Kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Khóa luận kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Lê Quý Phước
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Công ty Cổ phần Dệt May Huế hoạt động trong lĩnh vực may mặc và dệt sợi quy mô lớn. Doanh nghiệp sở hữu hệ thống nhà xưởng rộng cùng nhiều dây chuyền máy móc hiện đại. Tài sản cố định giữ vai trò then chốt trong chu kỳ tạo ra giá trị sản phẩm. Công tác quản lý tài sản đòi hỏi sự chính xác và liên tục ở mọi khâu. Bộ phận kế toán có trách nhiệm theo dõi chi tiết từng danh mục tài sản cố định. Mọi nghiệp vụ hình thành, sử dụng và luân chuyển tài sản đều được ghi nhận qua phần mềm chuyên dụng. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản phản ánh đầy đủ nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế. Kế toán phân loại tài sản theo nguồn hình thành và mục đích sử dụng trong các xưởng. Việc này giúp ban lãnh đạo nắm vững năng lực sản xuất thực tế của từng đơn vị. Dữ liệu tài sản cố định cung cấp cơ sở để tính giá thành sản phẩm chính xác. Hồ sơ tài sản được lưu trữ đồng bộ từ khâu mua sắm đến khi thanh lý. Doanh nghiệp duy trì kiểm kê định kỳ nhằm đối chiếu sổ sách với hiện vật thực tế.

1.1. Đặc điểm cơ cấu tài sản cố định

Cơ cấu tài sản cố định tại công ty tập trung chủ yếu vào máy móc thiết bị may mặc. Các nhà xưởng dệt và may sở hữu số lượng lớn máy chuyên dụng hiện đại. Tỷ trọng máy móc sản xuất luôn chiếm phần lớn trong tổng nguyên giá tài sản. Nhà xưởng và vật kiến trúc cũng chiếm giá trị đáng kể trên bảng cân đối kế toán. Phương tiện vận tải và thiết bị văn phòng chiếm tỷ lệ nhỏ hơn. Do đặc thù ngành may mặc, thiết bị vận hành liên tục theo các ca làm việc. Môi trường công nghiệp đòi hỏi máy móc phải được bảo dưỡng thường xuyên. Kế toán lập thẻ tài sản cố định riêng biệt cho từng mã máy móc. Thẻ tài sản ghi rõ thông số kỹ thuật, nguồn gốc và địa điểm lắp đặt.

1.2. Tổ chức bộ máy kế toán tài sản cố định

Phòng Tài chính - Kế toán đảm nhận nhiệm vụ theo dõi tài sản cố định. Cơ cấu nhân sự phân công rõ ràng từng phần hành nghiệp vụ. Kế toán phần hành tài sản trực tiếp ghi nhận mọi chứng từ tăng giảm. Nhân viên phụ trách phối hợp thường xuyên với phòng Kỹ thuật đầu tư. Mọi quyết định điều chuyển nội bộ đều phải lập biên bản bàn giao. Đơn vị sử dụng phần mềm kế toán hiện đại để số hóa dữ liệu. Hệ thống tự động trích khấu hao hàng tháng theo phương pháp đường thẳng. Nhân viên kế toán kiểm tra đối chiếu bảng trích khấu hao trước khi khóa sổ. Dữ liệu kế toán tài sản được tổng hợp vào sổ cái định kỳ. Báo cáo quản trị phản ánh biến động tài sản được lập vào cuối quý.

II. Thực trạng kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Thực tế công tác kế toán tại công ty ghi nhận nhiều điểm sáng cùng hạn chế. Quy trình mua sắm máy móc thường được rút gọn qua các nhà cung cấp quen thuộc. Điều này giúp doanh nghiệp bổ sung kịp thời thiết bị cho các dây chuyền may. Tuy nhiên, việc giảm bớt thủ tục đấu thầu tiềm ẩn rủi ro về mặt chi phí đầu vào. Giá mua có thể chưa phải là mức cạnh tranh nhất trên thị trường tự do. Công tác ghi nhận tăng tài sản dựa trên hóa đơn và biên bản bàn giao. Đơn vị hạch toán đúng nguyên giá tài sản vào hệ thống sổ sách theo quy định. Dù vậy, việc theo dõi chi tiết linh kiện đi kèm còn gặp nhiều vướng mắc. Một số chi tiết thay thế nhỏ chưa được cập nhật kịp thời vào thẻ tài sản. Khâu quản lý chi phí sửa chữa lớn cũng tồn tại một số điểm bất cập. Chi phí dở dang trên tài khoản 241 đôi khi chưa được quyết toán dứt điểm theo từng kỳ. Kế toán phải xử lý khối lượng chứng từ lớn vào các đợt cao điểm sản xuất. Sự chậm trễ trong luân chuyển chứng từ kỹ thuật gây khó khăn cho việc khóa sổ. Việc đánh giá lại tài sản sau cải tạo chưa được thực hiện đồng bộ.

2.1. Quy trình mua sắm và ghi nhận ban đầu

Công ty thực hiện mua sắm thiết bị từ các đối tác truyền thống lâu năm. Đơn vị giản lược thủ tục đấu thầu và nhận thư báo giá cạnh tranh. Quy trình này đáp ứng tiến độ sản xuất khẩn cấp tại các xưởng may. Khi máy móc nhập kho, hội đồng nghiệm thu tiến hành kiểm tra kỹ thuật. Thành phần nghiệm thu gồm đại diện ban giám đốc, phòng kỹ thuật và nhà máy tiếp nhận. Kế toán căn cứ vào hóa đơn giá trị gia tăng để lập phiếu nhập. Số liệu được nhập trực tiếp vào hệ thống tài khoản 211 trên phần mềm. Tuy nhiên, việc thiếu chào giá cạnh tranh làm giảm tính khách quan về giá mua. Hồ sơ thẩm định nhà cung cấp cũng chưa được cập nhật định kỳ.

2.2. Hạch toán chi phí sửa chữa và bảo dưỡng

Hoạt động sửa chữa tài sản cố định chia thành sửa chữa thường xuyên và sửa chữa lớn. Chi phí sửa chữa nhỏ được tính thẳng vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Kế toán ghi nhận vào các tài khoản chi phí bộ phận như 627, 641 hoặc 642. Ngược lại, sửa chữa lớn đòi hỏi phải lập dự toán kinh phí chi tiết. Doanh nghiệp sử dụng tài khoản 241 để tập hợp mọi chi phí phát sinh liên quan. Khi công trình sửa chữa hoàn thành, số dư được kết chuyển hoặc phân bổ dần. Tuy vậy, ranh giới giữa chi phí nâng cấp và bảo dưỡng đôi khi chưa rõ ràng. Kế toán gặp trở ngại khi phân định điều kiện vốn hóa chi phí vào nguyên giá. Thời gian tập hợp chứng từ sửa chữa thường bị kéo dài qua nhiều tháng.

III. Giải pháp kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định là yêu cầu cấp thiết của công ty. Ban điều hành cần chuẩn hóa lại quy trình mua sắm máy móc thiết bị may. Doanh nghiệp nên áp dụng cơ chế đấu thầu minh bạch đối với các đơn hàng lớn. Việc lấy báo giá cạnh tranh từ nhiều nhà cung cấp giúp tối ưu hóa chi phí. Đồng thời, công ty cần xây dựng quy chuẩn phân loại sửa chữa lớn và thường xuyên. Phòng tài chính cần phối hợp chặt chẽ với ban kỹ thuật khi lập dự toán. Kế toán phải theo dõi sát sao tiến độ trên tài khoản 241 để quyết toán đúng kỳ. Doanh nghiệp nên đầu tư nâng cấp phân hệ quản trị tài sản trên phần mềm. Việc dán mã vạch định danh cho từng máy móc là giải pháp vô cùng thiết thực. Nhân viên quản lý chỉ cần quét mã để cập nhật tình trạng sử dụng tài sản. Công tác trích khấu hao cần được rà soát lại theo thời gian hữu dụng thực tế. Ngoài ra, việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên cần diễn ra thường xuyên. Các khóa tập huấn giúp nhân sự nắm vững chuẩn mực kế toán mới nhất.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và quy trình kiểm soát

Doanh nghiệp cần chuẩn hóa hệ thống chứng từ liên quan đến tài sản cố định. Mọi biên bản giao nhận máy móc phải có đủ chữ ký của các bên. Hồ sơ kỹ thuật và hóa đơn mua sắm cần được lưu trữ đồng bộ. Đơn vị nên thiết lập quy chế so sánh giá đối với mọi thiết bị. Quy định này bắt buộc thu thập tối thiểu ba báo giá độc lập trước khi mua. Biên bản nghiệm thu phải đánh giá chi tiết tình trạng máy móc lúc bàn giao. Phòng kế toán cần lập sổ theo dõi tài sản tại từng nhà xưởng. Quy trình kiểm kê cuối năm cần sự tham gia độc lập của kiểm toán nội bộ. Việc phát hiện kịp thời tài sản hư hỏng giúp đơn vị thanh lý nhanh gọn.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong quản lý khấu hao

Công nghệ phần mềm đóng vai trò quyết định trong việc hiện đại hóa kế toán. Công ty nên đồng bộ phân hệ tài sản với hệ thống ERP toàn diện. Phần mềm tự động tính khấu hao theo số giờ máy chạy thực tế. Phương pháp này phản ánh hao mòn chính xác hơn so với đường thẳng cố định. Máy móc hoạt động nhiều ca sẽ trích khấu hao tương xứng với năng suất. Dữ liệu khấu hao được phân bổ tức thì vào chi phí sản xuất từng lô hàng. Kế toán giảm thiểu tối đa các thao tác tính toán thủ công hàng tháng. Sai sót số liệu được loại bỏ hoàn toàn nhờ thuật toán tự động kiểm tra. Cán bộ quản lý có thể truy xuất báo cáo biến động tài sản trực tuyến.

IV. Ứng dụng kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Hoàn thiện kế toán tài sản cố định mang lại giá trị thiết thực cho doanh nghiệp dệt may. Số liệu kế toán chuẩn xác giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược sản xuất tối ưu. Nguồn vốn đầu tư vào cơ sở vật chất được bảo toàn và phát huy hiệu quả cao. Việc kiểm soát chặt chẽ giá mua thiết bị giúp tiết kiệm ngân sách đáng kể. Quy trình trích khấu hao chuẩn mực hỗ trợ định giá sản phẩm cạnh tranh hơn. Doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ đối tác gia công quốc tế. Hồ sơ chứng từ minh bạch tạo niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư và cổ đông. Ngoài ra, ban lãnh đạo luôn nắm bắt kịp thời hiện trạng hao mòn của từng dây chuyền. Kế hoạch thay thế máy móc cũ được chủ động xây dựng từ trước mùa cao điểm. Điều này ngăn ngừa sự cố kỹ thuật làm gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa. Hệ thống thông tin tài sản đóng vai trò làm điểm tựa vững chắc cho quản trị nội bộ. Sự chuyển biến tích cực trong khâu hạch toán củng cố vị thế của công ty trên thị trường dệt may. Đơn vị ngày càng khẳng định uy tín vượt trội trong ngành công nghiệp thời trang Việt Nam.

4.1. Hiệu quả trong kiểm soát chi phí vận hành

Quản trị tài sản bài bản tạo ra bước ngoặt lớn về tối ưu hóa chi phí. Số liệu sửa chữa được ghi nhận đúng kỳ ngăn chặn tình trạng thất thoát vật tư. Doanh nghiệp phân bổ chi phí minh bạch vào từng công đoạn dệt và may. Việc này giúp các xưởng hạn chế lãng phí nguyên vật liệu và năng lượng tiêu thụ. Phân tích khấu hao chính xác hỗ trợ ban giám đốc xác lập giá thầu cạnh tranh. Nhờ vậy, công ty dễ dàng thắng các gói hợp đồng dệt may xuất khẩu quy mô lớn. Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản được cải thiện rõ rệt qua từng niên độ. Sự liên thông dữ liệu giữa kỹ thuật và kế toán tạo nên sức mạnh tổng hợp. Toàn bộ chuỗi vận hành luôn duy trì tính ổn định và hiệu năng cao.

4.2. Định hướng đổi mới công tác kế toán doanh nghiệp

Doanh nghiệp hướng đến mục tiêu số hóa toàn diện quy trình kế toán tài sản. Việc tích hợp công nghệ điện toán đám mây hỗ trợ truy cập dữ liệu mọi lúc. Đội ngũ kế toán tiếp tục được đào tạo theo chuẩn mực quốc tế IFRS. Sự chuẩn bị này giúp công ty sẵn sàng cho các đợt phát hành cổ phiếu mở rộng. Hồ sơ tài sản được chuẩn hóa bảo đảm tính tương thích với kiểm toán độc lập quốc tế. Doanh nghiệp cũng chú trọng đầu tư máy móc tự động hóa tiết kiệm năng lượng. Kế toán tài sản sẽ đóng vai trò tư vấn giải pháp tài chính xanh cho hội đồng quản trị. Công tác quản lý tài sản trở thành đòn bẩy thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của khoa học và công nghệ, hệ thống máy móc và trang thiết bị kỹ thuật ngày càng đóng vai trò thay thế sức lao động thủ công trong các hoạt động sản xuất kinh doanh. Cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng gia tăng. Để duy trì vị thế và phát triển bền vững, các doanh nghiệp bắt buộc phải liên tục cập nhật thông tin, đổi mới công nghệ và máy móc nhằm tối ưu hóa năng suất lao động. Để thực hiện được mục tiêu này, các nhà quản trị cần nắm bắt chính xác hiện trạng kỹ thuật, mức độ hao mòn, tiến độ trích khấu hao cũng như nhu cầu sửa chữa, nâng cấp của từng tài sản cố định. Thông tin kế toán là công cụ quản lý thiết yếu giúp kiểm soát tài sản, nguồn vốn và toàn bộ chu trình sản xuất kinh doanh.

Đối với ngành dệt may, quy mô tài sản cố định thường chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng tài sản với dây chuyền sản xuất trải dài qua nhiều công đoạn phức tạp. Việc quản lý, khai thác hết công suất và bảo toàn vốn đầu tư tài sản cố định là yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Dệt May Huế. Xuất phát từ cơ sở lý luận chuyên ngành và thực tế thực tập tại đơn vị, đề tài "Kế toán tài sản cố định tại Công ty cổ phần Dệt May Huế" được lựa chọn nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

• Mục đích tổng quát: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
• Mục đích cụ thể:
  1. Thứ nhất: Tổng hợp và hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp.
  2. Thứ hai: Tìm hiểu thực trạng về trình tự, phương pháp hạch toán kế toán, cách thức lưu chuyển chứng từ tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
  3. Thứ ba: Nhận xét những ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất các biện pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế (địa chỉ: 122 Dương Thiệu Tước, Phường Thủy Dương, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Hệ thống số liệu, chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023; trọng tâm khảo sát thực trạng công tác kế toán tài sản cố định được thực hiện trong năm tài chính 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) về "Tài sản cố định hữu hình" và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 04 (VAS 04) về "Tài sản cố định vô hình": Quy định 4 tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định (chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; nguyên giá được xác định đáng tin cậy; thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; thỏa mãn tiêu chuẩn giá trị từ 30 triệu đồng trở lên theo quy định).
• Thông tư số 45/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định; quy định chi tiết khái niệm nguyên giá, hao mòn, khấu hao, các phương pháp trích khấu hao (đường thẳng, số dư giảm dần có điều chỉnh, theo số lượng/khối lượng sản phẩm) và chế độ sửa chữa tài sản cố định.
• Thông tư số 23/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính: Quy định chế độ quản lý, tính hao mòn, khấu hao tài sản cố định; tiêu chuẩn phân loại tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình; công thức xác định nguyên giá đối với từng nguồn hình thành (mua sắm, đầu tư xây dựng cơ bản, nhận điều chuyển, biếu tặng, kiểm kê phát hiện thừa).
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, quy định kết cấu và nội dung phản ánh của các tài khoản chuyên trách gồm TK 211 (Tài sản cố định hữu hình), TK 213 (Tài sản cố định vô hình), TK 214 (Hao mòn tài sản cố định), TK 241 (Xây dựng cơ bản dở dang) cùng hệ thống tài khoản chi phí liên quan (TK 627, TK 641, TK 642, TK 811).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và nghiên cứu giáo trình, bài giảng, văn bản pháp luật, chuẩn mực kế toán để hệ thống hóa khung lý thuyết về tài sản cố định.
• Phương pháp thu thập số liệu: Tiếp cận dữ liệu thứ cấp từ Phòng Tài chính - Kế toán và Phòng Nhân sự của Công ty Cổ phần Dệt May Huế, bao gồm các Báo cáo tài chính đã kiểm toán qua 3 năm (2021, 2022, 2023), hệ thống bảng lương và số liệu lao động.
• Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình luân chuyển chứng từ, thao tác hạch toán và ghi sổ trên phần mềm kế toán của nhân viên phụ trách phần hành tài sản cố định.
• Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp với kế toán viên phụ trách phần hành tài sản cố định (anh Nguyễn Đình Quốc) để làm rõ quy trình xử lý nghiệp vụ, cách định khoản và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế.
• Phương pháp so sánh: Phân tích, so sánh các chỉ tiêu tài chính, biến động tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh và cơ cấu lao động của công ty qua 3 năm 2021-2023.

Nguồn dữ liệu thực tế gồm hợp đồng kinh tế, biên bản giao nhận, hóa đơn giá trị gia tăng, biên bản nghiệm thu, quyết định thanh lý, bảng tính khấu hao và các trích lục sổ kế toán chi tiết, sổ cái năm 2023 tại đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tài sản cố định trong các doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận cơ bản về tài sản cố định và công tác kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp:

• Bản chất và đặc điểm: Tài sản cố định tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến khi hư hỏng hoàn toàn nhưng giá trị của chúng bị hao mòn dần và được chuyển dịch từng phần vào chi phí sản xuất kinh doanh thông qua trích khấu hao. Kế toán có nhiệm vụ theo dõi hiện trạng số lượng, giá trị, tính toán hao mòn chính xác, lập dự toán sửa chữa và thực hiện kiểm kê định kỳ.
• Phân loại tài sản cố định theo Thông tư số 23/2023/TT-BTC: Phân định rõ 7 loại tài sản cố định hữu hình (nhà cửa, công trình xây dựng; vật kiến trúc; xe ô tô; phương tiện vận tải khác; máy móc thiết bị; cây lâu năm, súc vật làm việc; tài sản cố định khác) và 6 loại tài sản cố định vô hình (quyền sử dụng đất; quyền tác giả; quyền sở hữu công nghiệp; quyền đối với giống cây trồng; phần mềm ứng dụng; thương hiệu đơn vị sự nghiệp).
• Nguyên tắc đánh giá: Hướng dẫn công thức xác định nguyên giá tài sản cố định hình thành từ mua sắm, đầu tư xây dựng cơ bản, nhận điều chuyển, quà biếu tặng hoặc kiểm kê phát hiện thừa; quy định các trường hợp được phép thay đổi nguyên giá và cách xác định giá trị còn lại của tài sản.
• Phương pháp hạch toán biến động: Trình bày chi tiết tài khoản sử dụng (TK 211, TK 213), hệ thống chứng từ bắt buộc (biên bản giao nhận, biên bản thanh lý, biên bản đánh giá lại, biên bản kiểm kê, bảng phân bổ khấu hao) và sơ đồ hạch toán các nghiệp vụ tăng, giảm tài sản cố định.
• Phương pháp trích khấu hao và hạch toán khấu hao: Phân tích 3 phương pháp trích khấu hao theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC gồm phương pháp đường thẳng, phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh (với hệ số điều chỉnh 1,5 cho thời gian sử dụng đến 4 năm và 2,0 cho thời gian trên 4 năm), và phương pháp theo số lượng/khối lượng sản phẩm; đồng thời trình bày điều kiện trích khấu hao nhanh (tối đa không quá 2 lần mức đường thẳng đối với doanh nghiệp kinh doanh có lãi để đổi mới công nghệ).
• Kế toán sửa chữa tài sản cố định: Phân biệt rõ sửa chữa thường xuyên (chi phí nhỏ, tính trực tiếp vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ) và sửa chữa lớn (phải lập dự toán, tập hợp qua TK 2413 rồi phân bổ dần qua TK 242 hoặc trích trước qua TK 335).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán TSCĐ tại Công ty cổ phần Dệt May Huế

Chương này đi sâu khảo sát thực tế tổ chức hoạt động, nguồn lực tài chính và quy trình hạch toán tài sản cố định tại Huegatex:

1. Tổng quan về đơn vị và các nguồn lực hoạt động

• Lịch sử hình thành: Tiền thân là Nhà máy Sợi Huế thành lập ngày 26/3/1988 với công suất ban đầu 17.000 cọc sợi; chuyển đổi thành Công ty Dệt Huế năm 1994; mở rộng nhà máy Dệt kim năm 1996; xây dựng nhà máy Sợi tại KCN Phú Bài năm 2002; hoàn tất cổ phần hóa tháng 11/2005 theo Quyết định số 169/2004/QĐ-BCN; mở rộng đầu tư nhà máy May 4 tại Phú Vang và tiếp nhận chi nhánh Quảng Bình năm 2018. Hiện tại, công ty cung ứng mỗi năm 10.000 tấn sợi, 1.500 tấn vải, 30 triệu sản phẩm may, đạt doanh thu khoảng 2.000 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho gần 5.000 lao động và nộp ngân sách bình quân 25-60 tỷ đồng/năm.
• Tình hình lao động giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động (người)	4.339	4.735	4.492	+9,13	-5,14
1. Phân loại theo giới tính
- Nam	1.351 (31,13%)	1.308 (27,62%)	1.168 (26,00%)	-3,18	-10,70
- Nữ	2.988 (68,87%)	3.427 (72,38%)	3.324 (74,00%)	+14,69	-3,01
2. Phân theo trình độ
- Đại học và trên đại học	456 (10,52%)	411 (8,69%)	411 (9,16%)	-9,87	0,00
- Cao đẳng, trung cấp	523 (12,06%)	432 (9,13%)	444 (9,89%)	-17,40	+2,78
- THPT trở xuống	3.360 (77,42%)	3.889 (82,18%)	3.634 (80,95%)	+15,74	-6,56

• Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu (ĐVT: triệu đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
TỔNG TÀI SẢN	931.250	1.127.842	1.165.748	+21,11	+3,36
A. Tài sản ngắn hạn	659.508	808.995	848.448	+22,67	+4,88
- Tiền và tương đương tiền	151.758	179.620	258.918	+18,36	+44,15
- Các khoản phải thu ngắn hạn	148.966	215.111	240.230	+44,40	+11,68
- Hàng tồn kho	315.659	374.832	313.111	+18,75	-16,47
B. Tài sản dài hạn	271.742	318.847	317.300	+17,33	-0,49
- Tài sản cố định	249.255	295.421	298.118	+18,52	+0,91
- Tài sản dở dang dài hạn	3.518	9.043	6.845	+157,05	-24,31
TỔNG NGUỒN VỐN	931.250	1.127.842	1.165.748	+21,11	+3,36
A. Nợ phải trả	630.419	751.780	770.509	+19,25	+2,49
- Nợ ngắn hạn	516.512	647.531	682.022	+25,37	+5,33
- Nợ dài hạn	113.907	104.249	88.487	-8,48	-15,12
B. Vốn chủ sở hữu	300.831	376.062	395.239	+38,32	+4,77

• Kết quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021 - 2023:

Chỉ tiêu (ĐVT: triệu đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Doanh thu bán hàng và CCDV	1.860.279	2.012.016	1.843.522	+8,15	-8,36
Giá vốn hàng bán	1.564.445	1.708.232	1.604.755	+9,19	-6,05
Lợi nhuận gộp	295.834	303.784	238.767	+2,69	-21,36
Chi phí tài chính	19.345	26.980	33.150	+39,47	+22,87
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	138.082	169.215	118.902	+22,55	-29,73
Lợi nhuận khác	2.943	10.130	1.652	+244,21	-83,69
Tổng lợi nhuận trước thuế	141.025	179.345	120.554	+27,17	-32,78
Lợi nhuận sau thuế TNDN	112.797	145.644	95.738	+29,12	-34,27

• Tổ chức bộ máy kế toán: Phòng Tài chính - Kế toán tổ chức theo mô hình trực tuyến kết hợp chức năng, gồm 1 Trưởng phòng, 2 Phó phòng và các kế toán viên phụ trách từng phần hành riêng biệt (kế toán ngân hàng và tiền vay, công nợ người bán, xây dựng cơ bản, tiền mặt, lương và bảo hiểm, tài sản cố định và công cụ dụng cụ, giá thành, tổng hợp và thuế...). Đơn vị áp dụng hình thức sổ Nhật ký - Chứng từ, vận hành trên phần mềm Bravo 7.0 kết hợp bảng tính Excel; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; phương pháp kê khai thường xuyên; tính thuế GTGT khấu trừ; xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối tháng.

2. Thực trạng công tác kế toán tài sản cố định tại công ty năm 2023

• Đặc điểm và cơ cấu tài sản: Máy móc thiết bị sản xuất chủ yếu được nhập khẩu từ Mỹ, Đài Loan, Nhật Bản, Thái Lan. Tính đến ngày 31/12/2023, máy móc thiết bị chiếm tỷ trọng áp đảo với 67,7% tổng nguyên giá; phương tiện vận chuyển chiếm 2,36%; thiết bị dụng cụ quản lý chiếm 1,01%; tài sản cố định khác chiếm 0,24%; tài sản cố định vô hình chiếm 0,08%.
• Kế toán tăng tài sản cố định:
  • Mua sắm máy móc: Nghiệp vụ ngày 12/12/2023 mua 02 máy hút ẩm công nghiệp Harison Model HD-192PS lắp đặt tại Nhà máy May 4 từ Công ty Cổ phần ENCO. Do là nhà cung cấp truyền thống nên công ty rút gọn quy trình đấu thầu, thực hiện theo Hợp đồng kinh tế số 231121/HUEGATEX ENCO/HĐMB, Hóa đơn GTGT số 0000054 với tổng giá thanh toán 78.014.000 đồng (thuế GTGT 8%). Kế toán hạch toán Nợ TK 2112-1 (72.235.185 đồng), Nợ TK 1332 (5.778.815 đồng) và Có TK 331 (78.014.000 đồng).
  • Bàn giao từ xây dựng cơ bản: Nghiệp vụ ngày 21/08/2023 nghiệm thu công trình kè bảo vệ taluy khu vực hồ chỉ thị sinh học môi trường và khu dân cư do Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Hiền An Thịnh bàn giao theo Hợp đồng kinh tế số 2606/2023/HĐKT-HT-DMH, tổng giá trị quyết toán 511.680.000 đồng (đã bao gồm thuế GTGT 8%), kết chuyển ghi tăng tài sản cố định với nguyên giá 473.777.778 đồng (hoặc 495.000.000 đồng theo ví dụ tính toán khấu hao trong kỳ).
  • Mua sắm tài sản cố định vô hình: Nghiệp vụ ngày 26/12/2023 đưa phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice vào sử dụng tại Phòng Tài chính - Kế toán với nguyên giá 31.920.000 đồng, thời gian phân bổ 36 tháng, hạch toán vào TK 2138.
• Kế toán trích khấu hao: Đơn vị trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng định kỳ hàng tháng. Đối với máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, công ty áp dụng quy định khấu hao nhanh tối đa không quá 2 lần mức đường thẳng theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC. Tài sản đưa vào sử dụng trong tháng được tính số ngày trích khấu hao thực tế. Khung thời gian khấu hao quy định: Nhà cửa vật kiến trúc 5-50 năm; Máy móc thiết bị 5-10 năm; Phương tiện vận chuyển 6-10 năm; Thiết bị quản lý 3-10 năm; Tài sản khác 2-10 năm.
• Kế toán sửa chữa và thanh lý: Sửa chữa lớn công trình nhà vệ sinh tầng 3, tầng 4 Nhà điều hành được thực hiện theo Hợp đồng số 01/2023-HĐXD-NNP-DMH, tập hợp chi phí qua TK 2413; công tác thanh lý thực hiện đầy đủ các bước qua Giấy đề nghị thanh lý, Quyết định thanh lý của Tổng Giám đốc, Biên bản tháo dỡ tiêu hủy và Biên bản thanh lý tài sản cố định để ghi giảm TK 211, TK 214 và phản ánh chi phí, thu nhập thanh lý trên TK 811, TK 711.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ tại Công ty cổ phần Dệt May Huế

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả chỉ ra các điểm mạnh và hạn chế, đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể:

• Về tổ chức công tác kế toán chung: Bộ máy kế toán hoạt động nề nếp, phân công nhiệm vụ rõ ràng; phần mềm Bravo 7.0 hỗ trợ đắc lực cho việc xử lý dữ liệu. Tuy nhiên, việc kết hợp giữa phần mềm kế toán và bảng tính Excel thủ công còn nhiều, chưa tối ưu hóa việc liên kết dữ liệu tự động giữa văn phòng công ty và chi nhánh Quảng Bình. Tác giả đề xuất đẩy mạnh nâng cấp, khai thác toàn diện các phân hệ của phần mềm Bravo, hạn chế xử lý số liệu rời rạc bên ngoài Excel.
• Về công tác kế toán tài sản cố định: Đơn vị đã hạch toán chặt chẽ biến động tăng giảm và phân bổ khấu hao đúng quy định. Tuy nhiên, khâu quản lý hồ sơ kỹ thuật của các máy móc cũ còn phân tán; công tác kiểm kê định kỳ vào cuối năm đôi khi bị kéo dài do khối lượng thiết bị tại các nhà máy rất lớn. Tác giả đề xuất các giải pháp:
  1. Ứng dụng dán mã vạch (barcode/QR code) quản lý cho từng máy móc, thiết bị tại xưởng Sợi, Dệt, May để hỗ trợ kiểm kê thực tế nhanh chóng, chính xác.
  2. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch và dự toán chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định nhằm chủ động nguồn vốn và phân bổ chi phí sản xuất hợp lý.
  3. Chuẩn hóa quy trình thanh lý tài sản cũ, tăng cường giám sát thu hồi phụ tùng phế liệu để gia tăng nguồn thu nhập khác cho doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Phản ánh trung thực quy mô và cơ cấu tài sản tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế: Tổng tài sản đạt 1.165.748 triệu đồng, trong đó tài sản cố định đạt 298.118 triệu đồng vào năm 2023. Cơ cấu nguyên giá tài sản cố định tập trung chủ yếu vào máy móc thiết bị (chiếm 67,7%), phản ánh đúng đặc thù tư liệu sản xuất của ngành công nghiệp dệt may.
  • Khảo sát chi tiết hồ sơ chứng từ và chu trình kế toán thực tế đối với các nghiệp vụ mua sắm máy móc (máy hút ẩm Harison trị giá 78.014.000 đồng), nhận bàn giao công trình xây dựng (kè taluy trị giá 511.680.000 đồng), tài sản vô hình (phần mềm MISA meInvoice 31.920.000 đồng) và nghiệp vụ sửa chữa lớn tại nhà điều hành.
  • Làm rõ việc kết hợp giữa phương pháp khấu hao đường thẳng và cơ chế khấu hao nhanh (không quá 2 lần) cho máy móc thiết bị sản xuất theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC.
• Giải pháp đề xuất: Khóa luận đưa ra các kiến nghị có tính ứng dụng như ứng dụng mã số quản lý tài sản, tối ưu hóa phần mềm Bravo 7.0 và hoàn thiện quy trình lập dự toán sửa chữa lớn.
• Đóng góp của đề tài: Hệ thống hóa cơ sở lý luận cập nhật (gồm Thông tư 23/2023/TT-BTC, Thông tư 45/2013/TT-BTC, Thông tư 200/2014/TT-BTC); cung cấp nguồn tư liệu thực tế chi tiết về hệ thống tài khoản chi tiết (TK 2111-1, 2112-1, 2113-1, 2138, 2413...) và quy trình luân chuyển chứng từ trong một doanh nghiệp sản xuất dệt may quy mô lớn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Do giới hạn về thời gian thực tập và nguồn lực tiếp cận thông tin, số liệu phân tích sâu về nghiệp vụ tài sản cố định chủ yếu tập trung vào năm tài chính 2023 tại văn phòng trung tâm và Nhà máy May 4, chưa bao quát chi tiết toàn bộ các xưởng sản xuất và chi nhánh Quảng Bình.
  • Đề tài mới dừng lại ở góc độ kế toán tài chính (ghi nhận, khấu hao, báo cáo), chưa đi sâu vào khía cạnh kế toán quản trị tài sản cố định như tính toán hiệu suất sinh lời trên tài sản (ROA) cho từng dây chuyền hay phân tích phương án thuê tài chính thay vì mua sắm mới.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu kế toán quản trị tài sản cố định tại các đơn vị thành viên trực thuộc Huegatex; hoàn thiện mô hình thông tin kế toán quản trị phục vụ việc ra quyết định đầu tư, đổi mới công nghệ dây chuyền dệt may.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về kế toán tài sản cố định trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
• Nhân viên kế toán, kiểm toán viên nội bộ muốn tham khảo cách thức thiết lập hệ thống tài khoản chi tiết theo bộ phận/chi nhánh, quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán trên phần mềm Bravo 7.0.
• Điểm tham khảo đáng giá nhất là chuỗi chứng từ và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh thực tế tại Chương 2, cung cấp minh chứng cụ thể từ khâu hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hóa đơn GTGT đến cách định khoản trên phần mềm kế toán.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Dệt May Huế áp dụng hình thức kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký - Chứng từ theo quy định của Bộ Tài chính, sử dụng phần mềm kế toán Bravo 7.0 kết hợp với bảng tính Excel để nhập liệu, theo dõi và lập các báo cáo tài chính.

2. Công ty áp dụng phương pháp trích khấu hao tài sản cố định nào và khung thời gian cho máy móc thiết bị là bao lâu?
Công ty trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng định kỳ theo tháng. Đối với máy móc thiết bị sản xuất, công ty được phép áp dụng khấu hao nhanh (không quá 2 lần mức khấu hao đường thẳng) để đẩy nhanh tiến độ thu hồi vốn đổi mới công nghệ. Thời gian sử dụng hữu ích ước tính của máy móc thiết bị tại công ty là từ 5 đến 10 năm.

3. Tỷ trọng của máy móc thiết bị trong tổng nguyên giá tài sản cố định tại Huegatex là bao nhiêu tại ngày 31/12/2023?
Tại thời điểm 31/12/2023, máy móc thiết bị chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguyên giá tài sản cố định của công ty với tỷ lệ 67,7%, khẳng định vị trí tư liệu lao động cốt lõi của công đoạn sản xuất sợi, dệt và may.

4. Kết quả kinh doanh và nguồn vốn của Huegatex năm 2023 biến động ra sao so với năm 2022?
Năm 2023, doanh thu đạt 1.843.522 triệu đồng (giảm 8,36% so với năm 2022) và lợi nhuận sau thuế đạt 95.738 triệu đồng (giảm 34,27%) do sụt giảm đơn hàng xuất khẩu và nội địa. Tuy nhiên, quy mô tổng tài sản vẫn tăng nhẹ lên 1.165.748 triệu đồng (+3,36%) và vốn chủ sở hữu tăng lên mức 395.239 triệu đồng (+4,77%).

5. Nghiệp vụ mua sắm máy móc trong năm 2023 được thực hiện qua quy trình chứng từ cụ thể nào?
Ví dụ ngày 12/12/2023, công ty mua 02 máy hút ẩm Harison HD-192PS (trị giá 78.014.000 đồng đã gồm VAT 8%) từ Công ty Cổ phần ENCO. Do là nhà cung cấp lâu năm, công ty ký trực tiếp Hợp đồng số 231121/HUEGATEX ENCO/HĐMB, nhận hàng kèm Hóa đơn GTGT số 0000054, lập Biên bản nghiệm thu thiết bị mới với sự tham gia của đại diện Ban Giám đốc, Phòng Kỹ thuật đầu tư và Nhà máy May 4, sau đó kế toán nhập liệu ghi tăng TK 2112-1 trên phần mềm Bravo.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lê Quý Phước đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp dựa trên các chuẩn mực kế toán Việt Nam và thông tư của Bộ Tài chính. Tác giả đã phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tăng, giảm, khấu hao và sửa chữa tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế trong năm 2023 với hệ thống số liệu, biểu mẫu chứng từ cụ thể trên phần mềm Bravo 7.0. Từ việc đánh giá khách quan các ưu điểm và hạn chế trong công tác quản lý tài sản, công trình đã đề xuất những giải pháp hoàn thiện có tính ứng dụng thực tiễn cao cho doanh nghiệp dệt may.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP LỚN 1. Những vấn đề chung về TSCĐ 1. Khái niệm, vai trò và tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ a, Khái niệm về TSCĐ Theo Thông tư 23/2023 TT-BTC “Tài sản cố định hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất, có kết cấu độc lập là một hệ thống gồm nhiều bộ phận riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một số chất năng nhất định”. [5] Theo Thông tư 23/2023 TT-BTC “Tài sản cố định vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất mà cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp đã đầu tư chi phí tạo lập tài sản hoặc được hình thành qua quá trình hoạt động”.

[3] b, Vai trò Tài sản cố định là một bộ phận tư liệu sản xuất vô cùng quan trọng, giữ vai trò là tư liệu lao động chủ yếu của quá trình sản xuất. Chúng được coi là điều kiện quan trọng để tăng năng suất lao động và tạo ra lợi nhuận cho công ty từ việc tiết kiệm chi phí. Vì vậy, tài sản cố định đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Việc đầu tư, đổi mới và sử dụng hiệu quả tài sản cố định là một nhân tố quyết định đến sự tồn tại, phát triển của các doanh nghiệp và các nền kinh tế.

c, Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ * Tài sản cố định hữu hình: Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03: Các tài sản được ghi nhận là TSCĐHH phải thỏa mãn đồng thời tất cả tiêu chuẩn ghi nhận sau: (1) Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó; (2) Nguyên giá tài sản được xác định một cách đáng tin cậy; (3) Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; (4) Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành (giá trị TSĐHH từ 30 triệu đồng trở lên). * Tài sản cố định vô hình: 4 Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04: Các tài sản được ghi nhận là TSCĐVH phải thỏa mãn đồng thời tất cả tiêu chuẩn ghi nhận sau: (1) Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai do tài sản đó mang lại; (2) Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy; (3) Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; (4) Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành. Đặc điểm của TSCĐ - Về mặt hiện vật: TSCĐ thường có tuổi thọ cao, lên đến hàng chục năm. Do đó, doanh nghiệp phải có kế hoạch theo dõi, quản lý nguyên giá TSCĐ.

- Về mặt giá trị: TSCĐ thường có giá trị lớn đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vốn lớn để mua sắm, sửa chữa, nâng cấp và đầu tư vào chúng. Khi TSCĐ tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, nó sẽ bị hao mòn theo thời gian và giá trị của nó sẽ dịch chuyển dần sang chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do các đặc điểm trên, kế toán cần phải theo dõi, quản lý trong công tác TSCĐ. Nhiệm vụ của kế toán TSCĐ Công tác kế toán TSCĐ đóng vai trò rất quan trọng trong doanh nghiệp vì nó là tài sản chủ yếu trên tổng tài sản của doanh nghiệp.

Vì vậy để thực hiện tốt công tác kế toán TSCĐ, kế toán cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Ghi chép, theo dõi số liệu chính xác, đầy đủ, kịp thời về số lượng, hiện trạng và giá trị TSCĐ hiện có, tình hình tăng, giảm TSCĐ trong nội bộ doanh nghiệp nhằm giám sát chặt chẽ trong việc mua sắm, đầu tư, bảo quản và sử dụng TSCĐ. -Tính toán giá trị hao mòn TSCĐ một cách chính xác, đầy đủ, kịp thời để tính vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.