Chương 1: Cơ sở lý luận về lương và các khoản trích theo lương. Chương 2: Thực trạng về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Ban Ọuản lý dự án Đầu tư và Xây dựng Huyện Bù Gia Mập. Chương 3: Nhận xét, đề xuất giải pháp để hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng Huyện Bù Gia Mập. CAM KÉT: Em xin cam đoan đây là bài luận cùa bản thân.
Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực, chưa được ai công bố trong bất cứ khóa luận nào. Neu có bất kỳ sự gian lận nào, em xin chịu trách nhiệm trước Hội đồng cũng như kết quả luận văn của mình. Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ KÉ TOÁN TIÈN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG ỉ. Khái niệm về tiền lương và các khoản trích theo iương + Khái niệm về tiền lương Có nhiều định nghĩa khác nhau về tiền lương, nhưng định nghía nêu lên có tính khái quát được nhiều người thừa nhận đó là: Tiền lương là giá cả sức lao động được hình thành theo thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động phù hợp với các quan hệ và các quy luật trong nền kinh te thị trường.
Nói cách khác, tiền lương là số tiền mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động thanh toán tương đương với số lượng và chất lượng lao động mà họ đã tiêu hao để tạo ra của cải vật chất hoặc các giá trị có ích khác. + Khái niệm về các khoăn trích theo lương Cùng với việc chi trả tiền lương, người sử dụng lao động còn phải trích một số tiền nhất định tính theo tỷ lệ phần trăm (%) của tiền lương để hình thành cácquỳ theo chế độ quy định nhằm đảm bảo lợi ích cùa người lao động. Đó là các khoản trích theo lương, được thực hiện theo chế độ tiền lương ở nước ta, bao gom: - Quỳ bảo hiểm xã hội (BHXH) nhà nước quy định doanh nghiệp phải trích lập bằng 22% mức lương tối thiểu và hệ số lương của người lao động, trong đó 16% trích vào chi phí kinh doanh cùa đơn vị, 6% người lao động phải nộp từ thu nhập của mình. Quỳ BHXH dùng chi: BHXH thay lương trong thời gian người lao động đau ốm, nghỉ chế độ thai sản, tai nạn lao động không the làm việc tại doanh nghiệp, chi trợ cấp hưu trí cho người lao động về nghỉ hưu trợ cấp tiền tuất, trợ cấp bồi dưỡng cho người lao động khi ốm đau, thai sản, bệnh nghề nghiệp.
- Quỳ BHYT được sử dụng đê thanh toán các khoản khám chữa bệnh, viện phí, thuốc thang. cho người lao động trong thời gian ốm đau, sinh đẻ. Tỷ lệ trích nộp là 4,5% trên tong tiền lương cơ bản, trong đó 3% tính vào chi phí SXKD, còn 1,5% khấu trừ vào lương của người lao động. 4 - Kinh phí công đoàn: dùng đê chi tiêu cho các hoạt động công đoàn.
Tỷ lệ trích nộp là 2% trên tống tiền lương thực tế, được tính toàn bộ vào chi phí SXKD. Các quỳ trên doanh nghiệp phải trích lập và thu nộp đầy đủ hàng tháng. Một phần các khoản chi thuộc quỳ bảo hiếm xã hội doanh nghiệp được cơ quan quản lý uỷ quyền cho họ trên cơ sở chứng từ gốc hợp lý nhưng phải thanh toán quyết toán khi nộp các quỳ đó hàng tháng cho các cơ quan quản lý chung các khoản chi phí trên chỉ hồ trợ ở mức tối thiểu nhằm giúp đỡ người lao động trong trường họp ốm đau , tai nạn lao động. Vai trò ciía tiền lương: Tiền lương là nguồn thu nhập chính của người lao động, là yếu to đe đảm bảo tái sản xuất xã hội, là một bộ phận đặc biệt của sản xuất xã hội.
Vì vậy tiền lương đóng vai trò quyết định trong việc phát triển và ổn định kinh tế gia đình. Chì khi có được như vậy tiền lương mới thực sự có vai trò quan trọng kích thích lao động và nâng cao trách nhiệm cùa người lao động trong sản xuất xã hội và tái sản xuất xã hội. Đồng thời chế độ tiền lương phù họp với sức lao động đã hao phí sẽ đem lại sự lạc quan tin tưởng vào doanh nghiệp và che độ họ đang song. Như vậy tiền lương có vai trò đối với sự sống của con người từ đó là đòn bẩy kinh tế đe nó có the phát huy tối đa nội lực hoàn thành công việc.
Khi người lao động được hưởng tiền công xứng đáng với năng lực mà họ bỏ ra thì lúc đó việc gì họ cũng sẽ làm được. Như vậy có thể nói tiền lương đã giúp nhà quản lý điều hành phân phối công việc được dề dàng và thuận lợi. Trong doanh nghiệp việc sử dụng công cụ tiền lương ngoài mục đích tạo vật chất cho người lao động tiền lương còn có ý nghĩa lớn trong việc theo dõi kiếm tra và giám sát người lao động. Tiền lương được sử dụng như một thước đo hiệu quả công việc, bản thân tiền lương là một bộ phận cấu thành bên chi phí sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý trong doanh nghiệp.
Vì vậy nó là yếu tố nằm trong giá thành sản phẩm và ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Với những vai trò to lớn như trên của tiền lương trong sản xuất và đời sống thì việc lựa chọn hình thức trả lương cho phù họp với điều kiện sản xuất, đặc điểm sản xuất kinh doanh cùa từng ngành, từng doanh nghiệp sẽ có tác dụng tích cực trong việc thúc đẩy người lao động quan tâm đến kết quả lao động và hiệu quả sản xuất. 5 Đây luôn là vấn đề nóng bòng trong tất cả các doanh nghiệp về một chế độ tiền lương họp lý đảm bảo được lợi ích của người lao động, người sử dụng lao động cũng như toàn xã hội. Các hình thức trả lương Tiền lương trả cho người lao động phải quán triệt nguyên tắc phân phối theo lao động, trả lương theo số lượng và chất lượng lao động.
Việc trả lương cho người lao động theo số lượng và chất lượng lao động có ý nghĩa rất quan trọng trong việc động viên, khuyến khích người lao động phát huy tinh thần dân chù, thúc đẩy họ hăng say lao động sáng tạo nâng cao năng suất lao động nhằm tạo ra của cải vật chất cho xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của mồi thành viên trong xã hội. Hiện nay việc trả lương cho người lao động được tiến hành theo các hình thức: ❖ Lương theo sản phẩm Là phương thức tính trả lương cho người lao động theo chất lượng và số lượng sản phẩm hoặc công việc đã hoàn thành. Là phương thức trả lương có tác dụng khuyến khích người lao động nâng cao năng suất lao động góp phần tăng số lượng sản phẩm, gắn chặt năng suất lao động với thù lao lao động. Công thức tính: L= ĐG* Q Trong đó: ĐG: đơn giá tiền lương Ọ: mức sản lượng thực tế L: lương tính theo sản phẩm ưu điểm: Là mối quan hệ giữa tiền lương công nhân nhận được và kết quả lao động thế hiện rõ ràng người lao động xác định ngay được tiền lương của mình, do quan tâm đến năng suất chất lượng sản phấm của họ.
Nhược điểm Người lao động hay quan tâm đến số lượng sản phẩm nhưng ít quan tâm đến chất lượng sản phẩm, tinh thần tập thể tương trợ lần nhau trong quá trình sản xuất kém, hay có tình trạng giấu nghề, giấu kinh nghiệm. 6 ❖ Trả lương theo thời gian Là việc tính trả lương cho nhân viên căn cứ vào thời gian làm việc thực tế và trình độ tay nghề. Nghĩa là căn cứ vào thời gian làm việc và cấp bậc lương quy định cho các ngành nghề để tính toán trả lương cho người lao động. Cách tính này thường áp dụng cho lao động làm công tác văn phòng hành chính quản trị, tài vụ kế toán,.
hoặc những công việc chưa xây dụng được định mức lao động, chưa có giá lương sản phẩm. Lương tháng: là tiền lương trả cố định trong 1 tháng trên cơ sở hợp đồng lao động. Công thức tính: Lương tháng= Ltt*( Hcb +Hpc) Trong đó: Ltt: mức lương tối thiểu Hcb: hệ số cấp bậc lương cùa từng người Hpc: hệ số các khoản phụ cấp Ưư diem Phù hợp với công việc không định mức hoặc không nên định mức Tính toán đơn giản, dễ hiếu, áp dụng cho những lao động ở bộ phận gián tiếp, nhũng nơi không có điều kiện xác định chính xác khối lượng hoàn thành. Nhược diễm Do chưa thực sự gắn với kết quả sản xuất nên hình thức này chưa tính đến một cách đầy đủ chất lượng lao động, chưa phát huy hết khả năng sẵn có cùa người lao động, chưa khuyến khích người la động quan tâm đến kết quả lao động.
❖ Lương trả khoán Là hình thức trả lương khi người lao động hoàn thành được khối công việc theo đúng chất lượng được thỏa thuận giừa người thuê lao động và người lao động. Hình thức này làm cho người lao động quan tâm đến số lượng và chất lượng lao động của mình, người lao động có tinh thần trách nhiệm cao với sản phẩm mình làm ra. Công thức tính: Lương = Đơn giá khoán * Khối lượng công việc ❖ Trả lương theo doanh thu Là hình thức trả lương mà thu nhập người lao động phụ thuộc vào doanh so đạt được theo mục tiêu doanh số và chính sách lương, thưởng doanh số quy định cùa 7 công ty. Phương thức trả lương này thường được áp dụng cho nhân viên bán hàng, nhân viên kinh doanh.
- Các hình thức lương, thưởng theo doanh thu: Lương, thưởng doanh so nhóm. Lương, thưởng doanh so cá nhân. Các hình thức thưởng kinh doanh khác: công nợ, phát triển thị trường,thưởng theo mốc mục tiêu đạt được,. Quỹ lương: Quỳ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lương mà doanh nghiệp dùng đe trả cho tất cả các loại lao động do doanh nghiệp trực tiếp quản lý và sử dụng bao gồm các khoản sau: Tiền lương tính theo thời gian Tiền lương tính theo sản phẩm Tiền lương công nhật, tiền lương khoán Tiền lương cho người lao động chế tạo ra sản phẩm hỏng trong phạm vi quyđịnh Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan.
Tiền lương trả cho người lao động trong quá trình điều động công tác, đi làm nghĩa vụ trong phạm vi chế độ quy định. Tiền lương trả cho người lao động khi nghỉ phép, đi học theo chế độ.