nhập khác
• 1.14. KT chi phí khác
• 1.15. KT xác định kết quả kinh doanh
• 1.15.1. Phương pháp xác định kết quả kinh doanh
• 1.15.2. Kết cấu và nội dung phản ánh vào tài khoản
• 2. CHƯƠNG 2: KT XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CHI NHÁNH CÔNG TY THỰC PHẨM MIỀN BẮC
• 2.1. Phần 1: Giới thiệu khái quát về Chi Nhánh
• 2.1.1. Sơ lược về Chi Nhánh
• 2.1.2. Tóm lược lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3. Đặc điểm hoạt động kinh doanh
• 2.1.4. Quy mô hoạt động
• 2.1.5. Tổ chức quản lý
• 2.1.5.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý
• 2.1.5.2. Chức năng, nhiệm vụ của từng phòng ban
• 2.1.6. Tổ chức công tác kế toán
• 2.1.6.1. Chức năng, nhiệm vụ của từng phần hành kế toán
• 2.1.7. Chiến lược phát triển
• 2.2. Phần 2: Thực tế công tác KT xác định kết quả kinh doanh tại Chi Nhánh Công Ty Thực phẩm Miền Bắc
• 2.2.1. KT tập hợp doanh thu
• 2.2.2. Bán hàng cho khách hàng trong nước
• 2.2.3. KT các khoản giảm trừ
• 2.2.4. KT giá vốn hàng bán
• 2.2.5. KT chi phí bán hàng
• 2.2.6. KT chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.2.7. KT doanh thu hoạt động tài chính
• 2.2.8. KT chi phí tài chính
• 2.2.9. KT thu nhập khác
• 2.2.10. KT chi phí khác
• 2.2.11. KT xác định kết quả kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT - KIẾN NGHỊ
• 3.1. Những mặt còn tồn tại - Kiến nghị
• 3.1.1. Đội ngũ nhân viên
• 3.1.2. Phần mềm kế toán
• 3.1.3. Việc tính toán và ghi chép
• 3.1.4. Tình hình kinh doanh
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty Thực phẩm Miền Bắc, việc áp dụng các phương pháp kế toán chính xác giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu quả hoạt động kinh doanh. Điều này không chỉ giúp đánh giá tình hình tài chính mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Kế toán xác định kết quả kinh doanh bao gồm việc ghi nhận doanh thu, chi phí và lợi nhuận, từ đó cung cấp thông tin cần thiết cho ban lãnh đạo.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là quá trình ghi nhận và phân tích các khoản doanh thu, chi phí để xác định lợi nhuận của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc theo dõi doanh thu từ bán hàng, chi phí sản xuất và các chi phí khác liên quan đến hoạt động kinh doanh.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Trong Doanh Nghiệp

Kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin tài chính chính xác cho doanh nghiệp. Thông qua việc xác định kết quả kinh doanh, kế toán giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp.

II. Những Thách Thức Trong Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh

Trong quá trình thực hiện kế toán xác định kết quả kinh doanh, Công ty Thực phẩm Miền Bắc gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm việc ghi nhận doanh thu chính xác, quản lý chi phí hiệu quả và đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Việc không giải quyết được những vấn đề này có thể dẫn đến sai lệch trong kết quả kinh doanh.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Ghi Nhận Doanh Thu

Ghi nhận doanh thu là một trong những thách thức lớn nhất trong kế toán. Doanh thu cần phải được ghi nhận đúng thời điểm và theo đúng quy định, điều này đòi hỏi sự chính xác và cẩn thận trong quá trình thực hiện.

2.2. Quản Lý Chi Phí Hiệu Quả

Quản lý chi phí là một yếu tố quan trọng để xác định kết quả kinh doanh. Công ty cần phải theo dõi và kiểm soát các khoản chi phí phát sinh để đảm bảo lợi nhuận không bị ảnh hưởng.

III. Phương Pháp Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty

Công ty Thực phẩm Miền Bắc áp dụng nhiều phương pháp kế toán khác nhau để xác định kết quả kinh doanh. Các phương pháp này bao gồm kế toán doanh thu, kế toán chi phí và kế toán lợi nhuận. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng.

3.1. Kế Toán Doanh Thu

Kế toán doanh thu là quá trình ghi nhận doanh thu từ hoạt động bán hàng. Doanh thu được ghi nhận khi sản phẩm được giao cho khách hàng và các điều kiện khác được thỏa mãn.

3.2. Kế Toán Chi Phí

Kế toán chi phí bao gồm việc ghi nhận tất cả các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất và kinh doanh. Việc theo dõi chi phí giúp doanh nghiệp kiểm soát ngân sách và tối ưu hóa lợi nhuận.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh

Việc áp dụng kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Thực phẩm Miền Bắc đã mang lại nhiều lợi ích. Doanh nghiệp có thể theo dõi hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Kế toán cũng giúp doanh nghiệp cải thiện quy trình quản lý tài chính và tăng cường tính minh bạch.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Quản Lý Tài Chính

Kế toán xác định kết quả kinh doanh giúp cải thiện quy trình quản lý tài chính của doanh nghiệp. Thông qua việc theo dõi doanh thu và chi phí, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định tài chính chính xác hơn.

4.2. Tăng Cường Tính Minh Bạch

Việc áp dụng kế toán chính xác giúp tăng cường tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng lòng tin với các bên liên quan mà còn hỗ trợ trong việc thu hút đầu tư.

V. Kết Luận Về Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh

Kế toán xác định kết quả kinh doanh là một phần không thể thiếu trong hoạt động của Công ty Thực phẩm Miền Bắc. Việc áp dụng các phương pháp kế toán chính xác giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định chiến lược. Tương lai của kế toán trong doanh nghiệp sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Trong Doanh Nghiệp

Kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Điều này cho thấy tầm quan trọng của kế toán trong hoạt động kinh doanh.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Kế Toán

Tương lai của kế toán sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ. Việc áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và tính chính xác trong công tác kế toán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chuyên đề được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình đổi mới kinh tế và hội nhập quốc tế vào cuối những năm 2000. Trong giai đoạn này, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt từ thị trường khu vực và toàn cầu. Tác giả nhận định rằng hệ thống kế toán áp dụng trong doanh nghiệp cần được tổ chức hợp lý, khoa học và phù hợp với đặc điểm kinh doanh của từng đơn vị — đây là yêu cầu nền tảng để lãnh đạo có đủ thông tin ra quyết định kịp thời và chính xác.

Lý do chọn đề tài xuất phát từ quá trình tìm hiểu thực tế trong thời gian 5 tuần thực tập tại Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả xác định công tác nắm bắt thông tin về thị trường và kết quả hoạt động kinh doanh là yếu tố then chốt để Chi Nhánh xây dựng kế hoạch kinh doanh cho kỳ sau một cách chính xác, phát huy thuận lợi và khắc phục khó khăn.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán xác định kết quả kinh doanh theo chế độ kế toán hiện hành.
2. Khảo sát và mô tả thực tế công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc.
3. Nhận xét ưu điểm, chỉ ra những tồn tại và đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.

Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh, bao gồm các phần hành doanh thu, các khoản giảm trừ, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, doanh thu và chi phí hoạt động tài chính, thu nhập và chi phí khác, và tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911).

Phạm vi nghiên cứu: Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc tại TP. Hồ Chí Minh (địa chỉ: 64 Bà Huyện Thanh Quan, phường 7, quận 3), số liệu thực tế của quý 04/2007 và kế hoạch năm 2008. Chuyên đề hoàn thành tháng 6/2008.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và văn bản pháp lý áp dụng:

Chuyên đề dựa trực tiếp vào các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Chuẩn mực kế toán số 14 — Doanh thu và thu nhập khác: quy định năm điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng, bao gồm: doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn với quyền sở hữu cho người mua; không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa; doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; lợi ích kinh tế chắc chắn thu được; và xác định được chi phí liên quan.
• Chuẩn mực kế toán số 02 — Hàng tồn kho: quy định các phương pháp tính giá hàng tồn kho, bao gồm: giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước (FIFO), nhập sau xuất trước (LIFO).
• Chuẩn mực kế toán số 10 — Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá hối đoái: được dẫn chiếu trong phần kiến nghị liên quan đến hạch toán chênh lệch tỷ giá.

Hệ thống tài khoản sử dụng bao gồm: TK 511 (doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 512 (doanh thu bán hàng nội bộ), TK 521 (chiết khấu thương mại), TK 531 (hàng bán bị trả lại), TK 532 (giảm giá hàng bán), TK 632 (giá vốn hàng bán), TK 641 (chi phí bán hàng), TK 642 (chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 515 (doanh thu hoạt động tài chính), TK 635 (chi phí hoạt động tài chính), TK 711 (thu nhập khác), TK 811 (chi phí khác), và TK 911 (xác định kết quả kinh doanh).

Phương pháp nghiên cứu:

Chuyên đề sử dụng phương pháp phân tích-tổng hợp kết hợp với quan sát thực tế. Tác giả trực tiếp thu thập chứng từ, hóa đơn GTGT, sổ chi tiết tài khoản, màn hình phần mềm kế toán và các bút toán hạch toán thực tế phát sinh trong kỳ tại đơn vị thực tập. Phương pháp so sánh được dùng để đối chiếu thực tiễn áp dụng tại Chi Nhánh với quy định của chuẩn mực kế toán, từ đó phát hiện sai lệch và đề xuất kiến nghị.

Nguồn dữ liệu: Chứng từ gốc, hóa đơn GTGT, phiếu thu/chi, sổ chi tiết tài khoản, màn hình phần mềm kế toán nội bộ của Chi Nhánh, số liệu kế hoạch năm 2008 được Chi Nhánh lập.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán xác định kết quả kinh doanh

Chương này trình bày toàn bộ khung lý thuyết kế toán cần thiết để xác định kết quả kinh doanh, theo cấu trúc logic từ đầu vào đến đầu ra của quá trình hạch toán. Nội dung bao gồm mười phần hành chính:

• Kế toán tập hợp doanh thu (TK 511, TK 512): khái niệm, nguyên tắc ghi nhận theo VAS 14, kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán.
• Kế toán các khoản giảm trừ: chiết khấu thương mại (TK 521), hàng bán bị trả lại (TK 531), giảm giá hàng bán (TK 532). Mỗi khoản trình bày khái niệm, điều kiện ghi nhận và sơ đồ định khoản.
• Kế toán thuế làm giảm doanh thu: thuế GTGT (phương pháp trực tiếp, TK 3331), thuế xuất khẩu (TK 3333), thuế tiêu thụ đặc biệt (TK 3332) — kèm công thức tính.
• Kế toán giá vốn hàng bán (TK 632): phân biệt cách hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ; các phương pháp tính giá theo VAS 02.
• Kế toán chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642): phạm vi tập hợp, nguyên tắc kết chuyển cuối kỳ, xử lý khi chi phí phát sinh lớn hơn doanh thu kỳ hiện tại (tạm kết chuyển vào TK 1422).
• Kế toán doanh thu (TK 515) và chi phí hoạt động tài chính (TK 635): các khoản cấu thành, sơ đồ hạch toán.
• Kế toán thu nhập khác (TK 711) và chi phí khác (TK 811).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh (TK 911): công thức xác định lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh và lợi nhuận từ hoạt động khác; kết cấu TK 911 và quy trình kết chuyển cuối kỳ.

Chương 2: Kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc

Phần 1 giới thiệu khái quát đơn vị thực tập. Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc tại TP. HCM (tên tiếng Anh: The Northern Foodstuff Company — HCM; tên viết tắt: FONEXIM HCM) là Doanh Nghiệp Nhà Nước trực thuộc Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc, thành lập ngày 10/10/2006 theo Quyết định số 6251/TM-TCCB của Bộ Thương Mại. Tiền thân là Công ty Thực phẩm và Dịch vụ Tổng hợp, được thành lập theo Quyết định số 638/TM-TCCB ngày 13/08/1996. Chi Nhánh kinh doanh đa ngành: thực phẩm công nghệ (đường, nước giải khát), nông sản (gạo, cao su, sắn lát, tinh bột sắn), vật liệu xây dựng, xuất nhập khẩu ủy thác, kinh doanh kho bãi và dịch vụ ăn uống. Phòng tài chính kế toán có 05 người (01 trưởng phòng, 03 kế toán viên, 01 thủ quỹ). Đơn vị áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá theo bình quân gia quyền (mặt hàng thông thường) hoặc FIFO (đường và hàng nhập khẩu), khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng. Kế hoạch tổng doanh thu năm 2008 là 397.000 triệu đồng, tăng 107,14% so với thực tế 2007.

Phần 2 trình bày thực tế từng phần hành kế toán, minh họa bằng các ví dụ nghiệp vụ cụ thể phát sinh trong quý 04/2007:

• Doanh thu bán hàng được theo dõi theo từng mặt hàng (TK 51110002 — đường, TK 51110004 — phân bón, TK 51110005 — cám). Bao gồm bán hàng nội địa, bán nội bộ cho Công Ty mẹ (TK 512), và xuất khẩu (trực tiếp và ủy thác). Ví dụ tiêu biểu: ngày 31/12/2007 bán 45 tấn đường RS Hiệp Hòa A cho Công ty TNHH Minh Hiếu, đơn giá 6.780 đồng/kg, thuế GTGT 5%, tổng hóa đơn 320.400.000 đồng. Tổng doanh thu nội bộ quý 04/2007 là 34.940 triệu đồng (theo số liệu bút toán kết chuyển).
• Khoản giảm trừ: trong kỳ, Chi Nhánh không phát sinh chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, hay giảm giá hàng bán.
• Giá vốn hàng bán: áp dụng song song hai phương pháp — FIFO cho đường và hàng nhập khẩu, đích danh cho các mặt hàng còn lại. Riêng bán nội bộ, giá vốn bằng giá bán.
• Kết chuyển cuối quý 04/2007: doanh thu bán hàng kết chuyển 85.508 triệu đồng (NợTK 511); doanh thu nội bộ 34.940 triệu đồng (NợTK 512); giá vốn hàng bán 114.254 triệu đồng; chi phí bán hàng 3.817 triệu đồng; chi phí quản lý doanh nghiệp 300.131 triệu đồng; doanh thu tài chính 132.871 triệu đồng; chi phí tài chính 2.293 triệu đồng; lãi từ kinh doanh dịch vụ ăn uống 37.543 triệu đồng. Kết quả: phát sinh khoản lỗ 1.719 triệu đồng (kết chuyển vào TK 421).

Chương 3: Nhận xét — Kiến nghị

Chương này phân tích song song ưu điểm và tồn tại của công tác kế toán tại Chi Nhánh, kết hợp với các đề xuất cụ thể. Kết quả kinh doanh năm 2007, tổng lợi nhuận kế toán trước thuế của Chi Nhánh là 2.686 triệu đồng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính có trong văn bản:

Chỉ tiêu	Số liệu quý 04/2007 (triệu đồng)
Doanh thu bán hàng kết chuyển (TK 511)	85.508
Doanh thu bán nội bộ kết chuyển (TK 512)	34.940
Giá vốn hàng bán	114.254
Chi phí bán hàng	3.817
Chi phí quản lý doanh nghiệp	300.131
Doanh thu hoạt động tài chính	132.871
Chi phí hoạt động tài chính	2.293
Lỗ quý 04/2007	1.719
Lợi nhuận kế toán trước thuế cả năm 2007	2.686

Nguyên nhân phát sinh lỗ quý 04/2007: Công Ty mẹ phát hành hai hóa đơn thu phí sử dụng tài sản (hóa đơn số 72491 ngày 22/11/2007 — 1.000 triệu đồng và hóa đơn số 64163 ngày 31/12/2007 — 500 triệu đồng), Chi Nhánh hạch toán vào TK 641, làm tăng chi phí bán hàng 2.000 triệu đồng và kéo kết quả kinh doanh xuống âm.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất:

1. Về đội ngũ nhân viên: bổ sung đào tạo ngoại ngữ cho bộ phận xuất nhập khẩu; tạo điều kiện nâng cao trình độ từ trung học, cao đẳng lên đại học và cao học.
2. Về phần mềm kế toán: chuẩn hóa mã số khách hàng để tránh trùng lắp; nâng cấp tính năng theo dõi doanh thu theo từng mặt hàng kết hợp với từng khách hàng cụ thể; đẩy mạnh tin học hóa trong giai đoạn cổ phần hóa.
3. Về ghi nhận doanh thu thu tiền ngay: tác giả kiến nghị ghi thẳng Nợ TK 111/112 khi thu tiền, thay vì ghi qua TK 131 rồi mới quyết toán cuối tháng — việc này làm méo chỉ tiêu công nợ phải thu.
4. Về chênh lệch tỷ giá: đề xuất áp dụng đúng VAS 10, sử dụng TK 413 để ghi nhận chênh lệch tỷ giá phát sinh và đánh giá lại cuối kỳ, sau đó mới kết chuyển vào TK 515 hoặc TK 635.
5. Về việc nộp lãi về Công Ty mẹ: đề nghị Công Ty mẹ không thu tiền lãi qua hóa đơn chi phí trong kỳ mà để Chi Nhánh hạch toán Có TK 136 khi quyết toán cuối năm, nhằm phản ánh đúng kết quả hoạt động kinh doanh thực chất của Chi Nhánh.
6. Về phương pháp tính giá vốn: đề xuất thống nhất một phương pháp tính giá thay vì áp dụng song song FIFO và đích danh, để đơn giản hóa công tác kế toán và kiểm tra.
7. Về hoạt động kinh doanh: tăng cường công tác xúc tiến thương mại, áp dụng chính sách chiết khấu hoặc giảm giá để mở rộng thị trường; đẩy mạnh xuất khẩu trực tiếp thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu ủy thác.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả tự nhận thời gian thực tập có hạn (5 tuần) và bản thân chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, do đó chuyên đề chưa đi sâu khai thác nhiều vấn đề của công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh. Phạm vi số liệu giới hạn trong quý 04/2007, chưa bao quát toàn bộ chu kỳ kinh doanh năm. Chuyên đề cũng chưa phân tích chuyên sâu tác động của từng loại mặt hàng đến cơ cấu lợi nhuận, chưa đề cập đến phân tích tài chính tổng thể hay so sánh với các kỳ trước. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng sang phân tích hiệu quả sử dụng vốn vay, cơ cấu chi phí theo từng mảng kinh doanh (nội địa, xuất nhập khẩu, dịch vụ), hoặc đánh giá tác động của quá trình cổ phần hóa đến tổ chức công tác kế toán tại đơn vị.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề phù hợp với sinh viên ngành kế toán doanh nghiệp ở bậc trung cấp, cao đẳng, đặc biệt là những người đang học hoặc chuẩn bị thực tập tại doanh nghiệp thương mại, phân phối, xuất nhập khẩu. Phần đáng tham khảo nhất là Chương 2 — Phần 2, vốn trình bày luồng chứng từ thực tế (từ hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho đến màn hình nhập liệu phần mềm) và các bút toán hạch toán cụ thể cho từng loại giao dịch (bán nội địa, bán nội bộ, xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác). Chương 3 cũng có giá trị thực hành ở chỗ tác giả so sánh trực tiếp cách làm của đơn vị với quy định chuẩn mực, giúp người đọc nhận diện được các sai lệch phổ biến trong thực tiễn kế toán doanh nghiệp thương mại Nhà nước.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc tại TP. HCM được thành lập khi nào và theo quyết định nào? Chi Nhánh được thành lập ngày 10/10/2006 theo Quyết định số 6251/TM-TCCB ngày 06/10/2006 của Bộ Thương Mại, trên cơ sở sáp nhập Công ty Thực phẩm và Dịch vụ Tổng hợp vào Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc theo Quyết định số 0753/QĐ/BTM ngày 04/05/2006.

2. Chi Nhánh áp dụng phương pháp tính giá vốn hàng tồn kho nào? Chi Nhánh áp dụng đồng thời hai phương pháp: FIFO (nhập trước xuất trước) cho mặt hàng đường và hàng nhập khẩu; phương pháp thực tế đích danh cho các mặt hàng còn lại. Riêng bán nội bộ, giá vốn bằng giá bán. Tác giả kiến nghị thống nhất về một phương pháp để giảm phức tạp trong kế toán.

3. Nguyên nhân nào khiến Chi Nhánh phát sinh lỗ trong quý 04/2007 dù cả năm 2007 có lãi? Công Ty mẹ phát hành hai hóa đơn thu phí sử dụng tài sản (tổng cộng 2.000 triệu đồng, được Chi Nhánh hạch toán vào TK 641 — chi phí bán hàng), làm tăng chi phí và đẩy kết quả kinh doanh quý 04/2007 xuống lỗ 1.719 triệu đồng, trong khi tổng lợi nhuận kế toán trước thuế cả năm 2007 vẫn là 2.686 triệu đồng.

4. Vì sao tác giả nhận xét cách ghi nhận tỷ giá hối đoái của Chi Nhánh là chưa đúng chuẩn mực? Chi Nhánh ghi nhận tiền thu từ khách hàng nước ngoài theo tỷ giá thỏa thuận trong hợp đồng thay vì tỷ giá tại ngày thu tiền, và không sử dụng TK 413 (chênh lệch tỷ giá hối đoái) mà ghi thẳng vào TK 515 hoặc TK 635. Theo VAS 10, phải ghi theo tỷ giá ngày phát sinh, chênh lệch ghi vào TK 413, cuối kỳ mới kết chuyển vào doanh thu hoặc chi phí tài chính.

5. Kế hoạch tổng doanh thu năm 2008 của Chi Nhánh là bao nhiêu và tăng bao nhiêu so với thực tế năm 2007? Kế hoạch tổng doanh thu năm 2008 là 397.000 triệu đồng, tăng 107,14% so với thực tế năm 2007. Kế hoạch nộp ngân sách nhà nước là 2.225 triệu đồng, tăng 350% so với năm 2007, trong đó tiền thuê đất 600 triệu đồng (tăng 112,15%).

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của sinh viên Phạm Thị Kim Ngân (trường Trung Học Kỹ Thuật Nghiệp Vụ Thủ Đức, khoa Kinh Tế, hoàn thành tháng 6/2008) trình bày có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn công tác kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Chi Nhánh Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc — một doanh nghiệp thương mại nhà nước hoạt động đa ngành tại TP. Hồ Chí Minh. Điểm nổi bật của chuyên đề là phần đối chiếu giữa thực tế hạch toán và quy định chuẩn mực kế toán, từ đó phát hiện ba nhóm sai lệch cụ thể liên quan đến ghi nhận doanh thu thu tiền ngay, xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái và hạch toán khoản nộp lợi nhuận về Công Ty mẹ. Các kiến nghị được đề xuất dựa trực tiếp trên chuẩn mực kế toán số 10 và thực tiễn quan sát tại đơn vị, có tính ứng dụng phù hợp với quy mô và đặc điểm của một chi nhánh doanh nghiệp thương mại nhà nước giai đoạn đầu cổ phần hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Cơ sổr lý luận về kế toán xác định kết quả kinh doanh: 1.1 K ế toán tập hợp doanh thu: 1.1 Nguyên tắc ghi nhận doanh thu: Doanh thu là tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Doanh thu =sô'lượng sản phẩm, hàng hóa tiêu thụ trong kỳ*Đơn giá Doanh thu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bởi lẽ nó đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp chi phí, doanh thu bán hàng phản ánh quy mô của quá trình sản xuâ"t, phản ánh trình độ tổ chức chỉ đạo sản xuâ"t kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi lẽ nó chứng tỏ sản phẩm của doanh nghiệp được người tiêu dùng chấp nhận. Theo quy định của chuẩn mực kê toán sô" 14 - Doanh thu và thu nhập khác thì doanh thu bán hàng được ghi nhận chỉ khi giao dịch bán hàng thỏa mãn đồng thời năm điều kiện sau: • Doanh nghiệp đã trao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.

• Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sỡ hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. • Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. • Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. • Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải theo nguyên tắc phù hựp. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra doanh thu đó.2 Kết câu và nội dung phản ánh vào tài khoản: K ế toán sử dụng TK 511-Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và TK 512- Doanh thu bán hàng nội bộ. Bên Nợ: Số thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu phải nộp tính trên doanh thu bán hàng thực tế của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã cung cấp và được xác định là đã bán trong kỳ kế toán. Số thuế GTGT phải nộp của doanh nghiệp nộp thuê GTGT tính theo phương pháp trực tiếp.

Doanh thu hàng bán bị trả lại kết chuyển cuối kỳ. SVTH : Phạm Thị Kim Ngân 2 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD : Trần Hóa Khoản giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ. Khoản chiết khấu thương mại kết chuyển cuối kỳ. Kết chuyển doanh thu thuần vào TK 911 ”Xác định kết quả kinh doanh” Bên Có: Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán.

Kết cấu TK 5 12”Doanh thu bán hàng nội bộ” tương tự TK 511 TK 511 và TK 512 không có sô" dư cuối kỳ Doanh thu sau khi trừ các khoản giảm trừ doanh thu ta được doanh thu thuần và sẽ được kết chuyển vào bên Có của TK 911 xác định kết quả kinh doanh.3 Sơ đồ hạch toán: Xem sơ đồ 1.2 K ế toán các khoản giảm trừ: 1.1 K ế toán chiết khẩu thương mại: 1.1 Khái niệm: Chiêt khâu thương mại là khoản tiền mà doanh nghiệp đã giảm trừ hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua hàng ( sản phẩm, hàng hóa), dịch vụ với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khâu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc các cam kết mua, bán hàng.2 Kết câu và nội dung phản ánh vào tài khoản: Sử dụng TK 521 Chỉ hạch toán vào TK này khoản chiết khâu thương mại người mua được hưởng đã thực hiện trong kỳ theo đúng chính sách chiết khâu thương mại của doanh nghiệp đã quy định. Trường hỢp người mua nhiều lần mới đạt sô' lượng hàng mua được hưỏng chiết khâu thương mại, thì khoản chiết khâu thương mại này được ghi giảm trừ vào giá bán trên hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng. Trường hỢp người mua với khôi lượng lớn được hưởng chiết khâu thương mại, giá bán phản ánh trên hóa đơn là giá đã giảm (đã trừ chiết khâu thương mại) thì khoản chiết khâu thương mại này không được hạch toán vào TK 521. Doanh thu bán hàng phản ánh theo giá đã trừ chiết khâu thương mại.

r rK 521 -Khoản chiết khâu thương mại đă chấp -Kết chuyển toàn bộ số chiết khâu nhận thanh toán cho khách hàng thương mại sang TK511 hoặc TK 512 để xác dịnh doanh thu thuần của kỳ hạch toán. SVTH : Phạm Thị Kim Ngân 3 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD : Trần Hóa TK 521 không có số dư cuối kỳ.2 K ế toán hàng bán bị trả lại: 1.1 Khái niệm: Hàng bán bị trả lại là số sản phẩm, hàng hóa doanh nghiệp đã xác định tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm hợp đồng kinh tế, vi phạm cam kết, hàng bị mất, kém phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách. Hàng bán bị trả lại phải có văn bản của người mua ghi rõ lý do trả lại hàng, sô" lượng hàng trả lại, giá trị hàng trả lại, đính kèm hổa đơn (nếu trả lại toàn bộ) hoặc bản sao hóa đơn (nếu trả lại một phần hàng). Và đính kèm theo chứng từ nhập lại kho của doanh nghiệp sô" hàng nói trên.2 Kết cấu và nội dung phản ánh vào tài khoản: Sử dụng TK531 TK 531 Trị giá hàng bán bị trả lại Kết chuyển giá trị hàng bị trả lại vào doanh thu TK 531 không có sô" dư cuối kỳ.3 K ế toán giảm giá hàng bán: 1.1 Khái niệm: Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do sản phẩm, hàng hóa kém, mâ"t phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế.2 Kết câu và nội dung phản ánh vào tài khoản: Sử dụng TK 532 Chỉ phản ánh vào TK này các khoản giảm trừ do việc chấp thuận giảm giá sau khi đã bán hàng và phát hành hóa đơn (giảm giá ngoài hóa đơn) do hàng bán kém, mất phẩm chất.

TK 532 Các khoản giảm giá đã chấp thuận Kết chuyển toàn bộ số giảm giá hàng cho người mua hàng. bán vào doanh thu. TK 532 không có số dư cuối kỳ. Sơ đồ hạch toán: Xem sơ đồ 1.2 : Kê toán các khoản giảm trừ SVTH : Phạm Thị Kim Ngân 4 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD : Trần Hóa 1.4 K ế toán th u ế : Các khoản thuế làm giảm doanh thu như: Thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp.

Thuế xuất khẩu. Thuế tiêu thụ đặc biệt.1 Phản ánh thuế GTGT (PP trực tiếp) phải nộp: NỢ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 - Thuế GTGT 1.2 Phản ánh thuế xuất khẩu phải nộp: Đối với thuế xuất khẩu tính theo giá FOB được quy ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng trên thị trường ngoại tệ tại thời điểm chịu thuế: Mức thuế Số lưựng Đơn Tỷ giá Thuế XK phải = hàng XK * giá * BQLNH * suất thuế nộp thực tế XK XK % Nợ TK 5 1 1 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3333 - Thuế xuất khẩu 1.3 Phản ánh thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp: Xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp: Giá bán hàng Thuê TTĐB phải nộp = * thuế suất 1+ thuế suất NỢ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt.3 K ế toán giá vổn hàng bán: 1.1 Khái niệm: Gía vốn hàng bán là giá thực tế xuất kho của sô" sản phẩm ( hoặc gồm cả chi phí mua hàng phân bổ cho hàng hoá đã bán ra trong kỳ_đốì với doanh nghiệp thương mại) hoặc là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ hoàn thành và được xác định là tiêu thụ và các khoản khác được tính vào giá vốn để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ. Do ảnh hưởng của giá cả trên thị trường nên giá gốc của nhiều loại hàng hoá luôn thay đổi.

Một loại hàng mua vào những thời điểm khác nhau sẽ có những giá gốc khác nhau. Theo chuẩn mực kế toán số 02 - hàng tồn kho, việc tính giá hàng tồn kho được áp dụng theo 1 trong các phương pháp sau: - Phương pháp tính theo giá đích danh SVTH : Phạm Thị Kim Ngân 5 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD : Trần Hóa - Phương pháp bình quân gia quyền - Phương pháp nhập trước, xuất trước - Phương pháp nhập sau, xuất trước. Nếu muôn thay đổi phương pháp tính giá khác, phải chấm dứt kỳ báo cáo kế toán và phải giải thích rõ trong “Bảng thuyết minh báo cáo tài chính”.2 Kết cấu và nội dung phản ánh vào tài khoản: Sử dụng TK 632 Kết cấu và nội dung phản ánh vào TK 632 có sự khác nhau giữa hai phương pháp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định kỳ. Kết cấu và nội dung TK 632 phản ánh theo phương pháp kê khai thường xuyên: TK 632 - Phản ánh giá vốn của SP, HH, DV đã - Phản ánh khoản hoàn nhập dự phòng tiêu thụ trong kỳ.

giảm giá hàng tồn kho cuối năm tài - Phản ánh CPNVL, CP nhân công chính. vượt trên mức bình thường và CPSXC - Giá vốn của hàng bán bị trả lại cố định không phân bổ không được - Kết chuyển giá vốn của SP, HH, DV tính vào trị giá hàng tồn kho mà phải đã tiêu thụ trong kỳ sang TK 911” Xác tính vào giá vốn hàng bán của kỳ kế định kết quả kinh doanh”. - Phản ánh khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường do trách nhiệm cá nhân gây ra. - Phản ánh chi phí tự xây dựng, tự chế TSCĐ vượt trên mức bình thường không được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu hình tự xây dựng, tự chế hoàn thành.

- Phản ánh khoản chênh lệch giữa sô" dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập năm nay lớn hơn khoản đã lập dự phòng năm trước. TK 632 không có số dư cuối kỳ. Cuối kỳ, kế toán kết chuyển giá vốn hàng bán vào bên Nợ TK 911 ”xác định kết quả kinh doanh” SVTH : Phạm Thị Kim Ngân 6 Chuyên đề tốt nghiệp GVHD : Trần Hóa 1.3 Sơ đồ hạch toán: Xem sơ đồ 1.3 : kế toán giá vổn hàng bán.4 K ế toán chi phí bán hàng: 1.1 Khái niệm: Là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bao gồm : chi phí bảo quản, chi phí quảng cáo, đóng gói, vận chuyển, giao hàng, hoa hồng bán hàng, bảo hành sản phẩm.