Luận văn kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty tnhh sản xuất thương mại và dịch vụ

Luận văn phân tích kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty TNHH sản xuất thương mại và dịch vụ, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình và thực tiễn.

• Tác giả: Hoàng Việt Thái
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đoàn Vân Anh
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Tại Công Ty TNHH Sản Xuất - Thương Mại Và Dịch Vụ Đông Thành
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và quy định chung về thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.1.2. Các quy định chung về thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.2. Kế toán thuế TNDN theo quy định của Chuẩn mực và Chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành
• 1.2.1. Nội dung kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 "Thuế thu nhập doanh nghiệp"
• 1.2.2. Phương pháp kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT - THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ ĐÔNG THÀNH
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Đông Thành
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý và hoạt động của Công ty
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.4. Hệ thống thông tin kế toán
• 2.1.5. Chính sách kế toán áp dụng tại công ty
• 2.1.6. Một số chỉ tiêu kinh tế mà công ty đạt được
• 2.2. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Đông Thành
• 2.2.1. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
• 2.2.2. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
• 2.2.3. Trình bày thông tin trên Báo cáo tài chính
• 2.3. Đánh giá thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Đông Thành
• 2.3.1. Những tồn tại và nguyên nhân
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY
• 3.1. Yêu cầu hoàn thiện kế toán thuế TNDN tại công ty
• 3.1.1. Phải đảm bảo tuân thủ các quy định của Pháp luật về thuế TNDN
• 3.1.2. Phải phù hợp với yêu cầu của Chuẩn mực kế toán Việt Nam và thông lệ quốc tế
• 3.1.3. Phù hợp với chế độ kế toán hiện hành và thực hiện đồng bộ với các quy định quản lý kinh tế khác
• 3.1.4. Phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin có tính so sánh cao để phục vụ cho yêu cầu quản lý
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty
• 3.2.1. Các giải pháp hoàn thiện kế toán và khai quyết toán thuế thu nhập hiện hành
• 3.2.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán thuế TNDN hoãn lại tại công ty
• 3.2.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.2.3.1. Về phía Nhà nước
• 3.2.3.2. Về phía cơ quan thuế
• 3.2.3.3. Về phía các cơ sở đào tạo
• 3.2.3.4. Đối với Công ty
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Thuế Doanh Nghiệp Tại Đông Thành

Kế toán thuế doanh nghiệp là một phần quan trọng trong hoạt động tài chính của các công ty, đặc biệt là tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành. Việc hiểu rõ về quy định và cách thức thực hiện kế toán thuế sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tuân thủ pháp luật. Công ty Đông Thành đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán hiện đại để quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của Kế Toán Thuế Doanh Nghiệp

Kế toán thuế doanh nghiệp là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các khoản thuế mà doanh nghiệp phải nộp. Vai trò của nó không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch tài chính và quản lý chi phí.

1.2. Các quy định pháp luật về thuế TNDN tại Việt Nam

Các quy định về thuế TNDN tại Việt Nam được quy định rõ ràng trong Luật thuế TNDN. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định này để đảm bảo việc kê khai và nộp thuế đúng hạn, tránh các rủi ro pháp lý.

II. Thách thức trong Kế Toán Thuế Doanh Nghiệp Tại Đông Thành

Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện kế toán thuế TNDN. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh và uy tín của công ty.

2.1. Khó khăn trong việc áp dụng chuẩn mực kế toán

Việc áp dụng chuẩn mực kế toán số 17 về thuế TNDN còn gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt giữa quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Điều này dẫn đến việc hạch toán không chính xác và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn

Công ty gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và duy trì đội ngũ nhân viên kế toán có chuyên môn cao. Điều này làm giảm khả năng thực hiện các quy trình kế toán thuế một cách hiệu quả.

III. Phương pháp Kế Toán Thuế Doanh Nghiệp Tại Đông Thành

Để giải quyết các thách thức trong kế toán thuế, Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành đã áp dụng một số phương pháp kế toán hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao độ chính xác trong việc kê khai thuế.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Công ty đã đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa quy trình hạch toán thuế. Việc này giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian trong việc lập báo cáo tài chính.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Công ty thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên kế toán nhằm nâng cao kiến thức về thuế TNDN và các quy định pháp luật liên quan. Điều này giúp nhân viên tự tin hơn trong việc thực hiện công việc của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn Kế Toán Thuế Tại Đông Thành

Việc áp dụng các phương pháp kế toán thuế tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty không chỉ tuân thủ tốt các quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa chi phí thuế.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quy trình kế toán

Sau khi áp dụng các phương pháp mới, Công ty đã giảm thiểu được thời gian lập báo cáo tài chính và tăng cường độ chính xác trong việc kê khai thuế. Điều này giúp công ty tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.2. Tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp

Việc quản lý thuế hiệu quả đã giúp Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành tăng cường lợi nhuận. Doanh nghiệp có thể tái đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó phát triển bền vững.

V. Kết luận và Tương lai của Kế Toán Thuế Tại Đông Thành

Kế toán thuế doanh nghiệp tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Đông Thành đang trên đà phát triển. Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao hiệu quả, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình và nâng cao năng lực nhân sự.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả kế toán thuế. Mục tiêu là trở thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực kế toán thuế tại Việt Nam.

5.2. Tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật

Việc tuân thủ các quy định pháp luật về thuế TNDN không chỉ giúp công ty tránh được các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp trong mắt khách hàng và đối tác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập doanh nghiệp đóng vai trò huyết mạch trong cơ cấu tài chính công, đóng góp khoảng 15% đến 20% tổng thu ngân sách nhà nước tại Việt Nam và là khoản nghĩa vụ trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận của hơn 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Trong nền kinh tế hội nhập, việc hạch toán chính xác nghĩa vụ thuế theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 17 là yêu cầu cấp thiết nhằm phản ánh trung thực kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, công tác này vẫn gặp nhiều rào cản do sự khác biệt giữa chuẩn mực kế toán và luật thuế.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong việc nhận thức và áp dụng Chuẩn mực Kế toán số 17 tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất - Thương mại và Dịch vụ Đông Thành. Được thành lập từ năm 2007 với số vốn điều lệ 10 tỷ đồng và vốn lưu động 8 tỷ đồng, công ty kinh doanh phân phối thời trang và cho thuê bất động sản nhưng thực tế vẫn bỏ ngỏ các chỉ tiêu thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại trên báo cáo tài chính.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa khung lý luận về thuế thu nhập doanh nghiệp, khảo sát toàn diện thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và hoãn lại tại Công ty Đông Thành trong giai đoạn 2014 - 2015, từ đó phát hiện các sai sót trọng yếu và đề xuất giải pháp hoàn thiện hạch toán theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp doanh nghiệp cắt giảm 100% rủi ro bị truy thu, xử phạt vi phạm hành chính về thuế, đồng thời gia tăng độ tin cậy của báo cáo tài chính phục vụ công tác quản trị và kêu gọi vốn đầu tư.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống khung pháp lý và chuẩn mực chuyên ngành bao gồm Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 17 (VAS 17) ban hành theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC, Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 cùng các văn bản hướng dẫn như Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh các khái niệm cốt lõi:

• Lợi nhuận kế toán: Lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ kế toán trước khi trừ chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, được xác định theo nguyên tắc dồn tích và phù hợp của chuẩn mực kế toán.
• Thu nhập chịu thuế: Khoản thu nhập làm căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế theo quy định của luật thuế với mức thuế suất phổ thông 20% hoặc 22% tùy từng giai đoạn tài chính.
• Chênh lệch vĩnh viễn: Sự khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế phát sinh từ các khoản chi phí không được trừ theo luật định (như chi phí không đủ hóa đơn, chi phí trên 20 triệu đồng thanh toán bằng tiền mặt, tiền phạt vi phạm hành chính) và không được hoàn nhập ở các kỳ tương lai.
• Chênh lệch tạm thời: Khoản chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của tài sản hoặc nợ phải trả trên Bảng cân đối kế toán và cơ sở tính thuế của chúng, dẫn đến việc phát sinh Tài sản thuế thu nhập hoãn lại (hạch toán trên Tài khoản 243) hoặc Thuế thu nhập hoãn lại phải trả (hạch toán trên Tài khoản 347).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập thông qua phiếu khảo sát thực nghiệm và phỏng vấn trực tiếp, kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp gồm hệ thống hóa đơn, sổ Cái tài khoản 3334, 821, 243, 347 cùng Báo cáo tài chính và Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp mẫu 03/TNDN của Công ty Đông Thành trong 2 năm 2014 và 2015.

Cỡ mẫu khảo sát thực nghiệm được xác định là 20 cán bộ nhân viên thuộc phòng kế toán và ban quản lý trên tổng quy mô hơn 50 nhân sự của công ty. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên có chủ đích nhằm tập trung vào những người trực tiếp thực hiện công tác hạch toán và điều hành. Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn chuyên sâu 5 nhân sự chủ chốt bao gồm Ban Giám đốc, Kế toán trưởng và các chuyên viên kế toán phần hành.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp giữa thống kê mô tả và so sánh định tính - định lượng. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm đối chiếu trực quan giữa quy định của chuẩn mực VAS 17 với số liệu ghi nhận thực tế trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp trong timeline nghiên cứu từ năm 2014 đến hết năm 2015, từ đó làm nổi bật các sai lệch hạch toán cụ thể.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại Công ty Đông Thành giai đoạn 2014 - 2015 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, doanh nghiệp bỏ ngỏ 100% việc hạch toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại. Công ty có phát sinh doanh thu nhận trước nhiều năm từ hoạt động cho thuê văn phòng và sự khác biệt giữa thời gian trích khấu hao tài sản cố định theo kế toán và theo quy định thuế, tạo ra các khoản chênh lệch tạm thời nhưng không được theo dõi trên Tài khoản 243, Tài khoản 347 và Tài khoản 8212.

Thứ hai, công tác phân loại chi phí được trừ và chi phí không được trừ chưa chuẩn xác. Năm 2015, có khoảng 8% đến 12% các khoản chi phí thực tế phát sinh (gồm các khoản thanh toán tiền mặt trên 20 triệu đồng, chi phí vượt định mức) đã bị kế toán gộp chung vào chi phí hợp lý khi tính thuế, dẫn đến nguy cơ bị loại trừ khi quyết toán thuế.

Thứ ba, sự sai lệch lớn giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập tính thuế. Do không bóc tách các chỉ tiêu điều chỉnh trên Tờ khai quyết toán thuế mẫu 03/TNDN, mức độ chênh lệch giữa số thuế tính theo sổ sách kế toán và số thuế thực tế phải nộp lên tới khoảng 15,4% trong năm tài chính 2015.

Thứ tư, trình bày thông tin trên Báo cáo tài chính bị thiếu sót nghiêm trọng. Các chỉ tiêu liên quan đến Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại (Mã số 52 trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) đều có giá trị bằng 0 đồng và phần thuyết minh báo cáo tài chính hoàn toàn không có thông tin giải trình về các khoản chênh lệch tạm thời.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên bắt nguồn từ việc đội ngũ kế toán chưa nắm vững bản chất của VAS 17 và tâm lý e ngại hạch toán phức tạp. Phần mềm kế toán đang dùng tại công ty chưa được cấu hình các phân hệ tự động tính toán thuế hoãn lại. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Phan Thị Anh Đào (2012) và Chúc Anh Tú (2012), khẳng định phần lớn doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Việt Nam thường đồng nhất lợi nhuận kế toán với thu nhập chịu thuế để đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Dữ liệu nghiên cứu tại Công ty Đông Thành có thể được mô hình hóa và trình bày rất trực quan thông qua:

• Bảng đối chiếu chênh lệch tạm thời: Trình bày chi tiết giá trị ghi sổ, cơ sở tính thuế và giá trị chênh lệch của các khoản doanh thu nhận trước và khấu hao tài sản cố định.
• Biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu thuế: Thể hiện tỷ trọng số thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và thuế hoãn lại cần phải trích lập trong 2 năm 2014 và 2015.
• Sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ: Minh họa quy trình xử lý hóa đơn đầu vào từ khâu kiểm soát thanh toán ngân hàng đến khâu ghi sổ kế toán chi tiết.

Việc bỏ sót kế toán thuế hoãn lại không làm thay đổi tổng số thuế nộp trong cả vòng đời giao dịch, nhưng lại bóp méo bức tranh tài chính từng niên độ, khiến chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế của công ty phản ánh không trung thực hiệu quả kinh doanh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm chuẩn hóa kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Đông Thành:

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình phân loại và kiểm soát chi phí tính thuế. Kế toán trưởng cùng các kế toán viên phần hành cần lập danh mục rà soát chứng từ, tách bạch toàn bộ các khoản chi phí không có hóa đơn hợp pháp hoặc thanh toán tiền mặt trên 20 triệu đồng sang nhóm chi phí không được trừ ngay khi phát sinh. Target metric là giảm tỷ lệ sai sót kê khai chi phí về mức 0% ngay trong quý 1 của năm tài chính tiếp theo.

Thứ hai, thiết lập hệ thống tài khoản và mở sổ theo dõi thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại. Phòng Kế toán cần kích hoạt ngay việc sử dụng Tài khoản 243, Tài khoản 347 và Tài khoản 8212 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Kế toán tổng hợp có trách nhiệm lập định kỳ Bảng xác định chênh lệch tạm thời chịu thuế và Bảng xác định tài sản thuế hoãn lại vào ngày 31 tháng 12 hàng năm trước khi khóa sổ tài chính.

Thứ ba, nâng cấp tính năng tự động hóa trên phần mềm kế toán. Ban Giám đốc cần phê duyệt ngân sách đầu tư trong vòng 6 tháng để nâng cấp module kế toán thuế, tích hợp thuật toán tự động phân bổ doanh thu nhận trước và cảnh báo sớm các khoản chênh lệch giữa thuế suất 20% và lợi nhuận kế toán.

Thứ tư, chuẩn hóa chương trình đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu. Phòng Hành chính phối hợp với các cơ sở đào tạo tổ chức ít nhất 2 khóa tập huấn chuyên sâu/năm về VAS 17 và cập nhật luật thuế mới cho 100% nhân sự kế toán, hoàn thành trong quý 2 và quý 4 hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm 1 - Ban Lãnh đạo và Kế toán trưởng doanh nghiệp thương mại, dịch vụ: Cung cấp case study thực tế và bộ giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán thuế, giúp tối ưu hóa số thuế phải nộp hợp pháp, kiểm soát 100% rủi ro truy thu thuế và nâng cao chất lượng quản trị tài chính.

Nhóm 2 - Chuyên viên kế toán thuế và kế toán tổng hợp: Nắm vững quy trình lập bảng xác định chênh lệch tạm thời, kỹ năng bóc tách chi phí được trừ theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC, từ đó tự tin lập báo cáo quyết toán thuế chính xác.

Nhóm 3 - Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính: Tiếp cận nguồn tư liệu học thuật mẫu mực về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm, phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu tài chính tại một doanh nghiệp thương mại cụ thể.

Nhóm 4 - Cơ quan quản lý thuế và các cơ sở đào tạo đại học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để đánh giá thực trạng tuân thủ chuẩn mực kế toán của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh, từ đó cải tiến nội dung tập huấn và chương trình giảng dạy thực hành.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp vừa và nhỏ thường bỏ qua kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại?
Doanh nghiệp thường bỏ qua do nhận thức chưa đầy đủ về VAS 17 và muốn giảm bớt khối lượng ghi chép. Nhiều đơn vị lầm tưởng thuế hoãn lại không làm thay đổi số tiền thuế thực nộp trong năm nên không mở các tài khoản theo dõi như Tài khoản 243 và 347, khiến báo cáo tài chính thiếu 100% tính chuẩn mực.

Khoản chi trên 20 triệu đồng thanh toán bằng tiền mặt được xử lý kế toán và thuế thế nào?
Về mặt kế toán, khoản chi này vẫn được ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh trên sổ sách nếu có hóa đơn hợp lệ. Tuy nhiên, về mặt thuế, toàn bộ giá trị này bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và kế toán phải điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế tại chỉ tiêu B4 trên Tờ khai quyết toán thuế.

Thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phải trả phát sinh trong trường hợp nào?
Thuế thu nhập hoãn lại phải trả phát sinh khi có chênh lệch tạm thời chịu thuế, phổ biến nhất là khi doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tính thuế trong kỳ nhỏ hơn doanh thu kế toán, hoặc chi phí khấu hao tính thuế theo quy định nhanh hơn mức trích khấu hao thực tế trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp.

Điều kiện để doanh nghiệp ghi nhận Tài sản thuế thu nhập hoãn lại là gì?
Doanh nghiệp chỉ được ghi nhận Tài sản thuế thu nhập hoãn lại (Tài khoản 243) trên Bảng cân đối kế toán khi chắc chắn có đủ lợi nhuận tính thuế trong tương lai để sử dụng các khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ hoặc các khoản lỗ tính thuế chuyển sang trong thời hạn tối đa 5 năm.

Luận văn đề xuất công cụ nào để kiểm soát sai lệch giữa kế toán và thuế?
Tác giả đề xuất áp dụng đồng bộ hệ thống Bảng xác định chênh lệch tạm thời chịu thuế và Bảng xác định tài sản thuế thu nhập hoãn lại theo mẫu chuẩn, kết hợp tự động hóa lập biểu mẫu đối chiếu trên phần mềm kế toán nhằm kiểm soát toàn diện mức sai lệch 15,4% giữa lợi nhuận và thu nhập chịu thuế.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về Chuẩn mực Kế toán số 17 và các văn bản pháp luật hiện hành về thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Làm rõ thực trạng công tác kế toán thuế tại Công ty Đông Thành trong giai đoạn 2014 - 2015, chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất là việc bỏ ngỏ toàn bộ thuế hoãn lại.
• Bóc tách chi tiết các nguyên nhân dẫn đến mức sai lệch 15,4% giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế trên tờ khai quyết toán năm 2015.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gắn liền với quy trình kiểm soát chứng từ, mở sổ tài khoản và nâng cấp công nghệ thông tin.
• Đưa ra lộ trình triển khai rõ ràng từ 6 đến 12 tháng giúp doanh nghiệp chuẩn hóa công tác lập và trình bày báo cáo tài chính.

Về kế hoạch hành động tiếp theo, doanh nghiệp cần tiến hành rà soát toàn bộ số liệu kế toán trong 3 tháng đầu năm tài chính, cập nhật phần mềm trong 6 tháng tiếp theo và thực hiện đánh giá độc lập trước kỳ quyết toán cuối năm. Các doanh nghiệp thương mại - dịch vụ hãy chủ động áp dụng ngay các giải pháp chuẩn hóa kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn pháp lý tuyệt đối.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò và quy định chung về thuế TNDN 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò thuế thu nhập doanh nghiệp 1. Các khái niệm liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp Theo chuẩn mực kế toán số 17 - Thuế TNDN định nghĩa thì: - Thuế thu nhập doanh nghiệp: Là một loại thuế trực thu, thu vào phần thu nhập chịu thuế sau khi trừ các chi phí liên quan đến thu nhập của các cơ sở SXKD, dịch vụ.

- Lợi nhuận kế toán: Là lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ, trước khi trừ thuế thu nhập doanh nghiệp, được xác định theo quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán. - Thu nhập chịu thuế: Là thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp của một kỳ, được xác định theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và là cơ sở để tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồi được). - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (hoặc thu nhập thuế thu nhập doanh nghiệp): Là tổng chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại (hoặc thu nhập thuế thu nhập hiện hành và thu nhập thuế thu nhập hoãn lại) khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ. - Thuế TNDN hiện hành: Là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồi được) tính trên thu nhập chịu thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của năm hiện hành.

- Thuế TNDN hoãn lại phải trả: Là thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ phải nộp trong tương lai tính trên các khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm hiện hành. Một số khoản chênh lệch tạm thời phát sinh sẽ khiến cho doanh nghiệp phải nộp một khoản thuế thu nhập ít hơn so với số liệu kế toán trong năm hiện hành. Khoản thuế thu nhập chưa phải nộp này sẽ phải trả trong các kỳ tương lai. Thuế thu nhập hoãn lại phải trả được xác định trên cơ sở các khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế phát sinh trong năm và thuế suất thuế thu nhập hiện hành.

- Tài sản thuế thu nhập hoãn lại: Là thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ được hoàn lại trong tương lai tính trên các khoản: 10 + Chênh lệch tạm thời được khấu trừ; + Giá trị được khấu trừ chuyển sang các năm sau của các khoản lỗ tính thuế chưa sử dụng; + Giá trị được khấu trừ chuyển sang các năm sau của các khoản ưu đãi thuế chưa sử dụng. Tuy nhiên, những chênh lệch tạm thời dạng này sẽ khiến cho doanh nghiệp phải nộp ít thuế thu nhập hơn trong những kỳ tương lai so với số liệu kế toán. Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp sẽ thu được một lợi ích trong tương lai từ việc nộp một khoản thuế nhiều hơn trong năm hiện hành do các khoản chênh lệch tạm thời tạo ra. - Chênh lệch tạm thời: Là khoản chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sản hay nợ phải trả trong Bảng Cân đối kế toán và cơ sở tính thuế thu nhập của các khoản mục này.

Chênh lệch tạm thời có thể là: + Chênh lệch tạm thời phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp: Là các khoản chênh lệch tạm thời làm phát sinh thu nhập chịu thuế khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong tương lai khi mà giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sản hoặc nợ phải trả liên quan được thu hồi hay được thanh toán; + Chênh lệch tạm thời được khấu trừ: Là các khoản chênh lệch tạm thời làm phát sinh các khoản được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong tương lai khi mà giá trị ghi sổ của các khoản mục tài sản hoặc nợ phải trả liên quan được thu hồi hay được thanh toán. Các khoản chênh lệch tạm thời thường bao gồm các khoản chênh lệch mang tính thời điểm hay còn gọi là chênh lệch theo thời gian; và các khoản ưu đãi thuế có thể thực hiện. Các khoản chênh lệch tạm thời này sẽ tạo ra các khoản chênh lệch về thuế thu nhập phải nộp/phải thu trong các kỳ tương lai. - Cơ sở tính thuế thu nhập của Tài sản hay Nợ phải trả: Là giá trị tính cho tài sản hoặc nợ phải trả cho mục đích xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, cụ thể: + Cơ sở tính thuế thu nhập của một tài sản: Là giá trị sẽ được khấu trừ cho mục đích thuế thu nhập, được trừ khỏi các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp sẽ nhận 11 được và phải chịu thuế thu nhập khi giá trị ghi sổ của tài sản đó được thu hồi.

Nếu những lợi ích kinh tế này khi nhận được mà không phải chịu thuế thu nhập thì cơ sở tính thuế thu nhập của tài sản đó bằng giá trị ghi sổ của nó. + Cơ sở tính thuế thu nhập của một khoản nợ phải trả: Là giá trị ghi sổ của nó trừ đi (-) giá trị sẽ được khấu trừ cho mục đích thuế thu nhập của khoản nợ phải trả đó trong các kỳ tương lai. Trường hợp doanh thu nhận trước, cơ sở tính thuế của khoản nợ phải trả phát sinh là giá trị ghi sổ của nó, trừ đi phần giá trị của doanh thu đó sẽ được ghi nhận nhưng không phải chịu thuế thu nhập trong tương lai. - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại: + Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồi được) tính trên thu nhập chịu thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của năm hiện hành.

+ Chi phí Thuế thu nhập hoãn lại: Là thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ phải nộp/ thu trong tương lai tính trên các khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm hiện hành. Chi phí thuế thu nhập hoãn lại được tính bằng Tài sản thuế thu nhập hoãn lại bù trừ với Công nợ thuế thu nhập hoãn lại phải trả. Đặc điểm của thuế thu nhập doanh nghiệp Bản chất của thuế TNDN được thể hiện bởi các thuộc tính bên trong vốn có của nó. Những thuộc tính đó có tính ổn định tương đối qua các giai đoạn phát triển.

Nghiên cứu về thuế TNDN, người ta nhận thấy thuế thu nhập doanh nghiệp có những đặc trưng riêng để phân biệt với các sắc thuế và các công cụ tài chính khác như sau: Thứ nhất, thuế TNDN có đặc điểm là đối tượng nộp thuế theo luật quy định đồng nhất với đối tượng chịu thuế. NNT theo luật cũng là người trả thuế cuối cùng trong một chu kỳ sản xuất kinh doanh. Nói một cách khác, thuế TNDN làm cho khả năng và cơ hội chuyển dịch gánh nặng thuế cho người khác trở nên khó khăn hơn. 12 Thứ hai, thuế TNDN là một khoản chuyển giao của NNT cho Nhà nước mang tính bắt buộc phi hình sự.

Tính bắt buộc phi hình sự là thuộc tính cơ bản vốn có của thuế nói chung và thuế TNDN nói riêng, nó phân biệt thuế TNDN với các hình thức huy động tài chính khác của ngân sách Nhà nước. Đặc điểm này xác định rõ nội dung kinh tế của thuế TNDN là những quan hệ tiền tệ được hình thành một cách khách quan và có ý nghĩa xã hội đặc biệt - Việc động viên mang tính bắt buộc của Nhà nước. Phân phối mang tính chất bắt buộc dưới hình thức thuế TNDN là một phương thức phân phối của Nhà nước mà kết quả của quá trình đó là một bộ phận thu nhập của doanh nghiệp được chuyển giao cho Nhà nước mà không kèm theo một sự cấp phát hoặc những quyền lợi nào khác cho NNT. Thứ ba, việc chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế thu nhập doanh nghiệp không mang tính chất hoàn trả trực tiếp.

Tính chất không hoàn trả trực tiếp của thuế TNDN được biểu hiện trên các khía cạnh. Một là, sự chuyển giao thu nhập thông qua thuế không mang tính đối giá, nghĩa là mức thuế mà các tầng lớp trong xã hội chuyển giao cho Nhà nước không hoàn toàn dựa trên mức độ NNT thừa hưởng những dịch vụ và hàng hoá công cộng do Nhà nước cung cấp. NNT cũng không có quyền đòi hỏi Nhà nước phải cung cấp hàng hoá dịch vụ công cộng trực tiếp cho mình mới phát sinh khoản chuyển giao thu nhập cho Nhà nước, mặt khác mức độ cung cấp dịch vụ công cộng của Nhà nước cũng không nhất thiết ngang bằng mức độ chuyển giao. Hai là, khoản chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế TNDN không được hoàn trả trực tiếp, có nghĩa là NNT suy cho cùng sẽ nhận được một phần các dịch vụ công cộng mà Nhà nước cung cấp chung cho cả cộng đồng giá trị phần dịch vụ đó không nhất thiết tương đồng với khoản tiền thuế mà họ nộp cho Nhà nước.

Thứ tư, việc chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế TNDN được quy định trước bằng pháp luật. 13 Đặc điểm này, một mặt thể hiện tính pháp lý cao của thuế TNDN, mặt khác phản ánh sự chuyển giao thu nhập này không mang tính tuỳ tiện mà dựa trên những cơ sở pháp luật nhất định và đã được xác định trước trong Luật thuế TNDN. Những tiêu thức thường được xác định trong Luật thuế TNDN là đối tượng chịu thuế, đối tuợng nộp thuế, mức thuế phải nộp, thời hạn cụ thể và những chế tài mang tính cưỡng chế khác. Các khoản chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế TNDN chịu những ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội trong những thời kỳ nhất định.

Yếu tố kinh tế tác động đến thuế TNDN thường là mức độ tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân, giá cả, thị trường, sự biến động của Ngân sách Nhà nước. Yếu tố chính trị, xã hội tác động đến thuế TNDN thường là thể chế chính trị của Nhà nước, tâm lý tập quán của các tầng lớp dân cư, truyền thống văn hoá. Các khoản chuyển giao thuế thu nhập dưới hình thức thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ được giới hạn trong phạm vi biên giới quốc gia với quyền lực pháp lý của Nhà nước đối với con người và tài sản.